Bauxite Việt Nam

Mạc Văn Trang

Từ lâu những chuyện tranh cãi trên mạng, kiểu như về “giáo dục khai phóng”, tôi không còn chút hào hứng nào tham gia nữa. Nó còn kinh tởm hơn cả bần cố nông đấu địa chủ, hơn cả mấy anh chị công nhân học lớp 3-4 Bổ túc văn hoá, chửi bới diếc móc các nhà thơ, nhà văn, giáo sư trong vụ “Nhân văn- Giai phẩm”! Dường như tất cả những cái kinh tởm từ ngày đó đều tích hợp vào “văn hoá đấu tố” trên mạng ngày nay và được nhân lên gấp triệu lần nhờ mạng xã hội. Thật là kinh hãi! Chán nản, tôi đã tuyên bố “Buông bút”! Nhưng rồi chẳng đành lòng, nên viết bài này.

RFI Tiếng Việt 

29/06/2026

Việt Nam là đối tượng ba cuộc điều tra chỉ trong vài tháng theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 của Mỹ: sản xuất dư thừa, lao động cưỡng bức, bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, theo VOV, Mỹ mở 82 cuộc điều tra phòng vệ thương mại với Việt Nam, đứng đầu các nước điều tra (321 vụ tính đến hết tháng 05/2026). Những biện pháp này có thể dẫn đến “hành động khắc phục” trong bối cảnh thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ không ngừng tăng.

Tại sao các cuộc điều tra lại được tiến hành vào thời điểm này? Những biện pháp này của Mỹ sẽ tác động như thế nào đến Việt Nam, cũng như đến mối quan hệ song phương?  

Vũ Hân 

Bài viết “ ĐẠI PHÁ ĐẠI XÂY” rất hay và đậm tính thời sự của cô cháu Vũ Hân, nguyên phóng viên báo Thanh Niên và báo CAND, hiện đang học tại Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc). 

Bài viết nhìn lại bài học đắt giá từ thời kỳ “Đại phá đại xây” ở Trung Quốc (2000 - 2010) khi chính quyền đẩy mạnh phát triển đô thị bằng cưỡng chế, giải tỏa, chạy theo thành tích và nguồn thu từ đất đã dẫn đến hàng loạt bi kịch đau lòng.

Trước áp lực của các học giả, báo chí và dư luận, Trung Quốc đã sửa luật từ năm 2011 theo hướng siết chặt quyền lực, tăng bảo vệ quyền lợi người dân hơn, hạn chế cưỡng chế và bồi thường sát giá thị trường.

Tuy vậy, việc phát triển nóng sau đó vẫn góp phần tạo bong bóng bất động sản, cho thấy bài học lớn: Một quốc gia có thể sửa sai, nhưng cái giá phải trả bằng máu, nước mắt và sự bất ổn xã hội thì không bao giờ rẻ.

Cô ấy để chế độ bạn bè, lại không có nút share nên mình copy nguyên văn dưới đây. Hy vọng những người cần đọc sẽ đọc được, đặc biệt là hy vọng không có các vụ tự thiêu nào vì cưỡng chế đất đai như Trung Quốc! 

Bài học kinh nghiệm của Trung Quốc có thể giúp chúng ta học hỏi và “đốt cháy giai đoạn” để phát triển mà không phải trả giá! 

(Mọi người có thể share thoải mái, chỉ cần ghi nguồn Vũ Hân là được) 

Thanh Hằng

Thành Nguyên

Hơn ba thập kỷ sau khi Liên Xô tan rã, một bộ phận dư luận Việt Nam vẫn duy trì cách nhìn thế giới qua lăng kính cũ kỹ của Chiến tranh Lạnh. Họ cho rằng lòng yêu nước phải gắn liền với việc trung thành vô điều kiện với Nga và coi lịch sử hợp tác với Liên Xô là món nợ chính trị vĩnh viễn. Tư duy này không chỉ lạc hậu mà còn trở thành rào cản nhận thức vô cùng lớn trên con đường phát triển của đất nước.

Văn Giá 

Hình như toàn thế giới đang đại loạn! Nhưng không thể bi quan chán chường! Cứ hết sức làm và nói những gì mình yêu tin! Là nước thì cứ chảy!

Đó là ý nghĩ của tui khi đọc bài này của nhà nghiên cứu & giảng dạy & viết văn Văn Giá nhắc đến một nhà nghiên cứu trẻ mà tui cũng quý mến!

Hoàng Thuỵ Hưng

Trần Doãn Nho

(Trích đoạn "Văn chương hải ngoại: nỗi chữ nỗi quê")

Do hoàn cảnh phát sinh, văn học hải ngoại khác với văn học trong nước, khác với văn học miền Nam trước đây. Tôi xin nêu lên, hay đúng hơn, nhấn mạnh một vài nét riêng của văn học hải ngoại. Ngồ ngộ, là lạ, vui vui…

Lê Diễn Đức

Ở Mỹ vừa ra mắt cuốn sách “Regime Change” (Thay đổi Thể chế – Bên trong đế chế tổng thống của Donald Trump) thuộc dòng điều tra chính trị (investigative political reporting), dựa trên nhiều cuộc phỏng vấn với người trong cuộc, tài liệu và nguồn tin nội bộ.

Hai tác giả là Maggie Haberman và Jonathan Swan đều là những nhà báo có nhiều năm theo dõi Donald Trump. Họ có mạng lưới nguồn tin rất rộng trong Nhà Trắng và Đảng Cộng hòa.

Nguyễn Quang A

Dư luận, nhất là các cộng tác viên, mấy ngày qua qua bày tỏ sự tiếc thương việc nhiều tờ báo hay tạp chí tử tế phải đóng cửa do giải thể hay sáp nhập kể từ 1/7/2026 theo quyết định sắp xếp lại báo chí của ĐCSVN và theo Luật Báo chí số 126/2025/QH15.

Tô Văn Trường

Những ngày gần đây, trong giới báo chí và truyền thông đang lan truyền nhiều tâm trạng trĩu nặng và những trăn trở sâu sắc về con đường phát triển phía trước. Bầu không khí ấy không chỉ bắt nguồn từ áp lực sinh tồn khi nhiều tờ báo lâu đời, có bề dày truyền thống và từng tự chủ tài chính vững vàng nay đã phải ngậm ngùi giải thể. 

Sâu xa hơn, sự xáo trộn này còn đến từ những thay đổi mang tính bước ngoặt trong môi trường phân phối thông tin trên không gian số. Theo Điều 95, Nghị định 174/2026/NĐ-CP mới ban hành, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.

Tường Thụy 

Hệ thống giao thông đường bộ hiện tại của TP.HCM đang chịu áp lực rất lớn, đòi hỏi phải có những giải pháp mang tính chiến lược nhằm khai thác hiệu quả không phận tầm thấp dưới 3.000 mét.

TSKH-KTS. Ngô Viết Nam Sơn

Hàng triệu người yêu Huế đều hy vọng sông Hương sẽ tiếp tục là trục cảnh quan trung tâm, định hình bản sắc đô thị, giữ cho Huế vị thế đặc biệt: thành phố trực thuộc Trung ương duy nhất của cả nước được xây dựng trên nền tảng di sản UNESCO. 

Pierre Asselin, “From Vietnam to Iran: Wartime Diplomacy and Secret Deals”, War on the Rocks, 24/06/2026

Viên Đăng Huy biên dịch

Chiến tranh hiếm khi kết thúc bằng một hành động ngoại giao đơn lẻ. Thông thường, nó phải trải qua hàng loạt lệnh ngừng bắn, khung thỏa thuận, biên bản ghi nhớ, cũng như những dàn xếp tạm thời hoặc thậm chí bí mật trước khi bất kỳ ai có thể xác định được liệu hòa bình có thực sự trong tầm tay hay không. Bản ghi nhớ giữa chính quyền Trump với Iran cần được hiểu theo khía cạnh đó. Cả về hình thức lẫn logic, nó gợi nhớ đến một nỗ lực của Mỹ trước đây nhằm đàm phán rút lui khỏi một cuộc xung đột không được lòng dân: Hiệp định Hòa bình Paris năm 1973.

BBC Tiếng Việt 

Việt Nam muốn đưa vào vận hành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vào năm 2031 nhưng hiện vẫn chưa chính thức khởi công, trong khi một số nhà khoa học đặt câu hỏi về tính khả thi của mục tiêu này.

Tô Văn Trường 

Trong các cuộc thảo luận về dự án Đại lộ cảnh quan sông Hồng, người ta thường nhắc đến những con số hàng chục tỷ USD, những bản quy hoạch tầm cỡ khu vực, hay các bài toán phức tạp về chỉnh trị dòng chảy và kịch bản vận hành liên hồ chứa trong thế kỷ XXI.

Tất cả đều quan trọng, thậm chí mang tính sống còn đối với an toàn thoát lũ của Thủ đô. Nhưng thách thức lớn nhất của dự án lại không nằm ở kỹ thuật hay nguồn vốn, mà nằm ở con người – những cộng đồng đã gắn bó qua nhiều thế hệ với đôi bờ sông Hồng.

Thái Hạo

1.

Từ ngày 1.7.2026, người dùng mạng xã hội sẽ bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi “Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu”. Đó là quy định của mục d khoản 1 điều 95 trong Nghị định 174/2026/NĐ-CP.

Đinh Tuấn Minh 

Không phải mọi hoạt động khởi lập nghiệp đều tốt (productive) – theo nghĩa hướng đến những cơ hội tạo ra của cải cho toàn xã hội. Có một số hoạt động khởi lập nghiệp không tốt (unproductive/destructive) hướng đến việc tước đoạt của cải của người khác để làm giàu cho riêng mình. Những xã hội trở nên giàu có, thịnh vượng là những xã hội có hệ thống thể chế nuôi dưỡng được những hoạt động khởi lập nghiệp tốt và ngăn chặn được những hoạt động khởi lập nghiệp không tốt.

Đặng Đình Cung
Kỹ sư tư vấn

Mùa bão năm 2025 vừa qua đã làm ít nhất 200 người chết. Trước con số khủng khiếp đó, có người nghĩ rằng không nên làm theo kêu gọi của chúng tôi "không xả lũ và nếu bất đắc dĩ phải xả thì xả một lượng nước không đáng kể".

Bão là một thiên tai. Chúng ta chỉ có thể tránh né, giảm hậu quả và khắc phục tổn thất cho con người, gia súc và tài sản của người dân sống dưới chân đập. Hậu quả tiêu cực của xả lũ là một nhân tai vì do con người đã xây các đập thủy lợi. Khi mưa bão trút xuống lưu vực thượng du của đập thì nước chảy vào hồ chứa. Nếu lượng nước trút xuống vượt dung tích hồ có thể chứa được thì phải xả lũ để cứu đập. Lượng nước xả này cộng thêm với lượng nước trút xuống hạ du của đập, nơi có người dân sinh sống, gia tăng tổn thất về con người và vật chất do bão gây ra. Trung bình ở nước ta mỗi năm có một chục người chết vì xả lũ. Đó là chưa kể đến số người bị thương và những tổn thất về gia súc và vật tư.

Cách đây bốn năm chúng tôi có đưa ra một chiến lược điều hành để không cần phải xả lũ [i]. Trong bài này, chúng tôi xin bảo vệ chiến lược đó.

Thái Hạo

Đoàn Lê Giang

Những người chống giáo dục khai phóng họ thực chất đang thực hiện âm mưu rất thâm độc là chống Đảng, chống Nhà nước. Có thể họ nhận tiền của các thế lực thù địch làm cho GD nước nhà lạc hậu, đất nước nghèo nàn, sụp đổ!

An Van Tao

 Tôi đang nghĩ đến bọn Hoa Nam đã công khai phát động phong trào chống lại những tiến bộ và mới mẻ đang diễn ra.

Đoàn Lê Giang

Rất nghi bọn này nhận tiền của Hoa Nam, để nước mình lạc hậu như Bắc TT mà cột chặt nước mình vào vòng thao túng của chúng.

(Đọc Xuyên qua mọi giới tuyến của Nguyễn Xuân Thọ)

Tạ Duy Anh

Nếu được, tôi muốn lấy lại cái tên mà Nguyễn Xuân Thọ bỏ đi vào phút chót vì "nhạy cảm" (ông đã nói rõ điều này), để đặt cho tác phẩm mới nhất của ông.

Hoàng Thụy Hưng

I.

Học giả Nguyễn Văn Dân (FB) viết:

Bệnh rắc rối của khái niệm: