23/05/2019

Hưởng ứng Kiều Dung

Nguyễn Đình Cống

Về việc đổi mới chính trị để dân chủ hóa đất nước, vừa qua Kiều Dung công bố bài Đã đến lúc phải đưa ra những yêu sách cụ thể, thiết thực hơn với đề nghị: “Cần hình dung Đổi mới Chính trị ở Việt nam là một quá trình có thể kéo dài trong nhiều năm, qua nhiều bước, chứ không phải chỉ là một vài hành động diễn ra trong vòng 1, 2 năm”. Phải đưa ra những việc làm cụ thể mà ĐCS có thể chấp nhận. Những người đấu tranh cho dân chủ nên đặt mình vào vị trí lãnh đạo Nhà nước để xem xét vấn đề. Trước mắt, Kiều Dung đề nghị một số thử nghiệm:

1. Tổ chức biểu tình có đăng ký, có giấy phép, có phạm vi, có kiểm soát.

2. Quốc hội phải có 30-50% đại biểu do dân bầu trực tiếp (không qua hiệp thương)

3. Báo chí tư nhân được chấp nhận, nhưng hạn chế vài tờ, có sự lựa chọn của xã hội dân sự.

4. Đa nguyên chính trị. Chấp nhận cho 2 đảng chính trị với số đảng viên hạn chế (dưới 500).

Theo tôi, đấu tranh cho dân chủ xẩy ra khi xã hội phân chia rõ ràng thành tầng lớp thống trị (trên) và bị trị (dưới). Giữa 2 tầng lớp này phát sinh mâu thuẫn. Nhu cầu dân chủ hóa xuất phát từ tầng lớp dưới. Họ có những đấu tranh, từ ngấm ngầm, trong phạm vi hẹp, đến công khai trong phạm vi rộng. Sự đấu tranh ấy được tầng lớp thống trị tiếp nhận và xử lý theo các cách khác nhau.

Thương chiến: Thế Cờ Vây Mỹ xiết chặt

TS. Phạm Đỗ Chí

Suốt tuần trước, không chỉ các thị trường tài chính, mà gần như các giới làm chính sách toàn cầu đều theo dõi đến nghẹt thở cuộc thương nghị giữa hai phái đoàn thương mại Mỹ và Trung Quốc, mà cao điểm là lúc Phó Thủ tướng Lưu Hạc cầm đầu đoàn TQ sang họp chiều thứ năm xuyên bữa ăn tối 9/5.

Kết cục đến 12g đêm rạng sáng thứ sáu 10/5 vẫn chưa có gì rõ rệt, khiến lệnh của TT Trump cho tăng hơn gấp đôi thuế quan lên 25% bắt đầu áp dụng cho 250 tỷ hàng nhập TQ (theo bảng tiêu chuẩn năm 2017) vốn bị thuế 10% trước đây. Trong khi đó, các cố gắng thương nghị vẫn tiếp tục vào buổi sáng cho đến chiều thứ Sáu, nhưng không kết quả cụ thể nào có thể đạt được lúc đoàn TQ ra về, mặc dù với cái xiết tay chặt từ biệt của đại diện thương mại Lighthizer mong “hẹn ngày tái ngộ”. Rõ ràng nét mặt của ông Lưu Hạc rất thân thiện, cho thấy về căn bản có lẽ ông thuộc nhóm “cải tổ” muốn làm hơn để đạt kết quả, nhưng lần này ông không có quyền nhiều, mất đi danh tước “special envoy” của các lần trước, phải về bẩm báo với Chủ tịch Tập lấy quyết định.

Chuyện “lật kèo” xảy ra giờ chót?

Mọi người thất vọng và tất nhiên đều hỏi tại sao, khi trước đó vài tuần thị trường chứng khoán toàn cầu đã lên mạnh, kỳ vọng sẵn vào kết quả tất nhiên của “đình chiến” tháng 5. Nhưng không ai có thể cho giải thích rõ hơn là vài dòng “tuýt” của chính TT Trump, khi ông hạ lệnh sẵn từ tối chủ nhật ngay trước đó, là ông Tập đã “lật kèo” giờ chót, bỏ hẳn các thỏa thuận đã có sẵn trong bản nháp thương thảo dài và qui mô đã đạt được từ cuộc thương nghị marathon hai bên qua lại từ trên 2 tháng nay.

Nguyễn Phú Trọng chỉ đạo hoãn trình ‘luật bán nước’?

Phạm Chí Dũng

D:\Downloads\BVN\23-5\unnamed.jpg

Hình ảnh được nói là chụp công nhân ở Công ty Pouyuen - Tân Tạo ở TP. HCM đang đình công để phản đối Dự luật Đặc khu kinh tế, ngày 9 tháng 6, 2018

Vào sát thời điểm bắt đầu kỳ họp Quốc hội tháng 5 năm 2019, ‘luật bán nước’ - một cái tên bi thảm mà người dân đã gọi để lên án Luật Đặc khu và vẫn tồn tại cho đến giờ đây, bất chợt bị phía Chính phủ của của Thủ tướng ‘Cờ Lờ Mờ Vờ’ đề nghị hoãn trình Quốc hội, với lý do là luật này chưa ‘chín’ và “Chính phủ đang tiếp tục hoàn chỉnh để báo cáo và đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh”.

Hiện tượng ‘lạ’

Một hiện tượng ‘lạ’ khác là trong chương trình xây dựng luật và pháp lệnh của cả năm 2019 và 2020 đều không có dự án ‘luật bán nước’, dù mới vào đầu tháng 4 năm 2019 Thủ tướng Phúc còn chỉ đạo cho các bộ ngành liên quan “Hoàn thiện Dự án Luật Đặc khu theo hướng xây dựng một luật chung (thay vì dành cho riêng 3 đặc khu)” tại một phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tinh thần chỉ đạo sắt son như thế đã khiến dư luận một lần nữa dậy sóng phản ứng về ý chí cố đấm ăn xôi của Nguyễn Xuân Phúc cùng các nhóm tài phiệt có lợi ích khổng lồ nếu ‘luật bán nước’ được thông qua.

Không biết ngẫu nhiên hay chủ ý, dự án ‘luật riêng’ theo chỉ đạo biến tướng của Nguyễn Xuân Phúc thình lình bị xem là ‘chưa đủ chín’ chỉ vài ngày sau ‘Tổng Tịch’ Nguyễn Phú Trọng tạm hồi phục, sau khi ông ta nhiều khả năng đã phải chịu một cơn tai biến mạch máu não không hề nhẹ nhàng ngay tại ‘căn cứ địa cách mạng của gia tộc Nguyễn Tấn Dũng’ ở Kiên Giang vào ngày 14/4/2019.

‘Luật riêng’ biến tướng thành ‘luật chung’

Trong thời gian Trọng bị xem là nằm dưỡng bệnh tại Bệnh viện quân y 108 ở Hà Nội, nhiều thông tin cho biết dự án Luật Đặc khu vẫn được cấp tốc vận động các cơ quan của Quốc hội để sớm ‘gật’ và đưa ra kỳ họp Quốc hội tháng 5 năm 2019 để bỏ phiếu thông qua. Cùng lúc và như một hiện tượng rất đồng pha, một chiến dịch ‘đánh lên’ giá đất đã bùng nổ ở các khu vực dự kiến ‘lên đặc khu’ là Vân Đồn (Quảng Ninh), Phú Quốc (Kiên Giang) và có thể cả ở Vân Phong (Khánh Hòa). Hàng loạt tờ báo quốc doanh, vốn chưa bao giờ dám lên tiếng phản ứng hay có ý định phản ứng đối với ‘luật bán nước’ theo đúng triết lý ‘làm nhà báo cứ phải như con chó ấy’ - với tác giả là nhà báo đại tá công an Nguyễn Như Phong, lại lao như thiêu thân vào cơn động kinh múa bút nhằm PR tận lực cho những ‘đặc khu tương lai’ trên, thậm chí còn viết thẳng cụm từ Đặc khu Phú Quốc, Đặc khu Vân Đồn không cần dấu ngoặc kép. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, sau cú thất bại ‘đánh lên’ vào năm 2018, vô số đất đai mà giới quan chức đã ‘tậu giá rẻ’ ở những nơi này sẽ có cơ hội bằng vàng để ‘thoát hàng’ với giá trên trời nếu các ‘đặc khu’ này được chính thức công nhận theo biến tướng ‘luật chung’.

Khái niệm ‘luật chung’ mà Thủ tướng ‘Cờ Lờ Mờ Vờ’ thông báo tại phiên họp Thường vụ Quốc hội vào tháng 4 năm 2019 lại khiến người ta càng nghi ngờ về việc đã từng tồn tại một thứ ‘luật riêng’ - Luật Đặc khu mà nhiều nội dung của nó chứa đựng quá nhiều ưu ái cho Trung Quốc và cứ như thể đó là một hình thức trá hình mà chính thể độc đảng ở Việt Nam luồn lách nhượng địa hoặc nói trắng ra là bán đất cho kẻ ‘ngàn năm Bắc thuộc’.

‘Sợ hãi và hoang tưởng’: Việt Nam kiểm soát truyền thông ra sao?

Khánh Anh dịch

Mức độ khủng bố tăng mạnh ‘khi Việt Nam đứng thứ 176 trên 180 quốc gia về Chỉ số Tự do Báo chí 2019

https://3.bp.blogspot.com/-_kHDOz5lgDg/XOQZ9I7hGhI/AAAAAAAACHI/ERYhauq6UHY8YUqgZ2VyhW6K4JyVEgYrwCLcBGAs/s640/391b61e3ec3c4bcd9f0b1038b6f57cd0_18.jpg

Phóng viên báo Tuổi Trẻ ở Hà Nội.

Nguyễn Hằng (*) nhớ ngày đầu tiên làm “trợ lý tin tức” vào năm 2008 cho một ấn phẩm quốc tế tại Việt Nam.

Cô được yêu cầu tham dự một cuộc họp với công an, họ đã yêu cầu cô ký vào một tờ giấy khẳng định rằng công việc mới của cô là bảo vệ đất nước.

“Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mảnh giấy đó sẽ theo tôi mãi”, Hằng nói với Al Jazeera. “Mỗi lần tôi lên kế hoạch làm điều gì đó không theo ý của chính quyền, họ sẽ đặt tờ giấy đó trước mặt tôi như một lời nhắc nhở”.

Hằng cho biết cô đã bị các nhân viên an ninh đe dọa nhiều lần nhưng nói thêm rằng cô không phải là người duy nhất trong bối cảnh tự do báo chí bị thu hẹp ở quốc gia Đông Nam Á này.

Môi trường truyền thông của Việt Nam là một trong những môi trường khắc nghiệt nhất ở châu Á, theo Freedom House, tổ chức này đánh giá tình trạng tự do báo chí ở nước này là “không tự do”.

Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới 2019 xếp Việt Nam hạng 176 trên 180 quốc gia, giảm một bậc so với năm trước.

Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, công bố danh sách hàng năm, cho biết “mức độ khủng bố đã tăng mạnh trong hai năm qua, với nhiều nhà báo công dân bị bỏ tù hoặc bị trục xuất vì các bài báo của họ”.

Có ít nhất 30 nhà báo và blogger hiện đang bị giam giữ trong các nhà tù Việt Nam vốn nổi tiếng ngược đãi tù nhân.

Nhà nước cộng sản cũng cấm các đảng phái và đoàn thể chính trị độc lập hoạt động.

Theo Phil Robertson, Phó Giám đốc châu Á của tổ chức Quan sát Nhân quyền Thế giới - Human Right Wacht, Chính phủ Việt Nam vẫn là “một trong những Chính phủ không khoan dung nhất trong khu vực”.

Nhiều nhà báo Al Jazeera đã nói chuyện với các phóng viên trong nước và được cơ quan chức năng cấp các hướng dẫn về đưa tin và có người của Chính phủ đi kèm trong các chuyến đi đưa tin.

22/05/2019

Đoàn Bauxite Việt Nam đi cứu trợ bão lụt tại miền Trung cuối năm 2009

May quá, chỉ “toạ triều”, chứ chưa phải “ngoạ triều” (Mênh mông thế sự để gió cuốn đi số 68)

Tương Lai

Tin đồn dai dẳng sức khoẻ ông Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước Nguyễn Phú Trọng khiến ông ta mất dạng trên chính trường một thời gian dài gây xôn xao dư luận trong và ngoài nước. Xôn xao vì nhiều lẽ. Cũng chẳng phải vì oai tín lớn lao hay năng lực siêu phàm của ông chẳng may có mệnh hệ nào thì dân mất nhờ, nước lâm nguy! Cứ nhìn vào những thước đo về số lượng truy cập tin trên mạng kèm theo những lời bình thì cũng hiểu được lòng dân đối với ông ta, ảnh hưởng của ông ta trong cái nhìn của xã hội, nhất là của những người có hiểu biết về thời cuộc và quan tâm về vận nước. Mà xôn xao vì ông ta đang gánh hai trọng trách chóp bu của đảng cầm quyền và nhà nước do đảng cầm quyền của ông ta chỉ định. Điều ấy khiến vai trò của ông ta có tác động trực tiếp đến guồng máy hoạt động của xã hội, của quan hệ quốc tế trong bối cảnh của những biến động dữ dội và khó lường.

Thực ra, chuyện một nguyên thủ quốc gia bị lâm bệnh mà vẫn phải điều hành việc nước cũng là chuyện từng xảy ra và được các sử gia trang trọng ghi nhận vì sự ngưỡng mộ của nhân dân. Trường hợp Franklin Delano Roosevelt, vị Tổng thống thứ 32 của nước Mỹ là một biểu tượng sáng ngời. Ông phải ngồi để đọc diễn văn trước Quốc hội ngày 1.3.1945 về Hội nghị Yalta, khi ông từ đó trở về, với lời xin lỗi: “Tôi hy vọng mọi người sẽ tha thứ cho tôi vì phải ngồi đây một cách bất thường để diễn thuyết những gì tôi muốn nói, nhưng... nó giúp cho tôi dễ dàng hơn khi không phải đeo khoảng 10 pound thép quanh phía dưới chân tôi”. Sau này, Jean Edward Smith, người viết tiểu sử Roosevelt đã đặt ra câu hỏi: “Điều gì đã đưa Hoa Kỳ qua Đại khủng hoảng Chiến tranh thế giới thứ hai đến tương lai thịnh vượng”, và khẳng định: Roosevelt với một hình ảnh giàu xúc cảm và đầy tính biểu tượng: “Ông đã tự nhấc người lên khỏi chiếc xe lăn để nhấc bổng quốc gia này lên khi nó đang ở trong tư thế quỳ gối”. Còn tờ Thời báo New York thì chạy một dòng tít dài “Con người sẽ quỳ xuống để cám ơn Thượng đế một trăm năm kể từ bây giờ vì Franklin D. Roosevelt đã ở trong Nhà Trắng”.

Phản kháng Thiên An Môn và vài Bài học cho Dân chủ hoá ở Việt Nam

Nguyễn Quang A (DĐXHDS, Việt Nam)

Tôi tham dự Hội thảo 30 năm sự cố Thiên An Môn tại Đài Bắc có nhiều thông tin thú vị sẽ chia sẻ với các quý vị trong Diễn đàn XHDS vào cuối tuần này hay đầu tuần sau. Đây là buổi thứ 3 tôi chia sẻ với bạn bè quốc tế về chiến lược dân chủ hoá của chúng ta (đã được xác định từ 2013) nhưng chưa được quảng bá ra quốc tế và cũng chưa thật sự được quảng bá trong nước. Xin gửi quý vị bài viết và bài trình bày của tôi (phần chiến lược được trình bày tại Forum 2000 năm 2017, tại Hội thảo khai trương Forsea ở Malaysia đầu năm nay và lần thứ 3 tại Đài Bắc. Chúng ta cũng nên cập nhật chiến lược này cho phù hợp với tình hình và mong được quý vị góp ý tiếp.


Các năm chẵn họ đều tổ chức hội thảo tại Hồng Kong, nhưng do tình hình Hong Kong xấu đi năm nay họ phải tổ chức ở Đài Loan.

         
N.Q.A


Phản kháng Thiên An Môn là một cách gọi ngắn gọn của một phong trào xã hội toàn quốc kéo dài bảy tuần mà đã lan ra khắp Trung Hoa đại lục trong năm 1989. “Vào ngày 17 tháng Tư, hai ngày sau khi Hồ Diệu Bang chết, các sinh viên ở Bắc Kinh đã xuống đường. Trong bảy tuần, những cố gắng to lớn của dân chủ hoá Trung Quốc đã trải qua một chu kỳ nhanh của sự huy động, sự phân cực, sự đối đầu đẫm máu, và sự đàn áp” [Đới Tình-Dai Qing]. Nhìn lại các cuộc Phản kháng Thiên An Môn sau 30 năm chúng ta có thể học một số bài học để noi theo hay để tránh ở nơi khác. Trong bài này tôi thử lựa ra vài hồi phản kháng và xem xét chúng dưới ánh sáng của “dân chủ hoá sôi động”, một khung khổ được Donatella del Porta đề xướng gần đây, để hiểu kỹ hơn quá trình phản kháng sinh viên năm 1989 và đặc biệt vì sao chúng đã thành công trong việc huy động nhưng rốt cuộc đã thất bại dẫn đến vụ thảm sát 4 tháng Sáu. Bài này thử rút ra vài bài học từ các cuộc phản kháng Thiên An Môn (và từ những sự huy động thành công hay thất bại khác cho dân chủ kể cả những huy động ở Đài Loan) mà đã ảnh hưởng đến việc hình thành một chiến lược trong năm 2013 cho dân chủ hoá ở Việt Nam. Chiến lược được tóm tắt ở cuối bài này.

I. MÔ TẢ

Tôi nghĩ là hữu ích để phân chia các đấu thủ thành vài nhóm ở những mức trừu tượng hoá khác nhau và phân định bảy tuần này thành vài pha theo các đấu thủ cụ thể.

Về phần các đấu thủ, sự phân chia thô nhất (ở mức P0) là chia họ thành những người cai trị và những người bị trị; một sự phân chia tinh tế hơn một chút (ở mức P1) gồm: a) một mặt các sinh viên và trí thức không thống nhất thử giành sự ủng hộ của phần còn lại dân chúng đại diện cho những người bị trị; và mặt khác những người cai trị gồm b) một phái lãnh đạo theo đường lối mềm với Triệu Tử Dương đứng đầu; c) một phái cứng rắn với Lí Bằng đứng đầu; và d) Đặng Tiểu Bình, người ra quyết định cuối cùng, (và các Đảng viên lão thành khác) ở giữa mà sự ủng hộ của họ các phái b) và c) cố gắng để giành được. Bởi vì Đặng Tiểu Bình là một nhà cải cách thực sự về mặt kinh tế nhưng rất bảo thủ trong lĩnh vực chính trị, phái nào kiếm được sự ủng hộ của ông sẽ thắng và phái kia thua. Đặng Tiểu Bình đã luôn cứng rắn đối với các cuộc phản kháng sinh viên như được nhiều hành động của ông trong quá khứ minh hoạ, kể cả thái độ gần đây nhất của ông đối với các cuộc biểu tình sinh viên trong tháng Mười Hai 1986 mà đã đẩy nhanh quyết định của ông để sa thải Hồ Diệu Bang vào ngày 4 tháng Giêng 1987.

Về phân định thời gian, chúng tôi theo Đới Tình [Dai 1999] (bà đã phân quá trình thành 5 pha từ quan điểm của các trí thức và sinh viên, các pha của chúng tôi là tương tự nhưng bám sát những quyết định thật sự của những người cai trị mà những thông tin đó từ Hồi ký của Triệu năm 2009 đã không có cho Đới mười năm trước 1999). Việc phân định thời gian này lựa ra những sự kiện cho thấy một cách sống động động học và các cơ chế mà [Donatella 2014] đã tổng hợp thành một khung khổ lý luận từ những kinh nghiệm của Trung Quốc và các nước khác:

1. Pha đầu tiên, từ 17 tháng Tư đến chiều tối 23, trong tuần đầu tiên khi Triệu Tử Dương, Tổng Bí thư ĐCSTQ chịu trách nhiệm quản lý việc sinh viên phản kháng. Vào ngày 19 tháng Tư, tờ Điểm tin Kinh tế Thế giới (một tờ báo khai phóng ở Thượng Hải) và tạp chí Quan sát Mới đã cùng nhau tổ chức một hội thảo chuyên đề về tưởng niệm Hồ Diệu Bang. Vào ngày 22 tháng Tư các sinh viên đã tổ chức lễ tưởng niệm riêng của họ cho Hồ Diệu Bang ở Quảng trường Thiên An Môn trong khi quốc tang chính thức đang diễn ra tại Đại Lễ Đường. Ba sinh viên đã quỳ trên các bậc cửa lên Đại Lễ Đường dâng sớ đòi đối thoại với Chính phủ. Thái độ của các nhà chức trách đã kiềm chế chưa từng thấy.

2. Pha thứ hai, từ tối 23 tháng Tư, khi Triệu đi xe lửa hướng tới Bắc Triều Tiên cho một cuộc viếng thăm nhà nước đã định trước từ 24 đến 29 tháng Tư, đến cuối ngày 29 tháng Tư khi Triệu quay lại Bắc Kinh. Vào chính tối 23 tháng Tư, Lí Tích Minh và Trần Huy Đồng của Thành uỷ Bắc Kinh đã yêu cầu Vạn Lí (Chủ tịch Quốc hội và KHÔNG phải một uỷ viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị, BTV), để triệu tập một cuộc họp BTV để nghe báo cáo của họ. Vạn Lí đã chuyển yêu cầu của họ cho Lí Bằng, vì Lí Bằng đã tạm thời chịu trách nhiệm về các hoạt động BTV trong khi Triệu ở nước ngoài. Ngay vào tối hôm sau, 24 tháng Tư, Lí Bằng đã triệu tập một cuộc họp BTV. Cùng hôm đó tại Thượng Hải, Điểm tin Kinh tế Thế giới đã đăng một phóng sự chi tiết về hội thảo ngày 19 tháng Tư của họ bất chấp cảnh cáo kiểm duyệt của Thành uỷ Thượng Hải. Và vào ngày 25 tháng Tư, Lí Bằng và Dương Thượng Côn đã báo cáo cho Đặng Tiểu Bình về cuộc họp BTV, Đặng Tiểu Bình ngay lập tức đã đồng ý gán nhãn các cuộc biểu tình sinh viên là “chống-Đảng, động loạn chống-xã hội chủ nghĩa”[1] và đề xuất giải quyết tình hình nhanh chóng. Phái cứng rắn đã kéo được Đặng Tiểu Bình về phía họ. Lí Bằng đã phát tán các nhận xét của Đặng Tiểu Bình vào chính tối hôm đó cho tất cả các cán bộ ở mọi mức và đã lệnh cho Nhân dân Nhật báo đăng một bài xã luận cực kỳ cứng rắn trên số ngày 26 tháng Tư. Tại Thượng Hải, vào cùng ngày 26 tháng Tư, Bí thư Thành uỷ Giang Trạch Dân đã sa thải Khâm Bổn Lập tổng biên tập của Điểm tin Kinh tế Thế giới và đã đóng cửa tờ báo, gây ra những cuộc phản kháng giữa các nhà báo khắp cả nước. Lí Bằng đã hy vọng rằng xã luận Nhân dân Nhật báo sẽ đe doạ các sinh viên nhưng thay vào đó nó đã khiến họ tức giận đến mức sẵn sàng xuống đường để bày tỏ ý kiến của họ bởi vì họ đã được pha đầu tiên cổ vũ hết sức và được đưa tin toàn cầu. Cuộc biểu tình ngày hôm sau, 27 tháng Tư, mười đến mười lăm ngàn sinh viên, và nhiều dân cư hơn rất nhiều (hàng trăm ngàn người) đã xuống đường biểu tình. Bị bất ngờ, Lí Bằng đã cảm thấy áp lực để yêu cầu Viên Mộc, người phát ngôn của Quốc Vụ Viện, Hà Đông Xương, Viên Lập Bổn và Lục Vũ Trừng để tổ chức một cuộc đối thoại với các đại diện sinh viên từ 16 đại học Bắc Kinh và các trí thức độc lập vào ngày 29 tháng Tư.

Góp ý về sửa đổi Điều lệ Đảng

Nguyễn Đình Cống

ĐCSVN đã nhiều lần sửa đổi Điều lệ. Lần này, tại HNTW 10, TBT Nguyễn Phú Trọng nêu ra vấn đề có cần thiết phải sửa đổi Điều lệ Đảng tại đại hội sắp tới hay không?”

Hưởng ứng việc này, Nguyễn Ngọc Chu công bố 2 bài: Sửa đổi Điều lệ Đảng là đòi hỏi bức bách của cuộc sống, Sửa đổi Điều lệ Đảng: Những đồn bốt phải nhổ

Nguyễn Ngọc Chu (NNC) cho rằng việc sửa đổi là cấp thiết, rằng để sửa đổi thì Đảng phải cần đến sự sáng suốt và dũng cảm của BCH TƯ, của trên 4 triệu đảng viên. Đảng cần những nhà lý luận am hiểu thực tế, am hiểu xu thế thời đại…, dám dũng cảm thừa nhận cái sai, dũng cảm sửa sai, dũng cảm hiến dâng cho điều mới đúng. Đồng thời cần gạt bỏ tất cả những nhà lý luận ăn theo, nói theo; ký sinh trên tư tưởng của tiền nhân… Những nhà lý luận như thế chính là kẻ thù của Đảng.

NNC chỉ ra những nội dung cần sửa đổi, trước hết là 3 vấn đề được xem là các lô cốt:

1- Đảng của ai. ĐCS bây giờ không phải là “đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là…”. như đã ghi.

2. Mục đích xây dựng đất nước của Đảng là gì? Cần xóa bỏ việc thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản”.

3. Về chủ nghĩa nền tảng tư tưởng của Đảng. Cần xóa bỏ chủ nghĩa Mác Lê.

Tôi hoàn toàn tán thành các ý kiến của NNC, ngoài ra bổ sung thêm vài ý.

Phải chăng ông Trọng đã lờ mờ thấy được cần thay đổi vai trò của Đảng cho phù hợp với thực tế và hòa nhập với thế giới. Đó là từ đảng lãnh đạo cách mạng, đảng nắm chính quyền theo phong cách thống trị thay đổi thành đảng chính trị cầm quyền. Hay là ông Trọng muốn theo Tập Cận Bình, sửa đối Điều 17, ở cuối mục 1 có ghi: Ðồng chí Tổng Bí thư giữ chức vụ Tổng Bí thư không quá hai nhiệm kỳ liên tiếp. Nếu chỉ sửa Điều 17 thì không cần gì đến các góp ý của NNC và của nhiều người khác.

Thôi thì ông Trọng nghĩ như thế nào tùy ông ấy, chúng ta góp theo ý chúng ta. Ngoài 3 lô cốt mà NNC đưa ra tôi thấy cần sửa đổi rất nhiều thứ, gần như toàn bộ. Vì vậy không nên gọi là sửa đổi mà là viết lại.

Tiếp theo 3 lô cốt là đến một số nguyến tắc: “lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đồng thời thực hiện các nguyên tắc: tự phê bình và phê bình.

Qua thực tiễn hơn nửa thế kỉ tôi thấy rằng: Tập trung dân chủ là việc làm nhằm hủy hoại dân chủ, lãnh đạo tập thể nhằm trốn tránh trách nhiệm cá nhân, tự phê và phê bình được cho là vũ khí sắc bén, nhưng đã bị cùn nhụt từ lâu. Thế thì còn giữ lại làm gì.

Đảng kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân, góp phần tích cực vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội của nhân dân thế giới.

Bây giờ làm gì còn “Chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân” mà kết hợp. Viết rằng “góp phần tích cực vào sự nghiệp…” để tỏ ra khiêm tốn, nhưng trong thâm tâm nghĩ rằng, muốn rằng ĐCSVN phải làm ngọn cờ tiên phong xây dựng CNXH và CNCS. Xin bỏ cái ý tưởng đầy kiêu ngạo ấy.

Mấy điều sau tuy có hơi ra ngoài Điều lệ một chút, nhưng cũng nên nhắc để Đảng chú ý. Đảng thảnh lập và hoạt động nhiều năm trong bí mật đến nỗi giữ bí mật thành thói quen, bây giờ cầm quyền rồi mà một số chuyện vụn vặt vẫn giữ bí mật. Đảng rất thích “đồng thời”. Vừa là đội tiên phong của giai cấp, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động (phải chăng công nhân nằm ngoài nhân dân lao động). Đảng vừa là thành viên đồng thời lãnh đạo của Mặt trận. Đảng rất thích ôm đồm. Khi chưa có chính quyền thì Đảng làm một số việc thay chính quyền. Khi đã nắm chính quyền rôi vẫn cứ làm thay.

Đi Mỹ là độc quyền của ‘Tổng Tịch’?

Phạm Chí Dũng

Ông Nguyá»…n Phú Trá» ng xuất hiện lần đầu tiên vào ngày 14 tháng Năm. (Hình: Trích xuất từ VnExpress)  

Ông Nguyễn Phú Trọng xuất hiện lần đầu tiên vào ngày 14 tháng Năm. (Hình: trích xuất từ VnExpress)

Rõ là bệnh nhân Nguyễn Phú Trọng, dù vẫn bộc lộ nhiều dấu hiệu chưa thể đi lại bình thường mà chỉ có thể phát ngôn và vận động não, đã chẳng hề quên nhu cầu chính trị lẫn nhu cầu danh tiếng nào ngay sau khi ông ta tạm phục hồi sức khỏe.

Đu dây Tây bán cầu

Phạm Bình Minh - Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam - đi Cu Ba và Hoa Kỳ từ ngày 19 đến 23 tháng 5 năm 2019, tức ngay sau khi kết thúc Hội nghị Trung ương 10 về ‘quy hoạch cán bộ cấp chiến lược’ của Đảng.

Trước đó vào ngày 15/5, Phạm Bình Minh đã có cuộc gặp với Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam là Daniel Kritenbrink. “Hôm qua, tôi rất vui khi có dịp gặp Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh để thảo luận về các cách thức giúp tăng cường hơn nữa Quan hệ đối tác toàn diện Hoa Kỳ-Việt Nam” - ông Kritenbrink loan báo theo cách mà dễ dàng hiểu là cuộc gặp Trump-Trọng chắc chắn sẽ diễn ra, nếu không muốn nói là diễn ra với những nội dung mang tính thực chất hơn hẳn lần hiện diện của Nguyễn Phú Trọng ở Washington vào năm 2015.

Những động thái cấp tập trên lại diễn ra chỉ vài ngày sau khi ‘Tổng Tịch’ Nguyễn Phú Trọng ‘tái xuất’, đánh dấu một tháng ‘điều trị tích cực’ đã tạm lắng cùng bao lời đồn đoán về tình trạng tai biến mạch máu não, đột quỵ, kể cả ‘nằm liệt giường liệt chiếu’ của ông ta.

Hầu như không hoài nghi là Phạm Bình Minh đi Mỹ nhằm thu xếp những công tác ngoại giao cần thiết với ‘nước bạn’ khi Phòng Bầu Dục được mở cửa để tiếp đón nguyên thủ quốc gia Nguyễn Phú Trọng. Còn chuyến đi Cu Ba của Minh hẳn chỉ là phụ đề, nhằm cân đối hình ảnh Việt Nam đu dây ở phía Tây Bán Cầu và không làm cho dư luận nghĩ rằng Việt Nam cộng sản ngả ngớn với Mỹ mà quên mất người anh em ‘cùng thức canh giữ hòa bình thế giới’.

Sau lần phải đọc báo cáo về chuyên đề dân số tại Hội nghị Trung ương 6 vào tháng 10 năm 2017 bất chấp thân là Ngoại trưởng, Phạm Bình Minh đã ‘ngoan’ hơn với Nguyễn Phú Trọng. Sự biến đổi vừa kín đáo vừa lộ liễu như thế có lẽ đã mang lại kết quả ông ta được Trọng chọn làm người tiền trạm Hoa Kỳ, thay cho chuyến dọn đường ở Mỹ vào tháng 4 năm 2019 của Bộ trưởng Công an Tô Lâm mà có thể đã chẳng mang lại hiệu ứng trực tiếp và khả dĩ nào.

Cũng không cần hoài nghi rằng ngay cả trong thời gian Nguyễn Phú Trọng phải liên tục chuyển giường từ Bệnh viện Chợ Rẫy ở Sài Gòn ra Bệnh viện Quân y 108 ở Hà Nội cũng không hề có chỗ cho phương án ‘Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu đoàn đại biểu đi thăm Mỹ thay cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng’. Ai cũng hiểu đi Mỹ là độc quyền của ‘Tổng Tịch’.

Giá điện bán lẻ ở Việt Nam rẻ hơn nhiều quốc gia là nhờ vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (!?)

Thảo Vy

Mức giá bán lẻ điện bình quân của Việt Nam so với 8 nước Đông Nam Á bằng 66%, và bằng 37% của Campuchia và 78% giá điện của Lào. Như vậy, giá điện ở Việt Nam mà dân chúng than vãn, thật ra là vẫn rẻ hơn nhiều quốc gia trong khu vực.

https://1.bp.blogspot.com/-4pWvK6HMXMU/XOLT-K0X8GI/AAAAAAAACGA/DgjxBWqftUAPtNaXTOcQEcbdZ1KLrhHOQCLcBGAs/s640/Va%25CC%25A3%25CC%2586t-lo%25CC%2582ng-ga%25CC%2580-vi%25CC%25A3t-ba%25CC%2586%25CC%2580ng-ma%25CC%2581y.png

Máy vặt lông gà vịt.

Chiều ngày 19-5-2019, nhiều tờ báo điện tử đã đưa tin rằng các số liệu ở trên là nằm trong nội dung của báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh ký, liên quan về việc điều chỉnh tăng giá điện cũng như quá trình xây dựng, ban hành giá bán lẻ điện bình quân năm 2019.

Các quốc gia được ‘xướng tên’ là những ai?

Nếu như chấp nhận các con số so sánh đưa ra đó của Bộ Công Thương, thì một vấn đề lớn hơn được đặt ra: Vì sao giá điện bán lẻ bình quân ở Việt Nam lại có giá chỉ bằng 66% so với 8 nước Đông Nam Á? [https://cpc.vn/vi-vn/Tin-tuc-su-kien/Tin-tuc-chi-tiet/articleId/24930]

Các con số trong báo cáo nói trên, gần như được lấy lại từ con số so sánh được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đưa ra cho báo chí hồi tháng 3-2019 với nhận định rằng giá bán lẻ điện ở Việt Nam thuộc nhóm rẻ nhất thế giới (!?): “Một số nước/khu vực trong khu vực có giá điện cao hơn Việt Nam như: Singapore (0,16 USD/kWh), Japan (0,26 USD/kWh), Philippines (0,19 USD/kWh), Hong Kong (0,14 USD/kWh), Hàn Quốc (0,11 USD/kWh), Indonesia (0, 11 USD/kWh), Thái Lan (0,11 USD/kWh), Trung Quốc - Ấn Độ là 0,08 USD/kWh.

Ngay cả so với Lào, Campuchia, giá điện của Việt Nam cũng chỉ bằng 81,7% và 73,5%”. [https://evn.com.vn/d6/news/Gia-dien-cua-Viet-Nam-thuoc-Top-re-nhat-the-gioi-6-12-23285.aspx].

Nhìn từ Singapore

Việc đưa ra nhận định của EVN, khi nói rằng giá bán lẻ điện ở Singapore đắt hơn Việt Nam, dường như là so sánh mới dừng lại ở việc xét mẫu từ khung giá điện điều tiết mà chính phủ đảo quốc này đưa ra.

Một phân tích của ông Phan Minh Ngọc, Giám đốc Intelligence Service Partners (Singapore), cho biết như sau: “Trên OEM (Open Electricity Market - thị trường điện lực mở), tất cả người dùng điện ở Singapore có các lựa chọn mua điện từ các nhà cung cấp khác nhau, gồm: (i) nhà bán lẻ điện với biểu giá điện phù hợp nhất với nhu cầu của người dùng điện (tương tự như các hãng viễn thông cung cấp các gói thuê bao di động với giá cước khác nhau tùy vào lựa chọn của người sử dụng); (ii) SP Group (tương tự EVN) với giá bán buôn điện trên thị trường bán buôn, thay đổi mỗi nửa giờ một; và (iii) (mặc nhiên) SP Group với giá điện được Chính phủ điều tiết”.

Giá điện tại Singapore được kiểm soát bởi Cơ quan Thị trường Năng lượng (EMA). Ông Ngọc cho biết hiện có 13 nhà bán lẻ điện tham gia OEM ở Singapore, dẫn đến việc giá bán lẻ điện cực kỳ cạnh tranh, hơn kém nhau từng phần trăm của một xu (1 đô la Singapore, SGD, tương đương theo tỷ giá hiện tại là 17.056 VND) cho mỗi kWh.

Vẫn theo ông Ngọc, ở Singapore, tất cả các nhà bán lẻ đều chào gói bán lẻ điện thả nổi, với giá thấp hơn ít nhất là 22% so với giá điện mà Chính phủ điều tiết.

21/05/2019

Tại sao không chọn được hiền tài?

Nguyễn Khắc Mai

Trước hết phải cảm ơn Báo Tuổi trẻ Sài Gòn, đã biếu báo cho người cộng tác viên kỳ cựu, vì thế, tôi có điều kiện để đọc và bình luận những bài của anh Tư Sang. Nhờ báo mà tôi khởi duyên được với anh Tư. Có lẽ, anh Tư cũng nên sung sướng là bài viết của mình còn có người đọc.

Để kỷ niệm ngày sinh của Hồ Chí Minh, anh có bài “Tìm chọn hiền tài” (Báo Tuổi trẻ ngày 17-5-2019). Bài khá dài, trọn cả một trang, nêu 04 vấn đề. Thứ nhất, Những bài học lịch sử, anh nói về “những tấm gương điển hình cho việc chiêu hiền đãi sĩ, tìm chọn người tài của cha ông ta” (không có ý gì mới). Thứ hai, Chiếu cầu hiền khi cách mạng thành công, kể Hồ Chí Minh đã tìm được cụ Huỳnh Thúc Kháng, chọn đươc mấy trí thức, đem về từ Pháp và bài báo đăng trên tờ Cứu Quốc, nói về “Kiến thiết cần phải có nhân tài… E vì chính phủ nghe không đến, thấy không khắp, đến nỗi những bực tài đức không thể xuất thân. Nay… các địa phương phải lập tức điều tra, nơi nào có người tài đức,… thì phải báo cáo ngay cho Chính phủ biết”. Kể ra, chỉ một bài báo, mà anh coi, “Đây chính là một dạng Chiếu cầu hiền”, thì có hơi xỏ cụ Hồ. Vì đã ví cụ như vua chúa thời xưa!

Mục thứ ba: Những bài học đau xót. Anh nói, chúng ta đã có những bài học đau xót về việc giới thiệu cán bộ không đủ phẩm chất và năng lục, nhưng là cánh hẩu, là họ hàng, là đổi chác… và cũng không loại trừ việc đút lót tiền bạc, của cải để vào được các vị trí trọng yếu… Không thể để những kẻ kém đức kém tài, vô liêm sỉ, “chạy chức, chạy quyền”, có nguồn tài sản bất minh,… bị xã hội và báo chí lên án, lại có thể biện bach, thách thức dư luận, hay lên giọng rao giảng đạo đức,… một ông cán bộ cấp cao phát ngôn bừa bãi, đề ra những chính sách gây thiệt hại cho đất nước và nhân dân, có thể tiếp tục nhơn nhơn tại vị”. Tôi đồ rằng chắc anh cũng đã nhìn ra cái ông nhơn nhơn tại vị này. Thế thì anh nên lột mặt nạ hắn ra. Còn cứ ám chỉ thế này thì chỉ là gãi ngứa ngoài giày mà thôi! Dưng mà, những điều anh đau xót thì dân đã chịu đựng đã lâu lắm. Những vấn đề “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”.

Vài lời với ông Trương Tấn Sang

Nguyễn Đình Cống

1. Giới thiệu

Nhân kỷ niệm 129 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông Trương Tấn Sang, nguyên Chủ tịch nước có bài viết: Tìm chọn hiền tài (1).

Ông Sang nêu việc các triều đại phong kiến rất quan tâm tìm chọn, đào tạo, sử dụng hiền tài, ca ngợi việc Hồ Chí Minh đã chọn và dùng được nhiều hiền tài.

Thế rồi đã xẩy ra “Những bài học đau xót”, về việc giới thiệu cán bộ không đủ phẩm chất và năng lực nhưng là cánh hẩu, là họ hàng, là đổi chác… và cũng không loại trừ việc đút lót tiền bạc, của cải để được vào các vị trí trọng yếu… Ông than thở: “Cho đến nay, mặc dù công tác cán bộ đã được đổi mới nhiều, nhưng trên thực tế vẫn không tránh khỏi còn những sai sót nghiêm trọng là kẽ hở để những kẻ tham lam, cơ hội, kém đức kém tài chui vào bộ máy, tạo dựng bè cánh, gây nên những tác hại nghiêm trọng”,

Tiếp theo, ông Sang đề xuất ý kiến: Không thể để tồn tại những kẻ kém đức kém tài, vô liêm sỉ, chạy chức chạy quyền ở trong bộ máy. Rồi ông hiến kế, phải nâng cao cơ chế trách nhiệm, phải rà soát quy trình để chọn được những cán bộ có đủ đức tài làm rường cột quốc gia, đáp ứng được sự mong mỏi của nhân dân.

Đã đến lúc phải đưa ra những yêu sách cụ thể, thiết thực hơn

Nguyễn Kiều Dung

Hôm nay tôi nghe thấy trên Tivi, Nguyễn Phú Trọng nhắc đến Đổi mới Chính trị. Mặc dù không rõ ông ta định ám chỉ điều gì. Đổi mới Chính trị, giống như Đổi mới Kinh tế, là một khái niệm rất rộng, có thể là cả một quá trình kéo dài nhiều năm. Tôi và có lẽ tất cả mọi người đều không tin ông Trọng nói đến Đổi mới Chính trị hàm nghĩa đa nguyên đa đảng triệt để như phương Tây. Tuy nhiên, bây giờ là lúc TW đang nghe ngóng tình hình, thăm dò ý kiến của công dân.

Bao nhiêu năm nay, đã có rất nhiều các hội nhóm, cá nhân đề ra các yêu sách rất to tát (ví dụ đa nguyên đa đảng, luật biểu tình, báo chí tư nhân, trung lập quân đội....). Nếu tôi là lãnh đạo Đảng, tôi cũng sẽ rất băn khoăn với những yêu sách đó, bởi vì 2 lý do: (i) Lý thuyết của chủ nghĩa cộng sản đã sai từ đầu, dẫn đến nhiều tội lỗi đối với dân tộc. Thực hiện những yêu sách đó ngay có thể sẽ gây ra hỗn loạn, dễ mất chính quyền, dễ dẫn đến trả thù; Đấy là điều rất khác đổi giữa chế độ ngày nay với các thể chế trong quá khứ chẳng hạn như Việt nam Cộng hòa (ii) Đảng cộng sản vẫn đang có vị thế mạnh, không dễ gì để họ tự dưng nhả quyền lực ra như vậy.

Đấy là chưa kể những yêu sách đó cũng không được lòng đa số công dân Việt nam ở thời điểm này, bởi người dân cũng rất lo sợ bất ổn. (Theo kết quả điều tra của Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, có đến 90% sinh viên và giảng viên trẻ ủng hộ chế độ độc đảng hiện nay). Chính vì vậy, tôi nghĩ rằng những người yêu nước cần hình dung Đổi mới Chính trị ở Việt nam là một quá trình có thể kéo dài trong nhiều năm, qua nhiều bước, chứ không phải chỉ là một vài hành động diễn ra trong 1, 2 năm.

Bây giờ là lúc những người yêu nước cần đưa ra những yêu sách cụ thể, thiết thực hơn. Họ cần phải tự đề ra yêu sách, bởi giống như Dự thảo Luật Công đoàn Độc lập, nếu để cho Đảng tự xây dựng thì kết quả không ra gì như đã thấy. Hơn nữa, cho dù không được Đảng chấp thuận thì cũng là một lần thu hút sự quan tâm của người dân, thuyết phục công chúng rằng họ là những người rất có trách nhiệm với quốc gia. Những yêu sách đó hoàn toàn hợp lý, không có gì đáng sợ.

Chỉ có những lãnh đạo không tham nhũng mới có khả năng xoay trục sang Mỹ?

An Viên

Vì sao một Ủy viên Bộ Chính trị với mức lương trung bình, lại có hẳn 30 tỷ đồng Việt Nam để tặng cho Nhà nước Lào với tư cách cá nhân. Tại sao ông Nguyễn Phú Trọng đề cao tính “gương mẫu”, nhưng lại im lặng hoàn toàn trước lá thư của tập thể các đảng viên ĐCSVN yêu cầu ông Tổng Bí thư phải công khai tài sản của mình trước Hội nghị T.Ư XII?

https://1.bp.blogspot.com/-uH-bn8jV5Gs/XOGCPVzxCXI/AAAAAAAACFM/RRzbTeSxpTUm5LKgUCnJ7K6E3cK7Z_C6gCLcBGAs/s640/2_jqeo.jpg

Dù kỳ vọng cho một sự đổi mới chính trị, ít nhất là khi đường hướng phát triển quốc gia thoát ly ra khỏi hiện trạng phủ bóng của chính trị Trung Quốc, nhưng đôi khi, người viết nhận thấy một sự ngây thơ trong mớ hỗn độn chính trị của người Việt.

Facebooker Trần Đình Thu, một lần nữa lại đề cao vượt mức tính cá nhân làm nên lịch sử đối với ông Nguyễn Phú Trọng trong một bài viết công khai trên Facebook của mình, rằng chỉ có những lãnh đạo không tham nhũng và có quyền lực mới có khả năng xoay trục sang Mỹ.

Về quyền lực, khi ông Trần Đình Thu khẳng định ông Nguyễn Phú Trọng là quyền lực, thì ông lại vô tình loại bỏ yếu tố tập thể lãnh đạo - yếu tố chủ chốt trong hệ chính trị Việt Nam. Chính Bộ Chính trị mới là nhóm người quyền lực, và họ thỏa hiệp theo số đông để tạo chỗ dựa cho ông Nguyễn Phú Trọng. Nhưng quyền lực hơn nữa trong tạo chỗ dựa cho một ủy viên Bộ Chính trị bất kỳ lại là 200 ủy viên Trung ương Đảng - những người được kế thừa quyền lực mang tên “biểu quyết kỷ luật”, và chính nhóm 200 người này đã “đi đến quyết định không thi hành kỷ luật đối với tập thể Bộ Chính trị và một đồng chí trong Bộ Chính trị; và yêu cầu Bộ Chính trị có biện pháp tích cực khắc phục, sửa chữa khuyết điểm” tại Hội nghị trung ương 6 vào tháng 10/2012. Một quyết định gây bất ngờ với chính ông Nguyễn Phú Trọng.

Tiếp đó, tại Hội nghị T.Ư IX, trong cuộc bỏ phiếu thi hành kỷ luật Tất Thành Cang, dù quyết định cách chức ủy viên trung ương Đảng, nhưng cũng đã có 36% không tán thành. Trong khi đó, Cang là một nhân tố nổi bật liên quan đến lợi ích nhóm về chính sách nói chung và đất đai nói riêng, gây bức xúc dư luận và khiến cho uy tín thành phố Hồ Chí Minh xuống thấp.

20/05/2019

NHÂN SINH TỰ CỔ THÙY VÔ TỬ / LƯU THỦ ĐAN TÂM CHIẾU HÃN THANH

人生自古誰無死 留取丹心照汗青

(Đời người xưa nay ai chẳng chết / Để lại lòng son rọi sử xanh)

Gia Ninh Trần

Hai hôm nay đề tài sôi nổi nhất là bài phát biểu của ông Nguyễn Phú Trọng tại hội nghị TW ĐCS lần thứ 10. Sau cơn bạo bệnh của tuổi già, ông Trọng đã trở lại mạnh mẽ và phát biểu ứng khẩu trong 16 phút khá sắc sảo, nêu lên nhiều câu hỏi, tâm tư về Đảng và Đất nước.

Trước hết phải công nhận ông Trọng là một nhà chuyên môn giỏi, bởi nghề ông được đào tạo là xây dựng đảng và ông đã làm rất tốt để sửa chữa lại Đảng của ông đang xuống cấp rất trầm trọng trong suốt thời gian qua (như đốt lò chẳng hạn). Gần đây thì ông kiêm giữ nhiệm vụ đứng đầu nhà nước, và ông đã bắt đầu lo lắng đến vấn đề giữ vững và phát triển đất nước.

Dân ta và cả ĐCS Việt Nam cũng như thế giới đều công nhận nước Việt Nam ta thuộc nhóm nước theo thể chế Chuyên chính Một đảng. Về phương diện lý luận hay học thuyết, gọi là nhà nước pháp quyền XHCN hay nhà nước chuyên chính vô sản cũng bình thường. Một sự vật, một hiện tượng… được diễn tả bằng các tên gọi khác nhau, tùy ngữ cảnh, tùy mục đích, cũng là chuyện chấp nhận được. Ông Trọng hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Tuy nhiên ông với tư cách mới đứng đầu nhà nước, một nghề mới đối với chuyên môn của ông thì ông chắc chắn phải quan tâm là:
VIỆT NAM ĐANG Ở ĐÂU TRÊN BẢN ĐỒ KINH TẾ THẾ GIỚI?

Xếp hạng thế giới của VIỆT NAM:

Dân số, xếp thứ 15: 95.581.592 người (2017)

Diện tích xếp thứ 66: 331.212 km2

Tổng sản phẩm quốc nội GDP xếp thứ 48: 191,454 tỷ US$ (IMF 2015)

GDP theo đầu người xếp thứ 132: 2.306 US$ (IMF 2017)

PPP theo đầu người xếp thứ 124: 7.378 US$ (IMF 2017)

Những số liệu nói trên cho thấy Việt Nam là một nước lớn về dân số, trung bình về diện tích và nghèo, thậm chí rất nghèo so với thế giới.

Sửa đổi điều lệ đảng: Những đồn bốt phải nhổ

Nguyễn Ngọc Chu

Lịch sử là hôm qua và hôm nay. Không phải cần đến trăm năm, mà sau một ngày đã bị Lịch sử phán xét. Đương quyền thì còn che chắn. Hết quyền thì số phận sẽ khác. Hãy để lại một số phận tốt đẹp để khộng bị lưỡi kiếm Lịch sử hạ xuống sau khi hết quyền lực. Không phải cho riêng mình, mà cho con cháu đời sau.
N.N.C.

I. SỬA ĐỔI ĐIỀU LỆ ĐẢNG: NHỮNG ĐỒN BỐT PHẢI NHỔ

Như đã đề cập ở bài viết SỬA ĐỔI ĐIỀU LỆ ĐẢNG LÀ ĐÒI HỎI BỨC BÁCH CỦA CUỘC SỐNG, việc sửa đổi Điều lệ Đảng đã được TBT Nguyễn Phú Trọng đặt ra trong Diễn văn khai mạc Hội nghị Trung ương 10 ngày 16/5/2019:

“Báo cáo chuyên đề thứ 2 rất quan trọng là báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và việc thi hành Điều lệ Đảng, để xem xét có cần thiết phải sửa đổi Điều lệ Đảng tại đại hội sắp tới hay không?”

Ở đây chỉ nhấn mạnh đến ba vấn đề mang tính kim chỉ nam được viết đầu tiên ngay trong phần mở đầu “Ðảng và những vấn đề cơ bản về xây dựng Ðảng” của Điều lệ Đảng thông qua tại Đại hội XI:

“Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc.

Mục đích của Đảng là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh, không còn người bóc lột người, thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản.

Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan, xu thế thời đại và thực tiễn của đất nước để đề ra Cương lĩnh chính trị, đường lối cách mạng đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân.”

Nói gọn lại, ba vấn đề lớn cần phải thảo luận để sửa đổi Điều lệ Đảng là:

1. Đảng của ai?

2. Mục đích xây dựng đất nước của Đảng là gì?

3. Về chủ nghĩa nền tảng tư tưởng của Đảng.

Sửa đổi Điều lệ Đảng không chỉ ba vấn đề này. Nhưng ba vấn đề này là then chốt. Có tháo được then chốt thì mới đi tiếp đến các điều sau. Vì thế ngoài những điều đã đề cập trong SỬA ĐỔI ĐIỀU LỆ ĐẢNG LÀ ĐÒI HỎI BỨC BÁCH CỦA CUỘC SỐNG, cần thiết phải nói cụ thể hơn về ba điều này.

Ông Trọng tái xuất, nhưng còn sống hay đã chết?

Bùi Quang Vơm

Xin hãy xem bài viết dưới đây như một vở kịch giả tưởng mà các nhân vật đều được tác giả rút ra từ thực tế sân khấu chính trường đương đại Việt Nam. Biết đâu sự xô đẩy của những quan hệ nhân quả không thể ngờ lại làm phát lộ một đôi phần sự thật về cái khả năng có những đột phá nào đấy. BVN trân trọng đăng nhưng xin không can dự vào lôgic tư duy của tác giả.

Bauxite Việt Nam

Đây hình như là câu hỏi của tất cả những người quan tâm tới sự kiện chính trị cả ở trong nước lẫn ngoài nước, cả của người Việt lẫn những người ngoại quốc.

Nhưng câu trả lời thì vẫn chưa có, và chắc chắn sẽ không có, vì sau khi tái xuât hiện ngày 14/5, mặc dù, người ta thấy rõ ràng là ông chưa chết, nhưng còn sống hay không thì không ai trả lời được, vì nhiều lý do:

Một là: ai cũng thấy trên tay trái ông, xuất hiện chiếc đồng hồ điện tử theo dõi nhịp tim, huyết áp và diễn biến thể trạng của ông; trên ngực bên trái, dưới lớp áo sơ mi, người ta thấy hình một chiếc hộp vuông, mà các nhà chuyên gia cho rằng đó là thiết bị trợ tim, nó giúp giữ cho mạch đập nhịp tim lúc bình thường và tạo xung lực kích thích tim đập nhân tạo trong trường hợp tim ông Trọng ngừng đột ngột.

Điều này xác nhận sự cố tai biến tại Kiên Giang là có thật. Nghĩa là sức khỏe của ông có «vấn đề», mà «vấn đề» ở cái tuổi 75 với hai chức trách siêu nặng trên người, thì không chết thật, mới là chuyện lạ. Nghĩa là sống như chết.

Giống như chuyện Khổng Minh chết vì ôm quá nhiều chức trách, dù cố dâng sao giải hạn, ông Trọng có thể «đi» bất cứ lúc nào, không ai biết được.

Hai là, dù rõ ràng ông chưa chết, nhưng ông sẽ phải rời bỏ chiến trường, hoặc để chữa bệnh, hoặc để tránh một cái chết do sự trừng phạt của một bàn tay ác độc nào đấy. Nên ông sống mà cũng như chết rồi.

Bàn tay ác độc nào?

Người ta nghi chuyện tai biến tại Kiên Giang có bàn tay của cha con ông Dũng! Nhưng không có chuyện đó!

- Vì Kiên Giang là «căn cứ địa» của cha con ông Dũng, người được dư luận khẳng định là kẻ «không đội chung trời» với ông Trọng.

Có một quy tắc được xem như định luât là: «Không một sự kiện nào không để lại dấu vết, trừ phi sự kiện đó không diễn ra. Không có một việc làm nào không bị phát hiện, trừ phi việc đó không được làm». Ông Dũng và ông kĩ sư Nguyễn Thanh Nghị không thể không biết định luật đó.

Không ai đưa kẻ thù đến nhà mình để giết, nếu không muốn sẽ cùng chết, thậm chí với trường hợp giết Tổng bí thư - Chủ tịch nước, tức là giết một Hoàng đế, thì còn phải chết nhiều kiếp, nhiều đời sau nữa, vì thành chuyện sẽ được chép lại trong Việt sử.

- Vì trên thực tế, đang có chuyện ngược chiều, có vẻ ông Trọng đang tìm cách khôi phục uy tín và quan hệ với ông Dũng:

Người ta không thể không thấy rẩt rõ rằng gần 1 năm nay, sự xuất hiện của ông Dũng đầy lên trên mặt báo: ông Dũng dự lễ khánhh thành cầu xuyên biển dài nhất Đông Nam Á ở Hải Phòng; ông Dũng ngồi cạnh Lê Thanh Hải, Lê Hồng Anh tại lễ kỷ niêm Quân Khu 9; ông Dũng gặp và ôm hôn ông Nguyễn Thiện Nhân khi nhận huy hiệu 50 năm tuổi đảng; ông Dũng cùng lãnh đạo Thành phố HCM dâng hương đài Liệt sĩ; ông Dũng đứng hàng đầu trong lễ tang ông Đồng Sĩ Nguyên; ông Dũng đứng hàng đầu trong tang lễ ông Đỗ Mười; ông Dũng ngồi hàng ghế đầu bên cạnh ông Nông Đức Mạnh trong Hội nghị gặp các cựu lãnh đạo cao cấp; ông Dũng cười trong Lễ tang ông Lê Đức Anh, có là một hành vi bất kính với vong linh một vị mà ông luôn bị gọi là «con nuôi» không?

Khi lách mình từ phía sau để cười rất tươi, bắt tay ông Nông Đức Mạnh, người ta biết chắc chắn rằng sau đó ông Trọng sẽ cũng bắt tay ông Dũng với cùng nụ cười (chả lẽ quay gót đi và làm mặt lạnh?). Dù báo tránh đưa vì một lý do nào đó, thì cả hội trường cũng sẽ đã chứng kiến, «làm gì có thù oán nào».!

Bàn về dạy, học và làm theo

Nguyễn Đình Cống

Gọi Thầy  là người dạy bảo, bao gồm cả cha mẹ, ông bà, anh chị, cấp trên, Trò  là người học, được dạy bảo, bao gồm cả con cháu, em út, cấp dưới.

Trong việc dạy có câu sau cần được thảo luận: “Thầy dạy cho Trò những điều hay, điều đúng”. Mới nghe tưởng đó là triết lý giáo dục, là nguyên tắc phải triệt để tuân theo. Nhưng nghĩ kỹ lại thấy nó vi phạm nguyên lý sư phạm tiến bộ.

Trước hết là DẠY.  Đó là việc chỉ bảo, truyền đạt kiến thức, kỹ năng, có tính chất áp đặt từ người thầy. Mà mọi sự áp đặt đều không nên dùng cho con người lương thiện, con người tự do, có trí tuệ, đặc biệt là trẻ em. Thứ đến là điều hay, điều đúng. Các điều đó từ đâu ra? Phải chăng nó ở trong kiến thức của thầy, do tích lũy được theo một quan niệm nào đó hợp với thầy? Liệu điều mà thầy cho là đúng có phải là chân lý phổ quát, là điều người học cần đến hay không? Đã từng có nhiều dẫn chứng rằng thầy rất tin vào một điều, đem dạy cho trò, không ngờ trò phát hiện ra sai và cãi lại. Đã từng có bao nhiêu điều sai trái, thầy tin hoặc không tin, vẫn được đem ra dạy, và  trò cứ thế mà học rồi nhầm tưởng nó là chân lý.

Thế thì như thế nào là phù hợp?

Đó là mệnh đề sau: “Thầy hướng dẫn để trò tìm học được điều hay, điều đúng”.

Thấm nhuần câu đó nên khi vào các lớp cao học để trình bày môn Phương pháp luận NCKH và sáng tạo, tôi chỉ nhận làm người hướng dẫn mà không dạy.  Tôi thường nói với học viên: “Không ai có thể dạy được các anh chị khi các anh chị không muốn học, không biết cách học”.

Phật giáo có từ PHÁP, diễn đạt một khái niệm khá rộng, trong đó bao gồm những điều được truyền dạy hoặc hướng dẫn. Có quy tắc “Y Pháp bất y nhân”. Nghĩa là người học cần học Pháp, theo Pháp chứ không cần học và theo người dạy. (Ngoài ra còn: Y nghĩa bất y ngữ,  Y Trí bất y thức, Y Liễu nghĩa kinh bất y bất liễu nghĩa kinh, thành qui tắc Tứ Y).

Quy tắc Y Pháp bất y nhân là một cách học hiệu quả.

Người ta thường yêu cầu Thầy phải có đạo đức, phải gương mẫu, ngoài kiến thức phải có phương pháp sư phạm tốt. Yêu cầu đó là chính đáng, là nêu ra cho người thầy. Nhưng nếu người học đòi hỏi người thầy phải có đủ các đức tính tốt mới theo học, còn nhất định không nghe những lời giảng pháp của một thầy, có gì đó mình không ưa, mặc dầu pháp rất hay,  thì đó là sai lầm.

Thí dụ 1 -  Bạn đang rất muốn học kỹ thuật trồng nấm và bạn ghét người uống nhiều rượu. Bạn tìm được chuyên gia giỏi về trồng nấm để học, nhưng phát hiện ông ta thích uống rượu nên bạn không chịu học với ông ta.

Thí dụ 2 - Môn học rất cần và khó. Thầy dạy khó hiểu và thỉnh thoảng cáu gắt. Bạn không ưa gì thầy và vì thế chán luôn môn học, không chịu khó học để nắm được nội dung mà chỉ tìm cách đối phó.

Lược khảo tư tưởng Hồ Chí Minh, lý tưởng Ngô Đình Diệm

Võ Văn Quản

Ngô Đình Diệm và Hồ Chí Minh đều được cho là những nhân vật có tầm ảnh hưởng nhất trong định hình lịch sử Việt Nam hiện đại. Song qua phân tích, tác giả bài viết không nhận thấy được tầm ảnh hưởng đó trong các chính sách mà họ đưa ra. Ảnh: Không rõ nguồn.

Không thể viết lịch sử bằng định kiến.

Cả hai phía của câu chuyện đều cần phải được xét đến,

ngay cả khi chỉ có một phía mà thôi’

John Betjeman, Tình đầu – Tình cuối (1952)

Sẽ quá đơn giản để làm xấu hình ảnh của một con người, đặc biệt khi những người chấp bút viết lại lịch sử không cùng “phe” với người ấy. Sau Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam, Ngô Đình Diệm chắc chắn là một nhân vật đáng thương như vậy.

Ông bị chính các đồng chí của mình ám sát và được chôn cất vội vàng tại nơi ngày nay là Công viên Lê Văn Tám; bị ác quỷ hóa dưới tay báo chí và các công trình nghiên cứu của “bên thắng cuộc”. Điều chắc chắn là chúng ta rất khó phân tích, bình luận di sản chính trị của Ngô Đình Diệm một cách lý tính mà không tránh khỏi sự tức giận từ cả hai phía của chiến tuyến xưa cũ. Thậm chí sẽ có người cho rằng người viết “phạm thượng” khi dám đặt Ngô Đình Diệm ngang hàng với Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, dù nói gì đi chăng nữa, họ Ngô vẫn là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng nhất trong lịch sử Chiến tranh Việt Nam. Và sẽ là thiếu sót rất lớn nếu chúng ta không thể nghiên cứu về tư tưởng chính trị, quản trị, pháp luật của Ngô Đình Diệm; đặc biệt trong tương quan so sánh với Hồ Chí Minh – nhân vật đã trở thành ngôi sao chính trị từ thập niên 20 của thế kỷ 19, và vụt sáng trở thành thần tượng lãnh đạo trên toàn Việt Nam sau trận Điện Biên Phủ.

Khảo lược so sánh ngắn này hy vọng có thể cung cấp một cái nhìn khách quan mang tính nội hàm thông tin nhiều hơn là bình luận, phê phán hay ca ngợi bất kỳ định hướng nào.

Tư tưởng về sở hữu đất đai

Đất đai cho đến ngày nay vẫn là vấn đề chính trị nhạy cảm nhất tại Việt Nam. Vậy nên không có gì lạ khi người viết đặt tư tưởng của cả hai vị lãnh tụ này trong vấn đề đất đai là thứ cần được nghiên cứu đầu tiên.

Quan điểm riêng của ông Hồ Chí Minh có phần rất thực dụng. Theo ông, nông dân Việt Nam không chỉ là lực lượng nòng cốt cho hoạt động cách mạng tại Việt Nam, mà còn là những người đóng góp nhiều nhất cho cách mạng. Vì vậy, ngay khi chuẩn bị tiếp quản Hà Nội và các tỉnh thành quan trọng phía Bắc, năm 1953, ông đã khẳng định: “Chính phủ quyết định phải triệt để giảm tô, để nông dân được hưởng lợi ích bước đầu của họ, để nông dân hăng hái đóng góp sức người, sức của cho kháng chiến”. Cách nhìn này, vì vậy, chưa phản ánh được một quan niệm, hay nói đúng hơn là niềm tin pháp lý thuần túy của riêng ông về tư hữu đất đai. Nó được dùng để phục vụ cho động cơ chính trị nhiều hơn.

Điều này càng được chứng minh rõ hơn khi xem xét cách tiếp cận về đất đai của lãnh đạo Việt Minh trong giai đoạn họ cần nhiều hậu thuẫn của giới tài phiệt, tư bản và những thương nhân rất linh động. Từ năm 1945 đến năm 1949, khái niệm “người cày có ruộng” (land to the tiller) không bao giờ xuất hiện trong những lời cổ động, thông báo chính thức của lực lượng này, nhằm tránh tình trạng tự cô lập mình với sự ủng hộ của các địa chủ và giới tư sản.

Chỉ sau khi hoàn toàn nắm quyền kiểm soát phần phía trên vĩ tuyến 17, Hồ Chí Minh mới có cơ hội thể hiện đầy đủ tư tưởng của mình về sở hữu đất đai.

Tòa án Nhân dân đặc biệt đang thực hiện hoạt động ‘đấu tố’ của mình tại một vùng nông thôn miền Bắc vào năm 1955. Ảnh: The Dmitri Baltermants Collection/CORBIS

Cải cách ruộng đất là một cuộc cải cách khó để phân tích. Đây là cuộc cải cách mà Bắc Việt cho rằng đã thành công tốt đẹp với những mất mát “trong tầm kiểm soát”; trong khi các nhà nghiên cứu miền Nam Việt Nam thời điểm đó thì cho rằng nó là một cuộc “tắm máu” “man rợ”. Do đó, tác giả sẽ hạn chế đưa ra bình luận chủ quan về vấn đề này.

Tuy nhiên, các cách nhìn về mức độ can thiệp của ông Hồ Chí Minh về cải cách ruộng đất, để từ đó hiểu được cách nhìn của ông về vấn đề này, thì vẫn là một đề tài gây tranh cãi.

Trong tác phẩm From Colonialism to Communism của Hoàng Văn Chí, Socialist Transformation in the Democratic Republic of Vietnam của Giáo sư Alec Holcombe hay Communist Land Policy in North Vietnam của tác giả J. Price Gittinger, họ đều đưa ra các dẫn chứng nhận định rằng Hồ Chí Minh có tham gia tích cực vào việc lên kế hoạch và quá trình diễn ra cải cách ruộng đất. Đặc biệt, ông còn sử dụng bút danh để viết các bài báo đánh địa chủ (mà vụ bà Cát Hanh Long thường được nhắc đến), hay cũng có thể kể đến các chuyến thăm Trung Quốc và Liên Xô để nhận hướng dẫn và chỉ thị thực hiện cải cách.

Ngược lại, nhiều thuyết âm mưu được ghi nhận trong giới sử học quốc tế về thời kỳ này như trong Hồ Chí Minh: Một cuộc đời của Giáo sư William Duiker hay quyển Hanoi’s War: An International History of the War for Peace in Vietnam của Tiến sĩ Nguyễn Thị Liên Hằng, lại phổ biến câu chuyện “hậu cung” rằng sai lầm chính sách của cải cách ruộng đất chủ yếu là do phe thiên tả và thiên cộng sản quốc tế như Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt và Lê Văn Lương chiếm thế thượng phong trong chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thời kỳ bấy giờ. Vì vậy, phe dân tộc chủ nghĩa như Hồ Chí Minh, Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp gần như không có vai trò gì trong cải cách ruộng đất.

Dù sao đi chăng nữa, từ năm 1958, Đảng Lao động Việt Nam nhất trí coi việc áp dụng mô hình Xô Viết (vào Việt Nam) là “một vấn đề mang tính bắt buộc”. Ruộng đất của gần như toàn bộ nông dân miền Bắc lại bị đưa vào hợp tác xã để thực hiện kinh tế tập trung, thực tế cải cách ruộng đất gần như không còn ý nghĩa gì nữa. Do đó, có thể nói tầm nhìn của ông Hồ Chí Minh về đất đai, ít nhất là qua các thể hiện chính sách trong thời ông còn sống, không có sự khác lạ, độc đáo nào so với định hướng của quốc tế cộng sản.

Đối với tư tưởng chống cộng rất rõ ràng của Ngô Đình Diệm, công nhận quyền tư hữu đất đai là một câu chuyện hiển nhiên. Đây là điều tốt. Tuy nhiên, góc nhìn về công bằng đất đai của họ Ngô được cho là không sánh được với đối thủ cộng sản của mình.

Theo thông tin tổng hợp ngắn từ trang History (Vốn thuộc A&E Television Networks, là một công ty truyền thông có uy tín của Hoa Kỳ), cải cách ruộng đất ở miền Nam Việt Nam do Ngô Đình Diệm thực hiện quá trễ, quá chậm và quá hời hợt.

19/05/2019

Rối như tơ vò

(Tương lai Việt Nam vẫn toàn là câu hỏi, theo phát biểu của TBT Trọng)

Châu Đoan

Việt Nam

Ảnh: CHAU DOAN - Xã hội Việt Nam nay có đông thanh thiếu niên với suy nghĩ khác xa thế hệ 'cách mạng' và ngưỡng mộ những nhân vật không thuộc hệ thống chính trị

Phát biểu của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng khi khai mạc Hội nghị Trung ương 10 của ĐCSVN hôm 16/05 ở Hà Nội, nêu ra một loạt câu hỏi về đất nước từ nay đến 2045.

Đầu tiên là về định hướng cho quốc gia.

TBT Nguyễn Phú Trọng đặt câu hỏi:

- Chiến lược là thế nào? Chúng ta định hướng mốc là đến năm 2026 là mốc, năm 2030 là mốc rất quan trọng (100 năm thành lập Đảng) và đến năm 2045 (100 năm thành lập nước).

- Vậy chúng ta định hướng, hình dung ra nước ta vào năm 2030 sẽ là thế nào?