Bauxite Việt Nam

Lê Học Lãnh Vân

Một quốc gia khó thể phát triển nhanh và bền vững nếu không có hệ thống giáo dục cao cấp có năng lực sáng tạo tri thức, công nghệ và đào tạo tầng lớp tinh hoa có năng lực và đạo đức dẫn dắt. Hệ thống giáo dục cấp cao, tức giáo dục đại học, của Việt Nam phải là trung tâm của nền sáng tạo ấy.

Việt Nam có có tập trung vào việc sự nghiệp lớn nhất này chưa?

Mai Phan Lợi 

Tái thiết Thượng Hải - Hành trình "đập đi xây lại" đạt 85% mức độ hài lòng của người dân

Thượng Hải và Hà Nội đều là đô thị lớn dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, đều đối mặt với bài toán tái thiết nội đô với hàng trăm nghìn hộ dân phải di dời. 

Nhưng Thượng Hải mất 30 năm (1992-2022) để xây dựng một “cỗ máy” mà sự hợp tác nhà nước - doanh nghiệp - người dân ngày càng hoàn hảo hơn, với cơ chế đồng thuận ngày càng thực chất hơn. 

Hà Nội đang cố gắng làm điều tương tự trong 19 năm (2026-2045) — và khởi đầu với mô hình BT tư nhân thay vì nhà nước dẫn dắt. Đây là khác biệt căn bản cần được phân tích thẳng thắn.

Với bút pháp và chọn lọc chi tiết, các bài viết không ca ngợi Thượng Hải như hình mẫu hoàn hảo, không chỉ trích Hà Nội như một sự vội vàng. Ghi nhận thành tựu thực, chỉ ra khoảng cách thực, đề xuất có thể thực hiện được.

Đối tượng đọc: Người quan tâm đến chính sách đô thị, các nhà hoạch định, báo chí, và người dân đang đối mặt trực tiếp với quá trình tái thiết.

Kỳ 1 — Bắt đầu từ kết quả, không từ lý thuyết: Mở bằng hình ảnh Tân Thiên Địa như bằng chứng sống — bảo tồn di sản và phát triển kinh tế không mâu thuẫn. Thiết lập sự tương đồng Thượng Hải 1992 với Hà Nội 2026 để người đọc thấy đây không phải câu chuyện xa lạ.

Kỳ 2 — “Cỗ máy ba bánh”: Phân tích ba giai đoạn như một quá trình học hỏi từ sai lầm — không phải mô hình hoàn hảo từ đầu. “Hai vòng tham vấn” được phân tích kỹ vì đây là cơ chế quan trọng nhất mà Hà Nội hoàn toàn thiếu. Giai đoạn 2026-2035 Hà Nội dự kiến di dời 440.000 người ở sông Hồng, Hồ Tây và vành đai 3 — nhưng chưa có vòng tham vấn nào.

Kỳ 3 — Bài toán tài chính: Đặt 64,84 triệu tỷ đồng tổng nguồn lực 2026-2045, trong đó đầu tư công chỉ 1,97 triệu tỷ đồng giai đoạn đầu cạnh mô hình tài chính Thượng Hải — để thấy sự khác biệt căn bản: Thượng Hải không dùng BT tư nhân cho tái định cư dân cư.

Kỳ 4 — Phân tầng tác động: Giai đoạn 2036-2045 sẽ di dời 26.730 người phố cổ và 23.000 người phố cũ — đây là nhóm phức tạp nhất, cần học bài học Tân Thiên Địa của Thượng Hải.

Kỳ 5 — Năm đề xuất cụ thể, kết bằng luận điểm “Cùng một Đảng, hai con đường” — thành công không đến từ thể chế mà từ cách vận hành thể chế đó.

Mai Phan Lợi

Chu Đông Gia 

May 27, 2026

Bong Lau

Bức tượng John McCain ở Hồ Trúc Bạch Hà Nội gục đầu đưa thẳng 2 tay lên trời đầu hàng hoàn toàn không đúng với những gì đã xảy ra.

Phúc Lai GB 

Putler từ 2023 đã bắt đầu chuyển sang chiến tranh tiêu hao để kéo dài hòng đánh quỵ nỗ lực của phương tây. Ai ngờ Ukraine họ bắt bài, xài UAV giá rẻ để tiêu hao lại, coi như về chiến lược Putler tự chết bởi cái bẫy của mình. Hết sạch cả xe pháo, kinh khủng thật đấy còn gì.

Tô Văn Trường

Người Việt hôm nay có thể chưa giàu, nhưng điều đáng lo hơn là đang sống trong nỗi bất an ngay từ bữa ăn hằng ngày.

Bệnh viện ngày càng quá tải. Nhiều bệnh nhân phải nằm ghép giường, người nhà vật vã ngoài hành lang, còn những khoản viện phí trở thành gánh nặng với không ít gia đình lao động. Nhưng phía sau tình trạng ấy không chỉ là áp lực dân số hay thiếu cơ sở y tế. Đó còn là hậu quả của một môi trường sống mà thực phẩm bẩn đang len lỏi khắp nơi.

Trang Linh tổng hợp

Thứ Tư, 27/5/2026

Theo yêu cầu của Liên Hợp Quốc, các nhà khoa học và nhà hoạch định chính sách đã đề xuất 31 chỉ số mới, bổ sung cho chỉ số GDP, để đo lường sự phát triển của một quốc gia toàn diện hơn. 

"Tăng trưởng bằng mọi giá khiến tất cả chúng ta nghèo đi", Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nhận định hôm 7/5 tại buổi công bố báo cáo Counting What Counts (Đong đếm những giá trị thực sự).

Lê Học Lãnh Vân

Bài viết này cho rằng lòng tin lẫn nhau giữa các thành phần trong xã hội là một trong vài giá trị lớn nhất giúp Việt Nam tăng trưởng 10% một năm hoặc cao hơn nữa. Lòng tin là chất keo tốt nhất kết dính các thành phần giúp họ kề vai góp sức xây dựng cộng đồng phát triển mạnh mẽ. Thiếu lòng tin, cộng đồng rệu rã, hợp lực yếu ớt, người ta bỏ cộng đồng mà đi tứ tán… 

Gideon Rose, “Iran as Vietnam, Ukraine as Korea,” Foreign Affairs, 20/05/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Những cuộc chiến tương tự kết thúc theo những cách tương tự.

Tô Văn Trường

25/05/2026

(Vietnamarchi) - Việc Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội thông qua quy hoạch sông Hồng đánh dấu một bước chuyển chiến lược trong tư duy đô thị. Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, sông Hồng được xác định là một cực phát triển trung tâm, mở ra cơ hội kiến tạo một “kỳ tích” mới. Tuy nhiên, khát vọng này đồng thời là một phép thử khắc nghiệt về bản lĩnh quản trị, nơi bài toán hiện đại hóa phải đối thoại và tôn trọng tuyệt đối các quy luật vận động của tự nhiên.

Hoàng Dũng

Thầy Nguyễn Tài Cẩn đọc thơ. Sài Gòn ngày 19/12/2008

Trần Quyết Thắng

Làm thế nào mà một người chuyên thu thập xe đạp hỏng, sửa chữa lại, rồi tặng cho trẻ em nghèo, phải đi đến quyết định "Có lẽ từ giờ về sau, tôi sẽ không cứu bất cứ chiếc xe hỏng nào nữa"!? Đó là một quyết định chua chát, cay đắng.

"Tấm lòng trinh bạch từ nay xin chừa!".

Dũng Hoàng

Công Thành

26.05.2026  

(VNTB) – Tầm nhìn về một xã hội chủ nghĩa hiện đại của ông Tô Lâm là một nhà nước kỹ trị, thịnh vượng về kinh tế, tối ưu về phúc lợi, nhưng nghiêm ngặt về chính trị.

Nguyễn Quang A

Nghị quyết 68 về cơ bản là rất đúng, nhưng nếu không cẩn trọng thì việc thực hiện có thể xảy ra những hậu quả khôn lường mà bài học đau đớn trong những nỗ lực tương tự ở Hungary phải là bài học đáng xem xét. 

Nguyễn Ngọc Chu 

Câu hỏi cốt lõi ở đây là: cùng một nguồn lực, phương án nào tạo ra giá trị xã hội lớn hơn? Muốn phát triển nhanh và bền vững – như khát vọng vươn mình, thì càng phải biết trân quý nguồn lực, và tốt nữa là biết quản lý tối ưu nguồn lực quốc gia. 

Hà Sĩ Phu 

Một Chủ nghĩa Cộng sản kiểu mới lại bắt đầu ư?

Đỗ Kim Thêm

“Kỷ nguyên vươn mình” sẽ chỉ là một khẩu hiệu chính trị, nếu không đi kèm với một cuộc cách mạng tư duy quản trị, chuyển từ hành chính hóa sang giải phóng nội lực xã hội.

Nguyễn Quốc Chính 

Có những câu hỏi chính trị mà càng nghĩ càng thấy nó không nằm ở hội trường, không nằm trên diễn đàn, mà nằm ngay trong từng căn bếp nhỏ của mỗi gia đình. 

Người dân không ăn GDP. Người dân ăn cơm. Và cơm thì phải có thịt.

Nguyễn Xuân Thọ 

Sách "Mỹ chống lại Mỹ" do Vương Hồ Ninh viết năm 1991 sau hai năm lăn lộn ở Mỹ để tìm hiểu sự vận hành của CNTB.

Amanda Hsiao và Bonnie S. Glaser, “Why China Waits,” Foreign Affairs, 08/05/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Bắc Kinh đang chơi một ván cờ dài hạn trong vấn đề Đài Loan.