Phạm
Chí Dũng
Bộ
Tư lệnh Tác chiến không gian mạng thuộc Bộ Quốc phòng
Việt Nam có thể là một dạng “sao y bản chính” của
Trung Quốc với độ trễ 2 năm. Hình minh họa.
Việt
Nam lập Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng để làm
gì?
Phòng
chống khủng bố trên mạng? Tổ chức hoạt động tình
báo xâm nhập vào máy chủ của “thế lực thù địch”
và cả những tập đoàn thương mại lớn trên thế giới?
Hay phòng chống “diễn biến hòa bình” trên mạng?
Từ
“Lực lượng 47” đến Bộ Tư lệnh Tác chiến không
gian mạng
Động
thái Chính phủ và Bộ Quốc phòng Việt Nam công bố thành
lập Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng vào ngày
8/1/2018 đã ngay lập tức làm dấy lên những dấu hỏi về
mục đích thực sự của tổ chức quân sự này. Tuy nhiên
như một não trạng cùng thói quen hành xử luôn giấu giếm
những vấn đề được xem là “bí mật quốc gia”, buổi
công bố quyết định lập Bộ Tư lệnh Tác chiến không
gian mạng dù được truyền đi trên toàn bộ hệ thống
báo đảng, nhưng điểm ấn tượng nhất của nó lại là…
chẳng có nội dung cụ thể nào của quyết định này.
Tình
trạng quá trống vắng thông tin về mục đích, nhiệm vụ,
phương thức hoạt động… của Bộ Tư lệnh Tác chiến
không gian mạng đã khiến dư luận xã hội không khỏi
nghi ngờ đây là một tổ chức bí ẩn, thậm chí bí mật
và thiếu tính chính danh.
Dư
luận xã hội cũng buộc phải liên hệ giữa tổ chức Bộ
Tư lệnh Tác chiến không gian mạng với một tiết lộ –
ngay trước thời điểm công bố thành lập Bộ Tư lệnh
Tác chiến không gian mạng – của Tổng cục Chính trị
thuộc Bộ Quốc phòng về một lực lượng có tên là
“Lực lượng 47” – được thành lập theo Chỉ thị số
47 của Bộ Chính trị, mà theo báo cáo của quan chức Tổng
cục Chính trị thì có quân số lên tới 10.000 người.
Có
ít nhất một nội dung giống hệt nhau của Bộ Tư lệnh
Tác chiến không gian mạng và “Lực lượng 47”: đấu
tranh chống “diễn biến hòa bình” trên mạng.
“Lực
lượng 47” được xem là một hệ thống theo chiều dọc
và theo bề ngang trong quân đội, được triển khai ở tất
cả các cấp từ Bộ Tổng tham mưu đến cấp đại đội,
bao gồm rất nhiều quân nhân “thấm nhuần tính đảng”
để thực hiện nhiệm vụ không cho các lực lượng tư
tưởng và sự kiện của “diễn biến hòa bình” tác
động vào nội bộ quân đội.
Là
một cơ cấu thuần túy thuộc về quân đội, “Lực
lượng 47” rất có thể khác với cơ cấu của đội ngũ
dư luận viên của Ban Tuyên giáo trung ương và các Ban
tuyên giáo thành ủy/tỉnh ủy cùng khối dư luận viên
của ngành công an. Nếu lực lượng dư luận viên của
tuyên giáo và công an đã lộ diện từ những năm 2011 cho
đến nay, thì chỉ vào cuối năm 2017 “Lực lượng 47”
mới hiện ra và thậm chí còn thu hút mối quan tâm của
báo chí quốc tế.
Tuy
nhiên, vài hé lộ hiếm hoi trong buổi công bố thành lập
Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng cho thấy tổ chức
này sẽ duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Bộ Công an
và Bộ Thông tin và Truyền thông, cho thấy một trong những
chức năng trọng yếu của Bộ Tư lệnh Tác chiến không
gian mạng là không khác với “Lực lượng 47”, nhưng có
thể sẽ được triển khai quy mô và có chiều sâu và do
đó sẽ tốn kém ngân sách hơn, là hướng chủ yếu vào
hoạt động “viết bài phản bác các luận điệu sai
trái, xuyên tạc và thù địch”, mà có lẽ sẽ ưu tiên
phản bác những vấn đề liên quan trực tiếp đến quân
đội, từ lịch sử như “chiến tranh hai miền Nam - Bắc
Việt Nam”, “chiến dịch Mậu Thân 1968”, đến hiện
tại như “quân đội chỉ trung với nước hay trung cả
với đảng”, “quân đội có nên làm kinh tế hay
không”…, và dĩ nhiên sẽ “nói lại cho rõ” về những
luồng dư luận cho rằng trong quân đội đang tồn tại
nhiều vụ tham nhũng cùng tài sản ngồn ngộn của giới
quan chức quốc phòng.
Việc
Bộ Quốc phòng thành lập lực lượng tác chiến trên
mạng ở cấp Bộ tư lệnh cho thấy tầm quan trọng của
điều được giới học giả quốc phòng Việt Nam đánh
giá về không gian mạng là một lại “chiến địa” và
phải được đặc biệt chú ý.
Có
liên đới APT32 và OceanLotus?
Không
hiểu vô tình hay hữu ý, ngay trước khi xuất hiện những
thông tin về “Lực lượng 47” và Bộ Tư lệnh Tác
chiến không gian mạng ở Việt Nam, ông Steven Adair, người
sáng lập và Giám đốc Điều hành công ty an ninh mạng
Volexity, đã công bố việc một nhóm hacker có liên hệ
với Chính phủ Việt Nam hoặc từng phục vụ các lợi
ích của Hà Nội đã đột nhập máy tính của các nước
láng giềng và của ASEAN.
Công
ty an ninh mạng Volexity cho biết trong một phúc trình rằng
nhóm hacker đã xâm nhập trang web của các bộ, cơ quan
Chính phủ Lào, Campuchia và Philippines và tải mã độc vào
máy tính của các nạn nhân.
Mã
độc sau đó sẽ chuyển nạn nhân tới một trang Google
yêu cầu cho phép truy cập tài khoản Google của họ. Nếu
nạn nhân đồng ý, hacker sẽ truy cập được toàn bộ
danh sách địa chỉ liên lạc và email có trong máy tính.
Tại
Campuchia, các mục tiêu bị tấn công gồm Bộ Ngoại giao,
Bộ Môi trường, Bộ Dịch vụ dân sự và xã hội, cũng
như cảnh sát quốc gia. Ở Philippines, nhóm tin tặc xâm
nhập vào trang web của lực lượng vũ trang và cả Văn
phòng Tổng thống.
Tương
tự, ba trang web của Hiệp hội ASEAN, và các trang web của
hàng chục nhóm phi chính phủ, các cá nhân và báo chí
Việt Nam, cũng là mục tiêu bị tấn công. Nhóm tin tặc
còn cài mã độc vào các trang web của một số công ty
dầu mỏ Trung Quốc.
Trước
đó vào tháng 5/2017, công ty an ninh mạng FireEye báo cáo
nhóm tin tặc còn được gọi là APT32 hay OceanLotus, đang
tích cực nhắm vào các tập đoàn đa quốc gia và các nhà
bất đồng chính kiến ở Việt Nam. Công ty FireEye nói các
hoạt động của nhóm tin tặc có liên hệ tới “các lợi
ích của đất nước Việt Nam”.
Một
phiên bản của “Hội Cờ Đỏ”?
Ở
một giác độ mổ xẻ khác, Bộ Tư lệnh Tác chiến không
gian mạng thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam lại có thể là
một dạng “sao y bản chính” của Trung Quốc với độ
trễ 2 năm.
Bởi
vào ngày 1/1/2016, Quân Ủy trung ương Trung Quốc đã chính
thức thành lập lực lượng tác chiến mạng – theo South
China Morning Post.
Tổng
tư lệnh PLA (chỉ huy trung ương đối với các lực lượng
mặt đất) đã phát triển một chiến lược được gọi
là “Chiến tranh Điện tử mạng Tích hợp” định hướng
cho việc triển khai CNO và các công cụ chiến tranh thông
tin liên quan. Chiến lược này được đặc trưng bởi
việc sử dụng kết hợp các công cụ tác chiến mạng và
các vũ khí tác chiến điện tử chống lại các hệ thống
thông tin của đối thủ ngay trong giai đoạn sớm nhất
của một cuộc xung đột.
Chỉ
có điều khác là trong khi ở Trung Quốc, Tập Cận Bình
và Bộ quốc phòng nước này mới chỉ đơn giản cho
thành lập “lực lượng tác chiến mạng”, thì ở Việt
Nam lại đặt cho lực lượng này một cái tên dài và
“hoành tráng” hơn hẳn, cùng nâng cấp lên “bộ tư
lệnh” – tương đương với cấp quân đoàn hoặc quân
khu, vô hình trung khiến cho bản danh sách tướng lĩnh
“quân đội nhân dân Việt Nam” bị kéo dài thêm vài ba
dòng, bất chấp đã có quá nhiều bức xúc của dư luận
nhân dân về việc quân đội Việt Nam “lạm phát tướng”
với gần 500 cầu vai chỉ có sao không có gạch.
Còn
tương lai của Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng sẽ
ra sao? Tổ chức này sẽ chuyên tâm vào mục tiêu chống
khủng bố như tiêu chí của các cơ quan tác chiến mạng
quốc tế, hay sẽ trọng tâm hóa vào “phòng chống diễn
biến hòa bình” và do đó có thể dính dáng, thậm chí
dính sâu vào hoạt động “tình báo tung mã độc”?
Vào
nửa cuối năm 2017, ở Việt Nam đã hiện hình “Hội Cờ
đỏ” – một lực lượng mang tính kiêu binh và cực
đoan y hệt Hồng vệ binh thời “Cách mạng văn hóa”
những năm 60 của thế kỷ XX ở Trung Quốc. Liệu Bộ Tư
lệnh Tác chiến không gian mạng của Việt Nam có bị biến
thành một thứ phiên bản của “Hội Cờ đỏ”?
P.C.D.
Tác
giả gửi BVN