Bauxite Việt Nam

Tác giả: Phạm Phan Long, P.E.

Tháng Một 2026

Lời giới thiệu của Viet Ecology Press

KS Phạm Phan Long khám phá sông Hậu đã bị xóa mờ, thậm chí xóa bỏ trên các bản đồ của Mekong River Commission (MRC), đã viết và gởi thư báo cáo và yêu cầu MRC vẽ cả hai nhánh sông Mekong rõ ràng như nhau, cùng có mặt trên tất cả các bản đồ của họ; đến nay vẫn chưa được trả lời; do đó tác giả viết thêm tài liệu này gửi cho đại diện các nước trong MRC Joint Committee khuyến cáo họ đặt Mekong River Secretariat trước trách nhiệm giải thích và giải quyết sự việc này.

Lời giới thiệu của KS Nguyễn Đức Toản

Đây là một cảnh báo nghiêm túc và rất đáng suy ngẫm về tính chính xác khoa học và trung lập địa lý trong các sản phẩm bản đồ - dữ liệu của Mekong River Commission. Việc Sông Hậu (Bassac) - một nhánh phân lưu mang gần 50% lưu lượng, đóng vai trò then chốt về phù sa, đa dạng sinh học và chống xâm nhập mặn - bị làm mờ hoặc “biến mất” trên nhiều bản đồ gần đây không còn là lỗi kỹ thuật thuần túy, mà đã chạm đến chuẩn mực khoa học và trách nhiệm thể chế.

Việc đối chiếu chặt chẽ giữa bản đồ, trạm quan trắc và dữ liệu thủy văn đã cho thấy sự thiếu nhất quán trong biểu đạt không gian. Trong bối cảnh ĐBSCL chịu sức ép lớn từ biến đổi khí hậu và quy hoạch thượng nguồn, việc “im lặng hóa” một dòng sông là điều không thể xem nhẹ. Đây là lời nhắc rõ ràng rằng: minh bạch dữ liệu không gian chính là nền tảng của quản trị bền vững.

Nếu không lên tiếng kịp thời, việc “xóa mờ trên bản đồ” rất dễ dẫn đến xóa mờ trong chính sách và đầu tư. Đây là lời nhắc mạnh mẽ rằng: bản đồ không trung lập; nó định hình nhận thức, và nhận thức sẽ định hình số phận dòng sông.

Thái Hạo

Việc chính quyền tỉnh Thanh Hóa chi 17 tỉ đồng để “gia cố” “hòn Vọng Phu” này, hôm qua tôi đã có bài tra cứu về gốc tích và tên gọi của nó. Bước đầu, với những tư liệu có được, tạm kết luận rằng, đến đầu thế kỷ 20 khối đá này vẫn còn được gọi là “thạch trụ”, “thiên thạch trụ” và do người dân khai thác đá chừa lại mà thành (để làm mốc), chứ không phải hoàn toàn thiên tạo và cũng không được gọi là “hòn Vọng Phu”. Tổng đốc Thanh Hóa, tác giả của Thanh Hóa kỷ thắng Vương Duy Trinh còn khẳng định: việc tưởng tượng ra “hòn vọng phu” là bịa đặt. Xem bài viết ở đây: https://www.facebook.com/share/p/1AwZRCCfjP/

Hoàng Dũng

52 năm trước, ngày 19-1-1974, Thiếu tá Nguyễn Thành Trí, hạm phó hộ tống hạm Nhựt Tảo, hy sinh trong trận chiến Hoàng Sa để bảo vệ Tổ quốc.

Lê Thân – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng

16-1-2026

Nguyễn Khắc Giang

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam khai mạc ngày 19/1, với khoảng 1.600 đại biểu nhóm họp để hợp thức hóa những quyết định đã được dàn xếp trong nhiều tháng trước đó. Nhưng kỳ đại hội này có thể sẽ là sự kiện quan trọng nhất trong một thế hệ. Không chỉ quyết định ai sẽ nắm quyền trong chính trường Việt Nam đến năm 2031, Đại hội còn cho thấy liệu hệ thống một đảng có thể tự điều chỉnh để đáp ứng những đòi hỏi mới của thời đại, hay sẽ “đông cứng” dưới một bộ máy an ninh vốn chưa bao giờ có ảnh hưởng lớn đến thế.

Mạc Văn Trang 

(Mình già, đầu óc lú lẫn. May có thằng “cháu” AI nó khai sáng cho, bớt ngu)!

Tô Văn Trường

Lịch sử dân tộc và bài học các quốc gia đều cho thấy: Tăng trưởng chỉ bền rễ sâu nếu dựa trên sức dân – Khi hộ kinh doanh nhỏ được tạo điều kiện tồn tại và lớn lên, khi người lao động tự do cảm thấy mình được bảo vệ thay vì bị đè nặng bởi quy định, khi an sinh được coi là nền móng chứ không phải gánh nặng ngân sách. Nội lực quốc gia sẽ mạnh lên từ mỗi quầy sạp, mỗi con phố, mỗi bàn tay lao động.

Tố Uyên 

Ôi chao ôi! Tinh thần đấu tố bất diệt, muôn năm, và con đường đi tới văn minh còn rất dài và rất xa. 

Thái Hạo 

Mấy ngày nay dư luận báo chí và mạng xã hội khá ồn ào xung quanh việc UBND tỉnh Thanh Hóa đã chi 17 tỷ đồng để “gia cố” hòn Vọng Phu trên núi Nhồi (còn gọi là núi An Hoạch ở TP Thanh Hóa cũ), và hình ảnh “trắng sáng” lạ thường của nó sau khi hoàn thành dự án.

Mạc Văn Trang 

Mình già, đầu óc lú lẫn. May có thằng “cháu” AI nó khai sáng cho, bớt ngu!

KTS. Trần Tuấn (Nhóm nghiên cứu Không gian mặt nước Hà Nội – HWSUD)

Khang Vũ, “The U.S. Raid on Venezuela: The View from Hanoi”, The Diplomat, 13/01/2026

Viên Đăng Huy biên dịch

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump sử dụng vũ lực để bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, việc chính quyền của ông tuyên bố Washington có quyền dùng vũ lực chiếm Greenland, cùng những đe dọa sử dụng lực lượng quân sự chống lại Colombia, Cuba và Mexico cho thấy Mỹ đang tập trung vào việc khẳng định sự thống trị tại Tây Bán Cầu, như đã đề ra trong Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) năm 2025. Việc một cường quốc xem thường chủ quyền của các nước nhỏ đã vô tình tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, làm giảm đi rào cản đạo đức cho các cường quốc khác hành động tương tự. Điều này càng trở nên rõ rệt khi Washington vừa ép Ukraine phải đổi đất lấy hòa bình với Nga.

Phan Minh Tuấn 

Xung đột giữa Nga và Ukraine không thể được hiểu nếu chỉ nhìn nó như một cuộc chiến tranh vì lãnh thổ, an ninh hay liên minh. Những cách tiếp cận đó chỉ mô tả được bề mặt của vấn đề, nhưng không chạm tới lý do vì sao cuộc xung đột này mang tính bền bỉ, cực đoan và kháng giải pháp đến vậy. Cốt lõi của mâu thuẫn không nằm ở việc hai bên muốn gì, mà nằm ở việc hai bên hiểu mình là ai, và từ đó, hiểu thế nào là hợp pháp, là chính đáng, là không thể nhượng bộ. 

Mạc Văn Trang 

(Mình già, đầu óc lú lẫn. May có thằng “cháu” AI nó khai sáng cho, bớt ngu)!

Hoàng Thị Minh Hồng 

Khi nào Việt Nam mình – xã hội dân sự, phi lợi nhuận nở rộ, người làm nonprofits có thể vênh váo, thì mình mới coi là đất nước phát triển. Phát triển không chỉ là GDP. Phát triển còn là việc trao không gian cho người dân cùng tham gia giải quyết vấn đề của đất nước mình.

Đỗ Kim Thêm 

Các cuộc biểu tình chống chế độ thần quyền tại Iran vẫn còn đang tiếp diễn. Điểm đáng chú ý trong làn sóng biểu tình lần này là việc nhiều người dân công khai kêu gọi Reza Pahlavi – con trai của Quốc vương Shah bị lật đổ năm 1979, hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ – trở về Iran để nắm giữ vai trò lãnh đạo. Reza Pahlavi bất ngờ trở thành một gương mặt nổi bật trên chính trường đầy biến động khi ông tự xác định mình là đại diện của phe đối lập Iran ở hải ngoại.

(Bài này chỉ nói về Cuba, không có ý đề cập thêm chỗ nào cả)

Nguyễn Thông 

Một khát vọng vĩ đại, đôi khi cũng đem lại thảm họa vĩ đại. Thật tiếc cho con người, nhất là cho nhân dân gánh chịu nó.

Bùi Anh Chiến 

Dân chủ là một cuộc rèn luyện lâu dài, đôi khi mệt mỏi, đôi khi ồn ào, đôi khi đầy tranh cãi, nhưng nếu nhân loại muốn tiến lên bằng tri thức, bằng sáng tạo và bằng phẩm giá, thì dân chủ vẫn là con đường hợp lý nhất: không phải vì nó dễ dàng, mà vì nó nhân bản, không phải vì nó hoàn hảo, mà vì nó biết tự cải thiện, không phải vì nó không có bóng tối, mà vì nó luôn mở cửa cho ánh sáng bước vào.

Imran Bayoumi, “Trump’s Greenland Threats Paper Over a Lack of Arctic Strategy”, Foreign Policy, 08/01/2026.

Lê Mạnh Cường biên dịch

Những nỗ lực của Mỹ trong việc đối phó với Nga và Trung Quốc cần có sự hỗ trợ từ đồng minh thay vì xem họ như những mục tiêu.

Mark Vorosilov 

BTV "Người Việt Kyiv" biên dịch 

Nga tìm cách thể hiện mình là một cường quốc, nhưng trên thực tế, nước này đã phải chịu một loạt thất bại nhục nhã trên khắp thế giới. Điều này được một nhà bình luận của tờ báo Thụy Sĩ Neue Zürcher Zeitung, Andreas Ruesch, viết trong bài báo có tựa đề "Putin đang dẫn đất nước mình đến thảm họa", phân tích hậu quả của các chính sách của ông ta.