Quản trị AI: đã đến lúc Liên Hiệp Quốc phải thể hiện vai trò lãnh đạo về môi trường

Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc cần kết nối các quốc gia và nhà phát triển trí thông minh nhân tạo, AI trong một chương trình nghị sự chung cho hành tinh.

Phạm Phan Long, P.E.

Asia Sentinel, ngày 3 tháng 11 năm 2026

Lời giới thiệu: Hoa Kỳ và Trung Quốc đang cạnh tranh quyết liệt trong cuộc đua AI nhằm giành lợi thế vượt trội. Nhưng không vì thế mà chúng ta có thể mặc cho cuộc cạnh tranh này dẫn đến những tổn thất và bất công nghiêm trọng đối với xã hội, đồng thời đẩy hành tinh vượt quá những giới hạn an toàn sinh thái.

Vai trò lãnh đạo của UN trong Nghị định thư Montreal là một tiền lệ đáng chú ý. UN đã góp phần đưa các quốc gia ngồi lại với nhau trên cơ sở bằng chứng khoa học và một khuôn khổ chung nhằm từng bước loại bỏ các chất làm suy giảm tầng ozone, mà không tự biến mình thành một cơ quan quản lý toàn cầu. AI đặt ra thách thức địa chính trị phức tạp hơn, nhưng bài học vẫn còn nguyên giá trị: hợp tác quốc tế có thể bắt đầu từ những bằng chứng chung, hành động tự nguyện và những lợi ích đã được chứng minh.

Vai trò của UN sẽ là xây dựng một khuôn khổ môi trường chung để đánh giá dấu chân vật chất của AI, trong khi quyền quản lý và điều tiết vẫn thuộc về các chính phủ. Cả Hoa Kỳ lẫn Trung Quốc đều có những lý do thực tế để tham gia: AI phụ thuộc vào điện năng, nước, khoáng sản và cơ sở hạ tầng; trong khi tổn hại môi trường và những hạn chế về tài nguyên sẽ gây ra những chi phí thực sự.

UN không thể buộc Hoa Kỳ và Trung Quốc hợp tác, nhưng có thể tạo điều kiện để sự hợp tác trở nên thiết thực và mang lại lợi ích cho cả hai bên. Các quốc gia và thể chế khác cũng có thể góp phần thúc đẩy những giải pháp khả thi, tạo động lực để ngày càng nhiều bên tham gia. Mục tiêu không phải là kiểm soát AI, mà là xây dựng một chiếc la bàn thể chế cần thiết để định hướng sự phát triển của công nghệ này trong giới hạn môi trường của hành tinh.

Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) cần kết nối các quốc gia và nhà phát triển AI trong một chương trình nghị sự chung về môi trường toàn cầu, gắn kết các mục tiêu chung với những tiêu chuẩn có thể so sánh, cơ chế báo cáo minh bạch và trách nhiệm giải trình xuyên suốt toàn bộ vòng đời và dấu chân môi trường của AI. Các đánh giá tại địa phương phải chuyển hóa những cam kết này thành các quyết định phản ánh đúng điều kiện thực tế. Luật pháp quốc gia vẫn giữ vai trò thiết yếu, nhưng mục tiêu rộng lớn hơn phải là cùng nhau gìn giữ và bảo vệ hành tinh.

Làm luật không phải đếm bằng số lượng

Tô Văn Trường

Một nhiệm kỳ có thể thông qua hàng trăm đạo luật, nhưng con số ấy chưa đủ chứng minh chất lượng lập pháp. Điều người dân và doanh nghiệp cần không phải là những văn bản được ban hành thật nhanh, thật nhiều mà là những chính sách có chất lượng, được cân nhắc thấu đáo, xuất phát từ thực tiễn và tháo gỡ được những vướng mắc trong cuộc sống.

Nhiều người loay hoay tìm dịch vụ gỡ rối nợ thuế, giải thể doanh nghiệp

Viết Long 

07/10/2026 

Tình thế

Một doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ 10 năm không hoạt động, nhưng để được chết, phải nộp bổ sung tối thiểu 40 tờ khai thuế GTGT quý, 10 bộ báo cáo quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (dù tất cả chỉ tiêu bằng 0).

Phải nộp tổng số tiền khoảng 55 triệu, bao gồm: 23 triệu tiền phạt nộp chậm hồ sơ khai thuế, 20 triệu lệ phí môn bài (2 triệu/năm x 10 năm), 12 triệu đồng tiền chậm nộp môn bài tính theo ngày (mức 0,03%/ngày).

Các bạn có tin được không? Đây là các con số được chính Bộ Tài chính công bố – “Theo quy định hiện hành”.

Nhân nói đến quy định hiện hành.

Cũng “hiện hành”: 529.041 người nộp thuế đã không hoạt động từ 2015 trở về trước (trên 10 năm), chiếm tỷtrọng 21%.

Tổng số ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) đến nay là 2.518.440 (643.383 trạng thái 03 và 1.875.057 trạng thái 06).

Giờ tôi thông cảm với anh em Thuế và Bộ Tài chính vừa ăn chửi sml rồi.

Doanh nghiệp muốn chết mà không chết được. Cơ quan quản lý muốn tháo mà cũng chẳng dễ gì.

Hóa ra cả hai đều đang mắc kẹt trong cùng một thứ: Quy định hiện hành.

À mà không biết ai đẻ ra những quy định này nhỉ?

Đào Tuấn

Cải cách thị trường vốn và cơ chế thoái vốn mà Việt Nam còn thiếu

Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Bị hoãn xuất cảnh vì khoản nợ thuế nhỏ: Cục Thuế nói gì?

Viết Long 

09/10/2026 

LS Nguyễn Danh Huế

Thứ Ba, 3 Tháng 11, 2026

Mẹ vợ mình trước là bác sỹ có cái phòng khám nhỏ nhưng đã nghỉ từ lâu. 

Hôm qua bà ra sân bay đi du lịch cùng mấy bà bạn thì mới biết bị cấm xuất cảnh vì nợ hơn 3 triệu tiền thuế từ cái phòng khám đã đóng cửa ấy. 12h đêm các con lại phải lên sân bay đón bà về. 

Bao ngày tháng háo hức chờ đợi để được đi chơi, đóng 120 triệu cho công ty du lịch rồi bây giờ ra sân bay mới biết bị cấm xuất cảnh không đi được nên coi như mất trắng số tiền này. Qua nay, nhìn bà buồn bã vì không được đi chơi và tiếc số tiền đã mất thấy thương quá mà không biết làm thế nào. Hôm nay nhờ cô em làm bên thuế gọi xuống thuế Hải Phòng xử lý một lúc là xong, nhưng chuyến đi thì đã lỡ mất rồi!

Đành rằng người dân phải có trách nhiệm kê khai và đóng thuế nhưng khi người dân có sai sót thì cũng không đáng bị chịu thiệt hại thế này, cái cách cơ quan chức năng ứng xử với người dân như thế này thì đúng là vô cảm quá.

Khi nào xây dựng được một nền hành chính phục vụ nhân dân thì những chuyện thế này sẽ không bao giờ xảy ra. Còn bộ máy hành chính với tư duy chỉ biết quản lý cho được việc của mình còn dân thì “sống chết mặc bay, tiền thày bỏ túi” thì dân còn khổ dài dài.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ – Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Lưỡng viện Quốc hội

BBC

Đảng Dân chủ giành chiến thắng tại Thượng viện và Hạ viện, nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong phần còn lại của nhiệm kỳ tổng thống Donald Trump.

Chuyện 4 thợ hàn và sân bay 16 tỷ USD

Đào Tuấn

4 thợ hàn. Hơn 640 mối hàn chuyên dụng. Không phải chuyện ở một xưởng cơ khí làng nghề. Mà tại Trung tâm năng lượng của dự án sân bay Long Thành, siêu dự án hơn 16 tỷ USD đang trong giai đoạn nước rút.

Thiếu người. Và không phải bây giờ mới thiếu.

Lo lắng tạm hoãn xuất cảnh

Thanh Xuân

01/10/2026 

Chuyện lạ – CHIẾN DỊCH LÀM SẠCH MÃ SỐ THUẾ: BẮT DOANH NGHIỆP ĐÃ CHẾT, PHẢI “SỐNG LẠI” ĐỂ... LÀM THỦ TỤC ĐƯỢC CHẾT!

1. Có người bỗng dưng thành giám đốc doanh nghiệp mà mình chưa từng thành lập! Ngày xưa, người khác lấy CMND của họ đi đăng ký kinh doanh. Cơ quan đăng ký thấy hồ sơ đủ giấy tờ thì cấp, vì chỉ chịu trách nhiệm về tính “hợp lệ” (khai đủ, có chữ ký...), chứ không chịu trách nhiệm về tính “hợp pháp” (hồ sơ gian, giấy tờ giả). Thế là người bị trộm CMDN phải theo đuổi kiện tụng ở tòa để chứng minh bị gian, mà không biết kẻ gian là ai – nếu không làm, sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh!

=> Ủa, vậy giấy chứng nhận ĐKKD do Nhà nước cấp, mà cơ quan cấp giấy chỉ cần nhận “hồ sơ hợp lệ” là phủi trách nhiệm sao?!

2. Trớ trêu hơn, có DN ngừng hoạt động từ cả chục năm trước, không nợ thuế, nhưng giờ tự dưng nhận thông báo có thể bị tạm hoãn xuất cảnh vì chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế (MST). Họ không còn giữ con dấu, không còn giữ cả giấy chứng nhận ĐKKD nên giờ muốn giải thể không biết bắt đầu từ đâu. 

=> Mở DN chỉ vài ngày, nhưng giải thể DN không dễ! Vậy mà, giờ quy định từ trên trời rơi xuống là “tạm hoãn xuất cảnh”. Nhiều DN 06 đã chít từ đời nào, giờ đội mồ sống dậy (phục hồi mã số thuế) chỉ để làm thủ tục giải thể! Đã kinh doanh thất bại, kiệt quệ, giờ còn phải theo đuổi thủ tục chỉ để được... đóng cửa theo luật! Chống trốn thuế là cần thiết. Nhưng cũng phải phân biệt người cố tình trốn thuế với người làm ăn thất bại muốn chấm dứt kinh doanh. 

P/s: Lẽ ra, muốn làm sạch thị trường thì cơ quan thuế phải rà soát những DN vẫn còn đang hoạt động (mã 00) nhưng thực tế không còn kinh doanh, hoặc nhóm DN mã 05 (tạm dừng kinh doanh) để chuyển họ sang 01 - 03 - 06 mới đúng. Vì khi DN không kinh doanh mà hiện trạng thái còn hoạt động mới có nhiều nguy cơ mua bán hóa đơn. Còn những DN đã hiện ngừng hoặc không còn địa chỉ kinh doanh, nếu không khai báo thuế 2 kỳ, cơ quan thuế đã kiểm tra và đưa họ vào treo rồi thì nên hỗ trợ họ đóng MTS, đóng tài khoản ngân hàng là xong. Tại sao lại bắt những DN “ngủm” rồi phải làm thủ tục để “sống lại” (mã 00), rồi sống lại chỉ để làm thủ tục đóng cửa, chấm dứt MST (sang mã 01)? Nhưng rồi khi họ làm thủ tục mở lại MST (DN trở về trạng thái đang hoạt động - mã 00) thì thực tế họ đã “ngủm” từ đời nào rồi, sao lại bắt họ hiện lại thành 00 trên hệ thống cho trái thực tế vậy?!

Để phục hồi niềm tin khởi nghiệp, lâu nay chính phủ đã tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp mở cửa thuận lợi thì nay, phải giúp họ đóng cửa nhanh gọn đi ạ!

Nhà báo Hàn Ni

Bộ Công an muốn “định danh vạn vật”: Những điều cần biết

Hạo Nam

2026.11.02

Phát biểu tại phiên họp Quốc hội ngày 26/10, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đề xuất chủ trương sẽ “định danh vạn vật”, mở rộng từ gán mã định danh cho từng cá nhân sang mọi thực thể vật chất và hành vi trong xã hội.

Nội dung này dự kiến sẽ được cụ thể hóa thành khung pháp lý thông qua Dự thảo Luật Định danh và Xác thực điện tử do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, cùng với hàng loạt các văn bản quy phạm pháp luật phụ trợ liên quan.

Quốc hội dự kiến sẽ thông qua dự thảo luật này, bên cạnh nhiều dự luật khác do công an soạn thảo, trong kỳ họp lần này.

Phản biện xã hội chưa chết

Ba Sàm & ChatGPT

Bổ sung nguồn nhân lực: Cải cách giáo dục và bài toán phát triển nhân tài

Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tự do và đổi mới

Nguyễn Văn Dân

Bản chất của “văn học đổi mới” chính là “ars liberalis” [“nghệ thuật tự do”]. Và để phát huy tinh thần đổi mới của văn học, chúng ta phải duy trì được cái tư tưởng tự do đó.

Hiến tạng ở người chưa thành niên: Lòng nhân đạo phải đi cùng trách nhiệm

Tô Văn Trường 

Hiến tạng có thể trao cơ hội sống cho người bệnh, nhưng mục tiêu cứu người không thể thay thế những bảo đảm pháp lý. Một chính sách đúng phải đồng thời tôn trọng quyền tự quyết, bảo vệ người chưa thành niên và ngăn ngừa mọi nguy cơ cưỡng ép, lạm dụng. Niềm tin xã hội chỉ có thể được xây dựng khi lòng nhân đạo đi cùng những cơ chế minh bạch, an toàn và có thể kiểm chứng.

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn