Thục-Quyên
Khoảng
2 tuần lễ trước khi vụ xử ông Trịnh xuân Thanh bắt
đầu, bỗng nhiên có tin đăng trên báo Đức là dân biểu
quốc hội Martin Patzelt muốn qua tham dự quan sát phiên
toà, và chính phủ Đức đang can thiệp xin trả tự do cho
ông TXT.
Đó
là những tin thất thiệt
Ông
Patzelt đăng lời phản bác trên FB và trang nhà (1)
Sau
khi gửi thư riêng nhờ tôi chuyển lời đến những người
bạn đang tranh đấu cho sự Nhân-bản tại VN, ông Patzelt
đã cho đăng một phần lá thư lên FB và trang nhà của
ông. Có lẽ để ngăn chận âm mưu xuyên tạc ý nghĩa 2
chuyến đi của ông qua Việt Nam với tư cách đại diện
cho Quốc hội Đức: lần đầu tham dự quan sát vụ
xử Anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh, và lần sau tiếp xúc những
nhà tranh đấu nhân quyền, lắng nghe đại diện các cộng
đồng tôn giáo và đại diện những nhóm xã hội dân sự,
cũng như vào thăm gặp Anh Ba Sàm trong tù, quan sát tại
chỗ hậu qủa của thảm họa môi trường do công ty
"Formosa Hà Tĩnh" gây ra.
Ông
Patzelt viết: "Tôi
đã trả lời tờ báo TAZ Berlin là hoàn toàn không có
chuyện tôi muốn qua VN quan sát phiên toà xử ông Trịnh
Xuân Thanh. Tôi đã cắt nghĩa rõ ràng cho ký giả là tôi
không được biết tính chất những lý lẽ buộc tội
trong vụ án xử ông Thanh, và thêm nữa, ông ta có xứng
đáng được hưởng sự ủng hộ ̣(như một nhà bảo
vệ nhân quyền được ủng hộ )không? Ngoài ra tôi đã
nói với tờ báo TAZ rằng chỉ khi nào chính phủ
Đức yêu cầu, tôi mới chấp thuận vai trò làm
một người quan sát phiên tòa. Vụ bắt cóc người vừa
qua ( chúng tôi tin chắc lả một vụ bắt cóc) là một vi
phạm nhân quyền, vả lý do chính phủ Đức phải hành
động lả chủ quyền lãnh thổ chúng tôi đã bị xâm
phạm".
Cuộc
họp báo chính phủ (Đức) ngày 8/01/2018
Trả
lời thư của tôi hỏi về việc " Chính phủ Đức có
thật tình đã can thiệp xin cho ông Trịnh xuân Thanh được
trả tự do như tờ báo SZ ngày 7/01/2018 loan tin hay
không", Bộ ngoại giao Đức đã viết: "Trong
quá khứ, chính phủ Liên bang Đức đã nhiều lần bình
luận về vấn đề này ( vụ bắt cóc TXT) trong những
cuộc họp báo, gần đây nhất là vào ngày 8 tháng 1 . Đòi
hỏi của chúng tôi luôn luôn là phiên toà phải đáp ứng
đúng
tầm cao các chuẩn mực tố tụng pháp lý của chúng tôi
(unseren
hohen rechtsstaatlichen Ansprüchen),
và phải có sự có mặt của các quan sát viên quốc tế."
Theo
biên bản chính thức của cuộc họp báo chính phủ (Đức)
ngày 8/01/2018 (2) , các ông Steffen Seibert, phát ngôn
viên chính phủ, và Rainer Breul, phát ngôn viên Bộ Ngoại
giao, đã thay phiên nhau trả lời những câu hỏi của ký
giả.
Ngoài
những nhận định và tuyên bố của chính phủ Đức về
vụ nhà cầm quyền VN cho tổ chức bắt cóc người trên
lãnh thổ Đức, đã được nhắc đi nhắc lại từ
đầu tháng 8/2017 - xin đọc những bài (3),(4)-
có thêm 2 điểm đáng lưu tâm:
Câu
hỏi : Theo quan điểm của chính phủ
Đức, nếu người đàn ông này (TXT) bây giờ được tha
bổng thì điều đó có là đủ hay không? Còn vấn
đề ông ta rõ ràng đã bị bắt cóc mang ra khỏi nước
Đức, lý do khởi thủy gây ra những sôi nổi, trục trặc
với Việt Nam, thì sao? Ông chờ đợi gì từ chính phủ
Việt Nam?
Ông
Breul trả lời: Tuần trước, hay
hai tuần trước, tôi đã trả lời là chúng tôi đang có
những những buổi nói chuyện kín với phía Việt Nam và
chúng tôi đã nhấn mạnh với họ, vượt
ra ngoài vấn đề số phận một cá nhân dĩ nhiên còn có
vấn đề phản bội lòng tin.
Ông Seibert cũng vừa nói thêm một lần nữa là trong những
buổi nói chuyện đó, chúng tôi khẳng định chờ đợi
những tín hiệu từ phía Việt Nam giúp chúng tôi một
ngày nào đó có thể vượt qua sự khủng hoảng vì lòng
tin bị phá vỡ này.
Câu
hỏi: Vậy ông có nhận được tín hiệu nào không?
Breul:
Không.
Như tôi đã nói, chúng tôi còn đang đàm phán với phía
Việt Nam. Chúng tôi đã rất rõ ràng - Phía Việt Nam
biết họ cần phải làm những gì
để đạt lại quan hệ bình
thường.
Cần
hiểu rõ những tin chính thức để tránh suy diễn méo mó.
Việc
bắt cóc người (trong trường hợp này là ông Trịnh Xuân
Thanh) trên lãnh thổ Đức là hành động vi phạm luật
pháp Đức và luật pháp quốc tế, một cách trắng trợn
và chưa từng có tiền lệ. Chính phủ Đức không thể
chấp nhận bỏ qua một cách dễ dàng.
Lời
đòi hỏi của CHLB Đức trong buổi họp báo ngày
22/09/2017, là phiên tòa xét xử ông TXT phải diễn ra đúng
theo tinh thần nhà nước pháp quyền và phải có quan sát
viên quốc tế tham gia giám sát, chỉ là hai trong nhiều
điều kiện Đức đã cho VN biết "VN phải cần làm
gì" để sửa chữa lỗi lầm đã " phản bội
lòng tin".
Cho
tới nay những điều kiện khác không được công bố rõ.
Đòi hỏi lúc đầu không được nhắc lại nhưng cũng
chưa được chính thức bãi bỏ, là VN phải xin lỗi và
đưa ông TXT, (nạn nhân của vụ bắt cóc trên lãnh thổ
Đức) trở qua Đức để qua hai cuộc xét xử pháp lý
khác nhau trong hai vụ việc song song: một bên là đơn xin
dẫn độ của chính phủ Việt Nam và bên kia là đơn xin
tỵ nạn của ông Thanh.
Còn
Ông TXT là công dân VN, chưa hề là một người hoạt động
bảo vệ nhân quyền, nên Đức chẳng có lý do gì để
can dự vào vấn đề xét tội của một toà án VN để
đòi trả tự do cho ông ta. Quan tâm chính yếu của Đức
là nước đối tác VN phải là một "nhà nước pháp
quyền", điều mà Đức từ lâu đã giúp VN qua chương
trình "Đối thoại nhà nước pháp quyền Đức-Việt".
Chỉ
trong trường hợp ông TXT bị kết án tử hình thì không
những Đức mà Liên Minh Châu Âu cũng sẽ phản đối mãnh
liệt, như đã từng phản đối những bản án tử hình
tại Mỹ, Nhật, Iran, Indonesien, Sudan,
Belarus.....
Đối
thọai nhà nước pháp quyền Đức-Việt.(5)
Từ
ngày 29.02.2008 Bộ trưởng Bộ ngoại giao Đức và Việt
Nam đã ký ’’Tuyên bố chung về hợp tác trong lĩnh vực
pháp luật và tư pháp“, Đức và Việt Nam đã tiến hành
đối thoại tích cực về nhà nước pháp quyền.
Với
khoảng 70 hội thảo và về phía Đức có khoảng 80 cơ
quan nhà nước và phi chính phủ
-định
kỳ tham gia ( thí dụ Bộ Tư pháp và Bảo vệ người tiêu
dùng Liên bang, Tổ chức Hợp tác quốc tế về pháp luật
Đức (IRZ), ..........
-hoặc
tham gia không định kỳ bằng cách cử báo cáo viên tham
gia (ví dụ Đoàn luật sư liên bang, Đoàn luật sư
Frankfurt, Hội thẩm phán Đức.....
Chương
trình đối thọai kéo dài cho tới nay cho thấy nước Đức
đặt giá trị "Nhà nước pháp quyền" rất cao
trong quan hệ đối tác Đức-Việt.
Tin
tức những ngày vừa qua cho biết có nhân viên Toà Đại
sứ Đức và đại diện Liên Minh Châu Âu hiện diện quan
sát vụ xử ông TXT, nhưng họ phải ngồi ở phòng bên và
chỉ thấy và nghe, lúc rõ lúc không, những gì được
chiếu qua màn hình. Đây là dịp để Giới Luật gia
Việt Nam lên tiếng, phân tích một cách có hệ thống
những vi phạm của vụ xử, chiếu theo Luật Tố tụng
Hình sự Việt Nam (có hiệu lực từ 1/01/2018). Quốc tế
sẽ đánh giá sự hiểu biết và đạo đức nghề nghiệp
của qúi vị.
Cũng
cần so sánh với Luật Hình sự Đức để định rõ những
khác biệt vì Bộ ngoại giao Đức đã nhấn mạnh phiên
toà phải đáp ứng đúng
tầm cao các chuẩn mực tố tụng pháp lý của chúng tôi
.
Con
đường trở lại quan hệ đối tác chiến lược Đức-Việt
thấy còn nhiều cửa ải.
Thí
dụ Quốc hội Đức và Hiệp hội Thẩm phán Đức sẽ
không ngưng thúc đẩy chính phủ họ phải chú ý đến cả
những vụ bắt bớ và xử tù tùy tiện chính những luật
gia tranh đấu cho nhân quyền và tự do tôn giáo như luật
sư Nguyễn Văn Đài, luật gia Nguyễn Bắc Truyển.