Thiền Lâm
Từ
ngày 15/01/2018, Luật Các tổ chức tín dụng chính thức
có hiệu lực với cả một chương quy định về “phá
sản ngân hàng”. Trong khi đó, bất chấp phản ứng của
nhiều dư luận xã hội, người dân và cả ý kiến của
giới đại biểu Quốc hội, Chính phủ và Quốc hội vẫn
giữ nguyên mức bảo hiểm tiền gửi đối với khách
hàng cá nhân – nếu xui xẻo gửi tiền ở ngân hàng bị
phá sản – chỉ có 75 triệu đồng.
Vào
tháng 8/2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bất ngờ tung
ra một quyết định về mức bảo hiểm tiền gửi chỉ
có 75 triệu đồng cho khách hàng cá nhân đối với những
trường hợp ngân hàng bị phá sản.
Khi
đó và chắc hẳn với não trạng duy ý chí và quá xa dân,
giới chức chính quyền cho rằng mức bảo hiểm tiền gửi
75 triệu đồng/người đã là “ưu việt xã hội chủ
nghĩa” khi vượt hơn 50% so với mức bảo hiểm tiền gửi
trước đó chỉ là 50 triệu đồng/người.
Nhưng
thực tế tâm trạng và phản ứng của người dân thì
thế nào?
“Tiền
tiết kiệm là mồ hôi, nước mắt của bọn dân chúng
tôi đã ủy thác, tin tưởng gửi vào ngân hàng mà bồi
thường như vậy thì làm sao dân còn lòng tin vào ngân
hàng hay vào chế độ”.
Lại
nữa: “Cả tài sản tiền mặt của gia đình tôi chỉ có
hơn 2 tỉ đồng gửi ngân hàng, nếu lỡ ngân hàng đó
phá sản mà chỉ được bồi thường bảo hiểm tiền gửi
có 75 triệu đồng thì thà ngay bây giờ tôi đem mua đất,
vàng, mua đôla còn an toàn hơn nhiều”.
Và
lại nữa: “Sao nhà nước ma lanh quá vậy! Vét thuế đến
từng đồng từng cắc cuối cùng trong túi dân còn chưa
đã miệng sao mà còn đòi ép dân phải chịu rủi ro gửi
tiền tiết kiệm. Mấy thằng ngân hàng ngồi mát ăn bát
vàng quen rồi, có phá sản cũng không sao, nhưng dân bọn
tui mà mất là mất sạch sẽ luôn, tán gia bại sản luôn,
chỉ còn nước đi ăn xin hay lao đầu xuống sông chết
cho rồi…”
Trong
khi đó, người ta biết rằng luật pháp Hoa Kỳ quy định
khách hàng được nhận mức bồi thường đến 250 ngàn
USD khi ngân hàng bị phá sản, tức cao hơn mức bảo hiểm
tiền gửi ở Việt Nam “vô số lần”.
Câu
hỏi rất lớn phải giải quyết là nếu một số ngân
hàng thương mại nào đó rơi vào tình cảnh phải phá
sản, tiền gửi của người dân và doanh nghiệp sẽ chịu
số phận ra sao?
Nếu
chiếu theo Luật phá sản, tài sản của ngân hàng phá sản
sẽ phải nộp đầu tiên cho cơ quan thuế của nhà nước,
sau đó mới đến việc thanh toán tiền tiết kiệm cho
người dân và rồi mới đến doanh nghiệp. Nhưng đó chỉ
thuần túy là lý thuyết.
Không
có gì chắc chắn đối với điều được xem là “an
toàn” của các ngân hàng Việt Nam, đặc biệt là nhiều
ngân hàng có vốn điều lệ nhỏ, luôn là tác nhân trong
những đợt sóng kinh hoàng về tăng lãi suất tiết kiệm
và lãi suất cho vay.
Những
tin tức về “chính phủ phê duyệt phá sản ngân hàng”
lại lồng trong bối cảnh nợ xấu thực chất trong hệ
thống ngân hàng đã lên đến 900 ngàn tỷ đồng, tương
đương hơn 40 tỷ USD. Trong 10 tháng đầu năm 2017, khá
nhiều ngân hàng có nợ xấu tăng thêm về số tuyệt đối,
đặc biệt là những ngân hàng nhỏ.
Rõ
ràng hơn bao giờ hết, trong tổng số hơn 30 ngân hàng
thương mại đang tồn tại hiện thời, chắc chắn có ít
nhất 30% có thể phải “đội nón ra đi”, trước khi kế
hoạch “tái cơ cấu ngân hàng” đạt mục tiêu giảm
phân nửa số tổ chức tín dụng hiện có.
Trong
và sau kỳ họp quốc hội tháng 10 - 11 năm 2017, bản “danh
sách tử thần” các ngân hàng có nguy cơ phá sản vẫn
được giấu kín. Thống đốc Ngân hàng nhà nước Lê
Minh Hưng chỉ nói úp mở là sẽ “thí điểm xử lý nợ
xấu” tại 6 ngân hàng thương mại, nhưng không cho biết
tên các ngân hàng này.
Nhưng
dù Ngân hàng nhà nước hay giới quan chức chính phủ cố
giấu nhẹm danh sách những ngân hàng bị liệt vào dạng
“tái cơ cấu” – mà về thực chất là phải chấp
nhận cho phá sản, dư luận từ nhiều người kinh doanh từ
lâu đã đồn đoán về những cái tên hầu như chắc chắn
nằm trong danh sách đó.
Trên
hết là ba cái tên Ocean Bank – Ngân hàng Đại Dương, GP
Bank – Ngân hàng Dầu khí Toàn Cầu, CB Bank – Ngân hàng
Xây Dựng – đều là những ngân hàng đại án có lãnh
đạo bị bắt vào các năm 2014 và 2015.
Hai
nhân vật Nguyễn Xuân Sơn (trái) của GP Bank – Ngân hàng
Dầu khí Toàn Cầu và Hà Văn Thắm của Ocean Bank – Ngân
hàng Đại Dương đã phải nhận án tử hình và chung
thân. Ảnh: Báo Mới
Sau
đó là DongABank – Ngân hàng Đông Á, PG Bank – Ngân hàng
Xăng Dầu Petrolimex, Sacombank – Ngân hàng Sài Gòn Thương
Tín.
Ngoài
ra, còn một số ngân hàng có vốn điều lệ nhỏ nhưng
tỷ lệ nợ xấu lại cao, cũng có thể bị phá sản hoặc
sáp nhập như: VietA Bank, BacABank, OCB, SaigonBank, VietCapital…
Vài
năm qua, từ khi bắt đầu nghe rục rịch chuyện “phá
sản ngân hàng”, đồng thời chứng kiến cảnh nhiều
quan ngân hàng Á Châu, Xây Dựng, Dầu Khí Toàn Cầu, Đại
Dương, Đông Á… đua nhau dấn thân vào chốn tù đày,
những người giàu đã âm thầm chuyển tiền từ ngân
hàng thương mại nhỏ trong nước sang ngân hàng thương
mại lớn trong nước, đặc biệt là ngân hàng thương mại
có cổ phần chi phối của nhà nước “cho chắc ăn”.
Nhưng
một số nhà giàu khác còn muốn “chắc ăn” hơn nên đã
rút sạch tiền gửi từ ngân hàng trong nước để chuyển
vào ngân hàng nước ngoài có chi nhánh tại Việt Nam, cho
dù mặt bằng lãi suất tiết kiệm của ngân hàng nước
ngoài thấp hơn ngân hàng trong nước.
Còn
giới dân chúng trung lưu và ít tiền thì phải làm thế
nào?
T.L.
Nguồn:
https://www.baocalitoday.com/viet-nam/bat-dau-pha-san-ngan-hang-nhung-bao-hiem-tien-gui-van-chi-75-trieu-dong.html