Bauxite Việt Nam

BBC - 13 tháng 8 2026

Khát vốn, ngân hàng Việt Nam tìm các khoản vay từ nhà băng nước ngoài

BBC Tiếng Việt - 13 tháng 8 2026 

Vương Á Thu | World Politics Review ngày 31 tháng 7 năm 2026

Lê Lam Kiều biên dịch và bình luận

Bài viết “Mối nguy hiểm toàn cầu từ các mô hình AI do nhà nước Trung Quốc kiểm soát” của tác giả Vương Á Thu đã làm rõ nguy cơ thao túng thông tin tinh vi thông qua việc “tô vẽ, nhào nặn và bóp méo” sự thật của các mô hình AI Trung Quốc nhằm định hình môi trường thông tin toàn cầu và bình thường hóa các khái niệm độc tài. Tác giả cũng chỉ ra điểm khác biệt mấu chốt nằm ở tính thể chế: các công ty AI Trung Quốc buộc phải tuân thủ các yêu cầu chính trị không thể chối từ, trong khi các hệ thống phương Tây dù có thể vô tình tái tạo các thông tin xuyên tạc nhưng vẫn chịu áp lực kiểm toán và sửa chữa. 

Tuy nhiên, vẫn có những điểm chưa thỏa đáng trong lập luận của tác giả. Trước hết là việc đánh giá quá cao năng lực định hình tư tưởng của hệ thống kiểm duyệt mà xem nhẹ tính chủ động của người dùng, những người luôn có khả năng vượt tường lửa và sáng tạo ngôn ngữ mã hóa để phá vỡ tính độc quyền của hệ sinh thái khép kín. Hơn thế nữa, bài viết chưa nhìn nhận thấu đáo hệ quả kỹ thuật của việc cắt xén dữ liệu cực đoan, đó là đẩy AI vào một vòng lặp thông tin khép kín dẫn đến thoái hóa dữ liệu, khiến tri thức cốt lõi trở nên lỗi thời và làm mô hình hoàn toàn bất lực trong việc dự báo những rủi ro vĩ mô thực tiễn. Cuối cùng, chính sự thiên lệch mang tính “đóng băng” do áp đặt thể chế mà tác giả đề cập lại vô tình tự tước đi khả năng cạnh tranh dài hạn của công nghệ này, trái ngược hoàn toàn với sự linh hoạt của các hệ thống mở mang tính động, nơi không gian tự do cho phép AI không ngừng được tinh chỉnh để thích ứng với những bài toán phức tạp phát sinh của thời đại. 

Giang Công Thế

Bớt coi điểm số là mục tiêu cuối cùng, bớt bắt trẻ học những thứ chúng có thể tự học, bớt những bài tập chỉ để chứng minh rằng tối qua chúng chưa được ngủ.

Tăng đọc sách, tăng tranh luận, tăng câu hỏi, tăng những bài toán không có sẵn đáp án.

Cho trẻ được sai, được nghĩ khác và quan trọng nhất, cho chúng thời gian để tò mò.

Bởi một đứa trẻ tò mò hôm nay có thể trở thành một người tự học ngày mai.

Còn một đứa trẻ chỉ quen chờ thầy cô cho đáp án thì lớn lên rất dễ trở thành một người trưởng thành… chờ sếp chỉ việc. Đến lúc ấy, chúng ta lại phải cải cách tiếp.

Mai Phan Lợi 

Nguyễn Văn Tuấn

Cyrille Bret, Laura Gozzi, Anh Vũ

Đinh Kim Phúc

Đá Vành Khăn là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Trung Quốc giành kiểm soát đá này từ tháng 2 năm 1995, gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị với Philippines. Trung Quốc đã thành lập xã khu Mỹ Tế thuộc quận Nam Sa, có trụ sở đặt tại đảo nhân tạo trên đá Vành Khăn mà Trung Quốc gọi là đảo Mỹ Tế, xã này gồm đảo Mỹ Tế và các đảo, đá phụ cận.

Nhưng Vương Nghị - Bộ Ngoại giao Trung Quốc vẫn cứ lặp đi lặp lại nhiều lần rằng: "Trung Quốc không có kế hoạch quân sự hóa Đá Vành Khăn"?

Mai Phan Lợi 

Câu chuyện "Mùa hè AI nổi loạn" không phải là tin giả, cũng không phải viễn cảnh phim ảnh về AI tự ý thức tấn công loài người. Đó là một chuỗi sự cố kỹ thuật có thật, được chính các hãng công nghệ lớn nhất thế giới tự nguyện công bố trong vòng chưa đầy ba tuần — điều hiếm gặp trong ngành vốn không mấy cởi mở với việc tự vạch lỗi. 

Tính hệ thống nằm ở chỗ: khi model ngày càng có năng lực tự chủ cao, một lỗi cấu hình nhỏ hoặc một lỗ hổng chưa biết cũng đủ để logic "làm mọi cách đạt mục tiêu" trong phòng thí nghiệm tràn ra hệ thống thật. 

Nhưng con số 82% mà nhiều bản tóm tắt tiếng Việt đang lưu hành — kể cả bản làm cơ sở cho bài viết này — là một thống kê ghép nhầm nguồn, cần được tách bạch rõ trước khi trích dẫn lại.

Tuan Huynh 

Dạo gần đây, cụm từ “không thể bỏ lỡ cơ hội phát triển” xuất hiện khá nhiều. Nó thường được dùng để thúc đẩy một quyết định, rút ngắn thời gian cân nhắc, tạo cảm giác rằng nếu không làm ngay thì cơ hội sẽ biến mất và chúng ta sẽ mãi mãi tụt lại phía sau. Câu nói này nghe rất hợp lý, bởi trong kinh doanh, công nghệ và đầu tư, thời điểm quả thật rất quan trọng. Có những cơ hội thị trường chỉ xuất hiện trong một khoảng thời gian ngắn; có những công nghệ nếu không tiếp cận sớm thì người khác sẽ đi trước; có những dự án nếu trì hoãn quá lâu thì chi phí sẽ tăng và lợi thế sẽ giảm.

Nhưng từ đó suy ra rằng bất kỳ việc gì cũng phải làm thật nhanh, dự án nào cũng phải triển khai gấp, quyết định nào cũng không được phép chậm lại để xem xét, là một sự đánh tráo khái niệm. Bỏ lỡ một thời điểm đầu tư không đồng nghĩa với bỏ lỡ con đường phát triển. Bỏ lỡ một dự án càng không có nghĩa là bỏ lỡ tương lai của một đất nước.

Phạm Phan Long

Ngày 7 tháng 8 năm 2026

Hiện tượng tẩy trắng san hô tại Rạn san hô Great Barrier phản ánh tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu đối với các hệ sinh thái biển trong Kỷ nguyên Nhân sinh. Bjørn Christian Tørrissen / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Lưu Trọng Văn 

Nguyễn Danh Lam – một nhà văn trẻ, đến Mỹ theo diện “chào đón tài năng”.

Lam hiện sống và làm việc ở Houston nhưng luôn đau đáu thế sự quê nhà. Gã xin giới thiệu bài viết mới nhất của Lam có tựa đề “Quê hương tan rã” mà theo gã bất cứ ai thật sự quan tâm tới các giá trị văn hoá – các giá trị nền tảng của Dân tộc, rất nên đọc, suy ngẫm.

Tô Văn Trường 

Trong bối cảnh Hiến pháp nước ta nhất quán khẳng định nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân, những băn khoăn, tranh luận xoay quanh Nghị quyết 21-NQ/TW đặt ra một thách thức mang tính cốt lõi – Đó là làm thế nào để giải phóng nguồn lực đất đai phục vụ phát triển, nhưng đồng thời phải bảo đảm được sự công bằng, minh bạch và tối thượng nhất là giữ vững niềm tin của nhân dân.

Hien Minh

Trên không gian mạng toàn cầu, một cuộc chiến không tiếng súng nhưng vô cùng khốc liệt đang diễn ra hàng ngày. Trung Quốc đã xây dựng và vận hành hệ thống tuyên truyền, định hướng và kiểm duyệt internet có quy mô nhân sự, ngân sách lớn nhất thế giới. Không còn dừng lại ở việc thiết lập tường lửa để cô lập 1,4 tỷ dân trong nước khỏi dòng chảy thông tin quốc tế, bộ máy này đã và đang vươn vòi ra toàn cầu. Đáng chú ý, các chiến dịch tác chiến tâm lý, định hướng dư luận hướng vào các quốc gia lân cận, trong đó có Việt Nam, đang được triển khai với mức độ tinh vi, bài bản và nguy hiểm chưa từng có.

Bùi Anh Chiến

Cơ quan chức năng có trách nhiệm bảo vệ trật tự xã hội. Nhưng cũng chính vì thế họ càng phải hiểu rằng quyền lực lớn thì trách nhiệm chứng minh cũng phải lớn. Đừng biến từ "tin giả" thành một tấm khiên chống lại mọi thông tin mà cơ quan chức năng không thích.

Kiều Thị An Giang 

Cuộc chiến Ukraine chưa kết thúc. Nhưng nước Đức đã thay đổi mãi mãi. Họ không còn tin vào ảo tưởng thương mại sẽ cứu rỗi độc tài. Không còn tin vào một “Nước Nga khác”.

Trần Đức Viên

Dự thảo Luật Đất đai đang được lấy ý kiến là cơ hội thể chế hóa quyết sách mang tính bước ngoặt  mà Hội nghị Trung ương 3 vừa đưa ra. 

Đất đai là tài nguyên đặc biệt, là không gian sinh tồn và phát triển của quốc gia. Việt Nam hiện vẫn còn hơn một triệu hecta đất chưa sử dụng, cùng vô số những khu "đất vàng" biến thành bãi cỏ hoang do các dự án "treo" và hàng loạt những vụ khiếu kiện dai dẳng tốn kém sinh lực xã hội.

Hoàng Hải Vân 

Xin lưu ý những bạn muốn áp dụng kỹ thuật tập hợp đám đông một chút lịch sử, từ năm 1789 đến năm 1933 và đến hôm nay.

Ngô Thế Vinh 

Cần một tầm nhìn mới – từ "một công trình" sang "một hệ thống" thủy văn ảnh hưởng trên toàn lưu vực.