38.800 doanh nghiệp rời thị trường – Vì sao?

Tô Văn Trường

Hơn 38.800 doanh nghiệp tại TP.HCM đã phải rời thị trường chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026, cao hơn hẳn con số 34.096 doanh nghiệp thành lập mới. Là đầu tàu kinh tế của cả nước, những biến động tại TP.HCM không chỉ là câu chuyện của riêng một địa phương mà là "hàn thử biểu" phản ánh sức khỏe chung của khối kinh tế tư nhân.

Gen Z

Thái Hạo 

Gen Z Việt Nam là thế hệ trẻ khỏe và đông đảo nhất của đất nước trong giai đoạn hiện nay. Các em thông minh, nhạy cảm, hòa nhập và thích nghi nhanh với mọi biến chuyển của nền kinh tế cũng như các vấn đề xã hội toàn cầu. Nếu để mất niềm tin của thế hệ này, đồng nghĩa với một mất mát quá lớn cho tương lai phát triển của quốc gia.

Chủ nhật luận

Nguyễn Thông

Làm lãnh đạo, nên nói ít thôi, đừng cố phải lập ngôn, phát ngôn chứng tỏ mình. Từ phát ngôn tới ngoa ngôn không có ranh giới, dễ bị thiên hạ chê cười. Hãy lấy thực chất công việc, hiệu quả công việc làm thước đo để tự đánh giá mình. Chứ nói hay, đứa trẻ con cũng nói được.

Xưa nay, tự cổ chí kim, những ai nói nhiều, vặn to loa thường rỗng. Lý luận nhiều chỉ cốt làm màu, che giấu thực chất mình. Sự phù phiếm có thể lừa được người đời trong ngắn ngủi, chứ không bao giờ thành công. Làm gì có sự thành công từ lý luận suông.

Từ GDP đến LEVI: Việt Nam có thể kiến tạo một mô hình phát triển lấy hạnh phúc làm đích đến?

Tô Văn Trường

Khách quan nhìn nhận, GDP vẫn là chỉ báo cốt lõi của sức khỏe nền kinh tế. Tuy nhiên, một quy mô GDP phình to không tự động hoán chuyển thành chất lượng sống ưu việt hơn, cấu trúc gia đình bền vững hơn, hệ sinh thái trong lành hơn hay củng cố được niềm tin của xã hội.

Xã hội dân chủ tri thức

Nguyễn Văn Dân

Có một suy nghĩ khá phổ biến trong dân chúng Việt Nam hiện nay là: “Phải cai trị nghiêm khắc, nếu để cho dân chủ tự do thì sẽ loạn”. Đây là tâm lý ngộ nhận về dân chủ, hay nói đúng hơn là sự thiếu hiểu biết về dân chủ, là sự đồng nhất dân chủ với hành động của đám đông ô hợp, là sự từ bỏ quyền làm chủ bản thân để nhờ cậy đến người khác. 

Cần phải xác định rằng dân chủ không phải là “vô chính phủ”, mà là việc thực thi quyền làm chủ của mỗi bản thân để “cùng tham gia quản trị đất nước”.

Khi bê bối cá nhân trở thành gánh nặng chính trị

Le Dung

Xu hướng chung của nếp sống ở một số quốc gia phương Đông, trong một số tình huống, là đi ngược lại tôn chỉ pháp luật bất vị thân. Đặc biệt là khi đương sự có liên quan đến giới công quyền, hay đang làm việc trong hệ thống chính trị cầm quyền, còn bên bị hại là người dân, vốn không có các mối quan hệ đó.

Việc người trẻ đặt hoa, tạo dựng các bức hoạ biểu lộ sự phản kháng và lên án bất công là việc thưng thấy, nhất là khi họ có kiến thức pháp luật, hay tối thiểu là biết so sánh các vụ việc có tính chất tương đồng.

Nỗi sợ – vũ khí của độc tài, cũng là kẻ thù của độc tài

Quoc Dung Hoang

6͏ ͏t͏h͏á͏n͏g͏ ͏8͏ ͏

Người ta thường nói rằng NỖI SỢ LÀ NỀN TẢNG CỦA MỌI CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI. Chính nỗi sợ khiến người dân im lặng, khiến đối lập tê liệt và giúp nhà độc tài duy trì quyền lực trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Điều đó đúng. Nhưng lịch sử còn kể một câu chuyện khác, ít người để ý hơn: cũng chính nỗi sợ ấy, lại trở thành nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của chính nhà độc tài.

Một chiêu trò gian lận quy mô lớn từng mang lại món hời

Peter NavarroThe New York Times Aug. 13, 2026

(Peter Navarro là trợ lý của Tổng thống Trump kiêm cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất).

Ba Sàm lược dịch

Đôi lời: Bài viết của nhân vật cứng rắn về kinh tế hàng đầu trong chính quyền Trump, trợ lý của Tổng thống kiêm cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất, Peter Navarro, trên tờ báo nhiều độc giả số 1 ở Mỹ.

Ông ta cũng là người “sáng tạo” ra cái khái niệm đau đớn gắn chết vào VN (785. “Việt Nam là thuộc địa kinh tế của Trung Quốc”: Cố vấn Nhà trắng Peter Navarro nói về gian lận phi thuế quan của VN).

Tuy nhắm vào mấy chục nước bị cho là nơi được Trung Quốc lợi dụng đưa hàng “trung chuyển” vào Mỹ để lách các quy định thuế quan cao, nhưng VN vẫn được “ưu tiên” số một.

Câu chuyện cho thấy hai điều quan trọng.

Với VN, quá lâu rồi “tự sướng” với khái niệm “Trung Quốc+1”; rồi tới hồi Trump siết bù loong, mới té ngửa, … Nghe chừng hơi bị muộn rồi.

Với Mỹ, hàng chục năm rồi, cách tiếp cận với hai xứ cộng sản này loanh quanh chỉ dân chủ, nhân quyền này nọ. Chả mùi mè gì! Tới thời Trump, khác rồi, nó thực dụng hơn, mà lại đánh vào cái cốt tử – giả vờ “kinh tế thị trường”. Lợi dụng nhau để kiếm chác từ Mỹ. Mà VN vẫn là kẻ chịu thiệt nhất, còn lợi xuất siêu với Mỹ chỉ tổ làm yếu chính mình trong dài lâu.

Nhưng xem ra đòn thuế này nó lại tốt cho VN, bớt để TQ lợi dụng, còn mình thì buộc phải phát triển bằng thực lực, chứ không mãi kiểu lắp ráp, đóng gói, rồi tự ngợi ca xuất siêu, GDP cao … trong khi vẫn mang cái tiếng đau đớn nữa là “không làm nổi con ốc vít“.

Ba Sàm

Mối nguy hiểm toàn cầu từ các mô hình AI do nhà nước Trung Quốc kiểm soát

Vương Á Thu World Politics Review ngày 31 tháng 7 năm 2026

Lê Lam Kiều biên dịch và bình luận

Bài viết “Mối nguy hiểm toàn cầu từ các mô hình AI do nhà nước Trung Quốc kiểm soát” của tác giả Vương Á Thu đã làm rõ nguy cơ thao túng thông tin tinh vi thông qua việc “tô vẽ, nhào nặn và bóp méo” sự thật của các mô hình AI Trung Quốc nhằm định hình môi trường thông tin toàn cầu và bình thường hóa các khái niệm độc tài. Tác giả cũng chỉ ra điểm khác biệt mấu chốt nằm ở tính thể chế: các công ty AI Trung Quốc buộc phải tuân thủ các yêu cầu chính trị không thể chối từ, trong khi các hệ thống phương Tây dù có thể vô tình tái tạo các thông tin xuyên tạc nhưng vẫn chịu áp lực kiểm toán và sửa chữa. 

Tuy nhiên, vẫn có những điểm chưa thỏa đáng trong lập luận của tác giả. Trước hết là việc đánh giá quá cao năng lực định hình tư tưởng của hệ thống kiểm duyệt mà xem nhẹ tính chủ động của người dùng, những người luôn có khả năng vượt tường lửa và sáng tạo ngôn ngữ mã hóa để phá vỡ tính độc quyền của hệ sinh thái khép kín. Hơn thế nữa, bài viết chưa nhìn nhận thấu đáo hệ quả kỹ thuật của việc cắt xén dữ liệu cực đoan, đó là đẩy AI vào một vòng lặp thông tin khép kín dẫn đến thoái hóa dữ liệu, khiến tri thức cốt lõi trở nên lỗi thời và làm mô hình hoàn toàn bất lực trong việc dự báo những rủi ro vĩ mô thực tiễn. Cuối cùng, chính sự thiên lệch mang tính “đóng băng” do áp đặt thể chế mà tác giả đề cập lại vô tình tự tước đi khả năng cạnh tranh dài hạn của công nghệ này, trái ngược hoàn toàn với sự linh hoạt của các hệ thống mở mang tính động, nơi không gian tự do cho phép AI không ngừng được tinh chỉnh để thích ứng với những bài toán phức tạp phát sinh của thời đại. 

Học để biết… tự học

Giang Công Thế

Bớt coi điểm số là mục tiêu cuối cùng, bớt bắt trẻ học những thứ chúng có thể tự học, bớt những bài tập chỉ để chứng minh rằng tối qua chúng chưa được ngủ.

Tăng đọc sách, tăng tranh luận, tăng câu hỏi, tăng những bài toán không có sẵn đáp án.

Cho trẻ được sai, được nghĩ khác và quan trọng nhất, cho chúng thời gian để tò mò.

Bởi một đứa trẻ tò mò hôm nay có thể trở thành một người tự học ngày mai.

Còn một đứa trẻ chỉ quen chờ thầy cô cho đáp án thì lớn lên rất dễ trở thành một người trưởng thành… chờ sếp chỉ việc. Đến lúc ấy, chúng ta lại phải cải cách tiếp.

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn