06/05/2016

TUYÊN BỐ VỀ TỘI ÁC ĐẦU ĐỘC BIỂN MIỀN TRUNG VIỆT NAM (cập nhật đợt 7, tổng cộng 1545 người ký)

Vụ nước biển miền Trung bị nhiễm độc nặng nề, mà chứng cứ là hàng chục tấn cá biển lớn nhỏ chết giạt vào bờ từ đầu tháng 4/2016 vẫn tiếp tục đến hôm nay, lan từ Hà Tĩnh, vào Quảng Bình, Quảng Trị, đến Thừa Thiên - Huế, …đã gây ra sự phẫn nộ chưa từng có trong toàn thể nhân dân Việt Nam.

Đại hoạ thảm khốc trên không chỉ hủy hoại ngư trường của hàng vạn người dân ven biển miền Trung, hủy hoại môi sinh ven bờ, gây ra tình trạng lan tràn thực phẩm độc hại cho các vùng khác, mà còn gây hậu quả nghiêm trọng và lâu dài đối với các ngành kinh tế khác của Việt Nam như dịch vụ nghề cá, sản xuất muối, nuôi trồng thủy hải sản ven sông biển, du lịch, các dự án đầu tư khu nghỉ dưỡng ven biển…

Tình trạng ô nhiễm biển nặng nề như trên không chỉ gây hậu quả xấu đối với kinh tế biển Việt Nam mà chắc chắn sẽ lan sang một số nước khác trong khu vực.

Những bất cập trong triển khai dự án FORMOSA Hà Tĩnh

TS Nguyễn Thành Sơn

Chuyên gia tư vấn độc lập

Trong Lời mở đầu bài viết của TS Tô Văn Trường đăng ngày 3-5-2016 (xin xem ở đây), dựa trên những suy ngẫm của GS Nguyễn Huệ Chi – một đứa con Hà Tĩnh và nặng lòng với mảnh đất Hà Tĩnh, tuy không nắm sâu khoa học kỹ thuật nhưng lại có linh cảm của một trí thức có quá trình dấn thân vào thực tế và nhìn thấu bụng dạ con người – BVN đã bước đầu nêu lên nhận xét rằng, chính ông Võ Kim Cự, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh (trước đó là Phó Chủ tịch rồi Chủ tịch Hà Tĩnh), là người chủ chốt trong việc “hết lòng mai mối” cho tập đoàn Formosa Đài Loan có được chỗ đứng chân vững chãi tại Vũng Ấng bằng mọi giá, vượt qua bất kỳ trở lực hay yêu cầu quan trọng nào của đất nước, như an ninh quốc phòng... Nay, với bài viết rất rõ ràng, đầy ắp chứng cứ của TS Nguyễn Thành Sơn, một trong những chuyên gia hàng đầu về ngành khai khoáng, linh cảm trên của GS Nguyễn Huệ Chi đã được chứng thực hai năm rõ mười.

Nhưng không phải chỉ có thế. Bài viết chắc nịch của TS Nguyễn Thành Sơn còn làm cho người đọc thấy hiển lộ sự không bình thường đầy mờ ám của các quan chức Hà Tĩnh mà đứng đầu là ông Cự, trong việc chạy [vạy] hơn cả ngựa phi để một dự án đầy tai tiếng và có quy mô hơn chục tỷ đô từ Tập đoàn Formosa Đài Loan đi dích dắc đến ông Thủ tướng xong xuôi trót lọt chỉ vẻn vẹn mất 12 ngày. Không cần đếm xỉa đến những văn bản đươc thảo vội vàng, sai be bét về chính tả (điều tuyệt nhiên không được phép trong công văn hành chính, chứng tỏ người đứng đầu có tấm bằng Thạc sĩ dỏm đúng như dư luận đang tố cáo), hãy nói đến việc luồn lách nhằm bỏ qua hết mọi thủ tục điều tra về bất cứ phương diện nào, đặc biệt là về năng lực thực tế cũng như về uy tín hoạt động kinh doanh của phía chủ đầu tư, mà TS Sơn gọi là “vô trách nhiệm” và “trái thẩm quyền” của ông Võ Kim Cự, chúng ta bất giác rùng mình, vì chính những tệ nạn căn cốt nằm sâu trong phẩm chất một loại quan chức vô học và vô hạnh như thế, rất có thể là nguyên nhân số một làm cho biển miền Trung chúng ta hôm nay bị chết, ngành hải sản truyền thống bị thất thu, GDP chắc chắn sẽ còn tuột dốc và dân chúng sẽ lâm vào nạn đói trầm trọng. Ông Võ Kim Cự làm những việc lợi người hại nước đó để làm gì nếu không là chỉ nhắm vào lợi ích của gia đình con cái ông, ngoài ra thì phó mặc? Dựa trên những đặc quyền của một thể chế độc tài để ông tự tung tự tác, phải chăng chính ông và những người dung dưỡng cho ông đã tự tố cáo những ung nhọt đã trở thành ung thư của chế độ hôm nay?

Tất nhiên, bài viết của TS Nguyễn Thành Sơn còn hé lộ nhiều điều quan trọng. Chẳng hạn, về những người liên đới, ngoài ông Võ Kim Cự, chúng ta còn thấy có thêm tên ông Trần Đình Đàn vốn cũng là một Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh trước ông Võ Kim Cự vài khóa, về sau ra làm Chánh văn phòng Quốc hội; và ở cấp trung ương là ba ông Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Tấn Dũng và Hoàng Trung Hải. Những người này, trong cương vị trọng yếu đương thời của họ, qua những văn bản mà họ đã ký, phải chịu trách nhiệm cá nhân đến đâu việc rước Formosa vào trấn ở Vũng Áng một cách sai quy chế và trái với luật đầu tư dành cho các doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam? Thiết tưởng những ai đang cầm chịch đất nước trong những ngày này, nếu còn chút bản lĩnh và muốn lấy lại được chút nào lòng tin đang cạn kiệt của nhân dân cả nước, trong nghị trình giải quyết tổng thể sự cố tày trời “cá chết Vũng Áng” chắc chắn phải đặt ra nghiêm túc, hãy xem xét luôn các vấn đề mà giới trí thức chủ động đưa lên bàn cân cho các vị, một cách thật thấu đáo, công minh.

Bauxite Việt Nam

Từ sự kiện Formosa Hà Tĩnh: “TRUNG QUỐC HÓA” VIỆT NAM

Mạnh Kim

Điều đáng nói là không quốc gia nào giống Việt Nam khi nói đến những ảnh hưởng tiêu cực mà Trung Quốc mang lại. Không quốc gia nào chịu ảnh hưởng khủng khiếp của hiện tượng “Chinafication” [sinisation = Trung Quốc hóa – BVN] bằng Việt Nam. Tại sao?

Không quốc gia nào tự trói dân tộc mình với một nước khác bằng “phương châm 16 chữ vàng và tinh thần bốn tốt”. Không Chính phủ tỉnh táo và khôn ngoan nào lại cúi mình để mang chủ thuyết ngoại lai về làm chủ thuyết chính trị cai trị đất nước. Chẳng dân tộc liêm sỉ nào lại tôn sùng một “kim chỉ nam” khai sinh từ một kẻ ngoại quốc như Mao Trạch Đông.

Hậu quả của chính sách vĩ mô về quan hệ Trung Quốc-Việt Nam nói chung, không phải bây giờ, mà từ thập niên 1940, cuối cùng đã biến Việt Nam thành một phiên bản của Trung Quốc. Bất kỳ cái xấu nào xuất hiện ở Trung Quốc, từ gian lận bằng cấp, buôn gian bán dối, đầu độc con người, bất tín và tàn ác, đạo đức suy bại, tham nhũng hệ thống, buôn thần bán thánh…, đều có y hệt tại Việt Nam. Trung Quốc “xuất khẩu” rất nhanh những điều tồi tệ vào Việt Nam và Việt Nam tiếp nhận rất nhanh những điều tồi tệ từ Trung Quốc.

Mạnh Kim

Được, mất ở siêu dự án Formosa - Kỳ 1: Đột nhập vào lõi dự án “khủng”

Sự cố “cá chết Vũng Áng” không chỉ làm cho bà con ngư dân những vùng bị thiệt hại bức xúc, làm nổ ra cuộc xuống đường tuần hành to lớn trong ngày 1-5 vừa qua ở cả Hà Nội và Sài Gòn, mà cỏn làm vỡ lở ra rất nhiều điều gây ngờ vực, băn khoăn trong nhiều tầng lớp dân chúng cả trong cũng như ngoài nước: Chất kịch độc hòa tan vào trong nước khiến cho cá chết hàng loạt là những chất gì? Formosa có phải là tác nhân chính ngấm ngầm thải xuống biển những chất ấy mà không xin phép và đến nay vẫn không thừa nhận, biến cả một vùng biển chạy từ Vũng Áng đến Thừa Thiên-Huế thành ra biển chết – làm cá chết, chim ở các tràm chim cũng chết, và rừng cây ngập mặn đều chết nốt – hay không? Từ đây, lại nẩy sinh thêm một số những câu hỏi khác: vì sao Nhà nước tỏ ra hết sức lúng túng, bị động đến bất lực, trong việc tiến hành giải quyết từng bước một cách lớp lang, đúng quy trình, sự cố cá chết nghiêm trọng ở phía Bắc miền Trung khởi đầu từ Vũng Áng? Vì sao từ bấy đến nay các quan chức nhà nước cứ phải muối mặt “diễn” những tấn kịch mà hầu hết người dân đều thấy là “trò lố”, những hành động “dũng cảm liều lĩnh”, chẳng ích gì trong việc lấy lại niềm tin trong dân? V.v.

Phải chăng do chỗ đã biết rõ Formosa là thủ phạm, bởi công nghệ luyện thép ở tập đoàn kinh doanh này của Đài Loan còn nhiều bất cập về kỹ thuật bắt buộc phải thải loại rất nhiều chất độc dưới dạng rắn và bụi khói khó lòng xử lý, nhưng vốn dĩ mối liên hệ giữa những người đại diện cho quyền lực cai trị ở Việt Nam với tập đoàn công nghiệp từng mang quá nhiều tai tiếng trên thế giới là Formosa trong cả một thập kỷ đã là một mối liên hệ chồng chéo hết sức phức tạp – chẳng hạn chuyện đút lót, không phải chỉ với một người mà rất nhiều người từ tỉnh đến trung ương, từng mặc nhận ngầm với nhau như một “điều luật” bất thành văn, nay nói ra nghẹn họng; hoặc chẳng hạn phía sau Formosa lại còn một thế lực đen ghê gớm hơn, trong đó cái bóng lừng lững của Tập Cận Bình lúc nào cũng thấp thoáng ẩn hiện, có sức đe dọa đến tồn vong của ĐCSVN – cho nên mặc cho ai bàn tán, nghi ngờ, vẫn cứ phải ngậm miệng làm thinh cũng như cho bề tôi ú ớ diễn hài, nhằm nuốt cho trôi “cục nghẹn” trong lòng.

Những băn khoăn, đồn đoán suốt nhiều ngày nay ít nhiều đã tổn thương đến tinh thần tự ái dân tộc, buộc nhiều trí thức, nhà khoa học phải cố gắng đi tìm lời giải, dù biết giải đáp cho được cả một “ổ nhện” như thế không phải là chuyện dễ dàng. Là một trang mạng có nhiệm vụ cung cấp thông tin, BVN nguyện làm nơi quy tập các nguồn tư liệu để giúp bất kỳ ai có nguyện vọng nói trên bớt phần lúng túng, khó khăn trong công việc. Nguồn tư liệu đầu tiên mà chúng tôi muốn nhắm đến là những gì có khả năng phơi bày thực chất mọi hoạt động của cái gọi là Formosa Hà Tĩnh mà nói như ông Thành Nam, đó là “cục ung bướu không thể giải quyết nổi”. Chúng tôi sẽ đăng liên tiếp các nguồn tư liệu này trong một thời gian để bạn đọc xa gần tham khảo, trong điều kiện kiếm tìm ra chúng.

Bauxite Việt Nam

Hàng triệu cá chết trên bờ biển Việt Nam làm tăng nỗi lo sợ về nạn ô nhiễm do công nghiệp gây ra

Scott Duke Harris, tường thuật từ Hà Nội, Los Angeles Times, April 4, 2016

Trần Ngọc Cư dịch

“Nhiều người Việt Nam than phiền rằng nhà cầm quyền tỏ ra chậm chạp trong việc theo dõi các tin tức chưa được kiểm chứng về việc nhà máy thép của Formosa đã đổ nước thải không xử lý xuống biển”.

“Sự bất cập của Chính phủ trong việc thực thi luật môi trường có thể mang lại cho Việt Nam cái tai tiếng là “một đối tác tồi tệ trong vấn đề ngoại thương” và cung cấp thêm một luận cứ khác cho phe chống đối TPP tại Quốc hội Mỹ”.

S. D. Harris

clip_image002

Một dân làng cho thấy những con cá chết mà ông lượm được trên một bãi biển thuộc Huyện Phú Lộc, Thừa Thiên Huế, miền Trung Việt Nam, ngày 21 tháng Tư 2016. (Stringer/AFP/Getty Images)

Nguyên nhân gốc sự hủy hoại môi trường từ phía con người

Nguyễn Đình Cống

Cá chết. Vũng Áng. Chất độc kim loại nặng. Nước xả của Formosa. Hủy hoại môi trường. Đại thảm họa. Tìm nguyên nhân… Tôi đã vài lần bàn về nguyên nhân gốc của các tệ nạn, nay xin bàn thêm vài điều nhân vụ việc này.

Hiện các Bộ chức năng huy động nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước vào việc tìm kiếm. Tôi nghĩ các nhà khoa học dù có tài giỏi đến đâu cũng chỉ tìm ra một mặt của nguyên nhân, đó là mặt khoa học, xem độc tố là chất gì, được cấu tạo phân tử như thế nào, gây ra nguy hại gì, phản ứng hóa học ra làm sao, tồn tại bao lâu v.v. Việc tìm kiếm này đang bị một số người vừa tìm cách trì hoãn, vừa lợi dụng để làm lu mờ một mặt khác quan trọng hơn, quyết định hơn. Mặt này các nhà khoa học ít quan tâm mà chỉ mới được vài người đề cập qua loa, đó là nguyên nhân từ phía con người. Những ai, hoàn cảnh nào, động cơ gì tạo điều kiện cho sự xả thải một lượng rất lớn chất độc. Tìm nguyên nhân về khoa học để biết cách ngăn ngừa và khắc phục, tuy khó nhưng cũng có thể tìm ra vì môi trường, chất độc không có khả năng tự che giấu. Tìm nguyên nhân về con người để quy kết trách nhiệm và cũng để ngăn ngừa, công việc đã khó càng khó thêm vì con người có khả năng che giấu, phi tang và bao che cho nhau. Tôi nghĩ rằng nguyên nhân về con người mới thật sự là nguyên nhân gốc, nguyên nhân cơ bản, mà hiện nay đang có nhiều mưu đồ tìm cách bưng bít hoặc xóa dấu vết. Để tìm nguyên nhân này không dễ chút nào, cần các chuyên gia khác các nhà khoa học kể trên, đó là các thám tử, các nhân vật tài ba như kiểu Sherlock Holmes, Lê Phong (nhân vật của Conan Doyle và của Thế Lữ ), những phóng viên, những điều tra viên và nhà chính trị thứ thiệt, biết truy tìm và tôn trọng sự thật. Tôi không thuộc loại người trên, chỉ là một Giáo sư bình thường có hiểu biết chút ít về phương pháp NCKH, nên chỉ có thể nêu ra vấn đề để trao đổi.

NÓI THẬT KHÔNG SỢ MẤT LÒNG (kỳ 18)

Câu chuyện thứ 18: Một bức ảnh gây xôn xao: vừa bị chê

là giả, lại vừa được coi là rất thật!

Huyền Oanh

Anh em chúng tôi đang theo dõi những bài viết đa chiều và sục sôi trên các diễn đàn xã hội xung quanh câu chuyện cá chết hàng loạt ở biển miền Trung. Bất ngờ chúng tôi bắt gặp một tấm ảnh (ảnh 1) rất khác lạ trên nhiều trang mạng xã hội facebook, đi kèm là những lời bình khác nhau. Đáng chú ý nhất là 2 luồng ý kiến trái chiều nhau. Bức ảnh và các lời bình đã lập tức gây xôn xao trong dư luận. Chúng tôi xin trích đăng lại ý kiến đại diện của 2 cách nhìn đối nghịch nói trên để các bạn đọc cùng tham khảo và suy ngẫm.

clip_image001

Ảnh 1

Tản mạn chuyện tự ứng cử và bầu cử ở Việt Nam

Người Xa Xứ

Trong lúc trà dư tửu hậu vào dịp cuối tuần, tôi và một số bạn bè cũng có theo dõi những sinh hoạt chính trị ở quê nhà. Lan man khi nói đến câu chuyện tự ứng cử Quốc hội, đã nẩy ra những cuộc tranh luận... chưa đến hồi kết. Trong khi trao đổi chúng tôi đã tự phân hóa thành hai nhóm với quan điểm khác nhau. Xin được chia sẻ như sau:

Nhóm I: Bầu cử ở VN là một trò hề rẻ tiền không hơn không kém. Không nói lên được điều gì cả ngoài việc tốn kém tiền bạc của dân trong việc tổ chức bầu cử. Bởi vì hệ thống chính trị của VN là "đảng cử dân bầu", người dân không hề có một chút tự do nào để lựa chọn. Mọi ứng viên đều đã được «cơ cấu». Ủy ban MTTQ cứ theo đó mà thi hành trong phần hiệp thương sau cùng để loại những người mà đảng CS không muốn cho vào danh sách ứng cử. Ngoài ra, những ứng viên tự ứng cử ngay cả khi đã vượt qua vòng hiệp thương sau cùng cũng chỉ là tiếp tục làm quân xanh cho đến khi có kết quả bầu cử, để chứng tỏ cho thế giới thấy VN cũng là một quốc gia dân chủ.

Tàu Trung Quốc đổ hóa chất giết cá quanh đảo Thị Tứ?

(NLĐO) – Cư dân trên đảo Thị Tứ thuộc quần đảo Trường Sa (của Việt Nam) được cho là đã nhìn thấy tàu Trung Quốc thả hóa chất khiến cá chết hàng loạt xung quanh khu vực này.

Họ cáo buộc thủ phạm là tàu Trung Quốc thường xuyên di chuyển trong vòng 5 km quanh đảo Thị Tứ (đang bị Philippines chiếm giữ trái phép). Ngư dân trên tàu được cho là đổ hóa chất xuống nước để tiêu diệt san hô và nguồn cá gần đảo.

Thông tin trên được tổ chức phi lợi nhuận Kalayaan Atin To của Philippines công bố hôm 30-4 trên Facebook. Theo tổ chức này, Trung Quốc đang tích cực gây khó dễ đối với các hoạt động kinh tế của cư dân địa phương trên đảo với mục đích xua đuổi họ và cô lập hòn đảo.

clip_image001

Cá chết hàng loạt trên đảo Thị Tứ. Ảnh: KALAYAAN ATIN TO

05/05/2016

Mất lòng tin là mất tất cả

Tô Văn Trường

Người ta thường nói mất tiền là mất ít, mất danh dự là mất nhiều và mất lòng tin là mất tất cả. Đất nước ta đang trong thời buổi chao đảo và khủng hoảng lòng tin của nhân dân đối với lãnh đạo, đối với giới khoa học và lòng tin giữa các thành phần trong xã hội. Riêng lòng tin của nhân dân đối với lãnh đạo và đối với hệ thống thông tin đại chúng chính thức, vốn đã lung lay thì trong thảm họa cá chết ở miền Trung đã có lúc suy giảm đến mức như không còn gì.

Lòng tin, xét cho cùng phụ thuộc vào người được tin chứ không phải người tin. Cây có ngay thì bóng mới tròn. Nhân dân khi nào và ở đâu cũng vậy, rất công bằng.

Ở các nước phát triển, mỗi khi xảy ra thảm họa do tự nhiên hay con người, dân chúng đều bình tĩnh và vững tin vào các biện pháp xử lý của chính quyền. Nhà cầm quyền hiểu rõ nguyên lý được lòng tin của dân chúng tức là sẽ giải quyết được sự cố nên họ phản ứng rất nhanh và có trách nhiệm với các giải pháp trước mắt và lâu dài. Và khi nào cũng vậy, họ minh bạch thông tin với dân chúng.