Bauxite Việt Nam

Nguyễn Thông 

Phần 2. Họ đã cố tình gọi sai tên cuộc chiến đấu chống xâm lược

4-3-2026

Cuộc chiến tranh do Trung Quốc gây ra mở màn hôm 17.2.1979 nhìn dưới góc độ của người Việt tử tế, đó là cuộc chiến tranh xâm lược. Phải dứt khoát như vậy.

Phan Dương Hiệu

4-3-2026

Hệ thống camera của Iran bị hack trong nhiều năm mà không hay biết nên phía Israel thu thập dữ liệu trong thời gian dài về từng con người, kể cả các lãnh đạo cao nhất. Từ đó họ đã có các cuộc tấn công vào dàn lãnh đạo tối cao và các mục tiêu cần thiết một cách dễ dàng. Report này các bạn có thể dễ dàng tím thấy trên Financial Times, New York Post…

Nguyễn Ngọc Chu 

 Tô Văn Trường

Người xưa nói nhiều đến “nhân quả”. Có người tin đó là luật trời, có người cho là lời răn đạo đức. Nhưng dù nhìn ở góc độ nào, nhân quả không phải chuyện thần bí của kiếp sau, cũng không phải lời hù dọa. Đó là quy luật giản dị mà nghiêm khắc: mỗi hành động đều để lại hệ quả. 

Nguyễn Quang Dy

3/2/2026

Những gì đang diễn ra tại Mỹ cũng như Trung Quốc làm nhiều nước quan tâm lo ngại, nhưng chỉ có thể quan sát và đối phó để không bị mắc kẹt vào bàn cờ nước lớn. Dù điều gì xảy ra với Donald Trump hay Tập Cận Bình, Mỹ và Trung Quốc vẫn là siêu cường và tranh chấp Mỹ-Trung vẫn là tiêu điểm của chính trị quốc tế trong mấy thập kỷ tới. Trong bối cảnh trật tự thế giới biến động khó lường, Việt Nam cần đổi mới thể chế để phát triển đột phá bằng công nghệ nhằm xây dựng nội lực. Nếu không vươn mình trỗi dậy để tự cường thì không ai cứu được mình. Việt Nam không phải ngoại lệ. 

Lê Thân 

Cựu tù chính trị Côn Đảo

March 5, 2026

Một hệ thống tự tin không sợ cải cách. Một dàn lãnh đạo bản lĩnh không ngại điều chỉnh.

Câu hỏi dành cho những người đang nắm quyền không phải là: “Làm sao giữ ổn định ngắn hạn?”

Mà là: “Làm sao để đất nước ổn định và phát triển bền vững trong một thế giới đang thay đổi nhanh chưa từng có?”

Nguyễn Thông 

Phần 1

Nhà sử học không dám lên tiếng thì dân có trách nhiệm. Phải chỉ ra rằng nhà cai trị và giới sử học cũng như cơ quan tuyên giáo, báo đài mậu dịch đã hèn kém thế nào khi họ cứ leo lẻo gọi cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc đối với Việt Nam tháng 2.1979 là “cuộc chiến tranh biên giới”.

Daniel Byman, “6 Questions About Operation Epic Fury,” Foreign Policy, 28/02/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch 

Mỹ và Israel đã đặt ra tiêu chuẩn thành công rất cao trong cuộc chiến chống lại Iran.

Kiều Thị An Giang

Viết cho những ai tưởng Iran chỉ là nơi bán thảm, rồi ngỡ ngàng khi thấy họ có nhà khoa học hạt nhân nhiều hơn cả tiệm phở ở Berlin.

Nguyễn Tuấn 

Quan sát tình hình hiện nay, tôi thấy như một ván cờ vĩ mô: từ việc bắt cóc Maduro ở Venezuela đến các cuộc tấn công tiêu diệt Khamenei ở Ba Tư (Iran), Mỹ quyết loại bỏ 'quân cờ' (có lẽ là thân với Trung Cộng) để lấy lại thế chủ động trong trật tự đa cực.

(Đó là một quan sát cá nhân không chuyên. Tức chỉ là quan sát của một người bình thường, chẳng phải là chuyên gia chuyên diếc gì cả). 

Trần Huỳnh Duy Thức 

Những chế độ siêu tập quyền ngày nay có thể có tên khác, có vũ khí hiện đại hơn, có công nghệ giám sát tinh vi hơn. Nhưng quy luật không đổi: Càng tập trung quyền lực vào một cá nhân, hệ thống càng mong manh. Càng tin vào cưỡng chế tuyệt đối, chính danh càng mòn nhanh.

Phạm Đình Trọng 

Với những vụ án đã và đang diễn ra ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, người dân thấp cổ bé họng chỉ còn biết than: Công bằng xã hội ở đâu? Bình đẳng công dân ở đâu? Tiếng than của người dân thấu trời xanh mà không thấu đến quan toà của nền tư pháp xã hội chủ nghĩa, không thấu đến quyền lực nhà nước xã hội chủ nghĩa!

Bùi Anh Chiến 

Không cần và không thay đổi chế độ ở Iran, cái Mỹ cần là một chế độ thân thiện hơn với Hoa kỳ, ký văn kiện thương lượng phải đáp ứng được yêu cầu của bên thắng cuộc. Cái Mỹ cần hiện tại là một người dễ nói chuyện và dễ áp đặt điều kiện.

Tô Văn Trường

Một nền tư pháp chỉ thực sự mạnh khi đủ tự tin để rà soát lại chính mình. Và một kỷ nguyên mới chỉ có thể bắt đầu trên nền móng của sự thật, trách nhiệm và lòng tin được củng cố bằng hành động thực tế.

Phạm Đình Bá

Đầu những năm 2000, Việt Nam từng đặt mục tiêu đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại – một khát vọng chưa thành. Gần đây, giới quyền lực lại phát động mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số từ năm 2026 và đưa chỉ tiêu này vào nghị quyết phát triển quốc gia.

Khát vọng và triển khai trong 20 năm qua phải chăng là một bài học cần học đi học lại? GDP có còn là chuẩn trung tâm cho phát triển, hay chỉ là một chỉ báo trong nhiều chỉ báo về chất lượng sống và khả năng chống sốc của xã hội? Những chuyển đổi xã hội nào là điều kiện để tăng trưởng không “gãy cánh giữa đường”? Người dân thật sự mong gì cho đời sống tương lai – an sinh, phẩm giá, hay chỉ mức thu nhập?

Tino Cao 

Cuộc không kích phối hợp giữa Hoa Kỳ và Israel vào Iran trong buổi sáng ngày 28 tháng 2 năm 2026 thực sự là một biến cố quân sự kinh hoàng; hơn thế, là một cú bẻ gãy chiếc ba-ri-e vốn đã quá mong manh lâu nay giữa trật tự quốc tế và logic sức mạnh. Những gì diễn ra trong vài giờ đồng hồ tại Tehran – các vụ nổ, các mục tiêu bị phá hủy và đặc biệt là thông tin về cái chết của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei – lập tức đẩy khu vực Trung Đông vào trạng thái căng thẳng cực độ. Nhưng nếu chỉ nhìn vào biến cố này từ hai mươi bốn giờ qua như một đòn tấn công quân sự, ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng hơn: Đây là khoảnh khắc mà những nguyên tắc từng được coi là nền tảng của hệ thống quốc tế bị đặt lại dấu hỏi một cách công khai.

Câu hỏi đặt ra “đúng” “sai” ở đây là không đủ. 

Thái Hạo 

Văn Việt là câu lạc bộ của những người yêu văn chương và có mong muốn cho “một nền văn học Việt Nam tự do, nhân bản”, không chính trị chính em, sinh hoạt trong khuôn khổ pháp luật và tất cả đều công khai minh bạch.

Tuy nhiên, điều lạ là nó vẫn gặp nhiều khó khăn một cách rất khó hiểu.

Tô Văn Trường

Trong tiến trình phát triển và hội nhập, những cam kết quốc tế ngày càng sâu rộng, nhưng hệ thống pháp luật trong nước không phải lúc nào cũng theo kịp. Chính khoảng cách ấy – những “khoảng trống pháp lý” giữa cam kết và nội luật đang trở thành điểm nghẽn âm thầm của cải cách. Khi luật chưa rõ, người thực thi lúng túng; khi quy định chồng chéo, cơ quan quản lý và cơ quan giám sát dễ rơi vào thế đối nghịch thay vì đồng hành. 

Lê Thân 

Chủ nhiệm Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng

Không thể để lặp lại các kịch bản: Dự báo thì lạc quan nhưng đội vốn sau vài năm, còn giải trình thì mơ hồ.

Và rồi cứ thế, thế hệ sau lại ngồi phê phán “mạnh mẽ”, “đầy sáng suốt” như cách hôm nay người ta đang “dậy sóng” phê phán chuyện Sân bay Long Thành.

Tô Văn Trường

Có những bản án khép lại một hồ sơ tố tụng, nhưng không khép lại những trăn trở trong lương tri xã hội. Mười tám năm đã trôi qua kể từ đêm xảy ra thảm án tại Bưu điện Cầu Voi, nơi hai nữ nhân viên trẻ bị sát hại dã man. Nỗi đau ấy là sự thật không gì bù đắp được. Công lý, trước hết, phải dành cho các nạn nhân và gia đình họ.

Nhưng công lý không chỉ là sự trừng phạt. Công lý còn là sự bảo đảm rằng mọi phán quyết, đặc biệt là phán quyết liên quan đến sinh mệnh con người, được xây dựng trên nền tảng chứng cứ vững chắc, quy trình tố tụng nghiêm ngặt và sự thận trọng đến mức không còn nghi ngờ hợp lý. Bởi một khi bản án đã được thi hành, không có cơ hội nào để sửa lại nếu có sai lầm.