Bauxite Việt Nam

 Nguyễn Quang A

Vài lời về Nghị quyết 57-NQ/TW 

Chưa đầy hai tháng sau, tối 19/2/2025 giới ICT Việt Nam (khoảng hơn 20 hội đoàn chuyên nghiệp về công nghệ thông tin-truyền thông, ít nhiều đều có xuất xứ từ Hội Tin học Việt Nam được thành lập từ 1988) đã tổ chức “gặp gỡ ICT Xuân Ất Tỵ 2025” với chủ đề “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”. Khoảng 200 người tham dự đã vô cùng hào hứng nghe ông Nguyễn Mạnh Hùng, ủy viên TW ĐCSVN, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông vừa được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khi hai bộ hợp nhất, nói về Nghị quyết 57. Phát biểu xong, ông xuống chúc rượu mâm của các vị cao nhiên trong giới ICT. Tôi bảo ông Hùng “Nghe rất hay, nhưng nên nhớ rằng không có tự do tư tưởng, không có tự do học thuật, không có tự trị đại học thì khoa học còn lâu mới “vươn mình” được”. Không biết ông có hiểu cặn kẽ thông điệp này và có truyền đạt được gì cho ông TBT và Ban chấp hành TW của ông hay không?

Tôi thường hay được các sĩ quan an ninh công an mời đi uống cà phê. Khi họ hỏi ý kiến tôi về các Nghị quyết 57 và 68 (về phát triển kinh tế tư nhân) của ĐCSVN,  tôi bảo các nghị quyết đó rất hay, mình ủng hộ nhiệt liệt. Thế bác nên viết đi. Tôi bảo có nghị quyết hay là tốt, nhưng mình đợi xem họ làm thế nào đã, mới góp ý được và thuật lại cho họ ý tôi đã nói với ông Bộ trưởng Hùng. Chẳng hiểu các sĩ quan an ninh này có hiểu và có báo cáo gì với cấp trên và thủ trưởng cũ của họ hay không?

Rồi đến 1/4/2026, tôi bàng hoàng nghe tin VTV, VOV, TTXVN và hai Viện hàn lâm (KHXH Việt Nam và KHCN Việt Nam) trở thành các cơ quan trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương ĐCSVN. Tôi không tin vào tai mình, mắt mình, cứ nghĩ là tin giả trong ngày nói dối 1-4. Nhưng không! Đấy là quyết định thật [1] trong Hội nghị II BCHTW của ĐCSVN từ 25-3-2026. Đây là một quyết định tai họa, về dài hạn chắc chắn đẩy Khoa học “xuống vực” thay cho “vươn mình”.

Chừng nào các định chế công trở thành công cụ của quyền lực chính trị, chúng không làm đúng chức năng “định chế công” của chúng nữa. Từ lâu người ta chẳng cần úp mở tuyên bố VTV, VOV và TTXVN là các công cụ tuyên truyền của ĐCSVN, lẽ ra việc này phải chấm dứt, phải cải tổ chúng thành các định chế công thực sự nếu muốn “vươn mình”, muốn trở thành quốc gia tiên tiến. Việc đưa chúng thành các cơ quan trực thuộc BCHTW của ĐCSVN là một việc ngược với xu thế thời đại, ngược với tinh thần “vươn mình”, ngược lại với tinh thần “con đường phát triển của Việt Nam không thể tách rời xu thế chung của thế giới và nền văn minh nhân loại” – Như lời ông Tổng bí thư đã nói [2].

Trong 200 thành BCHTW ĐCSVN khóa 14 không ít người có danh GS hay PGS (13 trong đó có ông TBT), tiến sĩ (55), thạc sĩ (54) và tất cả (200) đều có trình độ đại học (cử nhân, kỹ sư,..) [3].  Cũng lạ là từ những người có trình độ cao ngất như vậy lại không thấy ý kiến của họ (hay chí ít ĐCSVN không nói rõ ý kiến của họ) về một vấn đề cốt lõi mà nhân loại đã đúc kết trong hàng trăm (nếu không nói là hàng ngàn năm) và một người tốt nghiệp đại học phải hiểu rằng “tự do tư tưởng, tự do học thuật, và tự trị đại học” là trụ cột của sự phát triển khoa học và đổi mới sáng tạo, và như thế là trụ cột của sự phát triển của dân tộc. Nếu họ không biết, họ nên khiêm tốn học và tranh luận công khai, mang tính xây dựng về những điều như vậy là góp phần tích cực vào kỷ nguyên vươn mình, ngược lại thì kỷ nguyên vươn mình có thể trở thành kỷ nguyên rùng mình.

---

Ghi chú:

[1] https://tuoitre.vn/chuyen-3-co-quan-bao-chi-vtv-vov-ttxvn-va-2-vien-han-lam-truc-thuoc-trung-uong-dang-20260325184428354.htm

[2] https://hvannd.edu.vn/bv/ct/15700/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-noi-ve-ky-nguyen-vuon-minh-cua-dan-toc-viet-nam

[3] https://baotintuc.vn/chinh-tri/thong-tin-trich-ngang-cua-toan-bo-200-uy-vien-ban-chap-hanh-trung-uong-dang-khoa-xiv-20260122222248534.htm

N.Q.A.

Tác giả gửi BVN