29/10/2011

Nhân chuyện ông Thăng, nghĩ về ngành giao thông vận tải

Lê Trung Thành

Bạn đọc hẳn đã quen với bút danh Lê Trung Thành trong loạt bài về Vinashin có tính chất khai mào cho những phát hiện đầu tiên và rất chi tiết trên BVN về thực chất tình trạng hư hỏng của Tập đoàn mang danh “quả đấm thép” đã khiến Nhà nước bị thua lỗ một vố quá đậm mà không lường trước. Lần này Lê Trung Thành lại đưa ra một vài ý kiến của người trong ngành đối với những việc làm “gây sốc” của Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng. Rất mong đây là những ý kiến “trong chăn” để chúng ta cùng nghiền ngẫm suy xét.

Bauxite Việt Nam

Mới nhận chức vài ba tháng nhưng ông tân Bộ trưởng Giao thông vận tải (GTVT) Đinh La Thăng đã làm tốn khá nhiều thời lượng của báo viết, báo hình. Các trang mạng có tới dăm chục bài dài ngắn phân tích câu nói, việc làm của ông Thăng. Chê cũng nhiều, khen cũng lắm. Nghĩ cho cùng, ông đang hút dư luận xã hội về mình như một đề tài khá hiếm hoi có sức hấp dẫn giữa lúc xã hội bộn bề gian khó, kinh tế suy thoái. Nhiều tờ báo khai thác triệt để chuyện ông Thăng để khỏa lấp sự thiếu thốn thông tin “giật gân” mong có thêm độc giả…

Vừa được Quốc hội phê chuẩn với hơn 70% số phiếu, ông Đinh La Thăng đã đòi ngay quyền tự quyết, quyết ngay lập tức giống như người ta đi buôn vàng trên sàn kẻo lỗ lã ập tới nếu không kịp thời phát giá. Rồi ông bảo ông là tư lệnh ngành ông, phải “máu lửa”, phải “sục sôi” lao vào công việc, đưa ra nhiều ý tưởng kèm theo thời hạn như là “đến cuối năm 2012 giảm ùn tắc”, “phải tiêu hủy xe máy tham gia đua xe trái phép”… ông hăm hở đi kinh lý từ Bắc vào Nam, lên tới đất Lâm Đồng rồi trở ra miền Trung sờ gáy dự án cải tạo nâng cấp sân bay Đà Nẵng. Ông chỉ dùng một “đặc phái viên” từ Tổng công ty Cảng hàng không miền Nam bay ra ngay Đà Nẵng nhưng người ta đồn ầm lên là ông “trảm tướng” ngay tại trận địa. Oan cho ông quá mặc dù chính ông đã giải thích chuyện này.

Chưa xong chuyện cả Hà Nội ồn ào việc ông hai lần lên xe buýt “thử xem” người dân vất vả, chờ chực, chen lấn nhau vào giờ cao điểm như thế nào thì mấy triệu dân thủ đô lại nhốn nháo với dự định đổi giờ làm việc, giờ học. Mấy chị em có con lo lắng chẳng biết xoay xở ra sao nếu ý kiến của ông được Thủ tướng chấp nhận??? Thiên hạ vừa nguôi ngoai một chút sau khi ông Bí thư Thành ủy Hà Nội cho rằng cần phải nghiên cứu thận trọng rồi mới đổi giờ… thì bùng lên cái chỉ thị 6630 của ông ban hành ngày 17.10.2011 cấm các cán bộ diện Bộ GTVT quản lý “chơi gôn”. Ông Vụ trưởng Tổ chức cán bộ tát nước theo mưa, hăng hái trả lời báo chí rằng ông sẽ “bí mật” theo dõi xem ai chống lệnh để xử lý kỷ luật thích đáng làm nhiều người liên tưởng đến cái bộ của ông sẽ tuyển thêm nhân viên đứng trước cửa nhà mấy ông cấp vụ ngày thứ Bảy, Chủ nhật và sẵn sàng bám theo để báo ngay cho Vụ tổ chức rằng họ có đến sân gôn hay không?

Trong vài tuần lễ, ông Bộ trưởng đưa ra nhiều “món ăn” quá nên có thể hợp khẩu vị người này mà không hợp khẩu vị người khác. Chơi gôn chẳng có tội tình gì bỗng nhiên thành vấn đề đạo đức, thành “phân biệt giai cấp”. Tôi có hai người con, chiều tối ăn uống xong là chúng vác túi gậy ra sân tập… thứ Bảy, Chủ nhật nào rảnh rỗi (không phải cứ ngày cuối tuần là không bận bịu gì), mấy anh em chúng rủ bạn bè đi chơi từ mờ sáng đến chiều tối, tôi thấy chúng khi trở về thoải mái đầu óc lắm, công việc trong tuần cứ chạy vèo vèo (mà giá trả cho việc mỗi lần vào sân dẫm lên cỏ thì rẻ thôi, có nhiều như người ta tưởng tượng đâu)! Nhưng thôi, con tôi chỉ là nhân viên làng nhàng, chẳng liên quan gì đến hàng ngũ Vụ, Viện mà ông Thăng cấm nên nó cứ chơi theo ý thích thôi.

Có lẽ khi về cơ quan Bộ GTVT ở số 80 phố Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, ông Thăng được tấu trình về đám cán bộ có máu mặt dưới quyền ông bỏ việc, bỏ nhiệm sở đi chơi gôn, ngày nghỉ lại càng “máu” đi. Cũng có thể ông lại nghe kể chúng dám lấy xe công vọt lên Đồng Mô, Tam Đảo du hý cùng mấy em chân dài, chân ngắn… nên ông ra chỉ thị “nội bộ” này… Nhân cái đà chỉ “cấm” trong ngành GTVT, những ông bà nông dân bị xua khỏi ruộng vườn và dăm ba vị không thích trò chơi quý tộc đã nêu ý kiến đề nghị cấm công chức các ngành khác chơi gôn vì dễ tham nhũng, tốn tiền đạp lên cỏ, tốn tiền mua gậy, tốn tiền xăng xe … Đủ các loại phí tổn cộng với việc mất thời gian lẽ ra phải dành xuống “cơ sở”, xuống “địa phương” chỉ đạo sản xuất, kinh doanh!

Hỡi ôi, nếu như ông Thăng có trong tay bản danh sách các gôn thủ của Bộ GTVT thì hay biết mấy! Bao nhiêu năm gắn bó với ngành, biết bao nhiêu thế hệ đến rồi đi, có mấy người cấp Vụ, Cục, cấp Viện biết chơi gôn? Giá mà ông cấm chơi tenis thì còn có người buồn chứ cấm chơi gôn ở Bộ thì hình như chẳng đụng đến hết năm ngón tay? Ở các doanh nghiệp cỡ 90, 91 cũng chẳng hơn gì. Hoa lá cành nhất, phải tiếp xúc, phải ngoại giao như Tổng công ty Hàng không Việt Nam thi thoảng tổ chức giải gôn thu hút bạn bè quốc tế cũng chỉ có vài ba vị “biết” cầm gậy cho phải phép. Người chơi khá, chơi được thì còn trẻ, chức tước thấp thua mấy ông lãnh đạo.

Người ta đồn đoán ông là cựu kế toán kiêm cán bộ Đoàn, thích vai thủ lĩnh hơn vai chính khách (hoặc chưa quen) nên ông thích gây sự chú ý của dư luận. Tôi không nghĩ vậy. Ông không chuyên ngành GTVT nhưng ông vốn là chủ một tập đoàn kinh tế hùng mạnh, lắm tiền nhiều của bậc nhất quốc gia. Vì thế ông cũng có kinh nghiệm xử lý các vấn đề hệ trọng, ông cũng có tài ăn nói, tài chỉ huy nên hy vọng rằng, ông sẽ tự điều chỉnh để “tái cơ cấu” hoạt động của ngành GTVT quá mới mẻ đối với ông.

Cũng giống như nhiều ngành khác, ngành GTVT đang phơi bày thực trạng trì trệ, quan liêu, yếu kém mọi phương diện do đó ông nhìn ra ngay, nhìn với tâm trạng bức xúc thậm chí có thể tức giận, muốn đập đi thật nhanh. Những người tiền nhiệm xa xa như cố Bộ trưởng Bùi Danh Lưu, cựu Bộ trưởng Lê Ngọc Hoàn, Đào Đình Bình và mới đây là ông Hồ Nghĩa Dũng đều thấy cả. Chỉ có điều, người thì sửa dần, người không sửa, người chịu “sống chung với lũ” nhưng ai cũng thừa nhận cái ghế Bộ trưởng GTVT là cái ghế nóng. Nóng do cơ chế, nóng do con người thổi lửa vào. Biết bao chuyện động trời đều xảy ra ở ngành giao thông. Đất 80 Trần Hưng Đạo là đất dữ nên hình như ông muốn chuyển “nó” xuống tận Mỹ Đình để nhường lại cho dầu khí. Nếu thành sự thật thì hay lắm đấy! Bộ GTVT tiên phong dẫn đầu làm gương cho thiên hạ biết là cần phải giảm ngay lượng người và xe ra vào các khu phố trung tâm giờ cao điểm! Hơn nữa, Bộ GTVT cũng sẽ được ca tụng vì đã tự nguyện trả lại “khu đất kim cương” để đổi lấy khu đất “màu đồng”, tiết kiệm cho công quỹ hàng chục, hàng trăm ngàn cây vàng. Và biết đâu, ở nơi mới, rộng thoáng, cao ráo, phong thủy điều hòa sẽ tăng sức bật cho ông trong vài năm tới?

Quay trở lại đề tài cấm chơi gôn “nội bộ”, tôi tin là chẳng có ai phản ứng với chỉ thị ông đã ký. Cán bộ lãnh đạo cấp Bộ quản lý đều là đảng viên “gộc” rồi. Mười mấy điều cấm trong đó cấm mát xa, cấm hát karaoke là những thú vui của đàn ông họ còn không bàn cãi thì thêm việc ông cấm chơi gôn cũng không làm họ buồn phiền. Ngày nghỉ, ngày làm, họ đều có lịch kín đặc, tập thể dục buổi sáng còn chẳng có thời gian huống gì ra sân đánh cầu lông, quần vợt, đánh gôn!

Ông mới về, chưa thuộc hết tên, chưa quen hết mặt nhưng tôi dám khẳng định với ông là ông có một dàn cán bộ rất chi là mẫn cán đấy!

Có không ít ông Tổng giám đốc quản lý dự án sâu sát đến “từng chi tiết” của gói thầu. Ông ta cũng dành nhiều thời gian đàm đạo với các nhà thầu muốn ghé chân vào. Ông ấy còn bài binh, bố trận chu đáo, hợp lý và sắp xếp để rồi ai cũng có phần vui vẻ cả. Tiền trao cháo múc. Họ lợi, ông ta cũng lợi, chuyện kín như bưng… Đố cơ quan thanh tra, kiểm tra nào moi ra được!

Lại có ông nhiệt tình hơn, có chế độ “hậu mãi” cho các nhà thầu không thể chê vào đâu được. Này nhé, ông ta “chỉ” chỗ ký hợp đồng thí nghiệm vật liệu, thí nghiệm đất, đá, chỉ chỗ mua chất phụ gia, chỉ chỗ mua vải địa kỹ thuật. Chu toàn mạng lưới dịch vụ đến thế là cùng và mấy ông phó giúp việc không còn cháo mà húp. Ông Bộ trưởng tìm đâu ra loại cán bộ tuyệt vời đến thế!

Nhân chuyện ông muốn hạn chế ô tô “cá nhân”, tôi thấy ông cần có văn bản tuyên dương các vị lãnh đạo cấp Cục, Vụ, Viện mới phải đạo. Họ thừa mứa tiền đồng, tiền đô, tiền “oi”, mua chiếc xe bốn bánh vài ba tỷ là chuyện nhỏ nhưng họ không mua, e rằng chạy ra đường làm tắc thêm đường phố. Bởi thế họ dùng xe công cho nó “lành”. Ông đừng khắt khe quá kẻo họ giận dỗi, vác tiền mua xe riêng thì đường Hà Nội càng thêm tắc!

Bên ngành dầu khí, ông được ngợi ca là người biết “truyền lửa”, biết khích lệ tinh thần, thế ở ngành GTVT, ông có tiếp tục “truyền lửa” không? Mong sao, nhiệt huyết sục sôi từ ông sẽ ít nhất làm tan chút băng giá của sự vô cảm đã nhiều năm đóng chặt trong lòng nhiều cán bộ đang ở dưới trướng ông. Biết bao nhiêu dự án đội giá vài lần so với mức tổng đầu tư được duyệt, biết bao nhiêu dự án chậm tiến độ gây tổn thất tiền của, công sức, nguyên nhân của nhiều tai nạn thương tâm nhưng hầu như, chẳng có ai bị xử lý kỷ luật …

Ông đang “sờ” vào những cố tật xấu xa của nhiều quan chức nên ông có nhiều ý kiến dư luận xã hội đồng tình nhưng ở nơi ông đang lãnh đạo, ông còn đơn độc lắm. Kẻ xu nịnh không thiếu, kẻ xu thời nhan nhản, khi vui họ vỗ tay vào… và chờ phút ông thất thế.

Vẫn biết sức người có hạn, vẫn biết châu chấu đá voi nhưng dù có câu được, câu không, ông Đinh La Thăng ơi, ông cần công phá mạnh mẽ vào sự quan liêu, trì trệ, ì ạch của các cơ quan giúp việc Bộ trưởng, ông phải có những người giỏi công tác tổ chức, trung thực, biết tìm và sử dụng người hiền tài, phải có những cán bộ biết xấu hổ khi tệ nạn vòi vĩnh cơ sở khi tới làm việc ở văn phòng đã diễn ra nhiều năm rồi. Nếu ở các bệnh viện, người ta đang chống chuyện bệnh nhân đưa phong bì cho nhân viên y tế thì tại sao ông chưa đưa ra chỉ thị cấm nhận phong bì nhỉ?

Nhiệm kỳ của ông còn dài. Con đường rải nhiều hoa hồng nhưng cũng có nhiều tên “đinh tặc” sẵn sàng không chỉ rải đinh sắt mà rải cả bàn chông để chọc thủng lốp xe của ông.

Lúc ấy, ông có tiếp tục đi bộ để thực hiện vai trò tư lệnh không???

Ghi chú:

Một người đồng nghiệp đang thắc mắc, ông Đinh La Thăng nhận thêm chức mới là Tổ trưởng tái cơ cấu Vinashin do ông Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh phụ trách.

Chức lớn lắm, quan trọng lắm mà sao chưa thấy ông Thăng có ý kiến gì để vực “nó” lên?

Trong nhiệm kỳ này, ông Thăng làm cho Vinashin hồi sinh và làm ăn có lãi như ông Nguyễn Sinh Hùng tuyên bố năm 2010 thì cả nước sẽ tung hô ông Đinh La Thăng như thánh sống đấy!

L.T.T.

Tác giả gửi trực tiếp cho BVN