Bauxite Việt Nam

Tô Văn Trường

Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân luôn được gọi là “ngày hội của dân chủ”. Cờ hoa rực rỡ, khẩu hiệu trang trọng, các điểm bỏ phiếu được chuẩn bị chu đáo – tất cả tạo nên bầu không khí thiêng liêng của một quyền chính trị quan trọng. Trong khoảnh khắc lá phiếu được thả vào hòm, mỗi công dân dường như cảm nhận rõ hơn vai trò của mình trong việc góp phần định hình bộ máy quyền lực của Nhà nước.

Mạc Văn Trang

Nguyễn Thị Thuỳ Dương

Giới trẻ phản biện rất cụ thể, thực tế, dễ hiểu…

Mạc Văn Trang

Khi Việt Nam nói Âu châu tăng 60% giá xăng dầu thì tôi đây đang ở Paris. Nhân tiện đây tôi đăng lại thông tin Giá xăng/1 lit và Lương cho 1 giờ của 31 nước tại châu Âu.

Yousef Munayyer, “Why Netanyahu Chose to Strike Iran Now”, Foreign Policy, 10/03/2026

Viên Đăng Huy biên dịch.

Khi bom của Mỹ và Israel dội xuống Tehran vào ngày 1 tháng 3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bộc bạch rằng cuộc chiến với Iran là điều mà ông “hằng khao khát thực hiện suốt 40 năm qua”. Lời thừa nhận đó đặt ra câu hỏi tại sao ông lại chọn đợi đến tận bây giờ mới bắt đầu một cuộc xung đột như vậy.

Thục-Quyên

Bài này không nhằm phán xét đạo đức, mà chỉ mô tả một chiến lược và những hệ quả mang tính hệ thống của nó.

Hành động của Donald Trump, cả trong kinh doanh lẫn chính trị, thường theo một mô thức nhất quán như câu nói nổi tiếng của Pháp “après moi, le déluge” –“sau ta, đại hồng thủy”. Cụm từ này thường được cho là gắn với vua Louis XV và mang ý nghĩa: thờ ơ với những gì xảy ra sau khi mình rời đi hoặc sau khi mình không còn chịu trách nhiệm nữa.

Lê Thân

Chủ nhiệm Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng

Ngày 14/3/1988, tại bãi đá Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa, lực lượng hải quân Trung Quốc đã nổ súng đánh chiếm, khiến 64 chiến sĩ Việt Nam hy sinh. Biến cố ấy không chỉ là một vết thương lịch sử đối với chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông, mà còn là lời nhắc nhở về một quy luật khắc nghiệt của quan hệ quốc tế: khi luật pháp không đủ sức ràng buộc, vũ lực sẽ lên tiếng, và các hiệp định an ninh song phương chỉ là tờ giấy lộn khi một bên không thực hiện.

Gần bốn thập niên đã trôi qua, nhưng bối cảnh quốc tế hôm nay cho thấy “nhiều tiền lệ mới” đang xuất hiện, có thể khiến bài học Gạc Ma trở nên thời sự hơn bao giờ hết.

Nguyễn Hoàng Trang và cộng sự | Dự án Đại Sự Ký Biển Đông

Phân tích dựa trên bản dịch của Viện nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc, Học viện Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ.

Nguyễn Thiện Tống 

Dự án đầu tư xây dựng sân bay Long Thành có tầm quan trọng và quy mô rất lớn. Tôi viết lại các ý kiến của mình tương đối ngắn gọn hơn các bài trước đây đã lần lượt được đăng báo hoặc được tôi đưa lên Facebook như loạt 9 bài năm 2024. 

Tôi đã lần lượt đăng 8 bài như sau để cho thấy rõ một bức tranh toàn thể của dự án sân bay Long Thành và những diễn biến của quá trình quyết định về dự án, cùng những phân tích để cho thấy những sai lầm trong quá trình đó. Cuối cùng tôi cũng đề nghị giải pháp cho tình trạng "sự đã rồi" hiện nay ở Bài 8. 

1. Ý đồ ban đầu của dự án xây dựng sân bay Long Thành là để thay thế và khai tử sân bay Tân Sơn Nhất (đã đăng)

2. Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành (đã đăng)

3. Đánh giá lại mục tiêu và nhu cầu xây dựng sân bay Long Thành (đã đăng)

4. Tổng mức đầu tư 16 tỷ USD cho dự án sân bay Long Thành là rất lãng phí (đã đăng)

5. Báo cáo Dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành không nghiêm túc ngay từ đầu (đã đăng)

6. Làm sao có đủ vốn đầu tư 16 tỷ USD cho toàn bộ 3 giai đoạn xây dựng sân bay Long Thành? (đã đăng)

7. Xây dựng cụm sân bay Tân sơn Nhất – Biên Hòa để phát triển và nâng cao năng lực của trung tâm hàng không lớn nhất Việt Nam

8. Sáng suốt xem xét lại Dự án sân bay Long Thành để đừng cố giấu sai lầm cũ bằng cách tạo ra sai lầm mới

Giáo sư Stephen Young & Tiến sĩ Nguyễn Thế Hùng

Bài chuyên khảo dưới đây được khởi xướng bởi “Caux Round Table for Moral Capitalism” (CRT), như một đóng góp cho các thảo luận chính sách công tại Việt Nam và Hoa Kỳ về các cơ hội tăng trưởng và phát triển của Việt Nam, trong bối cảnh các nguyên tắc đạo lý toàn cầu của CRT dành cho chủ nghĩa tư bản và quản trị nhà nước ngày càng được nhấn mạnh.

Thục-Quyên

Cuộc chiến hiện đang diễn ra giữa Iran và liên minh Mỹ-Israel không xuất hiện một cách đột ngột. Nó là kết quả của một sự biến đổi chiến lược ở Trung Đông, tăng tốc với Abraham Accords (Thỏa thuận Abraham) năm 2020. 

Tô Văn Trường

Đôi khi thử thách lớn nhất của con người không phải là chiến thắng người khác, mà là vượt qua chính mình. Khi lương tri đủ mạnh, con người có thể vượt qua danh dự cá nhân, lợi ích hay nỗi sợ hãi để lựa chọn điều đúng đắn.

Ngược lại, nếu biết sai mà vẫn cố chấp giữ lấy, vì quyền lực, vì sĩ diện hoặc vì những tính toán nào đó mà không dám sửa đổi, thì hậu quả không chỉ dừng lại ở một quyết định. Nó còn để lại dấu hỏi trong lòng xã hội và trong phán xét của lịch sử.

Nguyễn Thiện Tống 

Phần 6. Làm sao có đủ vốn đầu tư 16 tỷ USD cho toàn bộ 3 giai đoạn xây dựng sân bay Long Thành?

Theo Nghị quyết số 94/2005/HQ13 của Quốc hội thì Chính phủ chỉ đạo lập báo cáo nghiên cứu khả thi từng giai đoạn của Dự án và báo cáo Quốc hội thông qua trước khi quyết định đầu tư. 

Sau hơn 4 năm kể từ ngày Quốc hội quyết định chủ trương Dự án đầu tư sân bay Long Thành, đến cuối tháng 7 năm 2019 Bộ GTVT mới có Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 mà trong đó nguồn vốn đầu tư vẫn chưa xác định. 

TS. Ngô Vương Anh

4/2/2026

Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã công bố cuốn sách Quá trình xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa, Trường Sa thời thuộc Pháp vào tháng 12/2025. Tác giả – GS. TS. Hồ Sĩ Quý, đã có những phân tích, diễn giải, lập luận, chứng minh đầy thuyết phục dựa trên các nguồn tài liệu phong phú, đặc biệt là tài liệu trong thời kỳ Việt Nam dưới chế độ thuộc địa của Pháp.

Nguyễn Thiện Tống 

Phần 5. Báo cáo Dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành không nghiêm túc ngay từ đầu

Hiện nay dự án xây dựng sân bay Long Thành đang được dư luận đặc biệt quan tâm sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ sự băn khoăn về nguồn vốn “khủng” tới 16 tỷ USD nhưng không rõ về tính năng vượt trội so với Malaysia và Singapore, không rõ thời gian thu hồi vốn, không rõ hiệu quả kinh tế.

Để trả lời cho những câu hỏi đó, chúng ta cần xem xét lại quá trình dự án xây dựng sân bay Long Thành 16 tỷ USD được quyết định ra sao, đầu tư như thế nào, viễn cảnh tương lai ra sao qua các bài sau:

1. Ý đồ ban đầu của dự án xây dựng sân bay Long Thành là để thay thế và khai tử sân bay Tân Sơn Nhất (đã đăng)

2. Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành (đã đăng)

3. Đánh giá lại mục tiêu và nhu cầu xây dựng sân bay Long Thành (đã đăng)

4. Tổng mức đầu tư 16 tỷ USD cho dự án sân bay Long Thành là rất lãng phí (đã đăng)

5. Báo cáo Dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành không nghiêm túc ngay từ đầu

Trần Trung Đạo 

06.03.2026

Sơ đồ cơ chế chính trị Iran. Ảnh: CNN

Nguyễn Thiện Tống 

Phần 4. Tổng mức đầu tư 16 tỷ USD cho dự án sân bay Long Thành là rất lãng phí 

Hiện nay dự án xây dựng sân bay Long Thành đang được dư luận đặc biệt quan tâm sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ sự băn khoăn về nguồn vốn “khủng” tới 16 tỷ USD nhưng không rõ về tính năng vượt trội so với Malaysia và Singapore, không rõ thời gian thu hồi vốn, không rõ hiệu quả kinh tế.

Để trả lời cho những câu hỏi đó, chúng ta cần xem xét lại quá trình dự án xây dựng sân bay Long Thành 16 tỷ USD được quyết định ra sao, đầu tư như thế nào, viễn cảnh tương lai ra sao?

(1) Ý đồ ban đầu của dự án xây dựng sân bay Long Thành là để thay thế và khai tử sân bay Tân Sơn Nhất (đã đăng)

(2) Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành (đã đăng)

(3) Đánh giá lại mục tiêu và nhu cầu xây dựng sân bay Long Thành (đã đăng)

(4) Tổng mức đầu tư 16 tỷ USD cho dự án sân bay Long Thành là rất lãng phí 

BBC - 9 tháng 3 2026

Quan chức ngoại giao cao nhất của Trung Quốc nói rằng các cuộc đàm phán về bộ quy tắc vàng để quản lý tình hình tại Biển Đông có thể hoàn tất giai đoạn tham vấn 'vào cuối năm nay'.

Xét lời lẽ của ông Vương Nghị, có thể thấy dù biểu đạt sự lạc quan, nhưng cốt lõi ở đây là Trung Quốc muốn xây dựng hình ảnh của mình là một nước lớn, sẵn sàng xây dựng các luật chơi cùng cộng đồng quốc tế. Điều này dường như nhằm tạo nên sự tương phản trong một bối cảnh mà trật tự quốc tế dựa trên luật lệ đang bị thách thức chưa từng có. Xuyên suốt phát biểu của mình, nhà ngoại giao Trung Quốc luôn tìm cách nêu bật thiện chí của Bắc Kinh, đồng thời tìm cách đẩy trách nhiệm, hay đổ lỗi, cho Philippines.

Thế nên, dù lời lẽ của ông Vương Nghị là "lạc quan", nhưng hồi kết viên mãn cho một ý chí chính trị ba thập niên của ASEAN hẳn sẽ vẫn còn xa.

Trọng Thành

09/03/2026 

Cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran khai màn ngày 28/02/2026 với các cuộc oanh kích chính xác, hạ sát lãnh đạo tối cao Ali Khamenei và nhiều thành phần cao cấp của chế độ. Chiến tranh tiếp diễn ra với cường độ cao và lan rộng sang nhiều nước láng giềng. Viễn cảnh của xung đột Trung Đông với cường quốc quân sự số một thế giới cùng Israel tấn công một chế độ thần quyền, kiểm soát xã hội với bàn tay sắt và có tiềm lực quân sự đáng kể, là điều khó đoán định. 

Ngày chiến tranh thứ 10: Quyền lực tối cao tại Iran được chuyển giao từ giáo chủ Ali Khamenei sang con trai Mojtaba. Ảnh chụp ngày 09/03/2026.  AP - Vahid Salemi

Yun Sun, “Why China Won’t Help Iran”, Foreign Affairs, 05/03/2026

Viên Đăng Huy biên dịch 

Nguyễn Thiện Tống 

Phần 3. Đánh giá lại mục tiêu và nhu cầu xây dựng sân bay Long Thành

Hiện nay dự án xây dựng sân bay Long Thành đang được dư luận đặc biệt quan tâm sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ sự băn khoăn về nguồn vốn “khủng” tới 16 tỷ USD nhưng không rõ về tính năng vượt trội so với Malaysia và Singapore, không rõ thời gian thu hồi vốn, không rõ hiệu quả kinh tế.

Để trả lời cho những câu hỏi đó, chúng ta cần xem xét lại quá trình dự án xây dựng sân bay Long Thành 16 tỷ USD được quyết định ra sao, đầu tư như thế nào, viễn cảnh tương lai ra sao?

(1) Ý đồ ban đầu của dự án xây dựng sân bay Long Thành là để thay thế và khai tử sân bay Tân Sơn Nhất (đã đăng)

(2) Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành (đã đăng)

(3) Đánh giá lại mục tiêu và nhu cầu xây dựng sân bay Long Thành