17/06/2012

Thơ Hoàng Vũ Thuật

Những ngày này, câu thơ của nhà thơ Đức Bertolt Brecht luôn trở đi trở lại trong tôi:

“Thời đen tối có thể nào ca hát?

Có, và cũng có những bài ca về thời tối đen”.

Gần đây, ta được đọc trên mạng không ít bài thơ bộc phát nỗi niềm bi phẫn trước những tai ương của đất nước, đau thương của người dân. Song cũng không ít câu hỏi thốt lên, có khi gay gắt: Các nhà thơ có tên tuổi ở đâu trong cơn hoạn nạn của nước, của dân?

Tôi cho là mình hiểu lý do im lặng của nhiều nhà thơ. Trong đó có một lý do không phải không đáng kể: Sau nửa thế kỷ thấm nhuần đạo lý “thơ nên có thép”, họ đã quá oải lối thơ “chính chị chính em”, và con đường trở về “thơ thuần túy” lại có thời là nội dung chủ đạo của “đổi mới thơ”.

Tôi cũng biết không ít nhà thơ chẳng thoát ly thời cuộc, nhưng muốn thơ mình chuyển tải điều gì đó tuy gián tiếp, kín đáo nhưng sâu hơn, ám ảnh hơn, lâu bền hơn những cảm xúc trực tiếp nhất thời.

Tôi đọc thấy điều ấy trong một số bài thơ mà tôi trích, để giới thiệu với bạn đọc Bauxite VN, từ chùm thơ mới của Hoàng Vũ Thuật mà anh vừa gửi cho tôi.

Hoàng Hưng

thế à

quá nhiều hạt không bao giờ thành cây

quá nhiều người lùn chẳng thể cao lên được

quá nhiều tin dữ chuyện cười ra nước mắt

quá nhiều lá thư trốn địa chỉ

quá nhiều khói đen từ miệng lưỡi bay ra

quá nhiều trang sách thiếu chữ trong cuốn sách

quá nhiều bụi rác ở công viên

quá nhiều chuột trên sàn nhà hát

quá nhiều rắn nơi vườn hoa

 

thế à

 

chúng ta đã sống nhiều ngày nhiều năm nhiều đời như vậy

mới biết trong vũ trụ có hai vũ trụ

mỗi tinh cầu có hai tinh cầu

mỗi bầu trời có hai bầu trời

mỗi cánh đồng có hai cánh đồng

mỗi ngôi nhà có hai ngôi nhà

mỗi con đường có hai con đường

mỗi con người có hai con người

mỗi trái tim có hai trái tim

thế à

28/11/2011

***

bên tượng linga

Dâng lên Hoàng Hậu Paramecvari

trong tấm áo sương

nàng là hoàng hậu vừa tấn phong của vương quốc tình yêu

đôi má quét lửa

 

sơn hà

sơn hà

sơn hà ơi

 

đàn ngựa chiến hí vang lao về trong đêm huyền sử

nghi lễ nước mắt

 

sung mãn những vằn gân nóng hổi

sản sinh

dưỡng nuôi nghìn thế hệ

 

cao trên cao

lởn vởn hồn oan thoát chạy trước cơn biến loạn

thánh tích linh thiêng đổ sụp bên đồi

 

ôi linga

ngạo nghễ máu dựng đứng giữa bầu trời

 

Phòng trưng bày Văn hóa Chăm

Hội An, 6/12/2011

***

bức tường kỷ niệm chiến tranh Việt Nam

ở washington

bức tường hình chữ V khoét vào đất

vô số dòng tên lạnh

chôn cùng màu đá đen

nước mắt người mẹ lần tìm con

không đủ sáng

nước mắt người vợ lần tìm chồng

không đủ ấm

 

tôi chợt nhớ những chiếc hầm chữ V

đêm đêm ở quê nhà

chôn nụ cười trẻ thơ

mẹ ngóng con sau lỗ thông hơi mờ mịt

vợ ngóng chồng qua cửa âm u

đất rùng mình

sau loạt bom hoang dại

 

Washington, 27/2/2012

***

con chồn người

hãy chôn mi xuống đấy bởi mi

là một con chồn

chẳng thể khác

một con chồn biết khóc vờ và dấu dòng lệ

trong hốc cát ẩm

 

chưa bao giờ thấy mi làm người

biết xấu hổ

biết ăn năn và biết

kẻ lừa

lịch sử lấp mi thật sâu

như lấp đi sự bạo tàn

 

qua rồi những trận bom loạn lạc

cơn hồng thủy

lộ diện

mi không che được thân phận

đớn hèn

và cuồng tín

 

trong những nhát xẻng

mi cựa quậy đến bụi mù

nhưng cái bóng mi ai chẳng thấy

tiếng con chim và chú gà lôi

dưới cánh mi mỏi

chết

 

hãy đưa tay thật đều

lấp kín và chặt

mi

con chồn người

đầu tiên thế kỷ

 

Đồng Hới, chiều bạn bè, 11/4/2012

***

chim mắt mù

kẻ những đường chỉ thẳng băng

thăm thẳm mê cung thạch nhũ

mũi tên hoang dã bắn quanh người

vút vút

chim mắt mù (*)

 

tối tăm không ánh ngày

xứ sở bò cạp ngự trị

bóng tối bóng tối bóng tối bóng tối bóng tối

chẳng cần ánh sáng

bong bóng rêu bạc xốp đá hay

một thứ nào đó

đại để chưa tên gọi

 

sinh ra nơi ấy

biết mình là ai

cá theo bầy bằng tín hiệu đen

sống

phải ngụp sâu năm tấc nước

dại dột

dâng mồi cho kẻ ác

đêm và đêm và đêm và đêm

 

những cánh chim

dọc

những cánh chim

ngang

dệt một đời rồi một đời

còn dệt nữa

 

22/5/2012

_______

(*) Theo Đoàn thám hiểm Hoàng gia Anh trong hang Khe Ry, sông ngầm dài 20 km nối với hang Phong Nha có loài chim, cá, bò cạp mù mắt đang sinh sống, mà các nhà nghiên cứu chưa khám phá.