Bauxite Việt Nam

Mai Quốc Ấn

Chưa rõ khi ông Tô Lâm nói “Không để người dân, doanh nghiệp phải xin cán bộ khi đã có cơ chế pháp luật” và ông Lê Minh Hưng tuyên bố sẽ thay cán bộ không đạt KPI thì hai ông sẽ có cách gì giám sát để người dân, doanh nghiệp không phải “đi xin yêu nước”?

Theo tôi, những cán bộ bắt dân “đi xin yêu nước” chính là tội phạm tham nhũng chính sách, vì có thể trong lúc doanh nghiệp làm được phải “xin yêu nước” thì doanh nghiệp “được làm” (dù làm kém hơn) nhưng là con anh Sáu, cháu chú Ba, người nhà đi Tám nào đó đã ôm trọn ngân sách rồi…

Đấy là mầm mống tội phạm!

Ông Tô Lâm nói thẳng về giá dự toán nhà nước như vậy.

Dự toán đẩy giá lên cao ngất, rồi thành giá thật và theo ông chẳng có ai trả lại cả sau khi công trình hoàn thành.

Đó là một hình thức “thợ may ăn vải, thợ vẽ ăn hồ” trong dân gian áp dụng để “hút máu” ngân sách.

Mà ngân sách là của chung. Lại có câu “cha chung không ai khóc” mang màu sắc tiêu cực của những kẻ không có lòng vị quốc.

Trong góp ý trực tiếp cho Văn kiện Đại hội XIV, tôi có nhấn mạnh việc cần có tiêu chí kỹ thuật để so sánh về giá và thông số kỹ thuật/khoa học để làm rào cản cho việc rút ruột công trình. 

Hễ cùng giá thì thông số kỹ thuật/khoa học của sản phẩm nào cao hơn, an toàn hơn, tác động đến môi trường và xã hội tốt hơn thì được dùng.

Hễ cùng thông số kỹ thuật/khoa học thì sản phẩm nào giá thấp hơn sẽ được chọn. 

Các yếu tố tác động đến môi trường và xã hội tốt hơn được xem xét tiếp sau giá.

Kèm theo kiến nghị này là các ví dụ về mô hình áp dụng tại EU, Úc, Nhật, Hàn, Mỹ mà tôi tìm hiểu kỹ lưỡng để làm minh hoạ cho Trung ương áp dụng tại Việt Nam. Kiến nghị này được Trung ương phản hồi là rất tốt.

Với lĩnh vực mà tôi biết là khoa học công nghệ mà cụ thể là sản xuất gạch ép tĩnh từ chất thải thì tôi giảm giá trực tiếp cho nhà nước từ 5-10%. Hễ công trình nhỏ thì chở xà bần (rác thải) về làm gạch quay lại phục vụ công trình sẽ không có xe chạy rỗng sau khi giao gạch và cũng không có xe chạy rỗng sau khi chở xác bần ra bãi rác nữa. Hễ công trình lớn thì đưa dây chuyền ép tĩnh (không bụi/không khoai/không nước rỉ rác phát sinh).

Tôi gửi đề nghị này đến Thủ tướng Lê Minh Hưng và Văn phòng Chính phủ đã chuyển đến Bộ Xây dựng trả lời về việc xây dựng giá dự toán từng địa phương cho việc tiết kiệm ngân sách (đúng Luật Đấu thầu, Luật Khoa học công nghệ và Luật phòng chống lãng phí).

Một thường dân bé mọn như tôi chọn cách tiết kiệm cho từng tấn chất thải được xử lý, từng viên gạch từ chất thải đạt chuẩn cơ lý lẫn chuẩn an toàn cho con người theo hệ tiêu chuẩn quốc tế, và tiết kiệm 5-10% ngân sách trên từng viên gạch, từng tấn chất thải cho ngân sách nhà nước – thuế dân – thứ mà tôi và các bạn phải đóng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nói rõ “Doanh nghiệp cần cơ chế minh bạch chứ không xin!”.

Cả Tổng Bí thư và Thủ tướng đều quyết liệt như vậy, nhưng thực tế hiện nay “người làm được vẫn chưa được làm”. 

Ở cấp Bộ và cấp Sở, vẫn có tình trạng công bố việc lấy ý kiến phát triển khoa học công nghệ từ các viện, trường (có trường hợp là chính cán bộ học từ trường đó) mà không lấy ý kiến từ doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp khoa học công nghệ tư nhân. Điều này vừa xa rời thực tế vừa hạn chế khoa học ứng dụng,vừa nguy cơ lãng phí ngân sách.

Doanh nghiệp khoa học công nghệ đề xuất những vấn đề bức xúc như xử lý rác, giảm chi ngân sách nhưng cấp sở lấy lý do chưa đến đợt đặt hàng đổi mới sáng tạo là một cách trả lời vô trách nhiệm.

Chưa rõ khi ông Tô Lâm nói “Không để người dân, doanh nghiệp phải xin cán bộ khi đã có cơ chế pháp luật” và ông Lê Minh Hưng tuyên bố sẽ thay cán bộ không đạt KPI thì hai ông sẽ có cách gì giám sát để người dân, doanh nghiệp không phải “đi xin yêu nước”?

Theo tôi, những cán bộ bắt dân “đi xin yêu nước” chính là tội phạm tham nhũng chính sách, vì có thể trong lúc doanh nghiệp làm được phải “xin yêu nước” thì doanh nghiệp “được làm” (dù làm kém hơn) nhưng là con anh Sáu, cháu chú Ba, người nhà dì Tám nào đó đã ôm trọn ngân sách rồi…

Tôi từng có khá nhiều trải nghiệm kiểu ngày 3 là hạn chót lấy ý kiến doanh nghiệp khoa học công nghệ về triển khai quyền lợi khoa học công nghệ thì ngày 5 (quá hạn) mới nhận link và link thì đã hết hạn.

Đó là một thực trạng mà Đảng và Nhà nước nên biết!

P/s: Người tài kiểu học hàm, học vị và nằm trong biên chế thì khác gì thời phong kiến chỉ ưu tiên hệ thống hoàng thân, quốc thích, quan lại và con em hệ thống ấy? Ông Tô Lâm nói không nên bó hẹp trong hệ thống là đúng. Tài hay không tài cứ đặt sản phẩm, đặt hồ sơ khoa học, đặt kiểm định quốc tế, đặt đánh giá hiệu ủa tài chính quốc tế lên bàn mà so. Tiếc là “cái bàn so sánh” ấy chưa có hoặc có thể có rồi nhưng cấp địa phương không dùng chăng? 

M.Q.A.

Nguồn: FB Quốc Ấn Mai