29/09/2016

Một số vấn đề pháp lý và kinh tế liên quan đến việc khiếu kiện đòi bồi thường ô nhiễm Formosa ở Kỳ Anh, Hà Tĩnh

Phạm Hải Vũ

Ngày 26 tháng 9 vừa rồi, nhiều nguồn tin trong đó có các nguồn tin cậy đã đưa tin 600 ngư dân ở huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh đưa đơn kiện Formosa về thảm họa ô nhiễm môi trường tại 4 tỉnh miền Trung của Việt Nam. Ý tưởng kiện đòi bồi thường đã sớm manh nha một thời gian sau khi Formosa nhận lỗi, và chấp nhận trả 500 triệu USD cho Chính phủ. Những ngư dân ở Kỳ Anh Hà Tĩnh là những người đầu tiên dũng cảm khởi kiện để đòi công bằng cho mình. Theo nhiều nguồn thông tin rời rạc trên mạng, thì lập luận chính của việc khởi kiện này là đòi bồi thường thu nhập, vì ô nhiễm của Formosa làm chết cá biển và làm biển ô nhiễm, nên ngư dân và những người làm du lịch không còn thu nhập. Formosa phải chịu trách nhiệm, và phải đền bù thu nhập. Ngoài lập luận này, có thể các luật sư bảo vệ ngư dân còn các lập luận khác mà tôi không được biết. Rất ngưỡng mộ sự dũng cảm của các anh, tôi viết bài này nhằm làm rõ một số vấn đề pháp lý và kinh tế khi khiếu kiện trong lĩnh vực môi trường, giúp có một cái nhìn đầy đủ hơn. Hy vọng nó sẽ có ích trong trường hợp có một tòa án chấp nhận thụ lý và xét xử vụ việc.

Trước hết cần nói rằng luật môi trường là một lĩnh vực pháp lý mới, lạ lẫm tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Vấn đề môi trường trên thế giới mới chỉ được thật sự quan tâm từ những năm 1970. Khung pháp lý của luật môi trường phụ thuộc chủ yếu vào các quy định ở mức quốc gia. Lấy ví dụ Bộ luật Môi trường ra đời tại Pháp năm 2002, tức là trước Việt Nam có 3 năm. Luật Bảo vệ môi trường đầu tiên ở Việt Nam ra đời tháng 11 năm 2005. Vì mới, nên luật môi trường nhiều quốc gia vẫn chứa các lỗ hổng pháp lý thường xuyên gây tranh cãi. Ở bình diện quốc tế, các hiệp ước môi trường thường xuyên gây chia rẽ vì nhiều quốc gia công nghiệp không muốn ký. Lấy ví dụ như Trung Quốc không ký vào Hiệp ước Kyoto 1995 về hạn chế khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Mỹ đã ký hiệp ước này nhưng Quốc hội không phê chuẩn. Gần đây nhất Hiệp ước Paris COP21 về chống biến đổi khí hậu đã đạt được đồng thuận của một số lớn quốc gia, nhưng cũng chỉ giới hạn những mục tiêu rất khiêm tốn. Các hiệp ước bảo vệ môi trường liên quốc gia chủ yếu được ký giữa các quốc gia phát triển. Các quốc gia đang phát triển như Việt Nam thường không mặn mà với môi trường, vì nó kìm hãm mục tiêu phát triển kinh tế.

Tai nạn Formosa và hệ lụy

Đặng Đình Cung

Kỹ sư tư vấn

Vậy là Formosa đã thừa nhận là thủ phạm vụ các chết hàng loạt ở bốn tỉnh miền Trung và sẽ bồi thường 500 triệu Mỹ kim. Bài này không bàn về tiền bồi thường có đủ hay không, bồi thường gì, tiền đi vào túi ai, vạch trần trách nhiệm những ai, xử lý ai và nghiêm tới đâu, đã rút được kinh nghiệm gì,...

Nếu nhà chức trách không thông tin đầy đủ và chính xác thì người dân phán đoán việc gì đã xảy ra. Không biết số phận của mình sẽ ra sao là đủ để một đám đông nôn náo vớ tất cả tin đồn bi quan nhất làm sự thật. Các thế lực thù nghịch đâu dám mà cũng không cần phải quấy rối thêm. Bộ máy công an Việt Nam làm việc này hay hơn nhiều. Tệ hại cho chính quyền là trong số những phán đoán đó thì có giả thuyết ai đấy ở cấp cao trong chính quyền tham nhũng nên mới giấu giếm như vậy.

Trong bài này chúng tôi xin phân tích tai nạn Formosa[i] dưới góc nhìn của một kỹ sư và với mục đích giải độc đôi chút nhằm chia xẻ hiểu biết với đồng bào để “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.

Xin được thử làm Notradamus - Cảm nghĩ sau một cuộc tọa đàm cởi mở

Ngụy Hữu Tâm

Vì yêu mến ‘họ Tập’, hết sức quan tâm tới người đồng chí và đồng hương - bởi lẽ gia đình tôi gia phả gốc Phúc Kiến và vì vậy có gen Tàu khựa, nhưng chẳng phải vì thế mà “thân Trung + và không muốn ‘thoát Trung’” - nên xin bạn đọc cho phép hãy thử xem ‘giấc mơ Trung Hoa’ của hắn sẽ kéo dài được bao lâu, một cách khoa học, cụ thể là từ giác độ cổ sử học, một chút!

Cứ nhác trông thấy cái lãohọ Tập’ thua tôi đến mấy tuổi mà bụng phệ thì tôi chán lắm, hoàn toàn chẳng hề muốn gieo một quẻ cho gã.

Thế nhưng tình hình đang quá nóng, dẫu đã giữa thu mà khí trời Hà Thành vẫn hầm hập cái nóng mùa hạ trên +30oC. Hết Formosa 1 lại tới Formosa 2, rồi vụ nổ súng Yên Bái, vụ Trịnh Xuân Thanh, thằng nhãi ranh, nhưng cũng quan trọng vì nó dính đến ‘đả hổ diệt ruồi’, nên tôi xin đưa vài nhận xét!

Cả nước tức cười chuyện kê khai tài sản

Văn Quang

clip_image002

Trong tuần này lại rộ lên thông tin trên hầu hết các cơ quan báo chí tại Việt Nam lề trái cũng như lề phải (Có thể tạm định nghĩa báo lề phải là báo của Nhà nước, báo lề trái được xếp vào loại… phản động).

Ông Huynh!...Hãy hạ súng xuống, rà sát đất...

Thiện Tùng

Tham lam, tham ô,... bất cứ ai cũng có thể, còn tham nhũng phải là người có quyền. Cách đây chừng hơn năm, trong bài viết của mình đăng trên trang Bauxite Việt Nam, Tùng tôi có nêu vấn đề: tham nhũng quyền lực và tham nhũng vật thể là đôi song sinh. Tham nhũng quyền lực là bước khởi đầu, là phương tiện để thực hiện bước kế tiếp tham nhũng vật thể - đích đến. Tham quyền lực là nhân, tham vật chất là quả - nhân nào quả ấy.

clip_image002

Hãy chọn một tromg hai - bình hay chuột

Nhìn lại nhân vật Nguyễn Tấn Dũng: Bài học nào từ vụ Bauxite?

Thảo Vy

“Ngày 22/9, báo VietNamNet đăng tin “Nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm giảng viên lớp bồi dưỡng cán bộ TP.HCM”. Đây là thông tin không chính xác”. [http://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/329467/dinh-chinh.html]

Tuy nhiên theo tài liệu mà phóng viên trang Việt Nam Thời Báo của Hội Nhà báo độc lập Việt Nam có được, thì trong lịch học có tên của ông Nguyễn Tấn Dũng trên cương vị “nguyên thủ tướng”.

400 học viên là các quan chức cấp cao nhất trong bộ máy quản lý của TP.HCM sẽ phải theo học một khóa gọi là “nghiên cứu, học tập” tại Học viện Cán bộ TP.HCM. Ông Nguyễn Tấn Dũng sẽ đứng lớp trong bốn buổi sáng từ ngày thứ ba 11-10 đến thứ sáu 14-10. Ông sẽ truyền dạy môn có tên là “Kinh nghiệm trong quản lý nhà nước”.

Trong thời gian từ ngày 27-9 đến 30-11-2016, dự kiến có 400 cán bộ lãnh đạo, quản lý các cơ quan chính quyền, cơ quan Đảng trú đóng ở TP.HCM, được chia làm 4 lớp, sẽ cùng nhau nghiên cứu, học tập 15 chuyên đề tập trung vào các nội dung: Những quan điểm, chủ trương, chính sách mới về công tác dân vận của Đảng và Nhà nước CSVN; vận dụng và phát triển sáng tạo Tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới đất nước; kinh nghiệm trong quản lý nhà nước; thông tin kinh tế vĩ mô; quản trị chính quyền địa phương trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu…

Những câu chuyện trên “lề trái”, “lề phải”

Kính Hòa, phóng viên RFA

clip_image001

Công an giữ trật tự trong chuyến thăm của Tổng thống Pháp Francois Hollande đến Hà Nội hôm 6/9/2016. AFP photo

Blogger Cánh Cò viết rằng chưa bao giờ chuyện thời sự Việt Nam lại dồn dập như lúc này, từ chuyện cung đình cho đến chợ búa, từ chuyện con cá ở Formosa đến việc ông Bí thư tỉnh ủy Thanh Hóa ngoại tình, và dĩ nhiên câu chuyện tham nhũng và mất tích của Trịnh Xuân Thanh vẫn chưa có hồi kết.

Lũ lụt miền Trung, con người không còn nơi bám víu

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam

clip_image001

Vớt vát sau lũ lụt. RFA photo

Miền Trung nổi tiếng với đặc trưng nghèo khổ và gặp nhiều thiên tai. Điều này có muốn chối bỏ cũng không được. Và miền Trung cũng trở nên mạnh mẽ, quật cường bởi người miền Trung biết dựa vào thiên nhiên, yêu thiên nhiên và hòa mình với thiên nhiên để sống. Nhưng khi thiên nhiên trở nên trơ trọi, rừng bị tàn phá, biển bị nhiễm độc, con người trơ nên khô cằn, khi thiên tai đến, người miền Trung chẳng biết tựa vào đâu để mà sống. Hiện tại, tình trạng sống dở chết dở của nhiều gia đình Bắc miền Trung sau một trận lụt nhỏ đã chứng minh điều này.

Sự “giàu có” cay đắng

FB Le Nguyen Duy Hau

Ngày mưa nhưng mình chọn tấm ảnh đại diện cho status này khi trời còn khô ráo. Tấm ảnh nói lên khá nhiều điều. Một ngày đẹp trời, lô cốt được dựng lên che phủ con đường huyết mạch của thành phố. Không một bản cảnh báo, không chỉ dẫn con đường thay thế, không một bóng cảnh sát giao thông. Tất cả để mặc cho người dân động não tìm cho mình lối thoát. Rất nhanh chóng, giải pháp được đưa ra, đó là chạy xe lên lề đường. Sự bực dọc của người đi đường trút lên đứa đi xe bên cạnh (hoặc lên người đi bộ). Nhưng mọi thứ sẽ mau chóng qua đi. Chỉ vài ngày hoặc vài tuần (tùy vào tấm lòng của nhà thầu và quan chức thầu), mọi thứ sẽ trở lại như cũ, và cuộc sống vẫn tiếp diễn. Tất cả đều có giải pháp của nó. Giải pháp nằm trong dân chứ không đâu cả. Chính quyền có thể không tin tưởng người dân ở nhiều điều nhưng tuyệt đối đặt lòng tin vô hạn vào sự luồn lách, khả năng thích ứng của người dân để vượt qua những rào cản do chính chính quyền dựng lên. Niềm tin đó thật vô hạn nhưng cũng thật ngang trái.

Cơn mưa hai ngày nay cũng vậy, không có quá nhiều quan chức đứng lên nói về nó. Có lẽ họ đang mong chờ chúng ta hãy làm quen với lũ lụt, hãy tìm giải pháp cho nó, vượt qua nó như cách chúng ta hàng ngày vượt qua những lô cốt kia. Mọi thứ có thể thay đổi, người dân cần sáng tạo, cốt chỉ để chiếc ghế của vị quan thoát nước năm này qua năm khác vẫn giữ yên. Lời nói hớ năm nào của bí thư Hà Nội Nguyễn Thế Thảo trách móc người dân quá dựa dẫm nhà nước hóa ra lại là khẩu hiệu, là nguyên tắc vận hành của bộ máy hiện nay. Họ biết rằng, người dân rồi sẽ có cách. Sức dân sẽ mạnh hơn sức nước, họ tin vậy. Thế hệ này sang thế hệ khác, chúng ta đã chấp nhận như vậy, sau cơn mưa nước sẽ rút.

28/09/2016

Tản mạn về “văn hóa khinh bỉ”

Hạ Đình Nguyên

Góp phác họa một bức tranh vân cẩu của hiện tình đất nước, một vị quan to bước ra từ cửa lò đỏ, đã cống hiến một cụm từ vừa bự, vừa mới mẻ, lại cũng khá ỡm ờ, có ý nghĩa như một giải pháp cho sự nghiệp chống tham nhũng đang hồi rất gay go. Nó như sau:

Phải xây dựng văn hóa khinh bỉ kẻ tham nhũng.

Câu nói bất ngờ này làm làm hoang mang cho giới học trò và cả học giả. Tuy nhiên, nếu đã có một thứ “văn hóa phong bì từng xuất hiện, thì nay “văn hóa khinh bỉ ra đời có chi phải xét nét? Hãy cứ xem như một sáng tạo về văn hóa chữ nghĩa của một thời kỳ đặc biệt, và lạ gì một khi có cái đuôi xã hội chủ nghĩa, thì bầu trời trở nên bao la hơn, vượt nhiều thứ chuẩn mực đã có trước.

Những cách nói như văn hóa suy đồi, văn hóa xuống cấp,… hình như đã quá nghèo nàn, không còn khả năng gây cảm xúc. Nay cần nói theo một cách mới hơn để gây ấn tượng cho người dân?!

Mà nó gây ấn tượng thật!