Bauxite Việt Nam

Nguyễn Ngọc Chu

Hoàng Tư Giang

Chủ tịch UBND TP.HCM vừa đặt một câu hỏi đáng suy nghĩ: Vì sao chỉ trong 7 tháng đã có hơn 38.800 doanh nghiệp của thành phố rút khỏi thị trường?

BBC - 14 tháng 8 2026

Chụp lại hình ảnh: Ảnh vệ tinh thể hiện sự thay đổi của chân đèo Hải Vân. Nguồn hình ảnh: Planet Labs PBC/BBC

Ngô Mạnh Hùng 

 August 15, 2026

Dạo này cụm từ “Gen Z” xuất hiện khắp nơi. Từ chuyện công sở, chuyện yêu đương, cho tới chuyện xuống đường biểu tình ở nửa vòng trái đất. Vậy Gen Z là ai, và tại sao thế hệ này lại gây chú ý đến vậy?

Quoc Dung Hoang

6͏ ͏t͏h͏á͏n͏g͏ ͏8͏ ͏

Người ta thường nói rằng NỖI SỢ LÀ NỀN TẢNG CỦA MỌI CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI. Chính nỗi sợ khiến người dân im lặng, khiến đối lập tê liệt và giúp nhà độc tài duy trì quyền lực trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Điều đó đúng. Nhưng lịch sử còn kể một câu chuyện khác, ít người để ý hơn: cũng chính nỗi sợ ấy, lại trở thành nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của chính nhà độc tài.

Trần Huy Mẫn - August 15, 2026

Hình ảnh vệ tinh của Eo biển Hormuz – nơi địa lý biến thành quyền lực chiến lược. Iran nằm ngay phía bắc tuyến hàng hải, trong khi Oman và UAE kiểm soát phần lớn bờ phía nam.

Peter Navarro, The New York Times , Aug. 13, 2026

(Peter Navarro là trợ lý của Tổng thống Trump kiêm cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất).

Ba Sàm lược dịch

Đôi lời: Bài viết của nhân vật cứng rắn về kinh tế hàng đầu trong chính quyền Trump, trợ lý của Tổng thống kiêm cố vấn cấp cao về thương mại và sản xuất, Peter Navarro, trên tờ báo nhiều độc giả số 1 ở Mỹ.

Ông ta cũng là người “sáng tạo” ra cái khái niệm đau đớn gắn chết vào VN (785. “Việt Nam là thuộc địa kinh tế của Trung Quốc”: Cố vấn Nhà trắng Peter Navarro nói về gian lận phi thuế quan của VN).

Tuy nhắm vào mấy chục nước bị cho là nơi được Trung Quốc lợi dụng đưa hàng “trung chuyển” vào Mỹ để lách các quy định thuế quan cao, nhưng VN vẫn được “ưu tiên” số một.

Câu chuyện cho thấy hai điều quan trọng.

Với VN, quá lâu rồi “tự sướng” với khái niệm “Trung Quốc+1”; rồi tới hồi Trump siết bù loong, mới té ngửa, … Nghe chừng hơi bị muộn rồi.

Với Mỹ, hàng chục năm rồi, cách tiếp cận với hai xứ cộng sản này loanh quanh chỉ dân chủ, nhân quyền này nọ. Chả mùi mè gì! Tới thời Trump, khác rồi, nó thực dụng hơn, mà lại đánh vào cái cốt tử – giả vờ “kinh tế thị trường”. Lợi dụng nhau để kiếm chác từ Mỹ. Mà VN vẫn là kẻ chịu thiệt nhất, còn lợi xuất siêu với Mỹ chỉ tổ làm yếu chính mình trong dài lâu.

Nhưng xem ra đòn thuế này nó lại tốt cho VN, bớt để TQ lợi dụng, còn mình thì buộc phải phát triển bằng thực lực, chứ không mãi kiểu lắp ráp, đóng gói, rồi tự ngợi ca xuất siêu, GDP cao … trong khi vẫn mang cái tiếng đau đớn nữa là “không làm nổi con ốc vít“.

Ba Sàm

BBC - 14 tháng 8 2026

Nhiều bó hoa tươi đã được ai đó đặt dưới một gốc cây bên đường phố thủ đô Hà Nội trong những ngày gần đây. Cử chỉ thầm lặng này dường như là biểu hiện của một hành động phản kháng quyết liệt.

BBC - 13 tháng 8 2026

Khát vốn, ngân hàng Việt Nam tìm các khoản vay từ nhà băng nước ngoài

BBC Tiếng Việt - 13 tháng 8 2026 

Vương Á Thu | World Politics Review ngày 31 tháng 7 năm 2026

Lê Lam Kiều biên dịch và bình luận

Bài viết “Mối nguy hiểm toàn cầu từ các mô hình AI do nhà nước Trung Quốc kiểm soát” của tác giả Vương Á Thu đã làm rõ nguy cơ thao túng thông tin tinh vi thông qua việc “tô vẽ, nhào nặn và bóp méo” sự thật của các mô hình AI Trung Quốc nhằm định hình môi trường thông tin toàn cầu và bình thường hóa các khái niệm độc tài. Tác giả cũng chỉ ra điểm khác biệt mấu chốt nằm ở tính thể chế: các công ty AI Trung Quốc buộc phải tuân thủ các yêu cầu chính trị không thể chối từ, trong khi các hệ thống phương Tây dù có thể vô tình tái tạo các thông tin xuyên tạc nhưng vẫn chịu áp lực kiểm toán và sửa chữa. 

Tuy nhiên, vẫn có những điểm chưa thỏa đáng trong lập luận của tác giả. Trước hết là việc đánh giá quá cao năng lực định hình tư tưởng của hệ thống kiểm duyệt mà xem nhẹ tính chủ động của người dùng, những người luôn có khả năng vượt tường lửa và sáng tạo ngôn ngữ mã hóa để phá vỡ tính độc quyền của hệ sinh thái khép kín. Hơn thế nữa, bài viết chưa nhìn nhận thấu đáo hệ quả kỹ thuật của việc cắt xén dữ liệu cực đoan, đó là đẩy AI vào một vòng lặp thông tin khép kín dẫn đến thoái hóa dữ liệu, khiến tri thức cốt lõi trở nên lỗi thời và làm mô hình hoàn toàn bất lực trong việc dự báo những rủi ro vĩ mô thực tiễn. Cuối cùng, chính sự thiên lệch mang tính “đóng băng” do áp đặt thể chế mà tác giả đề cập lại vô tình tự tước đi khả năng cạnh tranh dài hạn của công nghệ này, trái ngược hoàn toàn với sự linh hoạt của các hệ thống mở mang tính động, nơi không gian tự do cho phép AI không ngừng được tinh chỉnh để thích ứng với những bài toán phức tạp phát sinh của thời đại. 

Giang Công Thế

Bớt coi điểm số là mục tiêu cuối cùng, bớt bắt trẻ học những thứ chúng có thể tự học, bớt những bài tập chỉ để chứng minh rằng tối qua chúng chưa được ngủ.

Tăng đọc sách, tăng tranh luận, tăng câu hỏi, tăng những bài toán không có sẵn đáp án.

Cho trẻ được sai, được nghĩ khác và quan trọng nhất, cho chúng thời gian để tò mò.

Bởi một đứa trẻ tò mò hôm nay có thể trở thành một người tự học ngày mai.

Còn một đứa trẻ chỉ quen chờ thầy cô cho đáp án thì lớn lên rất dễ trở thành một người trưởng thành… chờ sếp chỉ việc. Đến lúc ấy, chúng ta lại phải cải cách tiếp.

Mai Phan Lợi 

Nguyễn Văn Tuấn

Cyrille Bret, Laura Gozzi, Anh Vũ

Đinh Kim Phúc

Đá Vành Khăn là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Trung Quốc giành kiểm soát đá này từ tháng 2 năm 1995, gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị với Philippines. Trung Quốc đã thành lập xã khu Mỹ Tế thuộc quận Nam Sa, có trụ sở đặt tại đảo nhân tạo trên đá Vành Khăn mà Trung Quốc gọi là đảo Mỹ Tế, xã này gồm đảo Mỹ Tế và các đảo, đá phụ cận.

Nhưng Vương Nghị - Bộ Ngoại giao Trung Quốc vẫn cứ lặp đi lặp lại nhiều lần rằng: "Trung Quốc không có kế hoạch quân sự hóa Đá Vành Khăn"?

Mai Phan Lợi 

Câu chuyện "Mùa hè AI nổi loạn" không phải là tin giả, cũng không phải viễn cảnh phim ảnh về AI tự ý thức tấn công loài người. Đó là một chuỗi sự cố kỹ thuật có thật, được chính các hãng công nghệ lớn nhất thế giới tự nguyện công bố trong vòng chưa đầy ba tuần — điều hiếm gặp trong ngành vốn không mấy cởi mở với việc tự vạch lỗi. 

Tính hệ thống nằm ở chỗ: khi model ngày càng có năng lực tự chủ cao, một lỗi cấu hình nhỏ hoặc một lỗ hổng chưa biết cũng đủ để logic "làm mọi cách đạt mục tiêu" trong phòng thí nghiệm tràn ra hệ thống thật. 

Nhưng con số 82% mà nhiều bản tóm tắt tiếng Việt đang lưu hành — kể cả bản làm cơ sở cho bài viết này — là một thống kê ghép nhầm nguồn, cần được tách bạch rõ trước khi trích dẫn lại.

Tuan Huynh 

Dạo gần đây, cụm từ “không thể bỏ lỡ cơ hội phát triển” xuất hiện khá nhiều. Nó thường được dùng để thúc đẩy một quyết định, rút ngắn thời gian cân nhắc, tạo cảm giác rằng nếu không làm ngay thì cơ hội sẽ biến mất và chúng ta sẽ mãi mãi tụt lại phía sau. Câu nói này nghe rất hợp lý, bởi trong kinh doanh, công nghệ và đầu tư, thời điểm quả thật rất quan trọng. Có những cơ hội thị trường chỉ xuất hiện trong một khoảng thời gian ngắn; có những công nghệ nếu không tiếp cận sớm thì người khác sẽ đi trước; có những dự án nếu trì hoãn quá lâu thì chi phí sẽ tăng và lợi thế sẽ giảm.

Nhưng từ đó suy ra rằng bất kỳ việc gì cũng phải làm thật nhanh, dự án nào cũng phải triển khai gấp, quyết định nào cũng không được phép chậm lại để xem xét, là một sự đánh tráo khái niệm. Bỏ lỡ một thời điểm đầu tư không đồng nghĩa với bỏ lỡ con đường phát triển. Bỏ lỡ một dự án càng không có nghĩa là bỏ lỡ tương lai của một đất nước.

Phạm Phan Long

Ngày 7 tháng 8 năm 2026

Hiện tượng tẩy trắng san hô tại Rạn san hô Great Barrier phản ánh tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu đối với các hệ sinh thái biển trong Kỷ nguyên Nhân sinh. Bjørn Christian Tørrissen / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Lưu Trọng Văn 

Nguyễn Danh Lam – một nhà văn trẻ, đến Mỹ theo diện “chào đón tài năng”.

Lam hiện sống và làm việc ở Houston nhưng luôn đau đáu thế sự quê nhà. Gã xin giới thiệu bài viết mới nhất của Lam có tựa đề “Quê hương tan rã” mà theo gã bất cứ ai thật sự quan tâm tới các giá trị văn hoá – các giá trị nền tảng của Dân tộc, rất nên đọc, suy ngẫm.