Bauxite Việt Nam

Chúc bạn bè, Cộng tác viên một năm mới anh bình, hạnh phúc

Bauxite Việt Nam sẽ nghỉ Tết từ 38 tháng Chạp Âm  lịch đến hết mồng 7 tháng Giêng Âm lịch

Kính cáo

 

1- CẢM HỨNG TRƯỚC ĐẠI HỌA CỦA DÂN TỘC

Cuối năm con Rắn Ất Tỵ, Thiên tai bão lụt hòa với Nhân tai xả lũ, cuốn đi mấy nghìn sinh mạng, bao nhiêu làng mạc, cơ man nào là tài sản cùng gia súc gia cầm. Đại họa đã đến đúng lúc thời cuộc chính trị khẩn trương, các cán bộ cao cấp bị hút vào cuộc phân chia quyền lực trước Đại hội 14 của đảng, việc cấp cứu trước đại họa khiến dân phải tự lo cho nhau là chủ yếu.

Lưu Trọng Văn

“Phát triển không khởi đầu bằng mệnh lệnh hành chính mà đến từ tầm nhìn thôi thúc. Chiến lược không bắt đầu từ đại dự án mà bằng việc thu hút nhân tài mở đường giúp nước. Đột phá không bắt đầu bởi những quy định ngặt nghèo hay những hình phạt nặng nề mà từ việc lắng nghe dân, tin dân và trao cơ hội cho dân.”

Vũ Minh Khương

Sau sự ra đi của ông Đoàn Duy Thành có nhiều bài viết của nhân sĩ trí thức nổi tiếng bày tỏ thương tiếc và kính trọng ông. Không dễ gì một lãnh đạo nhà nước về hưu đã lâu, qua đời lại có được sự tôn vinh trân trọng ấy của người dân.

Gã đặc biệt cảm xúc với lời kể của GSTS Vũ Minh Khương. Qua lời kể này hiện lên rõ nét phẩm chất của một nhà lãnh đạo và phẩm chất của một trí thức có cùng nhiệt huyết cho sự thay đổi của Đất nước, có cùng tầm nhìn và sự dâng hiến cho một tương lai tốt đẹp, đàng hoàng của Dân tộc.

Ông Đoàn Duy Thành

TS. Vũ Minh Khương

Lời kể của GSTS Vũ Minh Khương

“Những năm 1985-1986, khi cả nước đang dò dẫm tìm lối thoát trong khủng hoảng, tôi sống và làm việc tại TPHCM. Sau những năm tháng quân ngũ gian khổ, được thành phố cưu mang, tôi say mê quan sát tinh thần “phá rào” đầy sáng tạo của lãnh đạo và nhân dân nơi đây. Lần đầu tiên, tôi được nghe và hiểu những khái niệm như “khai sáng”, “hội nhập”, “quản trị”, “hệ thống”. Một chân trời mới được mở ra.

Khi biết Hải Phòng dưới sự lãnh đạo của Bí thư Đoàn Duy Thành đang cùng sát cánh với TPHCM trong hành trình tìm đường đổi mới, tôi mạnh dạn viết thư trực tiếp cho ông chỉ để chia sẻ suy nghĩ của một người trẻ về vận mệnh đất nước.

Hơn một tháng sau, người bảo vệ cơ quan tôi báo có khách tìm. Đó là Giám đốc Văn phòng đại diện TP Hải Phòng tại TPHCM. Ông cho biết Bí thư Thành ủy đã nhận được thư và gửi lời cảm ơn chân thành.

Với một thanh niên vô danh, đó không chỉ là hồi âm. Đó là một thông điệp: Người đứng đầu thành phố sẵn sàng lắng nghe một công dân trẻ. Khi đó tôi mới 26 tuổi.

Niềm tin ấy thôi thúc tôi viết tiếp một bức thư táo bạo hơn – Đề xuất được làm giám đốc bất kể một doanh nghiệp phá sản nào ở Hải Phòng, để chứng minh rằng khi được tin tưởng và đồng lòng, người Việt Nam có thể vượt qua mọi khó khăn.

Điều tưởng như không thể đã xảy ra. Ông đồng ý và cho mời tôi ra Hải Phòng để trao đổi trực tiếp.

Tôi lập tức xin phép cơ quan cho ra Hải Phòng vào đầu mùa hè năm 1986. Sau cuộc trao đổi ân cần ở trụ sở Thành ủy, ông bảo tôi lên xe đi cùng. Điểm đến là bán đảo Đình Vũ, khi ấy còn là vùng sình lầy lau sậy.

Ông đứng giữa gió biển, chỉ tay ra xa: “Tương lai Hải Phòng nằm ở đây. Cảng Hải Phòng sẽ phải vươn ra vùng nước sâu Lạch Huyện - Cát Bà.”

Ở thời điểm kinh tế còn bao cấp, ngân sách eo hẹp, tầm nhìn ấy gần như vượt xa thực tế. Nhưng với ông, phát triển không phải là vá víu cái đang có, phát triển là dám nhìn xa, dám chuẩn bị cho tương lai.

Điều khiến tôi kính phục hơn cả không chỉ là tầm nhìn ấy mà là niềm tin của ông vào con người.

Ông đưa tôi đến Ban Tổ chức Thành ủy và yêu cầu làm quyết định tiếp nhận tôi về thành phố. Tôi trở lại TPHCM làm thủ tục chuyển công tác. Bạn bè ngạc nhiên: hộ khẩu TPHCM khi ấy được coi là tài sản quý giá, còn tôi lại rời đi khi cơ hội đang rộng mở. Tôi đi, vì tin vào một cơ hội lịch sử.

Thế rồi thử thách lại đến. Khi tôi hoàn tất thủ tục ra tới Hải Phòng vào tháng 8/1986 thì ông đã được điều lên Trung ương làm Bộ trưởng Kinh tế đối ngoại. Việc bổ nhiệm một người trẻ, chưa có hộ khẩu Hải Phòng, trở nên vô cùng khó khăn. Nhiều ý kiến lo ngại, nếu thất bại thì ai chịu trách nhiệm. Điều đáng trân trọng là lãnh đạo thành phố khi đó đã xin ý kiến ông và thống nhất giao tôi làm Phó giám đốc Xí nghiệp Hóa chất Sông Cấm đang thua lỗ, để thử thách trước khi quyết định. Đó là cách đặt niềm tin nhưng không buông lỏng kỷ luật: trao cơ hội trong khuôn khổ trách nhiệm. Hai năm sau, vào cuối năm 1988, thành phố cho thi tuyển bầu giám đốc theo đề nghị của chính người lao động, hơn 90% trong tổng số hơn 400 công nhân đã bỏ phiếu tín nhiệm tôi đảm nhiệm vị trí này. Quyết định ấy – một tiền lệ chưa từng có – đã được sự ủng hộ đặc biệt từ ông Đoàn Duy Thành.

Khi nhận được sự tín nhiệm ấy, tôi thực sự cảm nhận được sức mạnh của lòng dân. Đó không chỉ là một lá phiếu, đó là sự gửi gắm niềm tin và kỳ vọng. Toàn thể cán bộ công nhân viên đã hết lòng ủng hộ, hiến kế, chung sức xoay chuyển tình thế. Trong giai đoạn 1989-1992, xí nghiệp từng bước phục hồi, vươn lên mạnh mẽ và làm ăn phát đạt.

Điều tôi học được khi ấy không chỉ là bài học về quản trị doanh nghiệp mà là một chân lý giản dị:

Khi người lao động tin vào người lãnh đạo, và người lãnh đạo tin vào người lao động, thì những con người Việt Nam bình thường hoàn toàn có thể làm nên những điều phi thường.

Chia sẻ câu chuyện cá nhân ở trên, tôi chỉ mong được tưởng nhớ cố Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành như một tấm gương sống động về phẩm chất vì dân, tin dân và biết dựa vào dân trong mọi nỗ lực phát triển.

Ông cho chúng ta một bài học giản dị mà sâu sắc: Phát triển không khởi đầu bằng mệnh lệnh hành chính mà đến từ tầm nhìn thôi thúc. Chiến lược không bắt đầu từ đại dự án mà bằng việc thu hút nhân tài mở đường giúp nước. Đột phá không bắt đầu bởi những quy định ngặt nghèo hay những hình phạt nặng nề mà từ việc lắng nghe dân, tin dân và trao cơ hội cho dân.”

Vũ Minh Khương là ai?

Sinh năm 1959 tại Hải Phòng, năm 1983, tốt nghiệp đại học loại xuất sắc ngành Toán tại khoa Toán của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp, ông nhập ngũ, được điều công tác ở binh đoàn 318 làm nhiệm vụ khai thác dầu khí. Sau đó, ông làm việc ở Trung tâm Điện toán Công ty Điện lực 2 Thành phố Hồ Chí Minh.

Tháng 8 năm 1986, ông trở về Hải Phòng làm Phó giám đốc Xí nghiệp hóa chất Sông Cấm, một công ty quốc doanh với hơn 450 công nhân sắp phá sản.

Tháng 12 năm 1988, ông được công nhân bầu làm Giám đốc Xí nghiệp hóa chất Sông Cấm ở tuổi 29 với hơn 90% phiếu thuận. Ông đã lãnh đạo xí nghiệp này hoạt động hiệu quả, phát triển tốt. Năm 1992, ông giành được học bổng học chương trình Thạc sĩ quản trị kinh doanh tại Đại học Harvard. Năm 1995, ông tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh (MBA), trở về nước và làm Trưởng ban Cố vấn kinh tế cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, Phó trưởng ban quản lý Khu kinh tế Đình Vũ. Sau đó ông làm việc tại Ủy ban Nghiên cứu thuộc Văn phòng Chính phủ Việt Nam. Năm 1999, ông trở lại Đại học Harvard làm nghiên cứu sinh tiến sĩ. Năm 2005, ông tốt nghiệp tiến sĩ về chính sách và kinh tế với kết quả xuất sắc, Đề tài "Phân tích những ảnh hưởng của công nghệ thông tin tới tăng trưởng kinh tế toàn cầu". Tên ông có trên bảng vàng của Trường Hành chính Kennedy (thuộc Đại học Harvard). Năm 2017 ông là thành viên Tổ tư vấn kinh tế của thủ tướng.

Trước Đại hội Đảng, lãnh đạo cao nhất của Ban Văn kiện đã lắng nghe ý kiến của 7 trí thức, doanh nhân phản biện. Uỷ viên BCT thường trực Ban Văn kiện Nguyễn Văn Nên nói thẳng: Chúng tôi muốn nghe cả những ý kiến trái chiều. Trong cuộc gặp đó doanh nhân Lương Việt Quốc nhà sáng lập công ty chế tạo và sản xuất drone- máy bay không người lái và doanh nhân Mai Quốc Ấn nhà sáng tạo và sản xuất gạch công nghệ mới không huỷ hoại môi trường đã quyết liệt đòi hỏi tiên quyết cho sự phát triển ở Kỷ nguyên mới phải là: Nhân tài được thực sự tìm kiếm, phát hiện và trọng dụng. Đất nước cần slogan như kim chỉ nam: Người biết làm việc phải được làm việc!

Sáng nay Mai Quốc Ấn điện thoại cho gã, sau cuộc gặp trên, ông Nguyễn Văn Nên đã trực tiếp kết nối Mai Quốc Ấn và Lương Việt Quốc với lãnh đạo tp Hồ Chí Minh, Bộ Chỉ huy Quân sự tp Hồ Chí Minh để liên kết hành động. Theo Mai Quốc Ấn các cuộc trao đổi rất thực tiễn để đi đến tin cậy hành động.

Mai Quốc Ấn bìa trái, Lương Việt Quốc bìa phải, Nguyễn Văn Nên đứng giữa Nguyễn Mạnh Tuấn, Trần Mạnh Hảo, Hoàng Hưng.

L.T.V.

Tác giả gửi BVN

Nguyễn Thông

Không biết dùng người, chẳng những xã hội và cuộc sống bị thiệt, mà tư duy, ý thức cai trị của các ông bà cầm quyền cứ chìm đắm, luẩn quẩn mãi trong xiềng xích vô hình, chả bao giờ tháo được điểm nghẽn để bước vào kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên hiện thời mới chỉ có trong lời nói và trên giấy.

Tô Văn Trường

Khi thành tích được “thiết kế”, được tô vẽ thay vì được tạo ra từ năng lực thật, hệ giá trị xã hội bắt đầu đảo lộn. Sự thật trở nên bất tiện, còn con số đẹp trở thành mục tiêu tối thượng. Đó là dấu hiệu nguy hiểm, bởi nó làm suy yếu nền tảng phát triển từ bên trong.

Hơn chục năm trước, trước ngày lên đường sang Nhật Bản dự một hội thảo, tôi nhận được tin nhắn của nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan: “Anh Trường nên viết một bài về danh hão…”. Gợi ý ngắn gọn ấy như một lời nhắc nhở thẳng thắn về một căn bệnh âm thầm nhưng dai dẳng trong đời sống công quyền và xã hội. Bài viết khi đó đã được đăng trên báo Người Lao động. Gần đây, nhiều bạn đọc lại đề nghị tôi trở lại chủ đề này, dưới một cái tên quen thuộc hơn nhưng không kém phần nhức nhối: Bệnh thành tích – căn bệnh trầm kha có thể kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội của cả một quốc gia.

 Dương Quốc Chính 

Khái niệm "năm bản lề” trước giờ được dùng nhiều, nhưng đa phần là sáo rỗng, nhưng năm nay lại thấy rất đúng. Bản lề đúng nghĩa đen sì.

Kỳ 2 - Thuật toán vắt kiệt con người trong vùng xám pháp lý

Thu Quỳnh

(Kỳ 1: Tầng lớp cần lao của thời đại số)

Tài xế công nghệ không được hưởng quyền của người lao động mà phải hứng chịu mọi rủi ro nghề nghiệp.

Tô Văn Trường

Trong hơn một thập niên qua, Việt Nam thường xuyên được xướng tên trong nhóm các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực ASEAN. Những con số GDP ấn tượng đã góp phần củng cố niềm tin vào triển vọng phát triển dài hạn.

Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ hào nhoáng của con số tổng sản phẩm quốc nội là những gam màu xám đáng lo ngại về chất lượng tăng trưởng. Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc chúng ta chạy nhanh hay chậm, mà là cái giá phải trả cho tốc độ đó. Để đạt được một đơn vị tăng trưởng, nền kinh tế đã phải tiêu tốn bao nhiêu vốn, bao nhiêu tài nguyên và gánh chịu bao nhiêu chi phí cơ hội? Câu trả lời nằm ở ICOR – thước đo “sức khỏe” thực sự của dòng vốn đầu tư.

Tô Văn Trường

Bảo vệ không gian mạng trước làn sóng thương mại hóa giám sát không chỉ là bảo vệ bí mật quốc gia hay tài sản doanh nghiệp, mà sâu xa hơn là bảo vệ trật tự pháp quyền và niềm tin xã hội trong nền kinh tế số. 

Thái Hạo 

Không thể gọi mẹ của Chủ tịch Hồ Chí Minh là “quốc mẫu”. Vì sao?

Lý Trực Dũng 

Việc chọn lựa phương án xây dựng Đài tưởng niệm mang tầm quốc gia rất phức tạp và phải rất cẩn trọng.

Nguyễn Thông 

Chuyện 1 – Lễ Tết 

Theo lịch ta, 23 tháng chạp, tập tục chả biết có từ bao giờ, là ngày cúng ông Táo (còn gọi cúng ông Công ông Táo, cúng táo quân, cúng vua bếp).

Gớm, chợ đông nghìn nghịt, tinh người là người.

Tino Cao 

Đầu tháng Hai năm 2026, đời sống đại học tại Hoa Kỳ bước vào một giai đoạn căng thẳng mà khó ai có thể xem là cơn sóng thoảng qua. Những quyết định liên tiếp của chính quyền Trump nhắm trực diện vào Harvard gây chấn động trong nội bộ giới học thuật, khiến giới làm chính sách phải tính toán lại hệ quả dài hạn của những ngón đòn thất sách này.

Quốc Anh 

Không phải canh bạc – Đó là điều tất yếu đến từ một đất nước vĩ đại.

Ngày 19/1, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố sẽ giải tán Quốc hội, mở đường cho cuộc tổng tuyển cử sớm dự kiến diễn ra vào ngày 8/2, nhằm tìm kiếm sự ủy nhiệm mạnh mẽ hơn để thúc đẩy chương trình nghị sự đầy tham vọng.

“Liệu Sanae Takaichi có đủ tư cách làm Thủ tướng hay không? Tôi muốn để người dân – chủ thể tối cao của đất nước – trực tiếp đưa ra phán quyết”, bà nói tại cuộc họp báo, nhằm khẳng định bà không phải là một thủ tướng do đảng cử ra, đây là sự lựa chọn của người dân Nhật Bản.

Katsuji Nakazawa, “Chinese power struggle sends ripples through Japan’s election,” Nikkei Asia, 05/02/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch 

Việc Tập Cận Bình thanh trừng Tướng Trương Hựu Hiệp diễn ra cùng lúc với chiến dịch tranh cử của Sanae Takaichi.

Kieu The Duc 

Lịch sử thế giới chứng minh – Ở nơi dân trí đủ cao, quyền lực cá nhân buộc phải rút lui sau khủng hoảng. Ở nơi dân trí thấp, độc tài luân hồi từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Phan Châu Trinh

Bùi Anh Chiến 

Một nền kinh tế mà người làm ăn luôn phải phòng thủ trước chính sách thì không thể khỏe.

Quản lý nhà nước không thể vận hành theo kiểu “đúng trên giấy là đủ”. Mỗi nghị định phải gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ ngành. Ai chủ trì thì phải chịu trách nhiệm chính. Ai phối hợp thì phải chịu trách nhiệm liên đới. Không thể để hậu quả trôi tuột xuống thị trường, còn trách nhiệm thì tan biến.

Chan Vu 

Hôm nay truyền thông đưa tin sau đây: “Victor Orban gọi Ukraine là kẻ//thù của Hungary”.

Tại một cuộc "mít tinh phản chiến" ở Szombathely, Thủ tướng Hungary Viktor Orban tuyên bố rằng Ukraine liên tục yêu cầu Brussels tước đoạt nguồn năng lượng giá rẻ từ Nga khỏi Hungary, điều này đe dọa giá điện nước tăng cao.

"Bất cứ ai nói điều này đều là kẻ thù của Hungary, do đó Ukraine là kẻ thù của chúng ta", hãng tin Index dẫn lời ông nói.

Mai Phan Lợi 

Ông từng viết - và sống - với một mệnh đề giản dị mà khắc nghiệt:

“Làm người là khó, làm người xã hội chủ nghĩa còn khó hơn”.

Vũ Kim Hạnh 

Kỷ nguyên mới bao giờ tới???

Hoàng Thuỵ Hưng

Sáng qua, tại trụ sở VCCI (Hà Nội), hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm” tại Nghị định 46 và Nghị quyết số 66.13, đã được tổ chức.