Bauxite Việt Nam

Bùi Mạnh Hùng

Sáng ngày 11 tháng 6 năm 2026, hơn 1,22 triệu thí sinh trên cả nước thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn. Với đề thi tốt nghiệp THPT và gần 30 đề thi tuyển sinh vào lớp 10 của hầu hết tỉnh, thành trên cả nước, có thể khẳng định các đề thi đã phát đi tín hiệu tích cực về đổi mới trong đánh giá kết quả học tập của học sinh. So với năm 2025, đây là một bước tiến rất đáng ghi nhận. 

Kết quả đổi mới môn Ngữ văn có thể nhận biết một cách trực quan qua các đề kiểm tra, đề thi. Chúng ta chưa có điều kiện khảo sát đề đánh giá thường xuyên và định kì ở các nhà trường. Đây là “phần chìm của tảng băng” cần được xem xét kĩ. Cái mà tất cả chúng ta đều có thể tiếp cận được một cách dễ dàng, tạm coi là "phần nổi", đó là đề thi tuyển sinh vào lớp 10 và đề thi tốt nghiệp THPT. 

Dưới đây bài tôi trả lời phỏng vấn báo VietnamPlus của Thông tấn xã Việt Nam về đề thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Trân trọng cảm ơn Quý báo đã cho tôi cơ hội được chia sẻ với độc giả ý kiến đánh giá và góp ý của cá nhân tôi về đề thi.

Cũng như năm ngoái, nói về đề thi tốt nghiệp THPT, tôi không đặt nặng chuyện khen chê, vinh danh hay quy trách nhiệm cho ai mà chú trọng mục đích rút kinh nghiệm để đề thi ngày càng tốt hơn, đặc biệt là giúp các cán bộ quản lí giáo dục, GV Ngữ văn và HS có định hướng đổi mới dạy học và kiểm tra đánh giá trong những năm tới. 

Như thường lệ, bài đăng trên báo đã được rút gọn để phù hợp với quy định về dung lượng của tòa soạn. Vì vậy, tôi đăng kèm theo dưới đây toàn văn bản gốc. Với văn bản đầy đủ, quý đồng nghiệp có thể nắm được tường tận hơn ý kiến đánh giá, góp ý của tôi.

Tô Văn Trường

Con người ta thường nghĩ rằng nói dối là biến điều sai thành điều đúng. Nhưng trên thực tế, có một kiểu nói dối tinh vi hơn rất nhiều: chỉ được phép nói những điều đẹp đẽ, còn những phần khác của sự thật thì lặng lẽ bị bỏ qua.

Nếu một đứa trẻ lớn lên trong suy nghĩ rằng nói thật có thể mất điểm, còn nói theo đáp án sẽ an toàn hơn, thì dần dần các em sẽ không còn đi tìm sự thật nữa. Các em sẽ học cách làm vừa lòng người khác. Bài văn khi ấy không còn là nơi biểu đạt suy nghĩ của con người, mà trở thành một màn trình diễn. Và đó là điều khiến người ta lo ngại nhất.

Giang Công Thế

Những năm đầu 1980, khi máy tính để bàn bắt đầu manh nha và sau phát triển mạnh thì dân IT như lão Cua cũng mơ mộng thành Bill Gates hay Steve Jobs, không thay đổi được thế giới nhưng sẽ giúp xây dựng XHCN thành công trong hơn một nốt nhạc. Dân lập trình đầu óc mây gió, viết code thì phải tưởng tượng mới là genius.

Mai Phan Lợi

Nguyễn Văn Tuấn

Việt Nam muốn có những người như Steve Jobs hay Elon Musk, nhưng những người đó xuất hiện trong một hệ sinh thái có đại học mạnh, nghiên cứu cơ bản mạnh, thị trường vốn mạo hiểm, văn hóa chấp nhận thất bại. 

Tình hình Việt Nam: chi cho R&D còn rất thấp, chỉ khoảng 0,42% GDP, thấp xa so với các nước như Nam Hàn và Do Thái, nơi đầu tư R&D vượt 4% GDP. Số nhà nghiên cứu khoảng 768 FTE trên một triệu dân (xếp hạng 60 trên thế giới). Lao động tri thức chuyên sâu chỉ khoảng 11% lực lượng lao động (xếp hạng 100).

Thái Hạo 

Người ta lẫn lộn môn Ngữ văn với các môn như đạo đức/đạo lý, hiểu biết xã hội, quan điểm chính trị, lập trường xã hội...!

Nguyễn Ngọc Chu

Quy hoạch một thành phố hay một khu đô thị lớn không thể giao cho các nhà phát triển bất động sản dẫn dắt. Công việc ấy phải được đặt dưới sự chủ trì của các tổng công trình sư đô thị xuất sắc, cùng các công ty quy hoạch danh tiếng và đội ngũ chuyên gia đa ngành hàng đầu.

Bloomberg là hãng tin tài chính - kinh tế quốc tế có trụ sở chính tại New York (Mỹ), với mạng lưới văn phòng và trung tâm tin tức tại hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Tại Việt Nam, Bloomberg có hai văn phòng đại diện đặt tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Phóng viên Bloomberg đã thực hiện cuộc phỏng vấn với TS. Tô Văn Trường, chuyên gia về tài nguyên nước và môi trường, xoay quanh các vấn đề liên quan đến Dự án xây dựng Trục Đại lộ Sông Hồng.

 GS. Nguyễn Văn Chính

Cái câu này không phải tôi nói đâu nhé, mà nếu ai chịu đọc chịu vâng lời thì phải biết đây là nhận xét của một cụ gộc đấy, nếu không lại nhầm nhò vu cho tôi nói bừa rồi gọi lên phường mang theo 7 củ rưỡi để nộp là không được đâu đấy...

Dylan Baddour, https://insideclimatenews.org/.../diane-wilson-formosa.../

10. 6.2026

Dylan Baddour

LỜI GIỚI THIỆU

Ngày 10 tháng 6 năm 2026, báo Inside Climate News đã đăng tải bài phóng sự dài với tựa đề: “Why an Activist From Texas Crossed the World to Confront Asia’s Biggest Petrochemical Company” (Vì sao một nhà hoạt động từ Texas vượt nửa vòng trái đất để đối đầu với tập đoàn hóa dầu lớn nhất châu Á).

Bài báo tường thuật chuyến đi Đài Loan của ba nhà hoạt động môi trường và nhân quyền gồm bà Diane Wilson từ Nam Texas, bà Sharon Lavigne từ Louisiana và bà Nancy Bùi từ Austin, Texas. Họ đã đến Đài Bắc để tham dự Đại hội Cổ đông thường niên của Tập đoàn Formosa Plastics và trực tiếp đối thoại với ban lãnh đạo cùng các cổ đông của tập đoàn này về những thiệt hại môi trường và nhân quyền mà Formosa bị cáo buộc đã gây ra tại Texas, Louisiana và Việt Nam.

Thông qua những câu chuyện cá nhân đầy cảm động và hành trình tranh đấu bền bỉ của ba người phụ nữ, bài báo phản ánh cuộc đấu tranh kéo dài nhiều thập niên của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm công nghiệp, đồng thời cho thấy sự liên kết và tình đoàn kết ngày càng lớn giữa các phong trào bảo vệ môi trường và công lý xã hội trên phạm vi quốc tế.

Được sự đồng ý của tác giả Dylan Baddour và báo Inside Climate News, chúng tôi xin chuyển ngữ toàn văn bài báo này sang tiếng Việt để giới thiệu đến quý độc giả.

Cũng xin được giới thiệu đôi nét về Inside Climate News (ICN). Đây là một tổ chức báo chí phi lợi nhuận có trụ sở tại Hoa Kỳ, chuyên điều tra và đưa tin về các vấn đề môi trường, năng lượng và biến đổi khí hậu. Được thành lập năm 2007, ICN nổi tiếng với các cuộc điều tra chuyên sâu về tác động của ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch, các vấn đề công lý môi trường và những thách thức khí hậu trên toàn cầu.

Năm 2013, Inside Climate News đã được trao Giải Pulitzer danh giá cho loạt bài điều tra về vụ tràn dầu của công ty năng lượng Enbridge. Với phương châm báo chí độc lập, khách quan và dựa trên dữ liệu, ICN đã trở thành một trong những cơ quan truyền thông uy tín hàng đầu thế giới trong lĩnh vực môi trường và khí hậu.

Chúng tôi hy vọng bản dịch này sẽ giúp độc giả Việt Nam hiểu rõ hơn về những nỗ lực không ngừng nghỉ của các cộng đồng đang tranh đấu cho môi trường sống trong lành, cho quyền được hưởng công lý và cho trách nhiệm giải trình của các tập đoàn đa quốc gia đối với những tác động mà họ gây ra cho con người và môi trường.

Công Lý Cho Nạn Nhân Formosa (JFFV)

 Mai Phan Lợi

Bài 1 - BA TẬP ĐOÀN, MỘT CON SÔNG VÀ BÀI TOÁN KHÔNG CÓ LỜI GIẢI

Ba tập đoàn lớn và cuộc rút lui khỏi sông Hồng 2016 - 2017

Năm 2017, ba tập đoàn bất động sản lớn nhất Việt Nam cùng lúc đổ tiền, thời gian và danh tiếng vào một cuộc đặt cược: ai sẽ giải được bài toán mà người Hàn Quốc bỏ dở từ năm 2008, biến 11.000 ha bãi sông Hồng thành đô thị hiện đại và thu lại đủ vốn để trả chi phí trị thủy?

BBC

Nguồn hình ảnh: CTV/VGP/Công an TP Hà Nội/BBC

TS. Tô Văn Trường 

Một trong những căn nguyên âm thầm nhưng nguy hiểm nhất kìm hãm sự phát triển của xã hội hiện nay có lẽ là sự thưa vắng văn hoá lắng nghe và phản biện. Từ cuộc họp nhỏ trong một cơ quan địa phương đến các diễn đàn cấp cao, không khó để nhận ra tâm lý ngại nói thật, sợ góp ý và né tránh phản biện. Người dân e dè vì sợ “lạc điệu” với số đông, công chức, viên chức không dám viết báo cáo trung thực vì ngại “mất lòng" cấp trên, còn giới nghiên cứu – nơi lẽ ra phải là pháo đài của tư duy độc lập cũng nhiều khi chọn im lặng vì không muốn bị chụp mũ là “chống chủ trương, chính sách”.

TS. Tô Văn Trường

Trong thế kỷ XXI, sức mạnh quốc gia không còn được quyết định chủ yếu bởi diện tích lãnh thổ, quy mô dân số hay trữ lượng tài nguyên thiên nhiên, mà bởi chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo và trình độ làm chủ công nghệ. Thực tiễn phát triển của thế giới cho thấy chưa có quốc gia nào trở thành cường quốc chỉ nhờ giàu tài nguyên. Ngược lại, nhiều nước nghèo tài nguyên như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore đã vươn lên hàng đầu thế giới nhờ đầu tư nhất quán cho con người.

Phúc Lai GB

Phạm Đình Trọng

Nguyễn Quang A

Dù còn nhiều tranh cãi liệu việc hỗ trợ dân đổi vàng thành tiền để mua nhà có góp phần “vàng hóa” nền kinh tế hay không, nhưng điều chắc chắn là việc đó, cũng như việc khởi động nhiều siêu dự án liên quan đến bất động sản cỡ nhiều trăm ngàn tỷ đồng, chắc chắn làm tăng đáng kể tỷ lệ đầu tư vào bất động sản! Kinh nghiệm đau đớn của Trung quốc phải là bài học cảnh tỉnh [1, tr. 202-206]. Và nguy cơ vỡ bong bóng bất động sản gây bất ổn kinh tế nghiêm trọng là nguy cơ không thể xem thường.

 Nguyễn Thông

5 tháng 6 

Đây là một truyện trong cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 sắp ra mắt bạn đọc. Trong khi chờ đợi, nhà cháu đưa lên hầu chuyện cả nhà.

Đỗ Kim Thêm 

Nguyễn Sĩ Dũng

Trước hết, cần chuyển từ tư duy "đền bù" sang tư duy "chia sẻ lợi ích phát triển". Trong nhiều mô hình đô thị hiện đại, người dân bị ảnh hưởng không chỉ nhận tiền bồi thường một lần, mà còn được tham gia vào giá trị gia tăng của đô thị mới: tái định cư tại chỗ; được mua nhà với điều kiện ưu đãi; góp vốn bằng quyền sử dụng đất; hoặc hưởng lợi từ các không gian thương mại và dịch vụ mới.

Đó là cách biến người dân từ "đối tượng bị di dời" thành "đối tác của phát triển".
Thứ hai, tái định cư phải gắn với tái thiết sinh kế. Sai lầm lớn nhất của nhiều dự án là chỉ giải quyết chỗ ở mà không giải quyết đời sống. Một khu tái định cư có thể rất khang trang, nhưng nếu người dân mất kế sinh nhai thì sự bất ổn xã hội vẫn còn nguyên.

Tái định cư vì thế không nên chỉ là bài toán nhà ở, mà phải là bài toán tái thiết cuộc sống.