Bauxite Việt Nam

Hoàng Tuấn Công

Trong chương trình “Vua Tiếng Việt” ngày 1/11/2024, cố vấn chương trình, Nhà thơ Hữu Việt giảng:

“Người ta nói là liệu cơm gắp mắm, ngoài cái việc tức là nếu mình mà gắp nhiều quá thì nó mặn, thì nó đem nó mất ngon đi, nhưng mà nó còn ý nghĩa sâu sắc hơn, tức là chúng ta phải liệu cái chừng mực trong cái công việc, hay trong hành xử làm sao cho nó hợp lý…”

Cách giảng trên đây là một kiểu “Dĩ hư truyền hư”, làm hỏng cả di sản tục ngữ của cha ông (*).

Nguyễn Đình Cống

Gần đây trong tiếng Việt xuất hiện thuật ngữ “Đổi mới sáng tạo”. Không biết ai nghĩ ra và nói đầu tiên, nhưng hiện nay nó được nhiều vị có chức trọng quyền cao rất thích dùng để hô hào mọi người, rồi còn có thể đưa vào nghị quyết nữa. Mà dùng như một con vẹt, vì tôi dám chắc rằng họ không hiểu bản chất, không hiểu quan hệ ngữ pháp giữa hai từ đó như thế nào. Riêng tôi, xin thú thực, đã suy nghĩ nhiều mà không giải nghĩa được. Cũng đã tìm trong một số từ điển mà chưa thấy nơi nào giải thích. Hỏi xem những người giỏi ngoại ngữ, khi dịch ra tiếng anh, tiếng Pháp, tiếng Nga  thì dịch như thế nào. Hình như trong các ngôn ngữ ấy chưa có cụm từ tương ứng.  

Vậy xin thách đố Vua tiếng Việt giải nghĩa để cho những người chức trọng quyền cao có được tự tin khi hô hào mọi người đổi mới sáng tạo, để lỡ ra khi có kẻ thù địch nào yêu cầu giải thích thì còn cụ quậy được. Nếu không giải thích được thì để cho các nhà ngôn ngữ học sáng mắt, sáng tai ra mà biết rằng khi đã có quyền lực lớn thì ngay tòa án cũng không cần bảo vệ công lý mà tuyên những bản án bỏ túi chứ nói gì đến việc người có quyền phải tuân thủ ngữ pháp khi nói. Lời nói gió bay mà!

Thái Hạo 

Chương trình truyền hình Vua Tiếng Việt của VTV trở nên ồn ào từ giữa năm 2023 khi mắc lỗi sai chính tả (và nhiều lỗi khác) ở mức khó mà tưởng tượng được ngay trên sóng truyền hình, kể từ thời điểm được ông Hoàng Tuấn Công chỉ ra. Tuy nhiên, nếu lỗi về chuyên môn làm người ta bất ngờ một thì lỗi về văn hóa ứng xử có thể khiến người ta ngạc nhiên tới mười.

Kể từ thời điểm ấy, đến nay đã 1 năm trôi qua, nhưng chưa từng thấy những người chịu trách nhiệm chính về Vua Tiếng Việt lên tiếng. Và hầu như hiếm người nào biết họ là ai, vì tất cả đều được đẩy cho cố vấn và người dẫn chương trình bước ra đối mặt với dư luận.