Bauxite Việt Nam

Nguyễn Thành

Sau khi đi qua năm phần của cấu trúc này, một bức tranh khác xuất hiện so với các bài tuyên truyền một chiều ở cả hai bên thường vẽ. Trung Quốc không phải con hổ giấy sắp sụp đổ, cũng không phải gã khổng lồ đang lật đổ trật tự thế giới. Mỹ không phải đế chế giãy chết, cũng không phải kẻ kiểm soát hoàn toàn cuộc chơi. Cả hai đều đang đứng trong một cái bẫy cấu trúc mà chính họ đã cùng nhau xây dựng qua bốn thập kỷ.

Bẫy của Trung Quốc nằm ở chỗ cấu trúc nội tại đã định hình quá sâu để có thể đột ngột chuyển sang mô hình tiêu dùng nội địa. Mọi giải pháp thực sự đòi hỏi chia lại miếng bánh giữa nhà nước, doanh nghiệp lớn và người dân, nghĩa là đụng vào cấu trúc quyền lực cốt lõi. Các nhóm lợi ích lớn không tự nguyện chia bớt phần của họ, các doanh nghiệp nhà nước không tự nguyện thu hẹp, các chính quyền địa phương không tự nguyện từ bỏ mô hình tăng trưởng dựa trên đầu tư hạ tầng và bất động sản. Cải cách thực sự đòi hỏi đụng đến quyền lực, và đó là thứ khó nhất với một hệ thống chính trị xây dựng trên tập trung quyền lực ở đỉnh.

Bẫy của Mỹ nằm ở chỗ phụ thuộc vào Trung Quốc về sản xuất, khoáng sản chiến lược, năng lực chế biến hóa học, đã đan vào kinh tế Mỹ sâu hơn nhiều so với những gì cử tri Mỹ bình thường nhận ra. Cắt đột ngột Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng Mỹ sẽ gây sốc giá, lạm phát, gián đoạn ở nhiều ngành chiến lược. Mỹ có thể tái thiết năng lực nội địa, nhưng quá trình đó tốn rất nhiều năm và rất nhiều tiền, trong khi áp lực chính trị ngắn hạn của nền dân chủ buộc các chính quyền phải có kết quả nhanh nếu không sẽ bị loại tại các cuộc bầu cử.

Khi hai bên cùng đứng trong bẫy cấu trúc do chính mình tạo ra, mọi chiến lược ngắn hạn của một bên đều có hiệu ứng ngược lên chính mình. Mỹ áp thuế cao thì Trung Quốc tìm đường vòng qua các nước thứ ba, nhưng cũng làm giá hàng tiêu dùng ở Mỹ tăng, ảnh hưởng đến lạm phát và sức mua của người dân Mỹ. Trung Quốc hạn chế đất hiếm thì gây sức ép lên Mỹ, nhưng cũng đẩy thế giới đầu tư vào nguồn cung thay thế, làm xói mòn vị thế độc quyền dài hạn của Trung Quốc. Mỗi đòn đánh đều mang theo phản đòn lên chính người đánh, vì hai bên đã không còn là hai cơ thể độc lập.

Tô Văn Trường

Nước đang dần trở thành một cấu phần của an ninh quốc gia. Đó không phải là một cảnh báo xa xôi. Nó đang diễn ra từng ngày.

Trong phần lớn lịch sử hiện đại, khi nhắc đến an ninh quốc gia, thế giới thường nghĩ đến quân sự, năng lượng, lương thực hay gần đây là dữ liệu và công nghệ bán dẫn. Nhưng những biến động địa chính trị và khí hậu trong vài năm qua đang buộc nhiều quốc gia phải nhìn nhận lại một yếu tố căn bản hơn: Nước sạch.

Mai Phan Lợi

Quyết tâm của Chính phủ mới, Báo cáo 301 của Mỹ, Công ước Hà Nội và áp lực kép buộc Việt Nam hành động trong tháng 5/2026.

Và câu hỏi còn lại không phải là tại sao nó xảy ra — mà là liệu nó có đủ để Việt Nam thoát khỏi vị trí “quốc gia nguy hiểm nhất về sở hữu trí tuệ” trong mắt Washington hay không?!

Phan Tuấn Vũ

Nhà nước đã nhìn thấy vấn đề, rằng không gian số không phải vùng vô pháp.

Mai Thị Mùi

Đọc bài này thấy đúng. Và đúng nên buồn. Lại nhớ câu thơ Tản Đà từ năm 1938: “Dân hai nhăm triệu ai người lớn / Nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con”.

Nguyen Pham Xuan

Lê Việt Đức

Mở rộng Hà Nội sang Bắc sông Hồng có đi ngược với quy luật tự nhiên của một vùng châu thổ?

Sông và Lũ là để chung sống, không phải để chinh phục; Nước và Phù sa là để nuôi dưỡng, không phải để đối đầu.

Nguyễn Ngọc Chu

Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số cho giai đoạn 2026–2030, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao [1]. Đây là nguyên nhân dẫn đến làn sóng đẩy mạnh đầu tư trong 2 năm 2025 -2026: khởi công xây dựng cao tốc, đường sắt, khu công nghiệp, bất động sản đô thị... Chỉ riêng ngày 19/12/2025 đã khởi công 234 công trình với tổng vốn đầu tư lên đến hơn trên 3,4 triệu tỷ đồng [2]. Điều này làm dấy lên câu hỏi về quy mô vốn thực tế là bao nhiêu, nguồn tiền, và thực chất sẽ diễn ra như thế nào?

Lê Đại Anh Kiệt

17-5-2026

Mẹ Hồ Duy Hải kiên trì kêu oan, đề nghị tái thẩm, xem xét lại vụ án và khởi tố hành vi làm sai lệch hồ sơ vụ án!

Vừa qua, có nhiều thông tin nhiễu loạn, thêm nhiều tội ác tiếp tục phủ trùm lên gia đình tử tù Hồ Duy Hải: Kẻ gian lừa đảo chiếm đoạt 140 triệu đồng tiền mạnh thường quân ủng hộ, một luật sư nổi danh tai tiếng vòi 120 triệu đồng thù lao rồi chỉ viết bài lên mạng, lên báo đài khoe mẻ kể công mà không góp được cho gia đình một động thái pháp lý nào.

Một câu chuyện thật buồn. Nhưng tại sao tác giả bài viết lại phải tạo ra một tấm ảnh Fake, ghép các chi tiết liên quan đến Việt Nam (nón lá, túi vải có dòng chữ Việt, sách Nguyễn Huy Thiệp) vào đó? Chỉ cần đối chiếu với bài viết tiếng Ukraine được chính tác giả dẫn link sẽ thấy được tấm ảnh gốc, không hề có các “phụ kiện” này.

Trương Hồng Quang

Nguyễn Xuân Thọ

Có thể ví nền truyền thông tự do là một khu rừng đa dạng sinh học, có cây quả ngọt, có cây độc, có cây cao tạo bóng mát, có cỏ dại chống xói mòn. Rừng cây này tạo điều kiện cho nhiều thú vật, côn trùng sinh sống. Cây này chết đi, cây khác mọc lên. Đó chính là điều khác biệt với rừng độc canh mà chỉ một loại cây được sống.

Bản đồ dân chủ toàn cầu 2025 do The Economist Democracy Index đưa ra. Càng xanh càng dân chủ. Nâu đậm là hoàn toàn có chút dân chủ nào.

Nguyễn Kế Thùy Linh

Trong phần lớn thế kỷ 20, trật tự quốc tế vận hành dựa trên nguyên tắc Mutual Assured Destruction — (MAD) — một trạng thái ổn định được duy trì vì các siêu cường biết rằng chiến tranh sẽ dẫn tới sự hủy diệt lẫn nhau. Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 21, sự bùng nổ của công nghệ cao, hạ tầng dữ liệu và năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng đang tạo ra một dịch chuyển mang tính bước ngoặt về bản chất của quyền lực. Sức mạnh quốc tế ngày nay không còn đơn thuần nằm ở khả năng răn đe tàn phá quân sự truyền thống, mà chuyển dịch sâu sắc sang khả năng kiểm soát mạng lưới cấu trúc, phong tỏa dòng chảy bất đối xứng và vô hiệu hóa năng lực công nghệ cốt lõi của đối phương.

Hoàng Tư Giang

Điều World Bank nhìn thấy không phải là thiếu quyết tâm chính trị.

Cái họ nhìn thấy là khoảng cách rất lớn giữa khát vọng tăng trưởng và sức khỏe thực tế của khu vực đang nuôi sống phần lớn đất nước này.

Ngày 15/5/2026, World Bank dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,8% năm 2026. Đồng thời, họ cũng thừa nhận mức tăng trưởng 8% năm 2025 của Việt Nam là cao nhất ASEAN.

Dương Quốc Chính

16-5-2026

Thời gian qua mình thấy báo chí rồi các group Facebook đua nhau đăng ảnh phối cảnh đô thị ven sông Hồng. Toàn phối cảnh long lanh như Tây. Nhưng tuyệt nhiên không có phối cảnh khi lụt xem nó thế nào? Thế nên mình đăng ảnh cả hai tình huống vào đây cho mọi người dễ hình dung.

Tạ Duy Anh

Tôi chỉ vinh hạnh được trực tiếp ngồi ngắm và nghe nhà thơ Xuân Diệu nói chuyện thơ đúng một lần, vào khoảng năm 1982, 1983 gì đó, tại Hội trường của Tổng công ty Sông Đà. Tôi ấn tượng nhất thủ thuật ông "đuổi" khán giả nhưng thay vì hầm hầm ra về, mọi người cứ cười ngất ngư và càng kéo đến "bao vây" ông. Vì thế, chuyện sau đây tôi nghe kể lại, qua lời cố nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi mà tôi có dịp trò chuyện trọn một đêm giữa rừng Cao Phong (Hòa Bình cũ).

Tô Văn Trường

Trong thế kỷ XXI, thế giới dường như vận hành quanh hai trung tâm quyền lực lớn nhất là Hoa Kỳ và Trung Quốc. Một bên là cường quốc dẫn đầu về quân sự, tài chính và ảnh hưởng toàn cầu suốt nhiều thập niên; bên kia là nền kinh tế trỗi dậy nhanh nhất lịch sử hiện đại với tham vọng định hình lại trật tự thế giới. Vì thế, mọi chuyển động trong quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh đều tạo ra tác động dây chuyền lên toàn bộ hành tinh.

Rùa Tiên Sinh

Không cần nói thêm về tầm quan trọng của cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung nữa bởi vì nó quá quan trọng với hai nước lớn, và còn ảnh hưởng đến nhiều khu vực cũng như quốc gia khác trên thế giới. Vậy gặp để làm gì, và Hoa Kỳ cần gì ở Trung Quốc? Cách nhìn của Mỹ với sự trỗi dậy của Trung Quốc và tâm lý muốn nhanh chóng thoát khỏi sự kìm kẹp của Mỹ đã khiến Bắc Kinh tác động đến trật tự do Mỹ dẫn dắt như thế nào?

Nguyễn Thanh Sơn

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump trong tháng 5/2026 không được xem là một nỗ lực hòa dịu theo nghĩa truyền thống. Sau gần một thập niên leo thang về thuế quan, công nghệ và địa chính trị, cả Washington lẫn Bắc Kinh đều hiểu rằng quan hệ Mỹ - Trung đã bước sang một trạng thái khác: không thể quay lại thời kỳ phụ thuộc sâu như trước, nhưng cũng không thể để cạnh tranh vượt khỏi tầm kiểm soát.

Nguyễn Ngọc Chu 

Bài viết của TS Nguyễn Ngọc Chu lúc nào cũng rất công phu, nhiều dữ liệu và thể hiện rõ tâm huyết với sự phát triển dài hạn của đất nước. Anh phân tích rất khoa học về ICOR, về năng lực hấp thụ vốn và những rủi ro của tăng trưởng nóng dựa quá nhiều vào bất động sản. Nhưng điều đáng lo nhất có lẽ vẫn là câu hỏi: Bộ máy quản trị và năng lực thực thi hiện nay có hấp thụ nổi lượng vốn khổng lồ ấy không, và khi đưa vào thực tế có tránh được dàn trải, thất thoát, lợi ích nhóm hay không? Muốn tăng trưởng nhanh nhưng bền vững thì cuối cùng vẫn phải quay về câu chuyện chất lượng thể chế, con người và hiệu quả quản trị. Rất cảm ơn anh vì đã thẳng thắn nêu ra những vấn đề cốt lõi mà nhiều người còn e ngại khi nhắc tới. Những phản biện như thế này rất cần cho một khát vọng phát triển thực chất, thay vì chỉ chạy theo các con số đẹp.

Tran NamAnh  

BBC Tiếng Việt

15 tháng 5 2026

Ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình đã "trao đổi sâu rộng về các vấn đề lớn liên quan đến hai nước và thế giới, đồng thời đạt được hàng loạt đồng thuận mới".

Eyck Freymann, “The Real Threat to Taiwan,” Foreign Affairs, 29/04/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch 

Mỹ đang không chuẩn bị cho đúng loại khủng hoảng.