Văn hóa lắng nghe và phản biện – Nền tảng của sự phát triển bền vững

TS. Tô Văn Trường 

Một trong những căn nguyên âm thầm nhưng nguy hiểm nhất kìm hãm sự phát triển của xã hội hiện nay có lẽ là sự thưa vắng văn hoá lắng nghe và phản biện. Từ cuộc họp nhỏ trong một cơ quan địa phương đến các diễn đàn cấp cao, không khó để nhận ra tâm lý ngại nói thật, sợ góp ý và né tránh phản biện. Người dân e dè vì sợ “lạc điệu” với số đông, công chức, viên chức không dám viết báo cáo trung thực vì ngại “mất lòng" cấp trên, còn giới nghiên cứu  nơi lẽ ra phải là pháo đài của tư duy độc lập cũng nhiều khi chọn im lặng vì không muốn bị chụp mũ là “chống chủ trương, chính sách”.

Đào tạo lao động: Nền tảng của sức mạnh quốc gia

TS. Tô Văn Trường

Trong thế kỷ XXI, sức mạnh quốc gia không còn được quyết định chủ yếu bởi diện tích lãnh thổ, quy mô dân số hay trữ lượng tài nguyên thiên nhiên, mà bởi chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo và trình độ làm chủ công nghệ. Thực tiễn phát triển của thế giới cho thấy chưa có quốc gia nào trở thành cường quốc chỉ nhờ giàu tài nguyên. Ngược lại, nhiều nước nghèo tài nguyên như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore đã vươn lên hàng đầu thế giới nhờ đầu tư nhất quán cho con người.

Các ông Tổng hô “nhà là để ở, không phải để đầu cơ”

Nguyễn Quang A

Dù còn nhiều tranh cãi liệu việc hỗ trợ dân đổi vàng thành tiền để mua nhà có góp phần “vàng hóa” nền kinh tế hay không, nhưng điều chắc chắn là việc đó, cũng như việc khởi động nhiều siêu dự án liên quan đến bất động sản cỡ nhiều trăm ngàn tỷ đồng, chắc chắn làm tăng đáng kể tỷ lệ đầu tư vào bất động sản! Kinh nghiệm đau đớn của Trung quốc phải là bài học cảnh tỉnh [1, tr. 202-206]. Và nguy cơ vỡ bong bóng bất động sản gây bất ổn kinh tế nghiêm trọng là nguy cơ không thể xem thường.

Áp dụng Luật quốc tế trong thời đại khủng hoảng: Hiện trạng và triển vọng

Đỗ Kim Thêm 

International Law

Cần chuyển tư duy từ 'đền bù' sang chia sẻ lợi ích phát triển

Nguyễn Sĩ Dũng

Trước hết, cần chuyển từ tư duy "đền bù" sang tư duy "chia sẻ lợi ích phát triển". Trong nhiều mô hình đô thị hiện đại, người dân bị ảnh hưởng không chỉ nhận tiền bồi thường một lần, mà còn được tham gia vào giá trị gia tăng của đô thị mới: tái định cư tại chỗ; được mua nhà với điều kiện ưu đãi; góp vốn bằng quyền sử dụng đất; hoặc hưởng lợi từ các không gian thương mại và dịch vụ mới.

Đó là cách biến người dân từ "đối tượng bị di dời" thành "đối tác của phát triển".
Thứ hai, tái định cư phải gắn với tái thiết sinh kế. Sai lầm lớn nhất của nhiều dự án là chỉ giải quyết chỗ ở mà không giải quyết đời sống. Một khu tái định cư có thể rất khang trang, nhưng nếu người dân mất kế sinh nhai thì sự bất ổn xã hội vẫn còn nguyên.

Tái định cư vì thế không nên chỉ là bài toán nhà ở, mà phải là bài toán tái thiết cuộc sống.

Hai tờ bản đồ cổ và DNA tư duy địa không gian bất hủ của cha ông

Lê Trung Chơn 

3.6.2026 

Thật là may mắn khi được tham dự triển lãm bản đồ học “Classics of the Philippines Cartography” tại Bảo tàng Quốc gia Philippines ở Cebu. Một không gian mà nếu chỉ nhìn lướt qua, bạn sẽ nghĩ đó là một bộ sưu tập lịch sử bình thường. Nhưng nếu đứng đủ lâu, bạn sẽ thấy nó không hề “trung tính”.

Đó là một không gian kể chuyện lịch sử và chủ quyền quốc gia bằng bản đồ. Bản đồ, về bản chất, chưa bao giờ là trung tính.

Tranh thủ lấy những gì có thể khi còn có thể: Thực tế mới ở Biển Đông

Jonathan Head (Phóng viên chuyên về Đông Nam ÁBangkok) & Thương Lê 

Ảnh thiết kế: Từ trái qua: Ông Tô Lâm & Bãi Thuyền Chài, ông Tập Cận Bình & Đá Hải Sâm, ông Ferdinand "Bongbong" Marcos Jr.  và đảo Thị Tứ

Đá Hải Sâm là một thực thể nhỏ hình giọt nước nằm ở góc tây bắc Biển Đông, và gần như hoàn toàn chìm dưới nước cho đến gần đây.

Nhưng trong năm nay, thực thể này đã trải qua một sự biến đổi ngoạn mục.

Chúng ta học được gì từ thất bại của dự án đường sắt Hungary…

Tung Lam

CHIẾN LƯỢC CHỌN CHUẨN CHÂU ÂU ĐỂ TỰ CHỦ "BỘ NÃO" CÔNG NGHỆ ĐƯỜNG SẮT CỦA VIỆT NAM

Sửa đổi Bộ luật Hình sự: Cơ hội để nhổ tận gốc những điều luật đang bị lạm dụng

LS Phùng Thanh Sơn

Gửi tới BBC News Tiếng Việt từ TP HCM

Bộ luật hình sự

Hệ thống hình sự Việt Nam đang tồn tại một nhóm điều luật được xây dựng chỉ hoàn toàn bằng tiêu chí định tính, không có bất kỳ ngưỡng định lượng nào để xác định khi nào một hành vi vượt qua ranh giới từ vi phạm hành chính sang tội phạm hình sự.

Đây không phải là vấn đề chính trị cũng không phải là vấn đề an ninh quốc gia mà là vấn đề kỹ thuật lập pháp thuần túy.

An ninh nguồn nước ĐBSCL (Bài 4 & Bài cuối)

 TS. Trương Hồng Sơn  Trường Đại học Thủy lợi

Lời tác giả: Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có vị trí đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, song đang đứng trước nguy cơ mất an ninh nguồn nước nghiêm trọng do ba nhóm nguyên nhân: suy giảm dòng chảy mùa khô từ thượng nguồn do hệ thống 128 hồ chứa thủy điện đã tích trữ khoảng 88 tỷ m³ và sẽ tăng lên 120 tỷ m³ giai đoạn 2040-2060; biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún đất với tốc độ 1,1 cm/năm - gấp gần mười lần mức nước biển dâng tuyệt đối; xâm nhập mặn ngày càng sớm và sâu, ba đợt cực đoan 2015-2016, 2019-2020 và 2023-2024 đã cho thấy sự bị động của hệ thống công trình hiện hành.

Từ nước Nga hùng mạnh đến Trung Quốc trỗi dậy: Bài học của hơn nửa thế kỷ

Hoàng Quốc Dũng

Một dân tộc chỉ thực sự vĩ đại khi biết dành trí tuệ và nguồn lực của mình để xây dựng của cải, phát triển khoa học, nâng cao đời sống nhân dân và mở rộng hợp tác với thế giới, thay vì theo đuổi những giấc mộng bá quyền hay hào quang của quá khứ.

Những băn khoăn và góp ý về xây dựng “xã, phường xã hội chủ nghĩa”

Mạc Văn Trang

Nếu sử dụng khái niệm “xã hội chủ nghĩa” một cách nghiêm túc và nhất quán với “nền tảng tư tưởng”, thì mô hình xã, phường, “xã hội chủ nghĩa” phải được xác định dựa trên những nguyên lý cơ bản của học thuyết Mác - Lênin. Tức là:

- Công hữu hoá tư liệu sản xuất, xóa bỏ tư hữu;

- Sản xuất kế hoạch hóa tập trung, xóa bỏ kinh tế tư nhân; không chấp nhận kinh tế thị trường…

- Xoá bỏ giai cấp bóc lột (địa chủ, tư sản, quan lại…);

- Lao động tập thể;

- Lưu thông phân phối do nhà nước độc quyền với các mậu dịch quốc doanh, hợp tác xã và chế độ tem phiếu;

- Giáo dục và Y tế miễn phí;

- Chuyên chính vô sản, thành phần lãnh đạo chủ yếu từ Công, Nông… 

Mô hình này đã thất bại sau cuộc “thí nghiệm” khủng khiếp 80 năm ở Liên xô, và sau đó, hầu như ở tất cả các nước xã hội chủ nghĩa còn lại. 

Toàn dân Việt Nam, nhất là thế hệ 50 - 60 tuổi trở lên đã thấm thía nỗi đau khổ, đói rách, khốn nạn của thời BAO CẤP (XHCN), nhắc đến còn kinh hãi. 

Câu hỏi về việc bảo vệ các di sản văn hóa của cộng đồng cư dân ven sông Hồng*

Bùi Xuân Đính

Dự án “Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng” mấy hôm nay tạo ra những bàn luận gay gắt trên cộng đồng mạng, đem lại nỗi lo lắng không gì cân đong, đo đếm được của các cộng đồng cư dân ven sông, nhất là các làng được tin phải di dời. Lo lắng, phản ứng của người dân theo tôi là chuyện bình thường, vì rất nhiều làng “đang yên đang lành” hàng mấy trăm năm nay, rồi đây cư dân qua bao thế hệ “ăn đời ở kiếp”, tạo lập các giá trị văn hóa, nhiều giá trị đã trở thành di sản quốc gia, phải dời đến nơi xa lạ, không chỉ phương kế mưu sinh ra sao, việc học hành của con em thế nào; thậm chí nhiều cộng đồng rất có thể phải “tan đàn sẻ nghé”, không hợp thành một cộng đồng cố kết như từng có; rồi còn việc tạo lập các giá trị văn hóa, xây dựng các mối quan hệ với cư dân nơi chuyển đến … Ai bảo không lo lắng, tôi dám chắc, đó là những kẻ vô tâm, vô cảm nhất. 

An ninh nguồn nước Đồng bằng sông Cửu Long (Bài 1 – Bài 3)

TS. Trương Hồng Sơn  Trường Đại học Thủy lợi

Lời tác giả: Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có vị trí đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, song đang đứng trước nguy cơ mất an ninh nguồn nước nghiêm trọng do ba nhóm nguyên nhân: suy giảm dòng chảy mùa khô từ thượng nguồn do hệ thống 128 hồ chứa thủy điện đã tích trữ khoảng 88 tỷ m³ và sẽ tăng lên 120 tỷ m³ giai đoạn 2040-2060; biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún đất với tốc độ 1,1 cm/năm - gấp gần mười lần mức nước biển dâng tuyệt đối; xâm nhập mặn ngày càng sớm và sâu, ba đợt cực đoan 2015-2016, 2019-2020 và 2023-2024 đã cho thấy sự bị động của hệ thống công trình hiện hành.

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn