06/07/2011

Cho người này gợi nhớ thương người kia

Blogger Người Buôn Gió

Lâu rồi cứ mải miết chuyện Hoàng Sa - Trường Sa, chẳng ghé được qua nhà chị Dương Hà. Hôm nay rảnh mò tới nhà chị, nghe kể chuyện anh Vũ bị giam chung với hai tên tù hình sự, tình trạng anh Vũ yếu, thể chất suy do bị  bệnh tim. Nhưng tinh thần anh mạnh mẽ, vẫn tin tưởng rằng những việc làm của mình là vì đất nước, hoàn toàn có công chứ không có tội. Trước sau những việc làm của anh sẽ được sáng tỏ rõ ràng.

Anh Vũ trong tù luôn tin như vậy, thế nhưng bên ngoài ''người lạ'' lại đi lọ mọ đi phao tin anh về những chuyện cá nhân, xử sự thế này, thế kia với người này, người nọ. Toàn chuyện không hề có thật, nhưng chán cái kiểu cần mẫn đi từng nhà để rủ rỉ như vậy đúng là làm ăn theo kiểu ''trăm bó đuốc vớ được con ếch''. Đánh đằng báo chí như Quý Thanh không ăn thua, giờ chơi trò thủ công đánh tỉa vậy. Làm ăn kiểu đó thì bảo sao Giáo sư Châu không chế là ''làm xấu hổ thể diện...'' được.

Ngồi uống trà nói chuyện, bỗng nhà hàng xóm mở nhạc không lời, loại nhạc tiền chiến, bài Thu quyến rũ. Chị Hà ngưng lời dỏng tai nghe, lát sau rớm nước mắt nói.

- Cứ nghe nhạc này lại nhớ anh Vũ, ở nhà anh hay nghe nhạc loại này lắm.

Rồi loanh quanh, chị nhắc đến bài viết của mình về ông Lộc Vàng. Chị bảo:

- Hay là rảnh, chị và em đến ông đó đi, chị nghe về ông ý cũng thương tâm quá.

Hai chị em cơm bụi xong, đến quán Lộc Vàng. Quán vắng teo, sơ sài mái lá, bàn ghế tre, ông chủ quán đang ngồi ngả người trên ghế vẻ ưu tư, mệt mỏi. Trước mặt là bao thuốc với ấm trà. Hình như ông đang suy tư chuyện gì đó không vui lắm.

Ông Lộc Vàng khách sáo mãi, dường như cảnh giác là thói quen của những người từng là nạn nhân trong nhà tù chế độ ưu việt của ta. Nhưng biết chị Hà là vợ anh Vũ, ông ồ lên rồi nói chuyện khác hẳn. Ông kể về nỗi oan khuất mà ông đã phải chịu đến chục năm tù, chỉ vì những bài hát vô hại, người ta quy ông là  hát nhạc của bọn đế quốc, thực dân. Ông vào trại tù, họ lập đội văn nghệ của trại, bảo ông tham gia, ông nhất định không tham gia. Cho dù ở đội văn nghệ nhàn nhã, mưa không đến mặt, nắng không đến đầu. Chỉ hát hò, tập dượt rồi đến ngày lễ lạt, chào mừng, tuyên dương này nọ hát dăm bài, thế nhưng ông Lộc Vàng đi vác gạch chứ không vào đội ấy.

clip_image001

Sao mà lại tù chứ? Ông Lộc Vàng hỏi đầy u uất. Giờ người ta hát nhạc đó đầy, ti vi phát đầy, cả nước hát đầy. Sao lại bắt tù cơ chứ? Rõ là tôi bị oan.

Ông nghẹn giọng, rồi ông òa khóc. Ông kể về vợ ông lúc ông bị bắt đi tù, vợ ông làm ở đoàn nghệ thuật. Trưởng đoàn nói xấu về ông, vợ ông mắng lại, rồi bỏ làm ngay tức khắc. Về nhà đi ra đường bán hàng rong, một gánh bún đậu, nón lá như bao người bán hàng rong lam lũ khác, rảo đôi quang gánh trên các phố phường. Chắt bóp nuôi con, nuôi chồng đằng đẵng cả chục năm. Ai biết được người phụ nữ trẻ bán bún đậu rong ấy mới hôm nào đó là ca sĩ của một đoàn nghệ thuật, có tem phiếu, chế độ, đãi ngộ mà khối người mơ ước.

clip_image002

Câu chuyện của người đàn ông bị đi tù oan khuất kể trong tiếng nấc nghẹn ngào nước mắt. Tôi chưa bao giờ chứng kiến được người đàn ông nào rơi lệ khi nhắc đến vợ mình với vẻ đầy biết ơn, đầy yêu thương như vậy. Những lời kể về năm tháng đọa đày trong tù ngục mà ông đã chịu chỉ để minh họa cho nỗi khổ đau, vất vả mà người phụ nữ chung thủy giơ đôi vai gầy yếu san sẻ cùng ông.

Tôi cúi xuống xoa mặt mình, tôi nhớ đến mẹ tôi và gánh hàng rong của mẹ trong những năm bố tôi ở tù. Lúc tôi ngẩng lên thấy chị Hà đang dàn dụa nước mắt, chị sụt sịt lấy túi giấy lau dòng lệ.

Thật không biết nói thế nào, ông trời thật trớ trêu. Người phụ nữ đang có chồng oan khuất trong tù, hàng ngày lo lắng, nhớ thương cho chồng quên cả bản thân mình, bỗng lại được nghe một người đàn ông khác cũng từng bị oan khuất trong tù kể về nỗi niềm thương xót người vợ của mình ở nhà tần tảo, lo toan. Cảm xúc dồn nén bật ra trong tiếng nức nở và nước mắt.

clip_image003

Chia tay ông chủ quán Lộc Vàng, trong đầu tôi văng vẳng lời trong nhạc phẩm Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, người nhạc sĩ cũng từng đi tù cải tạo 10 năm.

- …Cho người này gợi nhớ thương người kia...

Sao mà đắng cay quá bác Nguyễn Văn Đông ơi, ông Lộc Vàng gợi niềm đau xót cho chị Dương Hà, hay chị Dương Hà gợi niềm đau xót dĩ vãng trở lại trong ông?

N.B.G.

Nguồn: nguoibuongio1972.multiply.com

--------------------------------------

Quán Lộc Vàng

Blogger Người Buôn Gió

clip_image004

clip_image005clip_image006

clip_image007

Tối đi bộ từ nhà đến quán Lộc Vàng, trời lạnh chỉ mặc cái áo khoác mỏng, tính đi một lúc nóng người là vừa, đi đến hơn 2 cây số mà vẫn thấy lạnh. Đã thế quán Lộc Vàng lại nằm cạnh con đường mới mở ven Hồ Tây , tìm mãi mới thấy cái quán nhỏ dân dã bàn tre, vách tre, mái lá khiêm tốn nép bên cạnh một cái quán cà phê khác to hơn.

Khách của quán toàn người đáng tuổi ông bà cả, bởi họ đến đây không phải để uống nước như các quán khác mà chủ yếu là nghe nhạc, dòng nhạc có tên '' tiền chiến'' với những giai điệu nhẹ nhàng, lả lướt có nhiều bài chơi trên nền nhạc khiêu vũ cổ điển.

Ngồi nhâm nhi ly cà phê và điếu thuốc, thả hồn theo lời ca mộc mạc của chủ quán với lời bài Thu quyến rũ.

Mùa Thu quyến rũ anh rồi... Thu nay về đâu nhớ nhiều...

Buồn man mác trong đêm đông, gió Hồ Tây thổi qua sởn người.

Lời hát vang trong quán nhỏ này đã từng phải trả một cái giá rất đắt, là cả một số phận, cả cuộc đời. Cách đây nhiều năm, tòa án Hà Nội đã tuyên án Lộc Vàng , Toán Xồm và bạn bè vì tội ''tuyên truyền văn hóa phẩm đồi trụy''. Bản án trung bình cho mỗi người là 10 năm. Toán Xồm tù về nhà cửa tan nát, lang thang đầu đường xó chợ và gục chết trên hè phố vào một đêm vì đói, rét, bệnh tật. Lộc Vàng nhiều năm lê lết, cuối đời tình yêu với dòng nhạc cũ không thể dứt ra nổi, cùng với nỗi niềm tưởng nhớ bạn bè. Ông đã gắng lập quán Lộc Vàng để tri âm với bạn bè, với dòng nhạc mà cuộc đời ông và các bạn đã gắn bó đến độ thành bi kịch.

Em tôi đành thôi, cúi đầu mà đi...

Lời ca của nam ca sĩ Lộc Vàng có nhiều đoạn khác với các ca sĩ ngày nay hát. Trong bài Gửi người Em Gái Miền Nam của Đoàn Chuẩn. Cụm từ ''cúi đầu mà đi'' Lộc Vàng hát như thể muốn gửi tới khán giả sự nhẫn nhục của kiếp người trước những cơn phong ba nghiệt ngã mà lịch sử hay chính con người đã tạo nên.

Nàng đi cho gót hài xanh

Nàng đi cho dạ sao đành

Đường quen, lối cũ, ân tình ,nghĩa xưa.

Đã là tri âm, tri kỷ thì cho dù thời thế có đến đâu, người nghệ sĩ khó mà quên, khó mà đành lòng không nhớ. Thật đáng sợ khi  có lúc những tình cảm, những nỗi nhớ, tình yêu với dòng nhạc lãng mạn như thế này lại là ''yếu tố cấu thành tội phạm''.

clip_image008

Chủ quán Lộc Vàng bận rộn, lúc ông lên cầm mic hát, lúc đón khách ngoài cửa, lúc tranh thủ ngồi tâm sự vài câu với vị khách nào đó.

- ''Binh tình'' nhộn nhịp thế này có nhiều ''mều'' không chú?

Ông sững người khi nghe tôi hỏi, có lẽ ông không tin lúc này có người hỏi ông câu ấy, câu hỏi bằng những ngôn ngữ của thời gian nào đó xa lắm rồi trong cuộc đời ông, trong một hoàn cảnh càng khác biệt với bây giờ. Ông nhìn tôi ngỡ ngàng, ông lắc đầu như không biết tôi hỏi gì. Tôi nói tên một người và hỏi ông có quen không, một người từng ở ''chiến khu'' . Ông vội bỏ đi đón khách, dường như không nghe thấy gì tôi vừa nói. Lát sau ông quay lại, kéo tôi ra một bàn xa, rút thuốc lá mời, ông nắm chặt bờ vai tôi nhìn tôi lâu lâu, đôi mắt ông rớm lệ.

Dù cơn giông

Có gió lạnh đầy

Có tuyết bùn lầy

Có lá buồn gầy

Tình ơi!

Dù sao đi nữa

Xin vẫn yêu em

Bài hát mà chủ quán Lộc Vàng hay hát, lần nào cũng với một nỗi lòng uất nghẹn, thương nhớ, da diết về người vợ đã mất, về bạn hữu đã mất, về những gì nhuốm màu tang tóc đã đi qua trong đời ông. Nhưng dù sao đi nữa, sự thật và tình yêu không bao giờ bị chết bởi sự bóp nghẹt tàn bạo nào. Mãi mãi những thứ đó sẽ sống cùng năm tháng, song hành với con người. Bởi bản chất những điều tốt đẹp và thiêng liêng ấy là tiêu chí cho con người sống và hy sinh vì đó.

N.B.G.

Nguồn: nguoibuongio1972.multiply.com