Bauxite Việt Nam

Maia Nikoladze | Atlantic Council

Hnb Tran - Phúc Lai biên dịch 

27/07/2026 

Nếu được thông qua, Đạo luật Trừng phạt Nga cũng sẽ ảnh hưởng đến một số quốc gia lớn hiện đang giao dịch với Nga, và những ảnh hưởng đó cần được tính đến trong kế hoạch của Mỹ.

Ấn Độ, với tư cách là người mua dầu thô lớn thứ hai của Nga, có thể sẽ phải đối mặt với thuế quan cao hơn của Mỹ theo dự luật này. Trung Quốc cũng vậy, và có thể sẽ đáp trả bằng các biện pháp đối phó.

Nhưng việc thêm Iran vào dự luật, như tổng thống Mỹ đã yêu cầu, có thể mang tính biểu tượng nhiều hơn là thực chất.

WASHINGTON — Được cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham ủng hộ mạnh mẽ, Đạo luật Trừng phạt Ngacủa lưỡng đảng đang nhận được động lực mới tại Quốc hội, nơi hơn 60 thượng nghị sĩ Mỹ đã đồng bảo trợ một phiên bản sửa đổi mới. Dự luật này nhằm mục đích giảm doanh thu dầu mỏ của Điện Kremlin bằng cách áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với các lĩnh vực năng lượng và tài chính của Nga. Nó cũng áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin và các quan chức cấp cao khác của Nga. Nhưng nếu được thông qua, nó cũng sẽ ảnh hưởng đến một số quốc gia lớn hiện đang giao dịch với Nga, và những tác động đó cần được tính đến trong kế hoạch của Mỹ.

Tình hình hiện tại của đạo luật trừng phạt Nga

Dự luật mới nhất của Thượng viện bao gồm một số bổ sung đáng chú ý nhằm tăng cường hiệu lực của nó. Trước hết, nó kết hợp Đạo luật Trừng phạt Hạm đội “Bóng tối” lưỡng đảng. Việc bổ sung này thể hiện ý định của Thượng viện nhằm giải quyết cơ chế rộng hơn mà dầu mỏ của Nga được vận chuyển. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là dự luật mới nhất tạo ra hai thẩm quyền mới: Thứ nhất, nó cho phép Đại diện Thương mại Hoa Kỳ áp đặt thuế quan lên tới 100% (giảm từ mức 500% được đề xuất trước đó) đối với 5 nhà nhập khẩu dầu khí lớn nhất của Nga. Thứ hai, nó trao cho Nhà Trắng quyền miễn trừ các biện pháp trừng phạt khi cung cấp lý do và chứng nhận về an ninh quốc gia.

Động lực mới của dự luật này tôn vinh vai trò lãnh đạo lâu dài của #Lindsey_Graham trong việc trừng phạt Nga, đồng thời phản ánh sự ủng hộ rộng rãi của lưỡng đảng và sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa Quốc hội và Nhà Trắng. Điều này cũng diễn ra trong bối cảnh Nga đang phải đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng tăng giữa các cuộc tấn công liên tục của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này.

Thẩm quyền mới của dự luật trong việc áp đặt thuế quan đối với các nước mua dầu khí lớn của Nga là một sự cập nhật đáng kể, nhưng việc thực hiện nó sẽ đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng. Có lẽ rủi ro lớn nhất là các mức thuế quan rộng rãi sẽ dẫn đến việc miễn trừ hoặc đảo ngược trên diện rộng, làm suy yếu uy tín và hiệu quả của chúng.

Ở dạng hiện tại, luật này sẽ áp dụng cho 5 nước nhập khẩu dầu khí lớn nhất của Nga trong khoảng thời gian 12 tháng trước khi luật được ban hành. Mặc dù danh sách cuối cùng sẽ được xác định vào thời điểm đó, #Trung_Quốc và #Ấn_Độ luôn được xếp hạng là hai nước nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất của Nga. Mặc dù các báo cáo truyền thông đã xác định #Slovakia, #Hungary và #Azerbaijan là ba quốc gia còn lại, dữ liệu từ các nguồn tình báo như S&P Global và Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch luôn xếp #Thổ_Nhĩ_Kỳ là nước nhập khẩu lớn thứ ba. Do đó, phương pháp luận và nguồn dữ liệu sẽ được sử dụng để xác định năm nước mua dầu khí lớn nhất của Nga cần được làm rõ thêm.

Ý nghĩa của dự luật đối với Nga

Nếu được thông qua, dự luật của Thượng viện sẽ yêu cầu tổng thống Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt bắt buộc đối với một số tổ chức tài chính liên kết với chính phủ Nga trong vòng 30 ngày kể từ khi ban hành. Mặc dù nhiều thực thể tài chính và năng lượng lớn của Nga đã phải chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, tác động chính của dự luật sẽ là pháp điển hóa các biện pháp trừng phạt bổ sung trong luật, khiến các chính quyền tương lai khó có thể đơn phương dỡ bỏ chúng hơn.

Nga hiện đang ở vị thế suy yếu do doanh thu từ dầu mỏ giảm và thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng. Từ tháng 5 năm nay, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga đã gia tăng, chủ yếu nhắm vào các nhà máy lọc dầu và các cơ sở chế biến khác. Các cuộc tấn công đã làm gián đoạn hoạt động lọc dầu và góp phần làm giảm sản lượng dầu của Nga. Để đối phó, Nga đã đẩy nhanh việc vận chuyển dầu thô, nhưng nhu cầu yếu hơn đã khiến lượng dầu ngày càng tăng bị mắc kẹt trên biển. Đến đầu tháng 7, ước tính có khoảng 137 triệu thùng dầu đang được lưu trữ, với các tàu chở dầu tập trung gần Ai Cập và Singapore.

Do đó, đây là thời điểm thích hợp để củng cố chế độ trừng phạt đối với Nga bằng cách huy động sức mạnh của Quốc hội để ủng hộ nó. Tuy nhiên, hiệu quả của dự luật sẽ phụ thuộc vào việc thực thi mạnh mẽ hơn các lệnh trừng phạt và nguồn cung năng lượng ổn định từ Trung Đông, điều rất quan trọng để hạn chế nhu cầu dầu thô của Nga tại thị trường châu Á.

Ấn Độ sẽ cần các nhà cung cấp dầu thô thay thế

Theo hầu hết các ước tính, Ấn Độ hiện là nước mua dầu thô lớn thứ hai của Nga, và có thể sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn từ Mỹ theo dự luật này.

Trừ khi Ấn Độ giảm đáng kể lượng nhập khẩu đó. Đây không phải là lần đầu tiên Washington sử dụng thuế quan để gây áp lực lên New Delhi về nhập khẩu dầu từ Nga. Trong khi thuế quan mà chính quyền Trump áp đặt lên Ấn Độ vào tháng 4 năm 2025 đã làm căng thẳng quan hệ song phương, thì chính các lệnh trừng phạt tiếp theo của Mỹ đối với Rosneft và Lukoil vào tháng 10 năm 2025 đã thúc đẩy các nhà máy lọc dầu Ấn Độ tìm kiếm nguồn cung dầu thô thay thế từ Trung Đông.

Vào tháng 2 năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã đồng ý giảm thuế quan của Mỹ đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ từ 50% xuống 18%, sau khi Ấn Độ cam kết hạn chế mua dầu của Nga. Kế hoạch đa dạng hóa đó đã bị gián đoạn chỉ vài tuần sau đó bởi cuộc xung đột Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz, điều này đã hạn chế xuất khẩu dầu khí từ vùng Vịnh. Sau đó, Ấn Độ đã tăng cường mua dầu thô của Nga và tìm kiếm sự miễn trừ trừng phạt của Mỹ, một số trong đó đã được chấp thuận, cho phép dầu của Nga giành lại một phần đáng kể thị phần tại thị trường Ấn Độ.

Để các nhà cung cấp Trung Đông giành lại thị phần đã mất ở Ấn Độ và các thị trường châu Á khác, họ cần eo biển Hormuz được mở cửa trở lại trong thời gian ngắn và, để tăng cường khả năng phục hồi, cần phát triển các tuyến vận chuyển thay thế trong dài hạn. Nếu không, Ấn Độ sẽ phải đối mặt với sự đánh đổi giữa việc duy trì an ninh năng lượng và quản lý rủi ro từ thuế quan của Mỹ, có khả năng dẫn đến việc nước này lại phải tìm kiếm sự miễn trừ và ngoại lệ.

Đáng chú ý, các báo cáo gần đây cho thấy Ấn Độ có thể đang xuất khẩu các sản phẩm tinh chế từ dầu thô của Nga trở lại Nga, quốc gia đang trải qua tình trạng thiếu nhiên liệu, chi phí vận chuyển tăng cao và áp lực lạm phát. Mặc dù việc đáp ứng nhu cầu năng lượng trong nước và đảm bảo nguồn cung nhiên liệu giá cả phải chăng có thể là lý do chính đáng để Ấn Độ được miễn trừ, nhưng những lập luận đó không nhất thiết áp dụng cho việc tái xuất khẩu hỗ trợ thị trường của Nga. Các giao dịch và lô hàng này cần được xem xét kỹ lưỡng hơn, và bất kỳ sản phẩm tinh chế nào không cần thiết cho nhu cầu trong nước của Ấn Độ nên được chuyển hướng sang các thị trường khác ngoài Nga. Washington nên đánh giá xem liệu có cần thiết phải can thiệp ngoại giao hoặc áp dụng các biện pháp trừng phạt bổ sung hay không.

Trung Quốc có thể sẽ đáp trả các mối đe dọa thuế quan của Mỹ bằng các biện pháp đối phó

Phản ứng của Trung Quốc đối với các mức thuế quan bổ sung của Mỹ có thể sẽ khác với phản ứng của Ấn Độ. Sau khi Trump áp thuế quan vào ngày Liberation Day năm 2025, Bắc Kinh đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với bảy nguyên tố đất hiếm nặng, gây chấn động chuỗi cung ứng quốc phòng và công nghệ tiên tiến trên khắp Hoa Kỳ và châu Âu. Vào ngày 9 tháng 10 năm 2025, Bắc Kinh đã đưa ra vòng hạn chế thứ hai đối với năm nguyên tố đất hiếm khác và một số công nghệ và thiết bị liên quan. Washington đã đáp trả bằng mức thuế 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu bổ sung đối với các công nghệ nhạy cảm. Mặc dù Trump và Tập Cận Bình đã đồng ý về một thỏa thuận ngừng chiến thương mại kéo dài một năm vào cuối tháng 10, nhưng nhiều căng thẳng thương mại tiềm ẩn vẫn còn tồn tại, khiến Trung Quốc có khả năng trả đũa hơn nữa nếu thuế quan leo thang trở lại.

Dự luật trừng phạt Nga hiện tại sẽ cho phép chính quyền Trump áp đặt thuế quan lên tới 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia nếu Trung Quốc tiếp tục mua dầu của Nga. Cách tiếp cận này giả định rằng thuế quan sẽ buộc Trung Quốc phải giảm nhập khẩu năng lượng từ Nga. Các tranh chấp thương mại gần đây giữa Mỹ và Trung Quốc cho thấy một kết quả khác: Việc leo thang thuế quan trước đây của Mỹ đã dẫn đến sự trả đũa của Trung Quốc và cuối cùng là các cuộc đàm phán chứ không phải là sự thay đổi rõ ràng trong hành vi của Bắc Kinh. Rủi ro là các biện pháp mới đối với Trung Quốc làm dấy lên kỳ vọng rằng Bắc Kinh sẽ không đáp ứng – và sẽ trả đũa – khiến Hoa Kỳ phải giảm bớt thuế quan hoặc gánh chịu chi phí của một cuộc đối đầu thương mại.

Việc đưa Iran vào dự luật sẽ có ít hiệu quả thực tiễn

Tuần trước, Trump đã kêu gọi đưa Iran vào Dự luật trừng phạt Nga, và Thượng viện được cho là đang tiến hành việc này. Bởi vì Iran đã phải chịu các lệnh trừng phạt theo luật định rộng rãi của Mỹ trong nhiều thập kỷ, việc bổ sung này có thể mang tính biểu tượng hơn là thực chất. Mặc dù các chi tiết của đề xuất có thể sẽ được công bố trong những ngày tới, nhưng nếu nó bao gồm thuế quan thứ cấp đối với người mua dầu của Iran, thì nó sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức thực thi tương tự như các biện pháp nhắm vào dầu của Nga, đặc biệt là khi Trung Quốc mua phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.

Một cách tiếp cận hiệu quả hơn là tăng cường thực thi các lệnh trừng phạt hiện có đối với Iran và tiếp tục nhắm mục tiêu vào các mạng lưới ngân hàng “ngầm” giúp Tehran rửa tiền thu được từ dầu mỏ thông qua các khu vực pháp lý khác nhau, chẳng hạn như Hồng Kông.

“Tôi hy vọng sẽ chấm dứt cuộc chiến này bằng ngoại giao. Và chúng ta càng có nhiều đòn bẩy đối với Putin thì càng tốt”, Graham nói ở Ukraine ngay trước khi ông qua đời. Nếu được thông qua và ký thành luật, Đạo luật Trừng phạt Nga có thể sẽ cung cấp thêm đòn bẩy đối với Nga, vào thời điểm nước này đang phải đối mặt với những thất bại trên chiến trường. Liệu đòn bẩy đó có đủ để thuyết phục Điện Kremlin hay không sẽ phụ thuộc vào...

Vấn đề không chỉ nằm ở việc nó ảnh hưởng đến Nga như thế nào mà còn ở mức độ Hoa Kỳ thực thi cả lệnh trừng phạt mới và hiện hành.

M.N.

----

Maia Nikoladze là phó giám đốc Sáng Kiến Chiến Lược Kinh Tế tại Trung tâm Kinh tế Địa lý thuộc Atlantic Council.

Nguồn bản dịch: FB Hnb Tran