Thục Quyên
Ngày
2-1-2018 và 3-1-2018, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Nông đã xử sơ thẩm vụ án nổ súng
làm 16 người thương vong xảy ra vào ngày 23-10-2016 tại tiểu khu 1535 - xã Quảng
Trực - huyện Tuy Đức - tỉnh Đắk Nông liên quan Công ty TNHH Thương mại và đầu
tư Long Sơn (1). Một nông dân, ông Đặng Văn Hiến, 47 tuổi, bị tuyên án tử hình.
Đức Giáo Hoàng
Francisco mạnh mẽ chống án tử hình
"Đài
Vatican", tiếng nói của Đức Giáo hoàng và Giáo hội, ngày 12-10-2017 đã
đăng tin Đức Thánh Cha Francisco tái khẳng định lập trường chống án tử hình và
kêu gọi nhấn mạnh đến vấn đề này hơn trong sách giáo lí Công Giáo (2).
Ngài
đưa ra lời kêu gọi trên đây trong buổi tiếp kiến lúc 6 giờ chiều ngày
11-12-2017 dành cho các tham dự viên cuộc gặp gỡ do Hội đồng Tòa thánh tái truyền
giảng Tin Mừng tổ chức tại Hội trường Thượng HĐGM ở Vatican, nhân dịp kỉ niệm
25 năm công bố Sách giáo lí của Hội Thánh Công giáo. Đức Thánh Cha nói:
"Cần
phải mạnh mẽ khẳng định rằng án tử hình là một biện pháp vô nhân đạo hạ nhục phẩm
giá con người, bất kì án này được thi hành thế nào. Tự nó, án tử hình là điều
trái ngược với Tin Mừng vì người ta chủ ý loại bỏ một mạng sống con người vốn
là điều luôn luôn thánh thiêng trước mắt Đấng Tạo Hóa và xét cho cùng, chỉ một
mình Thiên Chúa là thẩm phán đích thực và là vị bảo đảm sự sống. Không bao giờ
một người, dù là kẻ sát nhân, bị mất phẩm giá của họ" (Thư gửi Chủ tịch Ủy
ban quốc tế chống án tử hình, 20-3-2015), vì Thiên Chúa là một người cha luôn
chờ đợi người con trở về, người con này khi biết mình lầm lỗi, xin tha thứ và bắt
đầu một cuộc sống mới. Không thể tước bỏ sự sống của một ai, và cũng không thể trước
bỏ khả thể phục hồi luân lí và cuộc sống có thể mưu lợi cho cộng đoàn".
Đức
Thánh Cha nhìn nhận rằng trong những thế kỉ trước đây, khi người ta còn nghèo,
các phương thế bảo vệ và sự trưởng thành xã hội chưa tiến triển tích cực, việc
sử dụng án tử hình được coi như hậu quả hữu lí của việc áp dụng công lí. "Rất
tiếc là cả Nước Tòa Thánh cũng đã sử dụng phương thế cùng cực và vô nhân đạo
này mà coi nhẹ quyền tối thượng của lòng thương xót trên công lí. Chúng ta nhận các trách nhiệm của quá khứ và
chúng ta nhìn nhận rằng những phương thức ấy là do một não trạng vụ luật hơn là
hợp với tinh thần Ki-tô. Sự quan tâm bảo tồn quyền bính và sự giàu có vật chất
đã đưa tới thái độ quá đề cao giá trị của luật lệ, ngăn cản người
ta đi sâu hơn trong sự hiểu biết về Tin Mừng. Tuy nhiên, ngày nay nếu cứ giữ
thái độ không thay đổi trước những đòi hỏi mới để tái khẳng định phẩm giá con
người, thì chúng ta sẽ có lỗi nhiều hơn".
Đức Đạt Lai Lạt Ma
không ngừng lên tiếng chống án tử hình
Đức Đạt Lai Lạt Ma đã ủng hộ Tổ chức Ân xá quốc tế chống hình phạt tử hình và ngài đã rất nhiều lần lên tiếng chống đối nó. Ngài phản
đối án tử hình vì nó trừng phạt
con người chứ không trừng phạt hành động. Không sát sinh là giới đầu tiên trong ngũ giới.
Trả lời câu hỏi "Xã hội có cần bản án tử hình ?", ngài nói:
" Dù hành động người đó làm có khủng khiếp tới đâu
chăng nữa, tôi tin rằng mọi người đều có khả năng cải tiến và sửa chữa
chính bản thân mình, vì vậy tôi lạc quan tin rằng vẫn có thể ngăn chặn các hoạt
động phạm tội và ngăn chặn các hậu quả tai hại của những hành vi như thế trong
xã hội mà không cần phải sử dụng án tử hình.
Tôi có niềm tin vững chắc là những
kẻ phạm tội luôn luôn có thể cải thiện. Án tử hình, với tính quyết định
cuối cùng của nó, mâu thuẫn điều này. Vì vậy, tôi ủng hộ các tổ chức và cá
nhân đang cố gắng chấm dứt việc sử dụng án tử hình"
(3)
Thiền sư Thích Nhất Hạnh
tích cực chống án tử hình tại Việt Nam
Tháng
8-2013, Thiền sư Thích Nhất Hạnh cùng với tứ chúng và các thân hữu Làng Mai đã
gửi thư tới ông Trương Tấn Sang, Chủ tịch nước, yêu cầu ông Sang với sự đồng
thuận của nhà nước CHXHCN Việt Nam bãi bỏ án tử hình tại Việt Nam (4). Thư viết:
"Hiện
giờ trên thế giới có rất nhiều quốc gia đã bãi bỏ án tử hình. Năm 2010, chỉ còn
lại 21 quốc gia thi hành án này… Vào đầu đời Lý, các phương pháp hành quyết như
bỏ vào vạc dầu, voi giày, ngựa kéo… đã được bãi bỏ vì lúc ấy đất nước ta đã bắt
đầu thấm nhuần sự giáo hoá của đạo Bụt. Vào thời của Bụt, Angulimala đã được
vua Ba Tư Nặc ân xá và cuối cùng đã trở nên một trong những người nhân từ nhất
trong giáo đoàn của Bụt.
Nếu
Nhà nước Việt Nam đồng ý, chúng
tôi có thể gửi các vị giáo thọ xuất sĩ hoặc cư sĩ vào trong các nhà tù để hướng
dẫn tu tập và giúp cho các tù nhân chuyển hóa và tìm lại được niềm
vui sống ngay trong những ngày ở tù, như chúng tôi và các bằng hữu của chúng
tôi đã và đang làm trong một số nhà tù ở khắp nơi trên thế giới".
Trong quyển "Câu trả lời từ Trái tim: trả lời
thực tiễn cho các câu hỏi nóng bỏng của cuộc sống" (5), Thầy Nhất Hạnh
đã chỉ rõ án tử hình không phải lả một cách hữu hiệu để giải quyết vấn đề. "Giết
người đó, chẳng những sẽ không giúp gì cho anh ta mà cũng không giúp ích gì cho
chúng ta. Trong xã hội còn có nhiều người như vậy. Hãy nhìn sâu vào người
đó để hiểu rằng có những điều băng
hoại trong xã hội của chúng ta để có thể tạo ra những người như thế, những hoàn
cảnh như thế. Những người này cần nhận cả sự giúp đỡ chứ không phải
chỉ là hình phạt… Lẽ dĩ nhiên chúng ta phải nhốt người phạm pháp lại để có
an toàn cho người khác, nhưng nhốt lại không phải là điều duy nhất chúng ta có
thể làm.Chúng ta có thể làm thêm những cách khác để giúp anh ta và xã hội. Trừng
phạt không phải là điều duy nhất, chúng ta có thể làm tốt hơn nhiều".
Những điều băng hoại nào trong xã hội đã gây ra vụ
án Đắk Nông vả đưa đến một nông dân phạm tội giết người để
bị kết án tử hình? Một tội nhân khác trong vụ án, ông Ninh Viết Bình, 35 tuổi,
người bị tuyên án 20 năm tù, đã nói trong nước mắt lời sau cùng: "Nếu
không có Công ty Long Sơn thì hôm nay các bị cáo đã không có mặt tại tòa và đã
không gây ra tội lỗi".
Đạo
đức xã hội Việt Nam ngày nay ra sao mà thờ ơ để dân lại mất nhà, mất đất, mất mọi
điều kiện để tồn tại? Trong khi đó thì xã hội im lìm chứng kiến cường quyền
tham nhũng, ngoại bang xâm lược?
Đâu là những người con
Chúa, con Phật tại Việt Nam?
Nếu
cứ theo số liệu thống kê của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (6) thì năm 2008 con số
tín đồ quy y Tam bảo đã gần 45 triệu, có 839 đơn vị gia đình Phật tử và khoảng
44.498 tăng ni; hơn 14.775 tự, viện, tịnh xá, tịnh thất, niệm Phật đường trong
cả nước. Ngoài ra, từ 80% đến 90% dân số Việt Nam mang thiên hướng Phật giáo.
Theo
thống kê của Văn phỏng Tổng thư kí Hội đồng Giám mục Việt Nam (7) thì tính tới
ngày 31-12-2010, GHVN hiện có trên 4.050 linh mục, 3.946 chủng sinh, 2.281
tu sĩ nam, 15.352 tu sĩ nữ, 57.000 giáo lí viên, gần 1 triệu đoàn viên các hội
đoàn Công giáo tiến hành, khoảng 6.400.567 tín hữu giáo dân nghĩa là khoảng
7,18% dân số Việt Nam.
Và
nếu thêm vào con số những tín đồ Phật giáo Hòa Hảo, Cao Đài, Hội thánh Tin Lành,
thì phải suy ra là hơn nửa dân số Việt Nam lả những người tự nhận mình là con
Chúa hay con Phật.
Mong
rằng các con của Chúa và Phật không vì bận bịu xây chủa, đắp tượng, đi du lịch
hành hương, đọc kinh, cúng kiếng... mà quên sống theo giáo lí của tôn giáo
mình.
T.Q
(Tác
giả gửi BVN)
(4) https://plumvillage.org/news/letter-to-the-president-of-vietnam/
(5) http://www.spiritualityandpractice.com/books/reviews/excerpts/view/21711
(6) http://giacngo.vn/thoisu/2008/11/07/534252/
(7) http://www.ghxhcg.com/article.aspx?id=461