Thử tính bài toán kinh tế đường sắt cao tốc

Nguyễn Văn Liêm

* Đặc biệt dành tặng Tiến sĩ Trần Đình Bá, tác giả bài “Đường sắt cao tốc - Ý tưởng của những người thích đùa”.

Thưa các bạn,

Tôi là một trong những “hành khách tiềm năng” của dự án Đường sắt cao tốc Bắc Nam, nghĩa là tuy cũng đóng thuế như những người khác nhưng cơ hội dùng đường cao tốc của tôi cao hơn các bác nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long. Cũng đúng thôi, tôi cũng có chút tiền lương không đến nỗi còm và hay được đi công tác xa.

Vì thế tôi thấy dự án này thơm quá nên tự hỏi giả sử mình là đại gia cỡ Bill Gates về móc túi vợ ra đầu tư thì sao nhỉ? Sau khi đùa với các con số thì tôi cảm thấy hơi “xót ruột” cho số phận hẩm hiu của mình vì thế nào cũng bị vợ túm tóc lôi đi khắp làng trên xã dưới chứ chả chơi.

Theo nhiều chuyên gia, số lượng hành khách đi tuyến Bắc - Nam rất khác nhau, vấn đề tùy vào cách dự báo của họ. Tuy nhiên, con số khả quan nhất mà chính ngành đường sắt đưa ra thì cũng vẫn chưa “khủng” bằng tôi, vì tôi muốn thuyết phục Quốc hội cho tôi đầu tư quá đi mất!

Trước hết, mong các bạn xem sơ những giả thuyết tương đối “hào phóng” của tôi như sau:

1 - Giả sử ngày 1/1/2011 tôi khánh thành và đưa vào sử dụng toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam, ngay sau khi giải ngân 56 tỷ USD của vợ, không thất thoát hoặc bội chi xu nào cả.

2 - Không kể giá vé cao ngất ngưởng so với giá tàu hiện tại, vì muốn ủng hộ tôi, mọi người dân có nhu cầu đi lại đều vui vẻ đến mua vé và đi tàu như bình thường.

3 – Theo tính toán giá vé Hà Nội – TP Hồ Chí Minh là 50 USD. Mọi người hào phóng cho tôi ăn hơi dày, cứ hễ có 1 hành khách lên tàu là tôi lãi 10 USD dù họ đi bất cứ cự ly nào, gấp 4 lần so với mơ ước của ngành đường sắt.

4 – Theo số liệu (không thống nhất lắm), hiện nay tổng lượt khách đi tàu tối đa là 12 triệu lượt/ năm, và nhiều chuyên gia kỳ vọng tăng trưởng 10-15%/ năm là mừng lắm rồi. Tôi tiếp tục lạc quan cho rằng từ 2011-2015 tăng trưởng là 20%, từ 2016-2020 tăng trưởng 17,5% và từ 2021 trở đi là 15%. Cũng dễ hiểu thôi, mới có đường ai cũng bấm bụng đi thử cho biết cao tốc nó ra sao mà.

Năm	Số lượt khách
2015	24,883,200
2020	55,730,837
2025	112,094,619
2030	225,462,318
2035	453,485,253

Sau khi cho tất cả các thứ giả thuyết hào phóng trên vào cái bảng tính Excel của cái máy tính giá bèo nhà tôi thì nó cho ra kết quả sau:

Năm	Số lượt hành khách	Lãi  (10USD/lượt khách)
2010		0
2011	12,000,000	120,000,000
2012	14,400,000	144,000,000
2013	17,280,000	172,800,000
2014	20,736,000	207,360,000
2015	24,883,200	248,832,000
2016	29,237,760	292,377,600
2017	34,354,368	343,543,680
2018	40,366,382	403,663,824
2019	47,430,499	474,304,993
2020	55,730,837	557,308,367
2021	64,090,462	640,904,622
2022	73,704,032	737,040,315
2023	84,759,636	847,596,363
2024	97,473,582	974,735,817
2025	112,094,619	1,120,946,190
2026	128,908,812	1,289,088,118
2027	148,245,134	1,482,451,336
2028	170,481,904	1,704,819,036
2029	196,054,189	1,960,541,892
2030	225,462,318	2,254,623,175
2031	259,281,665	2,592,816,652
2032	298,173,915	2,981,739,149
2033	342,900,002	3,429,000,022
2034	394,335,003	3,943,350,025
2035	453,485,253	4,534,852,529
	Lãi gộp đến 12/2035	33,458,695,705

Vậy thì cho đến 2035 tôi chỉ đủ trả hơn phân nửa số nợ!

N. V. L.

Nguồn: Vnexpress