Bauxite Việt Nam

BBC 

Những ngày qua, hình ảnh một khu vực ở Đèo Hải Vân bị cạo trọc, mảng xanh hóa thành đại công trường, đã làm dấy lên tranh luận trên mạng xã hội. 

Nguoi-Viet 

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Các giới chức Cục Quan Thuế và Biên phòng Hoa Kỳ (CBP) đã tiến hành các cuộc kiểm tra đột xuất tại những nhà máy có liên quan đến Trung Quốc ở Việt Nam.

Tô Văn Trường

Điều khiến tôi bất ngờ là khá nhiều chuyên gia đều có chung một quan điểm: "AI sẽ tiếp tục phát triển, nhưng rất nhiều công ty AI sẽ sụp đổ".

Maia Nikoladze | Atlantic Council

Hnb Tran - Phúc Lai biên dịch 

27/07/2026 

Nếu được thông qua, Đạo luật Trừng phạt Nga cũng sẽ ảnh hưởng đến một số quốc gia lớn hiện đang giao dịch với Nga, và những ảnh hưởng đó cần được tính đến trong kế hoạch của Mỹ.

Ấn Độ, với tư cách là người mua dầu thô lớn thứ hai của Nga, có thể sẽ phải đối mặt với thuế quan cao hơn của Mỹ theo dự luật này. Trung Quốc cũng vậy, và có thể sẽ đáp trả bằng các biện pháp đối phó.

Nhưng việc thêm Iran vào dự luật, như tổng thống Mỹ đã yêu cầu, có thể mang tính biểu tượng nhiều hơn là thực chất.

Tại sao Đảng Cộng sản muốn kinh doanh bùng nổ

Edmund J. Malesky và Viktoria Zlomanova, Foreign Affairs ngày 8.7.2026

Đỗ Kim Thêm dịch

Lời người dịch: Luận điểm chính của bài viết là, để đáp ứng trước tình hình biến chuyển, Việt Nam đang đi theo một đường hướng mới trong việc xây dựng đất nước, đặc biệt nhất là nêu cao vai trò đóng góp của nền kinh tế tư nhân, trong khi các doanh nghiệp quốc doanh không thành công trong các nỗ lực tái cấu trúc. Về khía cạnh chính trị, bài viết chỉ ra rằng ông Tô Lâm đang củng cố quyền lực cá nhân và gia tăng tối đa việc kiểm soát bộ máy đảng và chính phủ… Hai tác giả không đề cập đến các khía cạnh cải cách chính trị cho Việt Nam như tinh thần đa nguyên và trọng pháp. Hai tác giả cũng không thảo luận về việc nếu không có sự tham gia chính trị công khai của mọi tầng lớp dân chúng, liệu tình trạng độc tôn Đảng quyền có thể đảm bảo sự thịnh vượng, niềm tin xã hội và hệ thống pháp quyền trong lâu dài không. Hai tác giả không so sánh về nguy cơ sụp đổ chế độ như tại Liên Xô và Đông Âu, nhưng cảnh báo về những sai lầm khó sửa chữa của các chế độ phát triển tập trung cao độ khác ở Philippines dưới thời Tổng thống Ferdinand Marcos và Indonesia dưới thời Tổng thống Suharto. Thực ra, còn quá sớm để nhận định là việc tập trung quyền lực này sẽ đóng góp trong việc thực thi chính sách mới thành công đến mức độ nào.

Logan Wright, “China’s Moment of Weakness”, Foreign Affairs, 23/07/2026

Viên Đăng Huy biên dịch

Trên thực tế, mối đe dọa chiến lược từ Bắc Kinh hiện nay đã hoàn toàn khác so với những gì Mỹ và các đồng minh phải đối mặt chỉ bốn năm trước. Quan trọng hơn, sự thay đổi này đang mở ra cho nước Mỹ một cơ hội cấp bách nhưng có ý nghĩa quyết định.

Nguyễn Ngọc Chu 

Mở rộng đường giao thông ven Hồ Tây, hay xây thêm tuyến đường mới dọc đê sông Hồng, không đồng nghĩa với việc giao thông sẽ được cải thiện. Trong nhiều trường hợp, kết quả có thể ngược lại: các tuyến đường mới thu hút thêm lưu lượng xe từ nhiều khu vực khác đổ về, làm gia tăng ùn tắc tại chính các tuyến này và tại các nút giao kết nối.

Mai Phan Lợi 

Tổ chức, vận hành và mục tiêu – Từ những “trang trại bot” thương mại nhận đơn đặt hàng bôi nhọ đối thủ đến các mạng lưới tài khoản giả do nhà nước hậu thuẫn nhằm định hình dư luận quốc tế, thao túng thông tin trên mạng xã hội đã trở thành một chuỗi cung ứng có phân công lao động rõ ràng, được các viện nghiên cứu độc lập và chính hai nền tảng lớn nhất thế giới ghi nhận bằng dữ liệu công khai.

Sương Sương – RFA Tiếng Việt 

Báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án có nhiều điểm đáng ngờ.

Tô Văn Trường

Đừng chỉ hướng tới GDP hai con số, hãy hướng tới một quốc gia thu nhập cao. Khát vọng tăng trưởng GDP hai con số là đúng đắn và rất cần thiết. Nhưng sẽ còn ý nghĩa hơn nếu mục tiêu cuối cùng không dừng lại ở con số GDP.

Thái Hạo

Các cuộc đấu tố dựa trên xu hướng bảo thủ đang và sẽ tạo ra những lực cản vô hình về mặt văn hóa và giáo dục, làm tổn hại đến nguồn vốn xã hội (social capital) và năng lực thu hút nhân tài – những yếu tố mang tính quyết định để Việt Nam không bị mắc kẹt lại trong bẫy thu nhập trung bình.

Ngo Hung Manh

Có một nghịch lý mà Gustave Le Bon – Nhà tâm lý học người Pháp cuối thế kỷ 19, đã chỉ ra trong cuốn "Tâm lý học đám đông" của mình: Cái tạo ra một nền văn minh, và cái phá hủy nó, gần như không bao giờ là cùng một lực lượng. Xây thì cần vài bộ óc xuất chúng. Phá thì chỉ cần một đám đông nổi giận.

Hoàng Trường

Có lẽ, nghịch lý lớn nhất của Việt Nam hôm nay không phải là còn hay không còn chủ nghĩa Marx-Lenin. Nghịch lý nằm ở chỗ một học thuyết từng khẳng định rằng phát triển bắt nguồn từ sự va chạm giữa các mặt đối lập lại được viện dẫn để biện minh cho việc thu hẹp chính không gian của những khác biệt ấy.

Tô Văn Trường

Sửa đổi Luật Đất đai lần này không đơn thuần là điều chỉnh các quy định pháp lý, mà là cơ hội để thay đổi căn bản tư duy quản trị đất đai. Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, những bất cập trong quản lý, sử dụng đất không chỉ bắt nguồn từ khoảng trống của pháp luật, mà chủ yếu xuất phát từ cách tiếp cận quản lý còn nặng về tư duy hành chính, thiên về kiểm soát thủ tục hơn là kiến tạo phát triển.

Thái Hạo

Chừng nào cái vòng kim cô thành tích điểm số còn chưa tháo bỏ được, thì càng “học thật và thi thật” có khi sẽ càng khổ. Vì bản thân việc học và thi ấy không phải đang để phát triển chính người học, mà chủ yếu để kiếm một cái vé thông hành và để người lớn hoàn thành nhiệm vụ/chỉ tiêu của họ. Mà khốn khổ là ai ai cũng cần thành tích của học sinh cả, từ Bộ GD, chính quyền các tỉnh, các Sở, đến nhà trường, giáo viên… Chừng nào “người lớn” không cần phải vịn vào thành tích của trẻ em nữa, chừng ấy việc dạy và học mới có cơ may trở về với bản chất đúng đắn và thuần khiết của nó.

Sarah Ladislaw, “Diplomacy shifts faster than clean energy supply chains can be built”, Nikkei Asia, 22/07/2026

 Phạm Ánh Minh biên dịch

Chính phủ các nước cần cam kết theo đuổi một chiến lược công nghiệp nhất quán và rõ ràng.

Tô Văn Trường

Khi nhiều nơi vẫn còn thiếu trường học, thiếu giáo viên và nhiều lớp học quá tải, liệu việc giảm đầu mối trường học có phải là lời giải tối ưu? Hay điều cần quan tâm hơn là làm thế nào để mọi trẻ em đều được học trong điều kiện tốt nhất?

Chính Kim Văn 

Tôi thách các ông mở văn phòng tại Sài Gòn để tuyên truyền cho dân họ nghe đã rồi sau khi được nhân dân Sài Gòn ủng hộ, các ông hãy nhân danh nhân dân để kiến nghị gì đó với chính quyền ra các quyết định về hành chính (tên đường) và chính sách (bỏ nghi lễ chính quyền chiêm bái Ông hàng năm)...

Thái Hạo

Đây là một giả thuyết, không phải một kết luận. Tùy vào dữ liệu và năng lực quan sát, việc cố gắng đi tìm logic của hiện tượng đặc biệt và kỳ lạ này có thể còn đưa tới những lý giải khác. Rất mong được thấy những cái nhìn khác.

Mai Phan Lợi 

Từ một làng đạo tự phát, nghĩ về mô hình "làng xã hội chủ nghĩa"…

Tân Hà: Ngôi làng bát quái 70 năm và bài toán "thuận thiên" giữa xứ trà B'Lao.

Giữa cao nguyên B'Lao, một cộng đồng giáo dân di cư năm 1954 đã dựng nên một đồ án quy hoạch chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam đương đại – lấy nhà thờ làm tâm, tỏa ra tám trục lộ theo hình bát quái. 

Bảy mươi năm đô thị hóa cuốn qua, làng Tân Hà vẫn giữ nguyên hình hài ban đầu. Đằng sau vẻ đẹp lạ mắt trên ảnh flycam là cả một tư duy "thuận thiên" — trị thủy, phòng vệ, và tổ chức cộng đồng — mà người viết bài này cho rằng đáng được nhìn lại về triết lý thiết kế.