Bùi Quang
Vơm
Hôm qua, ngày
8/01/2018 bắt đầu xử Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh. Một trò diễn tiếp của
vở kịch nhiều màn. Nhắm mắt, người ta cũng biết: Toà sẽ không dám quyết án quá
20 năm cho Đinh La Thăng. Kẻ phải bị kết án tử hình là Trịnh Xuân Thanh, nhưng
sẽ giảm vào phiên phúc thẩm với những trò xin nộp lại tài sản, thành khẩn ăn
năn, v.v…
Trịnh Xuân
Thanh chỉ là cấp thừa hành, là kẻ biết lợi dụng các kẽ hở của cấp trên và chỉ
là kẻ ma mãnh, biết tranh thủ vơ vét cho cá nhân, khi biết rõ ý định tham nhũng
của cấp trên của mình. Dưới Đinh La Thăng không chỉ có một mình Trịnh Xuân
Thanh, còn Nguyễn Xuân Sơn, Hoàng Văn Thắm, còn Vũ Đình Duy, còn Lê Chung Dũng,
còn hàng chục đầu mối tham ô và gây thiệt hại hàng chục ngàn tỷ khác. Hàng trăm
dự án mà Đinh La Thăng đề ra và tìm cách cung cấp kinh phí cho chúng, chính là
hàng trăm đầu mối tham nhũng như đầu mối Trịnh Xuân Thanh. Mục đích là giải toả
đống tiền đang nằm trong két sắt của PVN, đi qua các Ban quản lý để đến thẳng tay
các nhà thầu, các công ty dưới tay và trong tay của Trịnh Xuân Thanh. Nhưng
đích đến cuối cùng là sự quay lại của những đồng tiền buông ra đó. Và nếu một
đầu mối “quay lại” tới hàng trăm tỷ đồng thì khi tới Thăng không thể tính bằng
số trăm tỷ được. Toà tất nhiên không ngu đến nỗi không thấy điều đó.
Trịnh tham ô
20 tỷ, làm thiệt hai 3.300 tỷ, nhưng Đinh La Thăng làm thiệt hại hàng trăm
nghìn tỷ, phá huỷ hàng trăm cơ sở nền tảng của nền kinh tế, có thể gây thiệt
hại hàng triệu tỷ. Hệ thống chính quyền mất hàng nghìn cán bộ. Cuộc sống của
hàng chục triệu dân bị ảnh hưởng. Tất cả những văn bản, những quyết định, những
cú phôn v.v.., chỉ là những tiểu tiết tất yếu, nhằm đạt bằng được mục tiêu tham
nhũng. Nếu xử Trịnh tử hình, thì Đinh xứng đáng bị xử hàng chục lần tử hình.
Nhưng đảng sợ,
ông Trọng sợ. Trước hết là sợ tạo ra làn sóng khủng bố làm tê liệt xã hội. Thứ
hai là Đảng sợ phản ứng của phe cánh, của nhóm lợi ích gắn liền với với tham
nhũng Toàn quốc mà đứng đầu là cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và cựu Bộ trưởng
Công thương Vũ Huy Hoàng. Không một quan chức nào, cả những kẻ đã hạ cánh lẫn
đương chức, trong suốt ba mươi năm cải cách mở cửa không dính tới tham nhũng.
Đặc biệt như nấm mùa xuân thời ông Dũng, vì biết tường tận những hành vi tham
nhũng của ông Dũng. Nếu ai cũng cảm thấy không an toàn thì hoặc là bỏ mặc buông
xuôi tất cả, gây tê liệt hoàn toàn xã hội, hoặc là tự tìm cách tự vệ và phản
công, theo quy tắc «được ăn cả, ngã về không» hoặc «đạp đổ hay chờ chết».
Nhưng có một
nguyên nhân sâu xa là, khi quy kết tội tham nhũng cho một cán bộ cao cấp cỡ uỷ
viên Bộ chính trị, người ta biết rõ phía sau lỗi cá nhân, có lỗi hệ thống. Phía
sau sự tha hoá cá nhân có nguyên nhân từ cơ cấu của thể chế. Có thể giết oan
mạng sống một dân thường, hoặc cao hơn là của một quan chức, nhưng giết chết
mạng sống của một trong 19 người đứng đầu chế độ không còn là vấn đề pháp luật
nữa. Đó là vấn đề chính trị, đó là vấn đề nền tảng tính chính danh của chế độ.
Hệ thống đẻ ra
tham nhũng. Hệ thống sinh ra và tạo ra sự tha hoá của con người. Hệ thống biến
những con người đạo đức ban đầu thành những kẻ tham lam vô đạo. Hệ thống tạo ra
những Nguyễn Tấn Dũng chỉ tìm kiếm phát hiện và bồi dưỡng những đảng viên có
biệt tài ăn cắp và biệt tài cung phụng cấp trên.
Ngay chính Bộ
Chính trị nghi ngờ tư cách xét xử và phán quyết một cái án như vậy. «Mạng phải
trả bằng mạng», ông Trọng, khi không dám tin vào tính chính danh của chính
mình, có dám liều mạng để chịu nhận một trách nhiệm cá nhân như vậy không? Khi
không thừa nhận tính đại diện công lý của Toà, thì trách nhiệm sẽ được tính cho
cá nhân người quyết định cao nhất. Người ta biết, nếu Thanh «chết» hay Đinh La
Thăng «chết», bất cứ kẻ nào bị «xử chết» tại Toà án chính trị Cộng sản, dứt
khoát phải có sự đồng ý của cá nhân ông Trọng, của Tổng bí thư đảng. Vì «đảng
lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối», không phải là luật pháp, luật chỉ «thể chế
hoá của cương lĩnh đảng».
Chính vì vậy
mà sẽ chẳng có án tử hình nào cả. Nếu có thì sẽ chỉ là đóng kịch. Sẽ tuyên án,
rồi vài năm, sẽ giảm án, khi có thành tích hối cải. Cái chính là bản án có thể
đã thoả thuận trước trong đảng và với chính bị can. Đó là Toà án kiểu Xã Hội
Chủ Nghĩa, của một nhà nước XHCN.
Ông Trương Tấn
Sang, hôm qua nói trên Vnexpress.net: «Chẳng phải chúng ta đã chứng kiến những kẻ
có lòng tham vô đáy lợi dụng kẽ hở của chính sách, lạm dụng quyền lực để móc
túi nhân dân, rồi chính những kẻ đó và bè cánh lại tìm mọi cách để "chui
sâu, leo cao" hơn nhằm bảo đảm cho khối tài sản ăn cắp đó tiếp tục sinh
sôi, nảy nở?».
Đọc những dòng
chữ này, người ta hiểu ông Sang nói tới ông Dũng và những kẻ thuộc
vây cánh của ông Dũng đang «chui sâu leo cao». Ông Trần Đại Quang leo lên
chức Chủ tịch nước, Nguyễn Văn Bình lên Trưởng ban Kinh tế trung ương, Đinh La
Thăng lên Bí thư Sài Gòn, Hoàng Trung Hải lên Bí thư Hà Nội. Ông Dũng đã bỏ
quên ông Vũ Huy Hoàng. Nếu ông Vũ Huy Hoàng lọt vào Bộ chính trị, thì sự việc
chưa chắc suôn sẻ như vậy cho ông Trọng.
Nhưng ông Sang
quên không hỏi tiếp: «Rồi đảng sẽ làm gì tiếp nữa? Nhân dân không muốn sau khi
trảm những nhân vật này, đảng lại đưa lên những kẻ tương tự khác, với thủ đoạn
tinh vi cao siêu hơn». Bởi vì những điều kiện để tạo ra tham nhũng là «Quyền
chức» và «Của công» vẫn còn nguyên. Quyền chức vẫn do duy nhất đảng nắm giữ và
ban phát, không một quyền lực độc lập nào kiểm soát được đảng.Quyền lực không
thể kiểm soát là nguồn gốc của tham nhũng. Cái mục tiêu vươn tới của tham nhũng
là chiếm đoạt «của công» thì mọi thứ vẫn là «của công». Đất và tài nguyên quốc
gia vẫn là «sở hữu toàn dân», ông Bộ trưởng, ngài Thủ tướng hay bà lão bán rau,
thằng bé đánh giày đều là chủ. Nhưng bà bán rau và thằng bé đánh giày chỉ có
thể khốn nạn thêm khi ông Bộ trưởng hay ông Thủ tướng giàu có thêm với quyền
làm chủ của mình. Các tập đoàn kinh tế nhà nước vẫn «mỗi ngày một lớn mạnh»,
«giữ vai trò chủ đạo», chiếm giữ mỗi ngày một nhiều tiền vốn của nền kinh tế,
thứ tiền vốn của nhà nước, tức là tiền không phải của ai cả. Và cái lượng tiền
không của ai cả này sẽ vào túi kẻ có quyền có chức.
Công cụ hiệu
quả nhất chống tham nhũng là Tư pháp độc lập và Tự do báo chí, thì vẫn tiếp tục
bị cấm. Quyền tự do ngôn luận và biểu đạt của dân vẫn bị quy thành tội chống
đối chế độ và bị bắt giam 9-10 năm dù là phụ nữ đơn thân nuôi mẹ già và con
nhỏ.
Cho nên, việc
xử uỷ viên Bộ chính trị Đinh La Thăng hôm nay, hay có thể còn tiếp tục với
những kẻ khác, không tạo ra lòng tin của dân đối với đảng hay bất cứ kẻ nào.
Ông Sang đừng ảo tưởng nhầm lẫn như vậy. Đảng chống phe này hay phe kia cuối
cùng không phải là để tiêu diệt tham nhũng, mà chỉ thay tên, đổi chỗ kẻ tham
nhũng.
Nhưng biết
đâu, diễn biến của các phiên toà cũng lại vượt ra ngoài khả năng kiểm soát của
đảng. Vì ngoài đảng cộng sản công khai cầm quyền, còn một thứ không thành đảng
nhưng chi phối mọi thứ lý trí và tình cảm của xã hội: Đó là lòng dân.
Và những ông
Thẩm phán, ngoài nghĩa vụ đảng viên còn có gia đình vợ con, còn bà con thân
thuộc, còn bàn dân thiên hạ, còn nỗi khổ của dân nghèo hiện hình hàng ngày, còn
những khát vọng tự do, và ngay chính danh dự và lòng tự trọng...
Mục đích hướng
tới của vụ án là «cái đáng phải xử và phải sửa là chế độ chứ không phải chỉ là
tội lỗi của cá nhân con người thuộc chế độ đó».
B.Q.V.
Tác giả gửi BVN