Phần II
Bài viết dưới đây lần đầu tiên hé lộ một vài điều lâu
nay hình như không ai không cảm thấy lấn cấn nhưng chưa có điều kiện “tháo gỡ”
cho sáng tỏ: (1) Có một nhân vật khá quen mặtvà cũng không kém sừng sỏ trên
chính trường,có vẻ là “điểm hẹn, điểm kết nối” giữa nhiều “sự cố” – cả kinh tế
lẫn chính trị – vì sao vẫn được các vụ trọng án của cụ Tổng ưu ái, chưa hay
không đặt vào tầm ngắm?(2) Có một sự “tréo ngoe” giữa “tích cực học tập ông anh
4 tốt và 16 chữnhằm duy trì ách thống trị của đảng chuyên chế” (áp dụng triệt
để các xảo thuật tàn bạo và nham hiểm mượn từ phương Bắcđểxóa sổ lực lượng XHDStrong
nước đang trỗi dậy), với “tích cực liên kết với các “thế lực thù địch”nước
ngoài nhằm chống lại chính ông anh “môi răng” ấy” (ra sức làm thân với Mỹ và
các cường quốcdân chủ khác để lôi kéo Mỹ cùng các nước này can dự vào bàn cờ
chiến lược biển Đôngcốt giảm thiểu áp lực của Tàu Cộng và giữ được sự quân bình
có lợi cho quyền tự chủ của Việt Nam) – đó là tình trạng bình thường hay bất
bình thường, là kết quả “cùng tắc biến” của mộtsách lược “đi dây” lâu nay vẫn
được coi là thế mạnh nhất quán của “đảng ta”?Xin mời bạn đọc tự tìm lấy kết
luận cho mình qua những phân tíchsắc bén, giàu tính gợi ý của tác giả.
Bauxite Việt Nam
Trong cuộc chiến chống tham nhũng do Nguyễn Phú Trọng
chỉ đạo thì cái khó không phải là tìm ra những vụ án tham nhũng khủng, hay cực
khủng của các quả đấm thép (tập đoàn kinh tế nhà nước) thời Thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng, vì chúng quá nhiều và quá lộ liễu. Ngược lại sẽ rất khó, thậm chí là
không có, dự án lớn nào của các “quả đấm thép” lại không xảy ra những tham
nhũng nghiêm trọng. Cái khó cho Nguyễn Phú Trọng và lực lượng của ông ta là
phải chọn ra những vụ án mà không làm “vỡ bình”.
Một thực tế là những dự án lớn của các quả đấm thép
thì không chỉ liên quan đến một vài ủy viên Bộ Chính trị mà có thể nói là đến
rất nhiều ủy viên Bộ Chính trị. Tất nhiên sự phân bổ “lợi lộc” giữa các ủy viên
Bộ Chính trị và các cá nhân khác trong ban lãnh đạo đảng, chính phủ và nhà nước
sẽ rất không đồng đều nhưng xét về con số tuyệt đối thì người được hưởng “lộc”
ít nhất cũng cao hơn mức khung hình phạt cao nhất mà bộ luật hình sự của nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện hành dành cho tội tham ô, tham nhũng.
Cái khó nhất cho Nguyễn Phú Trọng là làm sao cho việc xử lý các vụ án này không
gây tổn thương quá lớn cho chế độ, cho sự ổn định của đất nước. Cách thức xử lý
đối với những vụ việc tham nhũng từ trước tới nay là giảm thiểu mức độ nghiêm
trọng của sự thiệt hại trong từng vụ án, khoanh vùng các đối tượng liên đới để
rồi “giơ cao đánh khẽ”. Như vậy vừa tạo ra bức tranh nghiêm minh về pháp luật
vừa làm cho đối tượng bị “thí điểm làm gương” chấp nhận “ngậm bồ hòn làm ngọt”.
Giải pháp này ít ảnh hưởng tới hình ảnh của chế độ. Nhưng sự kiện khởi tố, bắt
giam và xử án nhanh chóng Đinh La Thăng đang minh chứng rằng Nguyễn Phú Trọng
đã không muốn đi theo lối mòn cũ mà muốn
tạo đột phá. Vấn đề là đột phá ở mức độ nào? Mức giống như Tập Cận Bình là
hay mức thấp hơn? Nhưng cho dù ở mức thấp hơn Tập Cận Bình đã làm ở Trung Quốc
thì cũng vượt quá khả năng hiện có của lực lượng chống tham nhũng do Nguyễn Phú
Trọng cầm đầu tại Việt Nam hiện nay. Để thành công Nguyễn Phú Trọng có ba chỗ
dựa:
1. Lòng dân: khái niệm này có một biên độ
dao động rất cao. Đương nhiên tỉ lệ ủng hộ của lòng dân luôn tỷ lệ thuận với
mức độ kiên quyết, triệt để, công bằng, minh bạch trong quá trình điều tra và
xét xử những vụ án tham nhũng, nhưng điều này lại làm gia tăng sự phức tạp của
vấn đề cả về chính trị, ngoại giao và các vấn đề an ninh, quốc phòng. Thông
thường, để hỗ trợ đắc lực cho việc giải tỏa những nghịch lý này thì vai trò của
Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương rất quan trọng. Song cho đến nay dường như các
phương tiện thông tin “lề phải” còn rất thụ động trước diễn biến tình hình, hay
nói cách khác Nguyễn Phú Trọng và lực lượng của ông ta vẫn chưa làm chủ được
địa hạt này.
2. Sự hỗ trợ của Tập Cận Bình, đây cũng là một yếu
tố có biên độ dao động rất cao. Rất rõ ràng Tập Cận Bình không ủng hộ Nguyễn
Tấn Dũng ngay cả khi ông ta còn đương quyền, nhưng hiện nay họ lại công khai sự
ủng hộ đối với Hoàng Trung Hải. Người ta dễ dàng quan sát thấy rằng công cuộc
chống tham nhũng đang sục sôi tại Việt Nam nhưng Hoàng Trung Hải gần như vẫn
đứng NGOẠI PHẠM trong mọi vụ viêc mặc dù ông ta cũng đã trực tiếp hay gián tiếp
tham gia vào rất nhiều dự án bê bối trong quá khứ khi ông ta còn là một Phó thủ
tướng phụ trách công nghiệp và thương mại dưới thời Nguyễn Tấn Dũng. Đặc biệt
là các dự án do các nhà đầu tư Trung Quốc thực hiện hoặc do tiền của Trung Quốc
cho vay đều là những thí dụ điển hình bê bối trên nhiều phương diện. Đây có lẽ
cũng là cái cớ rõ ràng của luận điểm cho rằng Nguyễn Phú Trọng đang dựa vào
Trung Quốc để thanh lọc bộ máy thông qua cái cớ chống tham nhũng. Nhưng vì cần
sự hỗ trợ của Trung Quốc nên ông ta không dám động tới các dự án của Trung Quốc
và cá nhân Hoàng Trung Hải. Vậy câu hỏi đặt ra là Tập Cận Bình hỗ trợ Nguyễn
Phú Trọng ở mức độ nào trong chiến dịch chống tham nhũng hiện nay? Liệu người
ta có thể lấy việc NGOẠI PHẠM này để xác định MÀU SẮC VÀ DIỆN MẠO cho công cuộc
chống tham nhũng hiện nay của Nguyễn Phú Trọng? Tác giả bài viết này cho rằng
chỉ trong một thời gian ngắn nữa thôi thì thực tế sẽ cho mọi người thấy rõ MÀU
SẮC của công cuộc chống tham nhũng hiện nay tại Việt Nam. Nhưng để hiểu thêm về
bản chất sự chi phối của Trung Quốc đối với bộ máy chính trị tại Việt Nam, tác
giả bài viết cần phải nêu rõ nhận định của cá nhân về việc tại sao Trung Quốc
hay nói cụ thể hơn là Tập Cận Bình không ủng hộ Nguyễn Tấn Dũng ngay từ khi
ông ta còn đương chức. Họ không ủng hộ Nguyễn Tấn Dũng không phải vì ông ta
chống Trung Quốc thân với Mỹ và phương Tây, mà chỉ vì ông ta đã tự trở thành
một con bài thối trên bàn cờ chính trị tại Việt Nam. Để minh chứng cho nhận
định này xin hãy đánh giá Nguyễn Tấn Dũng thông qua những di sản mà ông ta để
lại cho Việt Nam chứ không nên chỉ dựa vào một số lời nói hay động thái bề nổi
có vẻ thân Mỹ và chống Trung Quốc của ông ta.
3. Mỹ và phương Tây tuy không có khả năng
chi phối mạnh vào chính trường Việt Nam như Trung Quốc nhưng họ đang có lợi thế
“trời cho” do quá trình “đổi mới” tại Việt Nam mang lại. Nhờ vào thành tựu mặt
phải do quá trình đổi mới tại Việt Nam, người dân Việt Nam đã hiểu giá trị của
sự cởi trói trong các hoạt động kinh tế, thương mại: giá trị của tự do dân chủ,
của quyền con người và đương nhiên sự khát khao để có được nó. Việc không ngừng
hoàn thiện nó đã và đang không chỉ là nhu cầu tất yếu của mọi người dân mà đã dần
trở thành mục tiêu, lý tưởng của không ít người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ
trẻ. Các giá trị PHƯƠNG TÂY đã trở thành
động lực cho sự phát triển của kinh tế, xã hội. Mỹ và các nước phương Tây tuy
khá chậm nhưng đã dần dần nhận ra xu thế này tại Việt Nam và họ đã có nhiều
chính sách để khuyến khích và tạo điều kiện cho Việt Nam đi theo hướng này.
Song vì sự khác biệt về chế độ chính trị, về ý thức hệ nên đã kìm hãm khá nhiều
sự hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và các nước phương Tây và Mỹ. Chỉ trong những
năm gần đây thì tiến trình hợp tác này mới đươc chú trọng tăng cường đáng kể do
sự xuất hiện của sự kiện BIỂN ĐÔNG. Sự kiện này đã thúc đẩy hai bên hiểu đươc GIÁ TRỊ của nhau
hơn. Rõ ràng rằng cho dù có đủ loại lời ong tiếng ve về cái gọi là “rắp tâm bán
nước” hay “làm tay sai” cho Trung Quốc
của một số lực lượng cầm quyền nào đó ở Việt Nam nhưng không ai có thể phủ nhận
một thực tế là nhà cầm quyền Cộng sản
Việt Nam hiện nay trở thành “cái gai” to nhất và khó chịu nhất cho Trung Quốc
trong quá trình thực hiện kế hoạch BIỂN ĐÔNG của họ. Những hiềm khích giữa
Việt Nam và Trung Quốc tại Biển Đông nhiều và lớn hơn rất nhiều so với các nước
ASEAN khác với Trung Quốc cộng lại. Biển Đông có vai trò địa chính trị toàn cầu
của nó. Nhà cầm quyền Hoa Kỳ trong thời gian qua đã dần ý thức được vai trò này
của Việt Nam và đã có những điều chỉnh quan trọng trong chính sách đối với Việt
Nam trong những năm gần đây. Sự kiện lần đầu tiên trong lịch sử vào đầu tháng
ba năm 2018 sắp tới, một tàu sân bay Mỹ
sẽ cập cảng dài ngày tại Đà Nẵng, một thành phố chiến lược của Việt Nam, là một
minh chứng. Nhà cầm quyền hai nước Việt Nam và Hoa Kỳ đã khôn ngoan tận dụng cơ
hội này để phát huy tối đa các hệ quả của nó không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực an
ninh, quốc phòng mà còn cho cả các lĩnh vực dân sự như giữ gìn sự ổn định hòa
bình, an ninh và an toàn hàng hải trên Biển Đông, đảm bảo một môi trường an
toàn và ổn định trong việc cùng sử dụng và khai thác Biển Đông một cách hòa
bình văn minh chống xu thế nước to bắt nạt nước nhỏ dưới mọi hình thức. Ngoài
các phái đoàn quân sự phía Mỹ và được sự cho phép của nhà cầm quyền, Việt Nam
còn mời rất nhiều các cơ quan, tổ chức phi quân sự Việt Nam viếng thăm tàu.
Thật ngoạn mục, mới chỉ cách đây bốn thập kỷ đối với
Việt Nam, Mỹ luôn luôn là yếu tố đe dọa, nhưng bây giờ lại là yếu tố giữ ổn
định để bảo vệ hòa bình. Lạ lùng thay để làm cho tình thế bị xoay ngược 180o như trên, nước Mỹ đã không mất một viên đạn
nào, khi mà chỉ ngay trước đó họ đã phải chi tới hàng trăm tỷ đô la và hàng vạn
sinh mạng mà không thể làm nổi dù chỉ là một phần nhỏ những gì họ đang có. Trớ
trêu thay nguyên nhân của sự thay đổi ngoạn muc này lại là do chính sách bành
trướng trên tư thế kẻ mạnh luôn muốn bắt nạt các nước khác của Trung Quốc.
Đương nhiên nhà cầm quyền Trung Quốc sẽ cảm thấy khó
chịu về sự kiện này cũng như sự xích lại gần nhau giữa Mỹ và Việt Nam. Chắc
chắn trong ngắn hạn và dài hạn họ sẽ tìm cách xoay ngược tình thế. Cụ thể ngay
trong năm 2018 này lãnh đạo chóp bu của Trung Quốc sẽ tổ chức những chuyến đi
thăm rất THÂN MẬT tại hai nước láng giềng của Việt Nam là Lào và Campuchia, và
đương nhiên họ sẽ tìm đủ mọi cách, tận dụng mọi cơ hội để gây sức ép, để khuất
phục ban lãnh đạo Việt Nam bớt “cứng đầu”. Tác giả không muốn dùng khái niệm
“khuất phục Việt Nam" mà chỉ là "ban lãnh đạo Việt Nam” vì với hàng
nghìn năm lịch sử tồn tại, người dân
Việt Nam chưa bao giờ chịu khuất phục trước sức mạnh cường quyền của ngoại
bang.
Một chút tản mạn về
đại án Petro Việt Nam
Tác giả bài viết cho rằng sự kiện vụ án Petro Việt Nam
là một câu chuyện rất điển hình, phản ánh rõ nét thực trạng tình hình chính trị
tại Việt Nam hiện nay: Tại sao lại là Petro Việt Nam trong khi mà bất cứ tập
đoàn kinh tế nhà nước nào – các quả đấm thép của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
cũng có mức độ vi phạm luật pháp và tham nhũng nghiêm trọng không kém, đặc biệt
là các sai phạm của tập đoàn Than Khoáng sản Việt nam trong quá khứ còn lộ liễu
công khai hơn nhiều? Công bằng mà nói
Petro Việt Nam là con gà đẻ trứng vàng cho nhà nước Việt Nam không những trong
vài ba thập kỷ trở lại đây mà còn có tiềm năng rất lớn trong tương lai. Chỉ
cách đây vài năm khả năng thu hút vốn tài chính quốc tế của Petro Việt Nam còn
cao hơn cả khả năng của chính phủ Việt Nam (Bộ Tài chính). Có thể nói Petro
Việt Nam không chỉ có vai trò cực kỳ quan trọng về mặt kinh tế, tài chính đối
với Việt Nam mà nó còn gắn rất chặt tới các lĩnh vực an ninh, quốc phòng và cả
ngoại giao của đất nước. Nguyễn Phú Trọng và các đồng chí của ông ta liệu có
hiểu rằng khả năng thu hồi tài sản tham nhũng do các thế hệ lãnh đạo Petro Việt
Nam và các cá nhân trong chính phủ có liên quan đến Petro Việt Nam sẽ thấp hơn
nhiều so với những thiệt hại vô hình và hữu hình do sự ngừng trệ trong việc đầu
tư và triển khai kinh doanh của các dự án của tập đoàn này? (Theo ước tính các
thiệt hại này có thể lên tới trên 5 triệu mỹ kim/ngày tức là hơn 1,5 tỷ mỹ
kim/năm)? Rõ ràng rằng nếu Nguyễn Phú Trọng và bộ máy của ông ta mà phạm sai
lầm trong trong quá trình xử lý các vụ án tham nhũng tại Petro Việt Nam (hoặc
quá mạnh, hoặc quá nhẹ, thậm chí chỉ cần vụng về…) thì hậu quả sẽ rất khó
lường. Trong các cáo trạng của các cơ quan thực thi pháp luật thì nhà nước Việt
Nam mới chỉ đụng tới một số sai phạm trong một số vụ án chưa phải đã là lớn và
điển hình trong số các sai phạm mà Petro Việt Nam đã thực hiện trong thời gian
qua. Thông thường một vụ án tham nhũng tại Việt Nam có dây mơ rễ má với nhiều
quan chức trong nhiều lĩnh vực khác nhau trong khi mà hệ thống pháp luật của
Việt Nam còn quá non yếu để có thể đảm bảo rằng việc “phẫu thuật các vụ án” sẽ
không để lây lan sang các việc khác mà lúc đầu tưởng chừng như không có liên
quan. Quả thực hiện nay các ngân hàng như Ocean Bank và Ngân hàng Xây dựng đang
chuẩn bị khởi kiện Ngân hàng Nhà nước vì đã áp đặt việc mua các ngân hàng này
với giá 0 đồng là trái pháp luật. Vậy một Uỷ viên Bộ Chính trị thứ hai là
Nguyễn Văn Bình liệu có đi theo số phận của Đinh La Thăng? Hai vị này vốn cũng
là hai tư lệnh ngành thân cận hàng đầu của Nguyễn Tấn Dũng.
Kết luận
Nếu ví tình hình chính trị Việt Nam như chiếc bình
rượu chứa đựng những giọt rượu ngọt, bùi, đắng, cay của lịch sử Việt Nam từ
ngày thoát khỏi ách thực dân đến nay thì rõ ràng cái bình này đã không phù hợp
với những gì chứa trong nó. Nó có thể nứt và vỡ bất cứ lúc nào. Vấn đề là nếu nó bị nứt vỡ ở phần cổ thì chỉ mất ít
rượu, nhưng nếu ở phần thân thì mất nhiều và nếu ở phần đáy thì đương nhiên sẽ
mất sạch. Nguyễn Phú Trọng và các đồng chí của ông ta đang cố gắng không để
bình bị vỡ. Một trong những phương án mà họ đang cố gắng không để bình vỡ là
tạo cho Việt Nam đi theo một tiến trình thay đổi rất cơ bản nhưng vẫn đảm bảo
ổn định chính trị xã hội trong nước, đó là thực hiện cải cách triệt để nhưng
lại từ từ “có lộ trình hợp lý”. Quá trình cải cách này bắt đầu từ các cơ quan
hành pháp (chính phủ) rồi sau đó là các cơ quan tư pháp và cuối cùng là xây
dựng một thể chế chính trị mới trên nền tảng của một học thuyết về tư tưởng và
triết học mới trong khi mà học thuyết cũ đã hoàn toàn bất cập. Khác với các
nước phát triển khác, cụ thể như Châu Âu hay Bắc Mỹ, khi mà họ đã có bề dày
hàng trăm năm để làm quen với các khái niệm dân chủ, nhân quyền, Việt Nan vừa
mới thoát ra từ chế độ thực dân hà khắc rồi sau đó lại tiếp tục các chính sách
hà khắc của chế độ cộng sản duy ý chí, nay khi muốn phát triển theo hướng tự do
dân chủ thì không thể không có một chủ thuyết đúng đắn cho riêng mình. Nếu
không có điều này thì rất dễ mất phương hướng và đặc biệt các khái niệm cũ, mới
sẽ bị ngộ nhận hay lạm dụng vì lợi ích của các nhóm quyền lực trong xã hội. Nhưng
trớ trêu thay, cho đến nay sẽ thật khó tin Nguyễn Phú Trọng và các đồng chí của
ông ta (Ban Lý luận TƯ) có thể đưa ra một cái gì mới, sáng tạo dù chỉ là ở mức
độ thấp. Hỡi ôi, tác giả bài viết này
chỉ cầu trời khấn phật là Ban Lý luận TƯ của ông ta sau khi tổ chức hàng trăm
các buổi tọa đàm, hội thảo với các giáo sư tiến sĩ lừng lẫy uy tín cùng với
hàng tỷ đồng tiền ngân sách sẽ không đưa ra kiến nghị lấy tên cho hướng đi mới,
học thuyết chính trị mới của Việt Nam là “Việt Nam đi theo con đường Chủ Nghĩa
Xã Hội mang đậm tính đặc tính đặc sắc Việt Nam”.
Việt Nam, ngày
7/1/2018
P.H.Q.