Bauxite Việt Nam

Lê Minh Hoan

Nguyên PCT Quốc hội

Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp – PTNT 

(BSA) - Ngày 30/6, tại Rạch Giá, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp Hội Doanh nhân trẻ An Giang tổ chức Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) – Phiên đối thoại tỉnh An Giang với chủ đề "Kinh tế tư nhân Việt Nam: Đột phá thể chế - Hợp lực công tư".

Tại Phiên đối thoại, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, đã có bài chia sẻ đầy cảm hứng với chủ đề "Từ tỉnh sản xuất lớn đến tỉnh kiến tạo giá trị lớn". Từ hình ảnh "đại bàng và chim sẻ" đến những gợi mở về đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp và khơi dậy khát vọng kiến tạo giá trị, bài phát biểu gửi gắm nhiều thông điệp đáng suy ngẫm về tương lai của kinh tế tư nhân và con đường phát triển của các địa phương trong giai đoạn mới.

Chúng tôi trân trọng giới thiệu nguyên văn bài phát biểu của ông Lê Minh Hoan.

Từ tỉnh sản xuất lớn đến tỉnh kiến tạo giá trị lớn 

Tôi muốn bắt đầu bằng một hình ảnh rất quen thuộc. Mỗi buổi sáng trên cánh rừng U Minh Thượng, khi mặt trời vừa nhô lên, ta nhìn thấy hàng trăm cánh chim bay đi tìm thức ăn. Có những con chim rất lớn, nhưng phần nhiều là những con chim nhỏ.

Điều thú vị là không ai hỏi khu rừng ấy sống nhờ đại bàng hay sống nhờ chim sẻ. Bởi khu rừng tồn tại nhờ cả hệ sinh thái. Thiếu một mắt xích, khu rừng sẽ mất cân bằng. Theo tôi Kinh tế địa phương cũng vậy.

Nhiều năm qua, chúng ta nói nhiều đến thu hút đầu tư.

Nói nhiều đến những dự án lớn. Nói nhiều đến những nhà đầu tư chiến lược.

Điều đó hoàn toàn đúng. Nhưng đôi khi chúng ta quên rằng sức sống thật sự của nền kinh tế không nằm ở vài doanh nghiệp lớn. Sức sống ấy nằm ở hàng ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ; hàng chục ngàn hộ kinh doanh; hàng trăm startup; hàng triệu ý tưởng đang chờ cơ hội được nảy mầm.

Một nền kinh tế mạnh không chỉ vì có đại bàng, mà vì có cả những đàn chim sẻ khỏe mạnh. Đại bàng có thể mang lại những cú hích. Nhưng chim sẻ mới tạo nên sức sống mỗi ngày cho hệ sinh thái.

Thưa quý vị,

Nếu hỏi điều gì quý giá nhất của An Giang hôm nay, tôi nghĩ đó không phải là diện tích lớn hơn sau hợp nhất.

Không phải là những con số thống kê, mà là việc An Giang đang sở hữu một không gian phát triển chưa từng có. Sau hợp nhất, An Giang trở thành địa phương có quy mô sản xuất lúa gạo hàng đầu cả nước, có vùng thủy sản nước ngọt hàng đầu cả nước,  có không gian biển rộng lớn, có cửa ngõ giao thương quốc tế,có hệ thống sông ngòi phong phú, có nền văn hóa đa dạng, có nguồn nhân lực trẻ.

Nhưng điều quan trọng nhất không phải là những gì chúng ta đang có. Điều quan trọng là chúng ta nhìn thấy điều gì từ những gì đang có.

Một hạt lúa có thể là lúa. Nhưng cũng có thể là thực phẩm chức năng, là tín chỉ carbon, là nhiên liệu sinh học, là vật liệu sinh học, là du lịch nông nghiệp, là câu chuyện văn hóa… 

Một con cá có thể là sản phẩm xuất khẩu. Nhưng cũng có thể là collagen, là mỹ phẩm, là dược phẩm, thực phẩm chức năng, là sản phẩm dinh dưỡng, là dịch vụ logistics lạnh, là công nghệ chế biến sâu.

Biển có thể là khai thác hải sản. Nhưng cũng có thể là năng lượng tái tạo, là dịch vụ hậu cần, là du lịch trải nghiệm, là kinh tế tuần hoàn.

Giá trị mới không nằm ở sản lượng. Giá trị mới nằm ở tư duy

Chúng ta đang bước từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Hôm nay An Giang cần bước từ tư duy sản xuất sang tư duy kiến tạo giá trị. Nếu chỉ sản xuất nhiều hơn, chúng ta sẽ tiếp tục cạnh tranh bằng giá rẻ.  Nếu kiến tạo giá trị mới, chúng ta sẽ cạnh tranh bằng sự khác biệt.

Đó là con đường mà các nền kinh tế thành công đã đi qua. Họ không giàu lên vì bán nhiều nguyên liệu hơn mà họ giàu lên vì bán nhiều chất xám hơn,  nhiều ý tưởng hơn, nhiều sáng tạo hơn. 

Vì vậy, muốn phát triển kinh tế tư nhân, điều đầu tiên không phải là vốn; Không phải đất đai; Không phải hạ tầng. Mà là tạo ra một môi trường để ý tưởng được sinh ra.

Một xã hội khởi nghiệp trước hết là xã hội biết khuyến khích người trẻ dám nghĩ khác. Một nền kinh tế đổi mới sáng tạo trước hết phải chấp nhận sự khác biệt. 

Phải chấp nhận thử nghiệm.

Phải chấp nhận thất bại.

Phải chấp nhận những điều chưa từng có tiền lệ.

Bởi mọi doanh nghiệp lớn hôm nay đều từng là một ý tưởng nhỏ. 

Mọi tập đoàn lớn đều từng khởi đầu từ một căn phòng nhỏ. Những tập đoàn lớn ngày nay từng là những doanh nghiệp rất nhỏ.

• Apple khởi đầu trong gara.

• Microsoft khởi đầu với vài người.

• Samsung từng là một công ty thương mại nhỏ.

• CP khởi đầu là một cửa hàng bán hạt giống.

Tôi cho rằng An Giang cần một quyết định mang tính chiến lược – đó là xây dựng Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo của tỉnh – Đó không chỉ là một công trình; Không chỉ là một địa điểm; Mà là một hệ sinh thái. 

Ở đó có doanh nhân, có startup, có trường đại học, có viện nghiên cứu, có chuyên gia, có nhà đầu tư, có quỹ hỗ trợ, có chính quyền đồng hành, có không gian mở cho sáng tạo. Một nơi mà ý tưởng được gặp cơ hội. Một nơi mà người trẻ được trao niềm tin. Một nơi mà những thất bại đầu tiên không bị xem là dấu chấm hết.

Hiện nay, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới – Khoa học công nghệ trở thành động lực tăng trưởng. Đổi mới sáng tạo trở thành năng lực cạnh tranh. Chuyển đổi số trở thành hạ tầng phát triển. Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi thế giới từng ngày. 

Nếu trước đây lợi thế nằm ở tài nguyên. Thì hôm nay lợi thế nằm ở dữ liệu. 

Nếu trước đây lợi thế nằm ở lao động giá rẻ, thì hôm nay lợi thế nằm ở tri thức. Nếu trước đây lợi thế nằm ở diện tích, thì hôm nay lợi thế nằm ở khả năng kết nối. An Giang không thể đứng ngoài cuộc chơi ấy.

Tôi hình dung một ngày không xa:

Một startup ở Châu Đốc sử dụng AI để dự báo thị trường lúa gạo toàn cầu.

Một doanh nghiệp trẻ ở Long Xuyên dùng dữ liệu vệ tinh để quản lý vùng nuôi thủy sản.

Một nhóm kỹ sư ở Rạch Giá xây dựng nền tảng truy xuất nguồn gốc cho xuất khẩu.

Một hợp tác xã ứng dụng công nghệ blockchain vào giao dịch nông sản.

Một doanh nghiệp khởi nghiệp tạo ra tín chỉ carbon từ cánh đồng lúa.

Đó không phải là viễn tưởng. Đó là tương lai đang đến rất gần.

Nhưng muốn có tương lai ấy, chúng ta phải thay đổi cách nghĩ.

Đừng hỏi: “Tỉnh sẽ cho doanh nghiệp cái gì?”. Hãy hỏi: “Tỉnh sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp làm được điều gì?”.

Đừng hỏi: “Có bao nhiêu chính sách hỗ trợ?”. Hãy hỏi: “Có bao nhiêu rào cản được tháo gỡ?”.

Đừng hỏi: “Làm sao để thu hút doanh nghiệp?”. Hãy hỏi: “Làm sao để doanh nghiệp muốn ở lại?”.

Thưa quý vị,

Một địa phương hấp dẫn không chỉ vì ưu đãi. Một địa phương hấp dẫn vì có niềm tin. 

Nhà đầu tư có thể đến vì chính sách. Nhưng họ ở lại vì môi trường kinh doanh. 

Doanh nhân có thể bắt đầu vì cơ hội. Nhưng họ phát triển vì hệ sinh thái. 

Startup có thể sinh ra từ ý tưởng. Nhưng lớn lên nhờ cộng đồng. 

Tôi mong rằng từ diễn đàn hôm nay, Hội Doanh nhân trẻ An Giang sẽ trở thành một lực lượng tiên phong.

Không chỉ kết nối doanh nghiệp, mà kết nối tri thức. Không chỉ chia sẻ cơ hội, mà lan tỏa khát vọng. Không chỉ hỗ trợ kinh doanh, mà kiến tạo tương lai. 

Bởi doanh nhân ngày nay không chỉ tạo ra lợi nhuận. Doanh nhân còn tạo ra việc làm. Tạo ra niềm tin. Tạo ra văn hóa kinh doanh. Tạo ra hình ảnh của một địa phương.

An Giang đang đứng trước một cơ hội lịch sử: Một không gian mới; Một quy mô mới; Một nguồn lực mới. 

Nhưng cơ hội chỉ trở thành hiện thực khi có những con người dám hành động.

Tôi tin rằng tương lai của An Giang sẽ không được quyết định bởi những gì chúng ta khai thác từ đất đai, mà bởi những gì chúng ta khai mở từ trí tuệ con người. Không phải bởi số lượng tài nguyên, mà bởi chất lượng ý tưởng. Không phải bởi những gì thiên nhiên ban tặng, mà bởi những gì con người kiến tạo.

Và vì thế, tôi xin được nhắc lại một hình ảnh lúc đầu bài phát biểu. An Giang hãy tiếp tục mở rộng cánh cửa đón những cánh đại bàng. Nhưng đồng thời hãy dành nhiều tâm huyết hơn để lót những chiếc ổ cho chim sẻ. 

Bởi một hệ sinh thái kinh tế khỏe mạnh không chỉ được đo bằng số lượng đại bàng bay đến, mà còn được đo bằng số lượng chim sẻ lớn lên từ chính mảnh đất quê hương mình. 

Mỗi doanh nghiệp có thể nhỏ về quy mô vốn, nhưng lại là một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi giá trị. Bởi vậy, bài học lớn từ thế giới không phải là làm sao tạo ra vài “đại bàng”, mà là làm sao tạo ra một hệ sinh thái với hàng ngàn “chim sẻ khỏe mạnh”.

Khi những đàn chim sẻ ấy cất cánh, đó mới là dấu hiệu của một nền kinh tế tự chủ, bền vững và đầy sức sống.

Xin kính chúc cộng đồng doanh nghiệp An Giang luôn giữ vững khát vọng đổi mới, tinh thần dấn thân và niềm tin vào tương lai.

L.M.H.

Nguồn: FB Trung tâm BSA