24/03/2017

Phan Châu Trinh và Thuyết hiện đại hóa mới

Nguyễn Quang A[1]

Bài này giới thiệu tóm tắt Thuyết Hiện đại hóa Mới và đối chiếu nó với vài tư tưởng Phan Châu Trinh. Một mặt, chúng ta hết sức ngạc nhiên thấy phần cốt lõi của lý thuyết hiện đại hóa mới (do Christian Wetzel đúc kết, 2013) phản ánh khá trung thực tư tưởng Phan Châu Trinh (và các đồng chí của cụ) hơn 100 năm trước được kết tinh trong ba khẩu hiệu của phong trào Duy Tân (1906) là “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”. Mặt khác, sự trùng hợp này cũng chẳng hề đáng ngạc nhiên bởi vì gốc rễ chung của chúng: khát vọng giải phóng phổ quát của con người. Sự đối sánh này có thể góp phần lý giải vì sao tư tưởng Phan Châu Trinh vẫn giữ nguyên tính thời sự mới mẻ của nó đối với chúng ta và tiếp tục dẫn dắt chúng ta trên con đường phát triển đất nước mà một phần thiết yếu là việc tiến hành dân chủ hóa ở Việt Nam.

1. Thuyết hiện đại hóa mới

K. Marx là một trong các nhà lý luận hiện đại hóa tiên phong. Theo Marx, sự phát triển kinh tế dẫn đến những thay đổi văn hóa và xã hội có thể tiên đoán được một cách tất định. Nhiều tiên đoán mang tính tất định cứng nhắc của Marx đã bị lịch sử bác bỏ. M. Weber cho rằng một kết cục xã hội có thể có nhiều nguyên nhân và đã có đóng góp lớn để hiểu các quá trình duy lý hóa, thế tục hóa gắn với hiện đại hóa; ông đã nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa. Cả Marx và Weber lẫn nhiều nhà lý luận hiện đại hóa cho rằng sự phát triển kinh tế, quá trình công nghiệp hóa gắn với những sự thay đổi văn hóa khỏi các giá trị truyền thống. Các nhà lý luận hiện đại hóa khác lại cho rằng các truyền thống văn hóa có ảnh hưởng bền bỉ, dai dẳng và định hình ngay cả sự phát triển chính trị và kinh tế ngày nay. Cả hai đều đúng nếu chúng ta lưu ý đến sự tương tác lẫn nhau giữa các lĩnh vực và sự thay đổi tương đối chậm của các giá trị, của văn hóa. Và đó là một điểm khác biệt của thuyết hiện đại hóa mới, trước hết được D. Inglehart phát triển từ các năm 1970, được đúc kết trong cuốn sách quan trọng năm 2005 của ông và C. Welzel, nhất là trong cuốn Tự do Đang lên của C. Welzel (2013), cũng như D. Inglehart (2016).

Hai dự án bauxite lỗ, đội giá: Thử nghiệm là... làm thật?

Châu An (ghi)

…chuyện sau khi đi vào khai thác 3 năm lỗ gần 3.700 tỷ là chuyện đương nhiên. Nếu các nhà kinh tế hạch toán đúng và hạch toán đủ và không có tư tưởng “nhiệm kỳ” và không chạy theo thành tích thì số lỗ trên còn cao hơn nữa…

6 điểm mấu chốt

Ngày 13/3, báo Pháp Luật TPHCM đưa tin, cơ quan thanh tra vừa có kết luận thanh tra tại Tập đoàn Than-Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin). Trong đó, đáng chú ý là kết quả thanh tra tài chính hai dự án bauxite - nhôm Tân Rai (Lâm Đồng) và Nhân Cơ (Đắk Nông).

Với dự án Tân Rai, theo quyết định ban đầu tổng mức đầu tư cho dự án này là gần 7.800 tỷ đồng với công suất 600.000 tấn/năm, thời gian thực hiện 2006-2009. Qua bốn lần điều chỉnh, đến lần điều chỉnh cuối (tháng 10/2013), tổng mức đầu tư cho dự án này đã tăng lên gần 15.400 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự án bị chậm 4 năm so với quyết định phê duyệt lần đầu.

Sau 3 năm đi vào hoạt động, từ tháng 10/2013 đến hết tháng 9/2016, dự án bauxite - nhôm Tân Rai thua lỗ gần 3.700 tỷ đồng.

1, 2, 3 chúng ta cùng biến

Phạm Trần (Danlambao)

clip_image002

- Một bộ phận thanh niên mất phương hướng, xa rời định hướng XHCN, ca ngợi Chủ nghĩa Tư bản và các giá trị phương Tây.

- Thanh niên từ 15-24 tuổi thất nghiệp chiếm trên 53%.

- 225.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp.

Phạt nhạc cấm: Khởi đầu của ‘Cách mạng Văn hóa’ ở Việt Nam?

VOA Tiếng Việt

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc vừa ký ban hành Nghị định 28, xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo.

Theo nghị định này thì ‘bán, cho thuê, lưu hành ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu chưa được cấp phép; tàng trữ, phổ biến trái phép tác phẩm chưa được phép phổ biến sẽ bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng”. Mức phạt tăng đến 25 triệu đồng cho “hành vi nhân bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu bị cấm lưu hành”.

Nghị định 28 được ký ngày 20/3/2017 và sẽ có hiệu lực từ ngày 5/5/2017.

Được biết nhiều tác phẩm âm nhạc sáng tác trước 1975 đang được công chúng Việt Nam yêu thích cho đến nay vẫn chưa được cấp phép.

Nghị định này đang gây nhiều tranh cãi, đặc biệt chỉ hơn một tuần sau khi Cục Nghệ thuật Biểu diễn thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định tạm dừng lưu hành 5 ca khúc sáng tác trước năm 1975.

23/03/2017

Ngày “nước” trên thế giới và những ngày “cá chết” tại Việt Nam

danlambaovn.blogspot.com

clip_image002

Trong khi thế giới đang chuẩn bị đón chào ngày “Nước Thế Giới 2017” (22/03) với chủ đề “Waste Water” thì tại Việt Nam có lẽ Đảng và Nhà nước CSVN xứng đáng là đội ngũ tiên phong ăn mừng ngày “Nước Thải”.

“Những ngày nước thải” này cần được treo cờ thương hiệu Formosa, kéo dài từ 22 tháng 3 cho hết tháng 4 để kỷ niệm chiến thắng khởi đầu của Tàu cộng trong âm mưu dài hạn hủy diệt môi trường Việt Nam.

Doanh nghiệp FDI cứ xuất siêu, doanh nghiệp Việt Nam vẫn cắm đầu nhập siêu từ Trung cộng

Lê Dung / SNTB

clip_image002

58% lượng táo nhập khẩu ở Việt Nam là từ Trung cộng. Ảnh: Seatimes

Một bài phân tích kinh tế trên báo Lao Động mới đây đã lột mặt nạ của cái gọi là “Việt Nam luôn tự hào về xuất nhập khẩu”, với kim ngạch xuất nhập khẩu trên 100 tỉ USD trong 3 năm trở lại đây:

“Năm 2014, VN xuất siêu 2.4 tỉ USD, năm 2016, xuất siêu 2.7 tỉ USD. Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ, “thành tích” xuất siêu đều thuộc về khối doanh nghiệp FDI (doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài). Ngược lại, doanh nghiệp trong nước (hay còn gọi là khối nội) liên tiếp nhập siêu với con số khổng lồ, cho thấy ngày càng tụt hậu.

66% doanh nghiệp ở Việt Nam phải trả chi phí ‘bôi trơn’ cho chính quyền

VOA Tiếng Việt

clip_image002

Chi phí “bôi trơn” chiếm hơn 10% trong tổng doanh thu của doanh nghiệp.

Khoảng 66% doanh nghiệp tại Việt Nam phải trả phí bôi trơn cho quan chức địa phương, theo khảo sát Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2016 vừa công bố tuần qua.

Ngoài ra, PCI cho biết 66% doanh nghiệp tại Việt Nam phải sử dụng các mối quan hệ để tiếp cận thông tin.

Các ‘nhà đầu tư’ bắt đầu cuộc tháo chạy khác khỏi Việt Nam

Người Việt

clip_image002

Một trong số vô số trạm thu phí ở Việt Nam. Các “nhà đầu tư” bắt đầu tháo chạy khỏi lĩnh vực BOT cầu đường. (Hình: Vietnam Finance)

HÀ NỘI (NV) - Ðó là nhận định của một số chuyên gia và tờ báo. Cuộc tháo chạy lần này xảy ra trong lĩnh vực cầu đường, vốn từng rất sôi động với các dự án BOT (đầu tư-khai thác-chuyển giao).

Vì sao Việt Nam ‘nhờ Mỹ tác động’ lên Google và Facebook?

VOA Tiếng Việt

clip_image002

Bóng của một người đàn ông và logo của Google.

Một thành viên Chính phủ Việt Nam mới lên tiếng bác bỏ thông tin “bị ung thư giai đoạn cuối”, và “nhờ” Đại sứ Mỹ ở Hà Nội dùng ảnh hưởng của mình để hối thúc một số công ty của Hoa Kỳ phải có hành động liên quan tới các thông tin “xấu, độc” trên mạng.

Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn hôm 21/3 kêu gọi ông Ted Osius “tác động để Google, Facebook có đại diện tại Việt Nam để dễ bàn bạc hơn khi xử lý những vấn đề liên quan đến pháp luật Việt Nam”, báo chí trong nước đưa tin.

Hữu xạ tự nhiên hương - Chuột xạ tự nhiên hôi

Nguyên Thạch

clip_image002

Những bản nhạc mà giờ đây qua thảm họa Formosa mới thấu được nỗi xót xa “Thương về miền Trung”, người ơi có về miền quê hương thùy dương đầy thấm thía. Nỗi niềm da diết, “Tôi xa Hà Nội” năm lên mười tám khi vừa biết yêu... Nhớ nhung thiết tha cho một quê hương đã xa cách mà nơi ấy có “Sương trắng miền quê ngoại”, mẹ biết bây giờ con ngồi gác nhỏ, gió hẹn mưa thề một khi con về quê ngoại xưa để mẹ nhắn lời thăm. Trường làng cũ năm nào khi con còn bé nhỏ theo mẹ đến trường giờ đây con đường xưa còn đó, tóc liễu vờn gió ru hoài... Ôi nỗi lòng nhớ nhung trong tình quê vời vợi... mà chỉ có những bài nhạc của miền Nam trước 75 mới lột tả hết được.