Bauxite Việt Nam

Nguyễn Phước Bửu Nam 

Quỳnh Bùi

Những kẻ sản xuất, buôn bán thực phẩm bẩn, độc hại ấy thực là kẻ giết người, từng bước làm suy vong cả dân tộc. Tội ác và trừng phạt phải đích đáng

Sang Phan Thị

VN ung thư chiếm tỷ lệ cao là do thực phẩm độc hại, người sản xuất ngu muội chỉ biết lợi nhuận, khi phát hiện thì chỉ phạt tiền, hình phạt quá nhẹ, nên xét tội hình sự vì âm thầm giết người tiêu dùng!

- NP Bửu Nam và nhóm nghiên cứu xã hội, pháp luật VN

Những ngày đầu tháng 4/2026, các bản tin thời sự liên tiếp phanh phui một chuỗi hành vi khiến xã hội bàng hoàng: hàng trăm tấn thịt lợn chết, lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị “hợp thức hóa” thành thịt sạch, rồi âm thầm phân phối vào chợ, nhà hàng, thậm chí len lỏi vào bếp ăn trường học.

Đây không còn là hiện tượng đơn lẻ – mà là một mắt xích trong chuỗi tội phạm thực phẩm đã tồn tại dai dẳng nhiều năm.

Trước đó không lâu, dư luận từng phẫn nộ với các vụ:

• Thuốc giả, thực phẩm chức năng giả tràn lan, có vụ thu lợi hàng chục tỷ đồng.

• Sữa giả, sữa kém chất lượng nhắm vào trẻ em và người bệnh.

• Rau củ “đội lốt” VietGAP, hải sản ngâm hóa chất, thịt bẩn tẩm ướp để đánh lừa cảm quan.

Các vụ việc không chỉ lặp lại – mà còn tinh vi hơn, quy mô lớn hơn, và liều lĩnh hơn. Điều đó đặt ra một câu hỏi không thể né tránh:Vì sao tội phạm không sợ?

1. Lợi nhuận quá lớn – hình phạt quá “nhẹ”

Một thực tế khó phủ nhận: lợi nhuận từ thực phẩm bẩn là cực kỳ khổng lồ.

Chỉ cần “phù phép” một lô hàng kém chất lượng, chênh lệch giá có thể gấp nhiều lần. Khi quy mô lên đến hàng chục, hàng trăm tấn, con số lợi nhuận không còn là nhỏ lẻ.

Trong khi đó, nhiều vụ án trước đây cho thấy:

• Không ít đối tượng chỉ bị xử vài năm tù.

• Một số trường hợp dừng ở xử phạt hành chính.

• Tài sản thu lợi bất chính chưa bị thu hồi triệt để.

Khi cái giá phải trả thấp hơn lợi ích thu được, thì tội phạm sẽ tính toán như một “canh bạc có lời”. Đây là quy luật lạnh lùng của thực tế, không thể phủ nhận bằng khẩu hiệu.

2. Không chỉ là kẽ hở pháp luật – mà là sự lỏng lẻo trong thực thi

Nếu chỉ đổ lỗi cho luật chưa đủ nghiêm là chưa đầy đủ. Vấn đề nằm ở chỗ:

• Có những lô hàng bẩn vẫn lọt qua kiểm định.

• Có những giấy chứng nhận “an toàn” được cấp một cách dễ dãi.

• Có dấu hiệu tiếp tay, làm ngơ, hoặc thiếu trách nhiệm từ một bộ phận cán bộ quản lý.

Chính điều này tạo ra một “vùng xám nguy hiểm”:tội phạm không cần lách luật – mà dựa vào sự buông lỏng để tồn tại.

Khi kiểm tra chỉ mang tính hình thức, khi vi phạm không bị xử lý đến nơi đến chốn, thì pháp luật trên giấy không còn đủ sức răn đe ngoài thực tế.

3. Hậu quả không chỉ là sức khỏe – mà là khủng hoảng niềm tin

Thực phẩm bẩn không gây chết người ngay lập tức như một tai nạn, nhưng nó âm thầm phá hủy:

• Sức khỏe cộng đồng trong dài hạn

• Sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ em

• Niềm tin của người dân vào thị trường và cơ quan quản lý

Đặc biệt nghiêm trọng khi thực phẩm bẩn xâm nhập vào trường học – nơi lẽ ra phải được bảo vệ nghiêm ngặt nhất. Đây không chỉ là vi phạm đạo đức, mà là xâm phạm trực tiếp tương lai của xã hội.

4. Bài học quốc tế

Không có chỗ cho sự nương tay

Nhiều quốc gia từng trả giá đắt vì khủng hoảng thực phẩm – nhưng họ đã thay đổi bằng hành động quyết liệt:

• Trung Quốc: Sau bê bối sữa nhiễm melamine, đã áp dụng mức án cực nặng, thậm chí tử hình trong các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, đồng thời tái cấu trúc toàn bộ ngành sữa.

• Hàn Quốc: Triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, cho phép kiểm tra từng khâu sản xuất – doanh nghiệp vi phạm bị loại khỏi thị trường.

• Liên minh châu Âu: Áp dụng nguyên tắc “từ trang trại đến bàn ăn”, quy trách nhiệm rõ ràng và không có ngoại lệ.

• Nhật Bản: Gian lận thực phẩm đồng nghĩa với việc bị loại khỏi ngành vĩnh viễn – một bản án kinh tế còn nặng hơn cả án tù.

Điểm chung không nằm ở khẩu hiệu, mà ở ba yếu tố:hình phạt đủ nặng – thực thi nghiêm minh – minh bạch để xã hội giám sát.

5. Việt Nam cần gì để chấm dứt vòng lặp này?

Không thể tiếp tục xử lý theo kiểu “bắt rồi để đó”. Nếu muốn thay đổi thực chất, cần:

• Nâng khung hình phạt đối với tội phạm thực phẩm lên mức tương xứng với hậu quả gây ra

• Tịch thu toàn bộ tài sản bất chính, không để “ra tù vẫn giàu”

• Xử lý hình sự cả người tiếp tay trong bộ máy quản lý ,

. Công khai kẻ vi phạm để xã hội giám sát và tẩy chay

• Ứng dụng truy xuất nguồn gốc để trao quyền kiểm chứng cho người dân

Quan trọng nhất là phải thay đổi tư duy:đây không phải là vi phạm kinh tế – mà là tội ác đối với cộng đồng.

Tạm kết :

Thực phẩm bẩn không tự sinh ra.

Nó tồn tại vì có đất sống – từ lòng tham, từ sự buông lỏng, và từ những hình phạt chưa đủ sức khiến người ta phải chùn tay.

Nếu không có những bản án đủ nghiêm khắc, nếu không có sự xử lý đến tận gốc, thì những vụ việc như hiện nay sẽ còn lặp lại – với quy mô lớn hơn, thủ đoạn tinh vi hơn, và hậu quả nặng nề hơn.

Một xã hội không thể an toàn nếu bữa ăn hàng ngày là canh bạc.

Và pháp luật chỉ có ý nghĩa khi nó khiến kẻ phạm tội thực sự phải sợ.

N.P.B.N.

Nguồn: https://www.facebook.com/buunam.nguyenphuoc/posts/pfbid0rPuJJjFPsTorr4uhUtPYcu224wWzXREii8LX1YMC9rHmihpHtQMReJoxBozX3WPcl