Những bài thơ, nhạc cho Hoàng Sa Trường Sa

Mặc Lâm, Phóng viên RFA Các bạn trẻ với áo, mũ “Hoàng Sa, Trường Sa, Việt Nam” tại hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội hôm 14/3/2010. Ảnh do thính giả gửi RFA Mấy lúc gần đây mặc cho chính quyền có thái độ nhũn nhặn đối với vấn đề Hoàng Sa Trường Sa, người trẻ trong và ngoài nước đã chọn internet làm vũ khí truyền thông để chuyển tải tiếng nói của họ. Những bài viết tuy dài ngắn khác nhau, nhưng chủ đề chính là đòi chủ quyền Hoàng Sa Trường Sa là của Việt Nam. Bên cạnh những bài viết có tính chính luận, có không ít bài thơ được gửi đi khắp thế giới trong chủ đề này. Hôm nay chúng tôi mời quý vị thưởng thức vài bài thơ hoặc nhạc phổ từ thơ rất độc đáo của những ngòi bút nổi tiếng hay chưa nổi tiếng, nhưng nét chung của các tác giả lại rất giống nhau: xót xa trước những mất mát không thể bù đắp, và đau đớn trên từng giọt máu đã đổ ra để bảo vệ tổ quốc. Ngược thời gian trở về với năm 1974, toàn dân miền Nam lúc ấy đang sống trong chiến tranh với miền Bắc nhưng khi nghe tin Hoàng Sa bị Trung Quốc đánh chiếm thì hầu như cả miền Nam rực lửa. Quân đội vừa phải đối diện với các lực lượng lớn đang ùa vào từ miền Bắc lại phải đối mặt với kẻ thù bên ngoài là Trung Quốc, thế gọng kềm đã làm suy kiệt sức chiến đấu của đội binh tinh nhuệ của miền Nam lúc bấy giờ.

Bài thơ cho Hải đảo hờn căm Nhà thơ Phạm Lê Phan, vào chiều 30 Tết Giáp Dần, đã sáng tác bài thơ mang tên “Bài thơ cho Hải đảo hờn căm” như một lời nhắn đối với hải đảo xa xôi. Lời nhắn này làm mềm lòng người nghe và vẫn còn âm hưởng cho tới bây giờ, nhiều năm sau ngày bài thơ được sáng tác. Trung tá Ngụy Văn Thà, Hạm trưởng hộ tống Hạm Nhật Tảo HQ 10 đã tuẫn tiết theo tàu khi đụng độ với hải quân TQ. Lời biển gọi cuối năm Hờn căm trừng mắt lửa - Hỡi Hoàng Sa, hỡi Hoàng Sa ... Mẹ đứng mũi Sơn Trà Gửi hồn ra Ðông Hải Ðảo nổi giận nên biển cuồn sống dậy Ôi, đất nước ông cha: tay đứt lòng đau Súng thét khơi xa, sao lửa đốt trong đầu Lòng mẹ bời bời: ruột mềm máu chảy Mắt mẹ trông vời, triền môi run rẩy: - Hỡi Hoàng Sa, hỡi các cháu con ta? Con cháu mẹ Năm mươi đứa làm anh hùng của bể Năm mươi con thành dũng sĩ Trường Sơn Bốn ngàn năm mài nhọn mũi căm hờn Phóng mắt hận, nghiến răng ghìm giặc Bắc. Cờ nương tử phất bay hồn xâm lược Gươm Mê Linh thét máu nhuộm đầu voi "Trèo lên đỉnh núi mà coi Dáng Bà quản tượng trăng soi ngời ngời". Cửu Chân hề, Cửu Chân ơi! Gót nhi nữ ra khơi Ðạp tan luồng sóng dữ Chém cá tràng kình, rạng danh liệt nữ Dũng khí Nhụy Kiều gục mặt Bắc quân!  Ngậm mối thù truyền kiếp mấy ngàn năm Con cháu mẹ từng nhọc nhằn u uất Ðắm biển mò châu phơi rừng tìm ngọc Nanh vuốt sài lang nào kể gái hay trai Máu mỡ no nê muông thú một bầy Loài đỉa Hán vốn cuồng say máu Việt Nước độc rừng thiêng một đi là một chết Vạn người đi, không một bóng ma về Nhà thơ Phạm Lê Phan khi ấy ngồi ở Sài Gòn nhưng lòng như lửa đốt. Ông dẫn người đọc thơ ông tỏa ra muôn ngã để cùng đau nỗi đau mất nước. Từ Trường Sơn cho đến Hoàng Sa. Từ cội nguồn Bạch Đằng đến An Lộc, Trị Thiên, tất cả làm thơ của Phạm Lê Phan như vắt ra thành máu. Kiêu hùng mà xót xa lạ lùng. Trận hải chiến năm 1988, trước hỏa lực mạnh mẽ của hải quân TQ, tàu HQ 604 của quân chủng hải quân Việt Nam đã bị bắn chìm. Ðá Trường Sơn con khắc ngập câu thề: "Ðòi nợ máu phải đổi răng, đổi mắt!" Bạch Ðằng xưa nghẹn giòng muôn xác giặc Dù Hán, dù Mông nước đỏ cũng hôi tanh Tóc thú đuôi sam - gươm dáo Việt tung hoành. Vó ngựa Lý, Lê từng phen đạp Tống Ngọn giáo Ðinh, Trần vạch cõi Nam uy dũng, Ðầu Mãn Thanh vờn kiếm lộng Quang Trung. Trải an nguy son sắt vẫn một lòng Mỗi tấc đất một chiến công oanh liệt Mỗi tên người một anh hùng, nữ kiệt Mỗi gốc cây muôn xác quỉ vùi sâu Dòng Việt Nam chưa hề biết cúi đầu Dù giặc Bắc bạo tàn hơn súc vật! Chất trường ca trong bài thơ rõ nét nhất khi tác giả chuyển đổi các cung bậc làm nó trở thành một bài “Hành” – thể loại có tác dụng tương đương tiếng trống ra trận và từ đó thăm thẳm vang vang trong lòng người đọc. Mang mang nỗi ngậm ngùi nhưng cũng không thiếu phần hùng tráng. Hồn Nam Hải cuối năm Lạnh căm căm hơi bấc Bởi thương con mẹ lên đỉnh Sơn Trà "Ôi Hoàng Sa, hỡi Hoàng Sa Khôn thiêng nối gót mẹ cha mà về". Hãy đứng thẳng mà đi Hỡi đàn con từng khua sôi biển cả Cất cao đầu uống lời thề sông Hóa Hàm Tử, Vân Ðồn, Tây Kết, Chương Dương, Vươn chiến công kim cổ Bạch Ðằng Giang Xô cuồng vọng Bắc Kinh vào biển máu! Xưa ông cha mình giết Liễu Thăng, Hoằng Tháo Ðánh gục đầu Tôn Sĩ Nghị, Thoát Hoan. Giờ bè lũ Mao lại xâm phạm biên quan Xua hải tặc cuồng điên lên cướp đảo Ôi Hoàng Sa, hỡi Hoàng Sa yêu dấu Ðất đai ta một mảng cũng thịt xương Tổ quốc ta một tấc cũng tim gan Xương thịt đứt thì tim gan đau xót! Hỡi đàn con của Cửu Long bất khuất Ngạo nghễ trên vai hồn An Lộc, Tam Biên Mang trong tim dòng máu thép Trị Thiên Lời phạt Bắc thét run hồn biển cả.  Chiều cuối năm, một mối thù chưa trả Xuân sắp về - trời bỗng nặng nề mưa ... Ai đó nói với tôi câu chuyện này có thật Giới trẻ Việt Nam tập trung biểu tình trước Tòa Đại sứ Trung Quốc ở Hà Nội hôm 9/12/2007. AFP PHOTO Khác với giọng thơ lúc bi tráng lúc ngậm ngùi của Phạm Lê Phan, nhà thơ Đỗ Trung Quân tuy cũng ở Sài Gòn nhưng mốc thời gian là hơn bốn mươi năm sau. Thời điểm này tòa Tổng lãnh sự Trung Quốc đã nằm chễm chệ tại thành phố mang tên Bác. Trong bài thơ “Ai đó nói với tôi câu chuyện này có thật” Đỗ Trung Quân đặt mình vào người lính gác, vị trí gần nhất trước tòa lãnh sự để nhìn vào bên trong, thốt lời cay đắng: tôi người lính gác bên ngoài sứ quán trung quốc tôi hai mươi tuổi có đủ kỷ luật quân đội làm nhiệm vụ người lính cấp trên giao tôi im lặng nhưng tôi nói thầm tiên sư bố chúng mày! bọn ăn cướp ông chỉ là thằng lính gác nhưng quốc tịch Việt Nam tôi người lính gác bên ngoài lãnh sự quán trung quốc tôi hai mươi mốt tuổi có đủ kỷ luật quân đội tôi làm nhiệm vụ cấp trên giao “này anh kia! ra khỏi khu vực này! khu cấm tụ tập!” rồi tôi lại im lặng chỉ nói thầm “cứ phun bãi nước miếng vào chúng nó, rồi đi đi những người đồng tuổi! cam đoan coi như tôi không thấy thật đấy!” tôi Người lính gác bên ngoài dinh thái thú lặng im nhưng lòng tôi cuộn sóng sóng... sóng... sóng... Tổ quốc nhìn từ biển Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến không cay đắng như Đỗ Trung Quân, là người lính nằm ở Trường Sơn nhưng lòng lại tha thiết với Hoàng Sa khi hay tin giặc chiếm. Trong bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” Nguyễn Việt Chiến nhìn thật sâu vào lịch sử bằng cái nhìn tỉnh táo của một người lính. Sinh viên thanh niên Việt Nam biểu tình chống Trung Quốc. AFP PHOTO Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển Có một phần máu thịt ở Hoàng Sa Ngàn năm trước con theo cha xuống biển Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc Các con nằm thao thức phía Trường Sơn Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa Trong hồn người có ngọn sóng nào không Nếu Tổ quốc nhìn từ bao quần đảo Lạc Long cha nay chưa thấy trở về Lời cha dặn phải giữ từng thước đất Máu xương này con cháu vẫn nhớ ghi Nguyễn Việt Chiến không huyền thoại hóa nhân vật lịch sử mà mời gọi người đọc sờ tay vào các địa danh thân thương đầy bão tố. Ở đó, Nguyễn Việt Chiến nhận ra nhiều đau đớn vẫn còn trên quê hương anh. Đêm trằn trọc nỗi mưa nguồn chớp bể Thương Lý Sơn đảo khuất giữa mây mù Thương Cồn Cỏ gối đầu lên sóng dữ Thương Hòn Mê bão tố phía âm u Nếu Tổ quốc nhìn từ bao thương tích Những đau thương trận mạc đã qua rồi Bao dáng núi còn mang hình goá phụ Vọng Phu buồn vẫn dỗ trẻ, ru nôi Và Nguyễn Việt Chiến cũng như hàng triệu người khác, cứ mỗi lần giặc tới là anh lại đếm. Cử chỉ đếm ở đây chỉ có thể giải thích như một sự kiên nhẫn vô giới hạn. Như một thước đo căm phẫn ngày một dài ra, và cuối cùng thì Tổ quốc hôm nay đang tập trung về biển. Nếu Tổ quốc nhìn từ bao hiểm hoạ Đã mười lần giặc đến tự biển Đông Những ngọn sóng hoá Bạch Đằng cảm tử Lũ Thoát Hoan bạc tóc khiếp trống đồng Thương đất nước trên ba ngàn hòn đảo Suốt ngàn năm bóng giặc vẫn chập chờn Máu đã đổ ở Trường Sa ngày ấy Bạn tôi nằm dưới sóng mặn vùi thân Nếu Tổ quốc neo mình đầu sóng cả Những chàng trai ra đảo đã quên mình Một sắc chỉ về Hoàng Sa thủa trước* Còn truyền đời con cháu mãi đinh ninh Nếu Tổ quốc nhìn từ bao mất mát Máu xương kia dằng dặc suốt ngàn đời Hồn dân tộc ngàn năm không chịu khuất Dáng con tàu vẫn hướng mãi ra khơi Gần lắm Trường Sa Khác với những nhà thơ nam, trong bài thơ “Gần lắm Trường Sa” Lê Thị Kim bộc lộ tâm tình với biển một cách nhẹ nhàng hơn, chị kể về tình yêu, về đảo xa, về những lần thăm đảo trong trí tưởng tượng, chị viết: Đồng bào tập trung xin nón, áo “Hoàng Sa, Trường Sa, Việt Nam”. Hình do thính giả gửi RFA Hỡi quần đảo cuối trời xanh Như trăm hạt thóc vãi thành đảo con Sóng bào mãi vẫn không mòn Vẫn còn biển cả vẫn còn Trường Sa Lời anh kể dẫn tôi ra Bước lên ghềnh đá chim sa xuống đầu Những loài chim biển hải âu Tưởng người là loại chim đâu mới về Sóng ù đặc cả tai nghe Gió thường là trận bão ghê tốc nhà Gặp hầm hào ở Trường Sa Những người lính trẻ vừa xa đất liền Lê Thị Kim lặng lẽ ngồi nghe anh kể, hòa với muối biển với sóng to, chị cảm nhận được niềm trân quý đảo của những người lính như thế nào.Trường Sa vẫn nằm ngoài kia trong tâm tưởng chị. Nó đã hòa vào tình yêu riêng tư của hai người và thật khó mà biết được bây giờ chị yêu đảo hay yêu anh, bởi lời lẽ trong bài thơ chỉ nhắc đến đảo, nhắc một cách trìu mến thân quen. Anh ngồi kể rất bình yên Mà sao sóng gió lại truyền sang tôi Mà sao chùm đảo xa khơi Nở tung toé tựa sao trời vụt lên Nụ cười tôi giấc mơ đêm Với quần đảo ấy đã liên quan nhiều Những người lính đảo tiền tiêu Chiều nay tiếng biển có kêu đầy hầm Tay tôi tựa có ai cầm Thì ra một lá me nằm trong tay Sài Gòn cây sóng đôi cây Trường Sa ngoài ấy người hay nhớ nhà Nơi nào cũng đất ông cha Sá chi sóng lạ là đà cơn say Hỡi chùm đảo cuối chân mây Đâu như chùm trái trên cây mà nhìn Ở nơi sừng sững niềm tin Hỡi quần đảo của bốn nghìn năm qua Tấm lòng theo mũi tàu ra Với tôi quần đảo Trường Sa rất gần Không những thơ xuất hiện trên internet còn có vô số các nhạc phẩm post lên ấy như một đóng góp với Hoàng Sa Trường Sa. Nhà thơ Trịnh Sơn có bài thơ được phổ nhạc mang tên “Tiếng nói thế hệ trẻ”; nhạc phẩm này phần nào đã nói lên được nỗi phấn khích của người trẻ hôm nay trước mất mát của dân tộc. Tác phẩm được Tâm Thư trình bày. ML Nguồn: RFA