Bauxite Việt Nam

Thành Nguyên

Hơn ba thập kỷ sau khi Liên Xô tan rã, một bộ phận dư luận Việt Nam vẫn duy trì cách nhìn thế giới qua lăng kính cũ kỹ của Chiến tranh Lạnh. Họ cho rằng lòng yêu nước phải gắn liền với việc trung thành vô điều kiện với Nga và coi lịch sử hợp tác với Liên Xô là món nợ chính trị vĩnh viễn. Tư duy này không chỉ lạc hậu mà còn trở thành rào cản nhận thức vô cùng lớn trên con đường phát triển của đất nước.

Văn Giá 

Hình như toàn thế giới đang đại loạn! Nhưng không thể bi quan chán chường! Cứ hết sức làm và nói những gì mình yêu tin! Là nước thì cứ chảy!

Đó là ý nghĩ của tui khi đọc bài này của nhà nghiên cứu & giảng dạy & viết văn Văn Giá nhắc đến một nhà nghiên cứu trẻ mà tui cũng quý mến!

Hoàng Thuỵ Hưng

Trần Doãn Nho

(Trích đoạn "Văn chương hải ngoại: nỗi chữ nỗi quê")

Do hoàn cảnh phát sinh, văn học hải ngoại khác với văn học trong nước, khác với văn học miền Nam trước đây. Tôi xin nêu lên, hay đúng hơn, nhấn mạnh một vài nét riêng của văn học hải ngoại. Ngồ ngộ, là lạ, vui vui…

Lê Diễn Đức

Ở Mỹ vừa ra mắt cuốn sách “Regime Change” (Thay đổi Thể chế – Bên trong đế chế tổng thống của Donald Trump) thuộc dòng điều tra chính trị (investigative political reporting), dựa trên nhiều cuộc phỏng vấn với người trong cuộc, tài liệu và nguồn tin nội bộ.

Hai tác giả là Maggie Haberman và Jonathan Swan đều là những nhà báo có nhiều năm theo dõi Donald Trump. Họ có mạng lưới nguồn tin rất rộng trong Nhà Trắng và Đảng Cộng hòa.

Nguyễn Quang A

Dư luận, nhất là các cộng tác viên, mấy ngày qua qua bày tỏ sự tiếc thương việc nhiều tờ báo hay tạp chí tử tế phải đóng cửa do giải thể hay sáp nhập kể từ 1/7/2026 theo quyết định sắp xếp lại báo chí của ĐCSVN và theo Luật Báo chí số 126/2025/QH15.

Tô Văn Trường

Những ngày gần đây, trong giới báo chí và truyền thông đang lan truyền nhiều tâm trạng trĩu nặng và những trăn trở sâu sắc về con đường phát triển phía trước. Bầu không khí ấy không chỉ bắt nguồn từ áp lực sinh tồn khi nhiều tờ báo lâu đời, có bề dày truyền thống và từng tự chủ tài chính vững vàng nay đã phải ngậm ngùi giải thể. 

Sâu xa hơn, sự xáo trộn này còn đến từ những thay đổi mang tính bước ngoặt trong môi trường phân phối thông tin trên không gian số. Theo Điều 95, Nghị định 174/2026/NĐ-CP mới ban hành, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.

Tường Thụy 

Hệ thống giao thông đường bộ hiện tại của TP.HCM đang chịu áp lực rất lớn, đòi hỏi phải có những giải pháp mang tính chiến lược nhằm khai thác hiệu quả không phận tầm thấp dưới 3.000 mét.

TSKH-KTS. Ngô Viết Nam Sơn

Hàng triệu người yêu Huế đều hy vọng sông Hương sẽ tiếp tục là trục cảnh quan trung tâm, định hình bản sắc đô thị, giữ cho Huế vị thế đặc biệt: thành phố trực thuộc Trung ương duy nhất của cả nước được xây dựng trên nền tảng di sản UNESCO. 

Pierre Asselin, “From Vietnam to Iran: Wartime Diplomacy and Secret Deals”, War on the Rocks, 24/06/2026

Viên Đăng Huy biên dịch

Chiến tranh hiếm khi kết thúc bằng một hành động ngoại giao đơn lẻ. Thông thường, nó phải trải qua hàng loạt lệnh ngừng bắn, khung thỏa thuận, biên bản ghi nhớ, cũng như những dàn xếp tạm thời hoặc thậm chí bí mật trước khi bất kỳ ai có thể xác định được liệu hòa bình có thực sự trong tầm tay hay không. Bản ghi nhớ giữa chính quyền Trump với Iran cần được hiểu theo khía cạnh đó. Cả về hình thức lẫn logic, nó gợi nhớ đến một nỗ lực của Mỹ trước đây nhằm đàm phán rút lui khỏi một cuộc xung đột không được lòng dân: Hiệp định Hòa bình Paris năm 1973.

BBC Tiếng Việt 

Việt Nam muốn đưa vào vận hành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vào năm 2031 nhưng hiện vẫn chưa chính thức khởi công, trong khi một số nhà khoa học đặt câu hỏi về tính khả thi của mục tiêu này.

Tô Văn Trường 

Trong các cuộc thảo luận về dự án Đại lộ cảnh quan sông Hồng, người ta thường nhắc đến những con số hàng chục tỷ USD, những bản quy hoạch tầm cỡ khu vực, hay các bài toán phức tạp về chỉnh trị dòng chảy và kịch bản vận hành liên hồ chứa trong thế kỷ XXI.

Tất cả đều quan trọng, thậm chí mang tính sống còn đối với an toàn thoát lũ của Thủ đô. Nhưng thách thức lớn nhất của dự án lại không nằm ở kỹ thuật hay nguồn vốn, mà nằm ở con người – những cộng đồng đã gắn bó qua nhiều thế hệ với đôi bờ sông Hồng.

Thái Hạo

1.

Từ ngày 1.7.2026, người dùng mạng xã hội sẽ bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi “Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu”. Đó là quy định của mục d khoản 1 điều 95 trong Nghị định 174/2026/NĐ-CP.

Đinh Tuấn Minh 

Không phải mọi hoạt động khởi lập nghiệp đều tốt (productive) – theo nghĩa hướng đến những cơ hội tạo ra của cải cho toàn xã hội. Có một số hoạt động khởi lập nghiệp không tốt (unproductive/destructive) hướng đến việc tước đoạt của cải của người khác để làm giàu cho riêng mình. Những xã hội trở nên giàu có, thịnh vượng là những xã hội có hệ thống thể chế nuôi dưỡng được những hoạt động khởi lập nghiệp tốt và ngăn chặn được những hoạt động khởi lập nghiệp không tốt.

Đặng Đình Cung
Kỹ sư tư vấn

Mùa bão năm 2025 vừa qua đã làm ít nhất 200 người chết. Trước con số khủng khiếp đó, có người nghĩ rằng không nên làm theo kêu gọi của chúng tôi "không xả lũ và nếu bất đắc dĩ phải xả thì xả một lượng nước không đáng kể".

Bão là một thiên tai. Chúng ta chỉ có thể tránh né, giảm hậu quả và khắc phục tổn thất cho con người, gia súc và tài sản của người dân sống dưới chân đập. Hậu quả tiêu cực của xả lũ là một nhân tai vì do con người đã xây các đập thủy lợi. Khi mưa bão trút xuống lưu vực thượng du của đập thì nước chảy vào hồ chứa. Nếu lượng nước trút xuống vượt dung tích hồ có thể chứa được thì phải xả lũ để cứu đập. Lượng nước xả này cộng thêm với lượng nước trút xuống hạ du của đập, nơi có người dân sinh sống, gia tăng tổn thất về con người và vật chất do bão gây ra. Trung bình ở nước ta mỗi năm có một chục người chết vì xả lũ. Đó là chưa kể đến số người bị thương và những tổn thất về gia súc và vật tư.

Cách đây bốn năm chúng tôi có đưa ra một chiến lược điều hành để không cần phải xả lũ [i]. Trong bài này, chúng tôi xin bảo vệ chiến lược đó.

Thái Hạo

Đoàn Lê Giang

Những người chống giáo dục khai phóng họ thực chất đang thực hiện âm mưu rất thâm độc là chống Đảng, chống Nhà nước. Có thể họ nhận tiền của các thế lực thù địch làm cho GD nước nhà lạc hậu, đất nước nghèo nàn, sụp đổ!

An Van Tao

 Tôi đang nghĩ đến bọn Hoa Nam đã công khai phát động phong trào chống lại những tiến bộ và mới mẻ đang diễn ra.

Đoàn Lê Giang

Rất nghi bọn này nhận tiền của Hoa Nam, để nước mình lạc hậu như Bắc TT mà cột chặt nước mình vào vòng thao túng của chúng.

(Đọc Xuyên qua mọi giới tuyến của Nguyễn Xuân Thọ)

Tạ Duy Anh

Nếu được, tôi muốn lấy lại cái tên mà Nguyễn Xuân Thọ bỏ đi vào phút chót vì "nhạy cảm" (ông đã nói rõ điều này), để đặt cho tác phẩm mới nhất của ông.

Hoàng Thụy Hưng

I.

Học giả Nguyễn Văn Dân (FB) viết:

Bệnh rắc rối của khái niệm:

Richard Haass & David Sacks, “China Could Win Taiwan Without Fighting”, Foreign Affairs, 22/06/2026

Viên Đăng Huy biên dịch

Chính phủ Mỹ lẫn Trung Quốc đều khẳng định mối quan hệ giữa họ là mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới. Hai bên cũng đồng ý rằng ngòi nổ cho một cuộc xung đột vũ trang dễ xảy ra nhất giữa họ chính là Đài Loan. Về mặt lý thuyết, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình thảo luận sâu về Đài Loan tại Bắc Kinh hồi tháng trước, và hai nhà lãnh đạo ra về với sự thấu hiểu rõ hơn về lập trường của nhau, đáng lẽ phải là một tín hiệu đáng mừng.

Đỗ Kim Thêm

Cho đến nay, nhìn trong bối cảnh toàn diện, Brexit không được xem là một thành công nổi bật; ngược lại, những hệ lụy của nó vẫn tiếp tục kéo dài và tạo ra những thay đổi sâu rộng trong đời sống kinh tế, chính trị và xã hội của đất nước. Nhìn trong chiều hướng này, triển vọng của nước Anh còn mang nhiều bất trắc.

Tô Văn Trường

KHÓC TUỔI TRẺ CƯỜI

Thy sĩ Ủa

                                                                                           Hôm nay kỷ niệm ngày báo chí 
                                                                                           Đốt nén nhang rơi lệ xót thương
                                                                                           Báo Cười Tuổi Trẻ đang cường
                                                                                           Bốn mươi hai sọi hưởng dương - tịt ngòi

                                                                                          Thế là tắt tiếng cười sảng khoái
                                                                                          Tiếng cười thời đổi mới ngân vang     
                                                                                          Tiếng cười chính khí hiên ngang     
                                                                                          Tiếng cười tử tế rộn ràng lòng nhau

                                                                                          Rũ ruột gan rầu rầu thương tiếc
                                                                                          Tiếc với thương chẳng biết làm gì
                                                                                          Làm gì cũng chẳng làm chi
                                                                                          Âm dương đôi ngả phân ly Khóc - Cười

                                                                                          Mắc một cục ngậm ngùi nghẹn cổ
                                                                                          Đột tử hay bức tử hỡi trời?
                                                                                          Cả làng có mỗi Tiếng Cười
                                                                                          Bỗng nhiên tắt ngóm - còn vui nỗi nào?

                                                                                          Tiếng cười vốn thanh cao tao nhã
                                                                                          Phép màu nâng quả tạ nhẹ tênh
                                                                                          Đôi khi việc lớn tày đình
                                                                                          Tiếng cười hóa giải thênh thênh lông hồng

                                                                                          Không cười được khiến lòng nặng nặng
                                                                                          Chuyện thường ngày cáu bẳn gì đâu
                                                                                          Hung hăng cục mịch càu nhàu
                                                                                          Hằm hằm nhăn nhó nhìn nhau lầm lì

                                                                                          Bấc ném đi cục chì văng lại
                                                                                          Thấy võ mồm cự cãi mà lo
                                                                                          Chuyện be bé xé ra to
                                                                                          Phồng mang trợn mắt hét cho đã đời

                                                                                          Thường khi một tiếng cười tinh tế
                                                                                          Sâu sắc hơn lý lẽ phổi bò
                                                                                          Nhẹ nhàng mà lại hay ho
                                                                                          Tiếng cười thấm thía mặt mo cũng mềm

                                                                                          Tiếng cười-tấm đệm êm xã hội
                                                                                          Van xả hơi cho khỏi nổ nồi
                                                                                          Cái nồi áp suất đang sôi
                                                                                          Mà không cho xả van Cười thì...toang?

                                                    Thy sĩ Ủa 

                                                                SG-21.6.2026

                                                           BVN sao chép từ tạp chí Diễn đàn Paris

Có những tiếng khóc dành cho con người, có những tiếng khóc dành cho một thời đại, và cũng có những tiếng khóc dành cho những giá trị tinh thần từng làm cho cuộc sống trở nên dễ chịu hơn.