22/10/2010

Thấp thỏm bên vực tử thần: Đa số các hồ, đập thủy lợi tại Hà Tĩnh hiện đang xuống cấp trầm trọng, người dân sống trong cảnh lo sợ các hồ này bị vỡ

Quang Tám – Khánh Trình

Đến ngày 20-10, hàng ngàn hộ dân ở phía hạ nguồn hồ thủy lợi Kẻ Gỗ vẫn còn chìm trong biển lũ. Nhiều người dân đã mất trắng tài sản khi nước lũ xé tan nhà cửa, cuốn trôi đồ đạc gia đình họ.

clip_image001

Đến ngày 20-10, người dân xã Cẩm Duệ, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh vẫn phải dùng bè chuối đi lại. Ảnh: QUANG TÁM

Chạy lũ trong đêm

Xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên chỉ cách hồ Kẻ Gỗ chưa tới một cây số, trong cơn lũ, hàng ngàn người dân phải chạy lên núi vì nguy cơ vỡ đập. Ông Lê Quang Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Mỹ, cho biết: “Cứ mỗi lần hồ Kẻ Gỗ xả lũ, chúng tôi chỉ được thông báo trước 2-3 giờ nên việc di dời gần cả ngàn người dân rất vất vả. Người dân chỉ lo chạy lũ chứ không kịp mang theo tài sản”. Theo ông Nghĩa, tại thôn 2 nằm dưới chân đập xả lũ của hồ Kẻ Gỗ đã xuất hiện nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng.

Ông Đào Xuân Hùng, trú tại thôn 9, xã Cẩm Mỹ, chưa hết kinh hoàng kể lại chuyện chạy lũ: “Cả đời tôi chưa thấy cơn lũ nào lớn như vậy. Tài sản trôi hết. Thêm vài ba cơn lũ nữa dân chúng tôi sẽ ra sao?”. Sau cơn lũ, bà Trần Thị Phương, trú thôn 9, vội vã dùng bao xi măng dựng lại phần tường nhà bị đổ do ngâm nước lâu ngày. Bà nói rằng suốt đời mình chắc chẳng bao giờ quên được chuyện chạy lũ vào chiều tối 16-10: “ Tôi cõng cháu lên núi tránh lũ, nhiều lần suýt bị nước cuốn trôi”.

Đến cuối ngày 20-10, nhiều vùng ở xã Cẩm Duệ, huyện Cẩm Xuyên vẫn chìm trong nước lũ gần 1 m. Ngồi bên căn nhà bị nước lũ xới tung cả nền nhà, xô ngã bức tường, đồ đạc bị cuốn trôi, bà Võ Thị Phương (59 tuổi), thôn Phú Thượng, xã Cẩm Duệ, không khỏi lo lắng cho cuộc sống của mình sau này. “Lũ đã cày nát căn nhà của tôi rồi chú ơi. Bàn thờ tổ tiên, di ảnh  của chồng, lúa gạo chi cũng trôi ra sông rồi” - bà Phương rơm rớm nước mắt. Hôm lũ về, bà dọn dẹp đồ đạc đưa lên chỗ cao nhưng bị ngã gãy chân, từ đó đến nay, bà được người dân cạnh bên đưa về nhà ở và chăm sóc.

Ngày 16-10, hồ Kẻ Gỗ bắt đầu xả lũ, hàng ngàn người dân xã Cẩm Thành phải di dời suốt cả đêm hôm đó để tới Trường THPT Cẩm Bình. Chị Phạm Thị Kiều, thôn An Việt, xã Cẩm Thành, nét mặt mệt mỏi sau những ngày chạy lũ, kể lại: “Chiều tối 16-10, cả nhà tôi đang ngồi ăn cơm thì nước tràn tới, tôi chỉ kịp vơ vội cái mền rồi ôm hai đứa con lên thuyền cứu hộ chạy lũ”. Khoảng 1 giờ ngày 17-10, trong phút chốc căn nhà của chị Kiều đã ngập chìm trong nước.

Nguy cơ vỡ đập rất cao

Theo ông Trần Duy Chiến, Chi cục phó Chi cục Thủy lợi Hà Tĩnh, trong cơn lũ này, 182 xã ở tỉnh Hà Tĩnh bị ngập sâu trong nước là do nhiều yếu tố: Lượng mưa lớn, thủy triều dâng ảnh hưởng đến việc thoát nước và các hồ thủy lợi xả lũ. Trong đó, hồ Kẻ Gỗ có lúc xả nước với lưu lượng 630 m3/giây, hiện đang xả với lưu lượng trên 200 m3/giây; hồ Sông Rác xả lũ với lưu lượng 330 m3/giây.

“Lượng mưa trong tháng 10 tại hồ Kẻ Gỗ đã là 2.000 mm, gần bằng lượng mưa trung bình nhiều năm nên chúng tôi buộc phải xả nước để bảo đảm an toàn hồ chứa. Nếu đập vỡ thì không những huyện Cẩm Xuyên, Thạch Hà mà toàn TP Hà Tĩnh sẽ chìm trong nước” - ông Chiến khẳng định. Theo thiết kế, hồ Kẻ Gỗ có dung tích 345 triệu m3, dung lượng xả nước tối đa 1.080 m3/giây.

Tại Hà Tĩnh có tới 345 hồ, đập thủy lợi với tổng dung tích 760 triệu m3 nước. Tuy nhiên, các hồ này đều được xây dựng cách đây 20-30 năm, hiện còn trên 300 hồ chưa được sửa chữa nên đang xuống cấp nghiêm trọng. “Trong đợt lũ này tất cả các hồ chứa đều đầy nước theo thiết kế. Nếu thời gian tới xuất hiện cơn lũ lớn thì nguy cơ các đập thủy lợi bị vỡ là rất lớn” - ông Chiến khẳng định.

Lại vỡ đê

Đêm 19-10, tuyến đê Rú Trí ngăn lũ sông Ngàn Sâu ở huyện Đức Thọ đã bị vỡ hơn 30 m, nước lũ lớn cuốn gần 1 km đường sắt, gây ngập nặng... Đây là tuyến đê ngăn lũ sông Ngàn Sâu bảo vệ cho hơn 20.000 dân của 4 xã thuộc huyện Đức Thọ. Sau khi sự cố xảy ra, huyện Đức Thọ đã điều lực lượng đến ứng cứu người dân và khẩn trương khắc phục các điểm bị sạt lở khi nước rút.

Q. T. – K. T.

Nguồn: NLD