Bauxite Việt Nam

Mykola Bielieskov | Atlantic Council, 27/08/2026.

Hnb Tran – Phuc Lai GB dịch.

Khi phát động cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine năm 2022, Putin đã nêu mục tiêu chính của cuộc chiến là "phi quân sự hóa" quốc gia này. Hơn bốn năm sau, ngày càng rõ ràng rằng cuộc xâm lược do ông ta khởi xướng đã phản tác dụng và biến Ukraine thành một cường quốc quân sự.

Ukraine đã kỷ niệm 35 năm ngày tuyên bố độc lập của đất nước trong tuần này với một cuộc duyệt binh quân sự mới lạ, chỉ bao gồm các hệ thống không người lái. Cuộc duyệt binh thiết bị không người lái này ở trung tâm Kyiv được ca ngợi là cuộc duyệt binh đầu tiên thuộc loại này, nhấn mạnh sự nổi lên của Ukraine như một nhà lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực chiến tranh thiết bị / máy bay không người lái.

Vị thế siêu cường về drone của Ukraine là một khía cạnh quan trọng trong sự chuyển đổi thời chiến đáng kể của đất nước. Kể từ năm 2022, cuộc xâm lược toàn diện của Nga đã thúc đẩy sự mở rộng chưa từng có của lực lượng vũ trang Ukraine và sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành công nghiệp quốc phòng từng trì trệ của đất nước. Kết quả là, Ukraine đã trở thành một cường quốc quân sự lớn, đang định hình lại nghệ thuật chiến tranh.

Khi cuộc chiến tranh xâm lược toàn diện của Nga bắt đầu vào tháng 2 năm 2022, giai đoạn đầu của cuộc chiến không khác nhiều so với các cuộc xung đột lớn cuối thế kỷ XX, cả hai bên đều dựa nhiều vào pháo binh và xe tăng. Để đối phó với ưu thế áp đảo của Nga về nhân lực và hỏa lực, Ukraine đã nhanh chóng thử nghiệm việc sử dụng máy bay không người lái giá rẻ trong vai trò giám sát và tấn công. Máy bay không người lái cũng cho phép Ukraine giảm sự phụ thuộc vào viện trợ quân sự từ các đối tác phương Tây, vốn thường bị chậm trễ và dễ bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi tâm trạng chính trị.

Trong bốn năm qua, ngành công nghiệp máy bay không người lái trong nước của Ukraine đã phát triển nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu tăng cao. Khi bắt đầu cuộc chiến, đất nước chỉ có một số ít nhà sản xuất máy bay không người lái. Ngược lại, hiện nay có hàng trăm công ty Ukraine sản xuất máy bay không người lái – đưa sản lượng hàng năm tăng từ khoảng 1 triệu máy bay không người lái vào năm 2024 lên khoảng 7 triệu chiếc trong năm nay 2026.

Quân đội Ukraine đã tích hợp công nghệ máy bay không người lái vào hầu hết mọi khía cạnh trong nỗ lực chiến tranh của đất nước. Máy bay không người lái giám sát và tấn công hiện đang thống trị bầu trời phía trên các chiến trường ở miền nam và miền đông Ukraine, chiếm hơn ba phần tư tổn thất của Nga và tạo ra vùng tiêu diệt sâu hàng chục km.

Sự thống trị của hỏa lực chính xác dựa trên máy bay không người lái đã buộc phải phân tán binh lính và trang thiết bị, dẫn đến sự dịch chuyển khỏi các chiến tuyến được xác định rõ ràng và khiến các hoạt động tấn công quy mô lớn trở nên vô cùng khó khăn. Việc sử dụng các hệ thống robot tiên tiến cũng cho phép Ukraine bảo toàn nhân lực quý giá và bảo vệ các khu vực rộng lớn của mặt trận với việc triển khai quân tối thiểu.

Ngoài máy bay không người lái, Ukraine đã phát triển một loạt các phương tiện mặt đất không người lái (UGV - umanned ground vehicle) thực hiện các vai trò hỗ trợ hậu cần và tiến hành sơ tán y tế cho những binh sĩ bị thương trong điều kiện chiến đấu. Điều này đang thay đổi cách thức hoạt động của quân đội Ukraine trên chiến trường. Trong tám tháng đầu năm 2026, các UGV của Ukraine đã thực hiện hơn một trăm nghìn nhiệm vụ hỗ trợ chiến đấu.

Việc Ukraine sử dụng sáng tạo công nghệ máy bay không người lái và hệ thống robot trên chiến trường đã giúp ngăn chặn làn sóng xâm lược của Nga, bất chấp những dự đoán rộng rãi vào năm 2024 và 2025 rằng tình trạng thiếu nhân lực và khó khăn trong việc huy động lực lượng của Kyiv sẽ sớm dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống phòng thủ quốc gia (Những dự báo tiêu cực này phần lớn dựa tern logic quân sự lỗi thời của TK XX).

Quan trọng hơn, hầu hết những người hoài nghi đã không hiểu đầy đủ rằng Ukraine đang chiến đấu trong một cuộc chiến rất khác ở thế kỷ XXI – Bằng cách khắc phục tình trạng thiếu nhân lực bằng công nghệ robot và máy bay không người lái, Ukraine đã có thể làm giảm bước tiến của Nga và gây ra tổn thất nặng nề về nhân mạng.

Ngoài chiến trường, Ukraine cũng đã sử dụng máy bay không người lái rất hiệu quả. Trên Biển Đen, các thiết bị không người lái của hải quân Ukraine đã đánh chìm hoặc làm hư hại hàng chục tàu chiến Nga, buộc tàn dư hạm đội của Putin phải rút lui khỏi Crimea bị tạm chiếm.

Kho vũ khí máy bay không người lái tầm xa do Ukraine tự phát triển đang ngày càng mở rộng, giúp nước này có thể đưa cuộc xâm lược về tận Nga bằng một chiến dịch NÉM BOM CHIẾN LƯỢC, gây ra cuộc khủng hoảng nhiên liệu tồi tệ nhất của đất nước kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Gần đây nhất, sự phát triển của thế hệ máy bay không người lái tầm trung mới đang cho phép thực hiện các cuộc TẤN CÔNG SÂU VÀO HẬU PHƯƠNG, làm gián đoạn hoạt động hậu cần quân sự của Nga và đe dọa cô lập bán đảo Crimea.

Sự chuyển mình của Ukraine thành một quốc gia tiên phong trong lĩnh vực quân sự đang được thúc đẩy bởi một nền văn hóa khởi nghiệp năng động, được hỗ trợ bởi một số sáng kiến, bao gồm cả nền tảng #Brave1, cung cấp hỗ trợ cho các công ty trong lĩnh vực quốc phòng đồng thời giúp kết nối họ với nhà nước, quân đội và các nguồn tài trợ tiềm năng. Hiện nay, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy sự quan tâm quốc tế đối với các công ty công nghệ quốc phòng của Ukraine, bao gồm cả các nhà đầu tư và những bên đang tìm cách thành lập các liên doanh.

Những thành công trên chiến trường cùng các đổi mới về quân sự của Ukraine đang thay đổi cách cộng đồng quốc tế nhìn nhận về quốc gia này. Vào đầu năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng gây chú ý khi thúc ép người đồng cấp Ukraine, ông Volodymyr Zelenskyy, chấp nhận các điều khoản hòa bình có lợi cho Điện Kremlin, đồng thời tuyên bố rằng Ukraine "không nắm lợi thế trong tay". Tuy nhiên, gần đây hơn, nhà lãnh đạo Mỹ đã thừa nhận rằng quân đội Ukraine hoạt động "rất hiệu quả".

Một số bên khác thậm chí còn có những đánh giá xa hơn. Kể từ khi xung đột bùng phát giữa Mỹ và Iran vào tháng 2 năm 2026, các quốc gia trên khắp Trung Đông đã tìm cách tiếp cận chuyên môn của Ukraine để phòng thủ trước máy bay không người lái (UAV) của Iran. Các thành viên NATO hiện đang dựa vào các huấn luyện viên Ukraine để đào tạo về tác chiến bằng máy bay không người lái, trong khi Ukraine được công nhận rộng rãi là nhân tố đóng góp quan trọng cho an ninh châu Âu.

Khi phát động cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine năm 2022, Putin đã nêu mục tiêu chính của cuộc chiến là "phi quân sự hóa" quốc gia này. Hơn bốn năm sau, ngày càng rõ ràng rằng cuộc xâm lược do ông ta khởi xướng đã phản tác dụng và biến Ukraine thành một cường quốc quân sự.

Vị thế này hiện là yếu tố then chốt bảo vệ nền độc lập của Ukraine, đồng thời hứa hẹn sẽ định hình vị thế của quốc gia này trên trường quốc tế trong nhiều năm tới.

M.B.

---

Mykola Bielieskov là nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia (NISS) và là nhà phân tích cấp cao tại tổ chức phi chính phủ Ukraine “Come Back Alive”.

Nguồn: FB Phuc Lai GB