22/06/2011

Bất chấp luật pháp Việt Nam, lao động phổ thông người Trung Quốc vẫn tràn ngập công trường

Khuyết điểm của Giáo sư Nguyễn Huệ Chi nhân Ngày Báo Chí

Tôi hỏi Giáo sư Nguyễn Huệ Chi về chuyện công nhân Tàu có đến vài nghìn ở Ninh Bình cũng như số lượng không biết bao nhiêu đang rải ra tại nhiều nơi khác, thì được anh cho biết là “… vừa được một người cũng khá là nổi tiếng và có trách nhiệm cam đoan rằng công nhân Trung Quốc bám trụ ở trên giải đất Việt Nam là hợp pháp, tất cả đều có visa, ta kiểm soát chặt chẽ, Giáo sư cứ yên tâm”...

Vốn biết tính Huệ Chi cả tin và ngờ nghệch, tôi hỏi anh “Người mà cậu gọi là “nổi tiếng” đó là ai, cậu cho mình biết được không?” thì Giáo sư Nguyễn Huệ Chi mỉm cười và lắc đầu, chỉ nói: “Ông hãy ngẫm nghĩ về chữ “nổi tiếng” và đoán xem ai”. Tôi dọa anh: “Cái tội không cung cấp thông tin trung thực là khuyết điểm nhé!”

Nói ngon nói ngọt anh vẫn mỉm cười, lắc đầu.

Tôi phải tính kế dọa: “Cậu không nói, mình sẽ dùng một từ thật bậy bạ để gọi con người đó, nhà báo gì mà lưu manh thế?”

Giáo sư Huệ Chi bảo tôi đó không phải là một nhà báo.

Ôi thế là lại càng nguy hại rồi! Khuyết điểm của Huệ Chi tăng gấp đôi rồi!

Dưng mà thôi… do chỗ Giáo sư Nguyễn Huệ Chi không công khai thông tin, nhân Ngày Báo Chí, ta phê bình anh cho anh biết lỗi, và ta cùng nhau đọc bài báo dưới đây của các nhà báo tử tế để cảnh giác với những kẻ tung tin lừa đảo.

Hè hè hè.

Vẫn vui mà! Vẫn vui thiệt mà!

Phạm Toàn

Bài 1: Tấp nập lao động phổ thông Trung Quốc

Káp Thành Long

Luật không cho phép các doanh nghiệp, đơn vị, tổ chức sử dụng lao động (LĐ) phổ thông là người nước ngoài. Thế nhưng, tại nhiều địa phương hiện vẫn tồn tại hàng ngàn LĐ phổ thông nước ngoài, dù từ năm 2009 Thủ tướng đã yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát xử lý số LĐ này...

Phố Trung Quốc bên hông công trường

Tại Hải Phòng, Quảng Ninh, đi kèm một nhà máy nhiệt điện (NMNĐ) do nhà thầu Trung Quốc (TQ) đảm nhận là hàng trăm công nhân (CN) TQ đổ về. Cứ thế, xung quanh NM những "phố Tàu" cũng xuất hiện, làm đảo lộn cuộc sống của người dân địa phương.

Chạy dọc con đường nối từ TP Hải Phòng ra bến phà Rừng, qua xã Ngũ Lão, H.Thủy Nguyên, khách sẽ thấy bất ngờ bởi nơi đây mọc lên hàng loạt hàng quán với biển hiệu chữ Tàu, đèn lồng treo đỏ rực. Một bà hàng nước chỉ vào khu nhà dành cho CN TQ: “Hàng trăm CN người Hoa họ ở trong kia nên ngoài này mới biến thành một góc phố Tàu thế chú ạ”.

 

clip_image001

Tại Thủy Nguyên, Hải Phòng có hàng chục biển hiệu tiếng Trung như thế này - Ảnh: K.T.L

Theo số liệu từ Công an xã Ngũ Lão, hiện trên địa bàn xã có khoảng 300 người TQ đang tạm trú, đại đa số là CN làm việc tại công trường NMNĐ Hải Phòng II.

Đi dọc con đường nhỏ từ Ngũ Lão hướng về xã Tam Hưng, những biển hiệu chữ TQ màu đỏ vẫn liên tục mọc lên, từ hàng ăn, quán massage chân cho đến dịch vụ cà phê, cắt tóc...

Nằm ngay bên công trường NMNĐ Hải Phòng II cũng là một khu tập trung khá đông CN người TQ. Chúng tôi bước vào một căn nhà khoảng 40m2 ở xóm 5, Tam Hưng, nơi có 4 người TQ đang thuê trọ. Dưới bếp, một phụ nữ đang nấu cơm. Chị tên Đỗ Thị Hương, 35 tuổi, từng đi Đài Loan vài năm nên có vốn tiếng Trung kha khá, giờ làm nghề nấu cơm thuê cho mấy người TQ.

 

Nếu ngay từ việc cấp phép, cho vào VN đã được sàng lọc, chỉ đồng ý cho người có trình độ vào, hạn chế người LĐ chân tay thì chúng tôi cũng đỡ vất vả trong việc quản lý an ninh trật tự ở địa bàn

 

Ông Nguyễn Văn Hát

Trưởng công an xã Bình Khê, H.Đông Triều

Qua phiên dịch của chị Hương, chúng tôi trò chuyện với ông Vương Bân, 52 tuổi. Ông Vương nói đã bỏ vợ ở TQ và giờ sống với một người phụ nữ Việt. “Chúng tôi làm việc lắp máy tại công trường, một ngày được 120 tệ (khoảng gần 400.000 đồng). Nhưng phần lớn tiền chuyển về tài khoản ở TQ, ở đây chỉ nhận được một phần nhỏ để chi tiêu hằng ngày”, ông Vương nói.

Ngồi bên cạnh ông Vương Bân là Trần Thông, 24 tuổi. Thông đang xem tivi với toàn kênh tiếng Trung. Thông bảo, cậu ta muốn cưới một cô gái Việt làm vợ, nhưng không biết tiếng nên rất khó làm quen.

Cả xã Tam Hưng cũng có khoảng 300 người TQ tạm trú. Theo ông Lại Thế Minh, Trưởng công an xã, so với năm trước thì lượng người TQ giảm đi khá nhiều bởi NMNĐ Hải Phòng I đã cơ bản hoàn thành, NMNĐ Hải Phòng II chưa vào giai đoạn cao điểm.

“Hiện nay, đại đa số CN nước ngoài đã có khai báo tạm trú tạm vắng, có vài trường hợp nam CN lấy phụ nữ ở địa phương, nhưng khi hết nhiệm vụ tại VN, họ cũng đã đưa vợ về TQ. Còn một vài trường hợp hiện đang sống với phụ nữ người Việt tại xã nhưng không đăng ký kết hôn”, ông Minh nói.

Cũng ghép cốt pha, buộc sắt...

Cách những con "phố Tàu" ở Hải Phòng vài chục cây số, tại Đông Triều, Quảng Ninh, hơn 700 CN nước ngoài đang làm xáo trộn cuộc sống của người dân bản địa.

Chúng tôi đến cổng NMNĐ Mạo Khê - Vinacomin (440 MW) tại xã Bình Khê, H.Đông Triều khi trời đã chập choạng tối. Trên con đường nhỏ trước cổng NM, vài tốp CN TQ cởi trần đi dàn hàng ngang chiếm nửa lề đường. Trong quán bia, một nhóm khác oang oang tiếng xì xồ, vài người khạc nhổ bừa bãi.

Từ đầu năm nay, khi công trường NM sôi động với lượng CN TQ về nhiều, cuộc sống của dân cư quanh NM đã thay đổi đột biến. Khi trời tối, ánh đèn điện của biển hiệu chữ Trung lập lòe chi chít, có những tấm biển đề song ngữ như vịt quay, nhà hàng, có cả biển hiệu toàn chữ Trung khiến người Việt nhìn vào đành... chào thua.

 

clip_image004

Ông Vương Bân và Trần Thông ngồi xem tivi kênh tiếng Trung tại nhà trọ

Hàng trăm CN nước ngoài cũng tạo ra một số việc làm và thu nhập cho vài hộ gia đình quanh NM qua việc cho thuê chỗ ở, bán quán..., nhưng họ lại khiến nhiều người dân bản địa mất đi cơ hội có việc làm và nếu có việc cũng phải chịu thiệt thòi vì không biết ngoại ngữ.

Thả “Dê” vào nhà dân

Ông Đoàn Trung Tâm ở thôn Đông Sơn, Bình Khê (H.Đông Triều, Quảng Ninh) dở khóc kể về tình huống mấy người CNTQ vào tán tỉnh con gái ông. “Hồi tết năm rồi, hai đứa con gái tôi đi làm xa về nhà. Hôm mùng 1 tết có 3-4 anh người TQ đến, toàn anh đã gần 40 tuổi. Ngôn ngữ không biết, hai bên chỉ ra hiệu cho nhau. Một anh mang gói bánh đến, tôi bảo đặt lên bàn mà ăn, anh ta không nghe, có thể do hai bên không hiểu nhau, anh ta nổi cáu, xé tung gói bánh vương vãi khắp nền nhà”. Suốt 3-4 ngày sau, ngày nào nhóm CN cũng đến, có khi còn chạy vào buồng ngó nghiêng tìm cô gái trước sự khó chịu của chủ nhà. Có hôm, khách không mời ngồi đến 10-11 giờ đêm mới về. Sau này, ông Tâm phải cương quyết khách mới không dám đến nữa.

Anh Lê Văn Hưng, nhà ở Bình Khê, người làm tại công trường đã nửa năm, chỉ sang một người TQ bên cạnh: “Cậu này cũng làm ghép cốt-pha, buộc sắt như chúng tôi, nhưng lương họ được gấp 3 lần, khoảng 500.000-600.000 đồng/ngày. Anh ta hưởng lương cao vì anh ta là người TQ, chủ nói gì là hiểu. Chúng tôi không có phiên dịch nên chỉ làm việc theo bằng các động tác tay, chân ra hiệu”.

Lượng CN TQ quá đông ở vài nơi đôi khi còn lấn át cả dân bản địa. Một chị bán hàng nước ngay cổng NM ta thán: “Đội CN này bạo lắm, họ mua túi bánh mình đòi 17.000 đồng nhưng họ chỉ trả 15.000 đồng rồi cầm bánh bỏ đi. Ngôn ngữ bất đồng, họ không mặc cả mà toàn bớt tiền kiểu đó, chúng tôi cũng không biết làm sao...”.

Ông Lê Văn H., một người dân gần đó lắc đầu: “Tôi thấy bảo một số CN làm ở đây là những người dân tộc miền núi sống ngay gần khu vực Móng Cái của mình. Họ thường cởi trần trùng trục đi trên đường, khuya về cũng nói oang oang, có khi say rượu còn đi tiểu ngay lề đường”.

Điều đáng nói là công trường NMNĐ Mạo Khê đang có tới 760 CN người TQ, trong khi đó chỉ có hơn 100 CN VN. Anh Phạm Văn Hảo, Phó phòng Hành chính Ban quản lý dự án NMNĐ Mạo Khê, cho biết có khoảng 80% LĐ TQ trên công trường là LĐ phổ thông, còn lại 20% là kỹ sư, công nhân kỹ thuật... “Chúng tôi cũng muốn nhà thầu lấy nhiều CN VN, nhưng CN của mình không biết tiếng nên rất khó giao tiếp, phía nhà thầu họ cần đảm bảo tiến độ nên họ đã lấy LĐ từ TQ sang để dễ điều hành. Đây là hợp đồng EPC nên chủ đầu tư cũng không thể can thiệp sâu vào chuyện nhà thầu tuyển người”, anh Hảo phân trần.

Theo ông Nguyễn Văn Hát, Trưởng công an xã Bình Khê, từ ngày có NM, khối lượng công việc của anh em công an đã phải tăng lên rất nhiều. Thời gian gần đây, khi huyện tổ chức một đội công tác đặt trụ sở ngay tại NM, tình hình mới tạm yên ổn.

“Qua hoạt động quản lý trật tự địa bàn, chúng tôi nhận thấy phần lớn những người có hành động thô lỗ, hay uống rượu, hò hét là những người LĐ giản đơn. Chính vì vậy, nếu ngay từ việc cấp phép, cho vào VN đã được sàng lọc, chỉ đồng ý cho người có trình độ vào, hạn chế người LĐ chân tay thì chúng tôi cũng đỡ vất vả trong việc quản lý an ninh trật tự ở địa bàn”, ông Hát cho biết.

K. T. L.

Nguồn: Thanhnien.com.vn

Bài 2: "Phố Trung Quốc" ở Ninh Bình

Ngọc Minh - Cường Trung

Luật không cho phép doanh nghiệp, đơn vị, tổ chức sử dụng lao động phổ thông là người nước ngoài. Vậy mà ở Ninh Bình, có công trường, số công nhân lao động phổ thông Trung Quốc lên đến gần 1.500 người.

Nhếch nhác

Không phải ngẫu nhiên mà người dân xã Khánh Phú, H.Yên Khánh (Ninh Bình) đặt cho một đoạn đường của quốc lộ 10 chạy qua địa bàn cái tên “Phố của người Trung Quốc”, bởi mỗi khi phố lên đèn, hàng trăm thanh niên Trung Quốc từ các ngả đường đổ về con phố này. Một người dân địa phương cho biết: “Trước kia ở đây bình yên lắm, nhưng từ khi người Trung Quốc đến đây, phố xá ồn ào hẳn lên. Tối tối, nhiều thanh niên Trung Quốc cởi trần trùng trục uống rượu, cãi nhau, khạc nhổ, rồi trêu chọc gái qua đường”. Còn theo một công nhân Việt Nam đang làm việc tại công trường xây dựng Nhà máy đạm Ninh Bình thì ở đây cũng thường xảy ra xích mích qua lại giữa lao động Việt và lao động Trung Quốc hoặc giữa lao động Trung Quốc với nhau.

clip_image005

Những hàng quán dành cho người Trung Quốc đua nhau mọc lên - Ảnh: Cường Trung

Tiếp xúc với PV Thanh Niên, anh Nguyễn Hoàng Tâm, ngụ tại xã Khánh Phú, cho biết: “Ngay sau khi khởi công Nhà máy đạm Ninh Bình, vùng quê này đã đổi thay hẳn. Các nhà hàng, quán cóc, tiệm gội đầu, mát-xa, nhà nghỉ, đua nhau mọc lên như nấm để phục vụ những lao động Trung Quốc. Mà những lao động Trung Quốc thì..., họ cứ kéo từng tốp mươi người, đánh độc một chiếc quần đùi, đi nghênh ngang trên đường, gặp con gái là thế nào cũng xông tới quờ quạng”. Anh Tâm kể thêm, cách đây mấy tháng, có một hộ dân xây nhà trọ cho công nhân Trung Quốc thuê, nhưng sau vài tuần đã phải cắt hợp đồng vì không chịu nổi sự nhếch nhác trong sinh hoạt của họ. Mỗi buổi chiều, sau giờ tan ca, họ về nhà trọ và tạo ra cảnh sinh hoạt rất chướng mắt, đi chơi về khuya, nói to ông ổng, khiến người dân mất ngủ. “Có hôm, trong lúc đang tắm rửa, mấy thanh niên đùa nghịch, rồi gào thét, đuổi nhau tồng ngồng chạy ra phố, rồi tụt luôn cái quần lót của người chạy trước, khiến cả phố náo loạn lên!”, anh Tâm kể.

Một người dân ở khu “phố Trung Quốc” bức xúc: “Cứ rượu xong là họ lại kéo từng toán vài chục người, nghênh ngang, xiêu vẹo trên đường, rồi dòm ngó vào nhà dân, trông rất khó chịu. Kinh khủng hơn, có lần họ còn tụt quần tiểu tiện ngay trước nhà tôi và nhiều nhà dân khác. Chúng tôi bức xúc, thậm chí xua đuổi, nhưng những lúc như thế, bọn họ dừng lại hằm hè, chửi lại, nên ai cũng ngại, không dám va chạm với họ”.

clip_image006

Những hàng quán dành cho người Trung Quốc đua nhau mọc lên - Ảnh: Cường Trung

Trên 1.600 lao động không phép

Theo thống kê của Sở LĐ-TB-XH tỉnh Ninh Bình, hiện trên địa bàn tỉnh có 26 công ty, doanh nghiệp và nhà máy sử dụng lao động người nước ngoài, với tổng số 2.400 lao động (chiếm 15,2% số lao động đang làm việc tại 26 công ty, doanh nghiệp này). Trong số 2.400 người nước ngoài này chỉ có 717 người được cấp giấy phép lao động, còn lại chưa được cấp phép, trong đó Nhà máy đạm Ninh Bình có tới 1.448 lao động không được cấp phép.

 

"Lao động Trung Quốc đang làm việc tại Ninh Bình chủ yếu nhập cảnh qua đường du lịch" - ông Vũ Đức Dương, Phó phòng Việc làm, Sở LĐ-TB-XH tỉnh Ninh Bình

 

Số lao động người nước ngoài chiếm tỷ lệ lớn nhất là Trung Quốc, tập trung chủ yếu ở hai ngành xây dựng và xi măng. Tại công trường xây dựng Nhà máy đạm Ninh Bình có tới 1.988 người Trung Quốc đang làm việc. Trong đó, chỉ có 82 người giữ chức danh tổng giám đốc, phó tổng giám đốc, giám đốc, phó giám đốc, 514 người làm kỹ thuật, còn lại là lao động phổ thông, họ đều làm những công việc bình thường như phụ hồ, kéo sắt, kéo cáp...

Ông Vũ Đức Dương - Phó phòng Việc làm, Sở LĐ-TB-XH tỉnh Ninh Bình - cho biết: Lao động Trung Quốc đang làm việc tại Ninh Bình chủ yếu nhập cảnh qua đường du lịch.

“Luật pháp vẫn chưa mở cửa đối với đối tượng lao động phổ thông nước ngoài nhưng dường như một dòng chảy lao động phổ thông lớn vẫn vào Việt Nam”, ông Dương nói. Cũng theo ông Dương: “Sở đã nhiều lần phối hợp với Ban quản lý các KCN đề nghị BQL nhà máy đạm yêu cầu các nhà thầu Trung Quốc cung cấp đầy đủ thông tin, chi tiết lao động được thuê nhưng hiện nay vẫn chưa được triển khai”. Theo ông Dương thì các chủ đầu tư thường nại rằng, nếu trục xuất lao động “chui” này thì tiến độ dự án chậm, hoặc dừng.

clip_image007

Công nhân Trung Quốc trở lại khu nhà tạm sau giờ tan ca

Sau rất nhiều lần cố gắng, vượt qua rất nhiều thủ tục, chúng tôi vẫn không có được bất kỳ câu trả lời nào từ Công an tỉnh Ninh Bình về nguy cơ tiềm ẩn những diễn biến an ninh trật tự khó lường từ số lao động chui. Theo ông Màn Chí Nguyện, Trưởng phòng PX15, thì: “Thông tin nghiệp vụ không thể cung cấp được”.

Ông Vũ Đức Dương lo ngại những lao động phổ thông ở Ninh Bình đang bị lao động Trung Quốc lấy đi phần việc lẽ ra dành cho họ.

N. M. – C. T.

Nguồn: Thanhnien.com.vn