Bauxite Việt Nam

Mạc Văn Trang 

Tại sao ta đi sau có lợi thế là học tập kinh nghiệm tốt của các nước đi trước lại không chịu học, cứ làm tuỳ ý?

… “Lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục”... thì các trường Mầm non, Tiểu học và cả THCS phải gần dân: ông bà có thể dắt cháu đến trường Mầm non, Tiểu học; các HS THCS có thể đi bộ đến trường… Đó mới là vì học sinh, vì tạo điều kiện cho người dân dễ thực hiện Phổ cập giáo dục.

Trường xa, chỉ khổ học sinh và dân chứ có gì mà: “Lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục”?

“(Chinhphu.vn) - Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký văn bản số 777/TTg-TCCV ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã”:

“Bảo đảm tinh gọn, giảm 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với ngày 01/7/2025” (hạn đến 30/8).

“Đối với trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông công lập, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu thực hiện sắp xếp các cơ sở giáo dục để hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô lớn theo 02 mô hình”...

(https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/thu-tuong-chinh-phu...)

Đọc tin này tôi rất thắc mắc.

1. 

Từ trước đến nay tôi đã phát biểu nhiều lần: Đối với các cơ sở Khoa học và Giáo dục cần ổn định trong đổi mới, mới phát triển bền vững. Quan trọng là chất lượng chứ không phải quy mô. Hãy bớt xáo trộn! Vậy tại sao phải vội vã sáp nhập chưa đầy một tháng giảm đi 30% đầu mối các cơ sở giáo dục công lập? Đừng tưởng cứ trường to sẽ chất lượng hơn trường nhỏ. Nhập vào trong vòng chưa đầy một tháng, bỏ trường cũ xây trường mới, sao kịp?

2. 

Các cơ sở giáo dục là những thiết chế của cộng đồng được lập ra và tồn tại trong nhiều năm là có tính quy luật của nó, phù hợp với điều kiện dân cư. Đùng một cái thay đổi gây đảo lộn nếp sống rất nhiều.

Những bài học về “xoá sổ các chợ truyền thống nhếch nhác”, xây dựng những chợ hoành tráng, rồi để nuôi bò, có gợi cho suy nghĩ gì không?

3. 

Văn bản nêu mục đích sáp nhập là để “tạo điều kiện thuận lợi cho người học và nâng cao chất lượng giáo dục”... “Mở rộng cơ hội học tập, đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân, bảo đảm mục tiêu đến năm 2030 đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3, 4 tuổi; có ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành trung học phổ thông hoặc tương đương theo Nghị quyết 71-NQ/TW năm 2025 của Bộ Chính trị”

“Lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục”...

Tôi nói thẳng, cái mục đích, mục tiêu nêu trong văn bản này là nói xạo, chẳng hiểu gì về giáo dục và đời sống người dân!

- Muốn thực hiện các mục tiêu đó, các trường Mầm non, Tiểu học và cả THCS phải gần dân: ông bà có thể dắt cháu đến trường Mầm non, Tiểu học; các HS THCS có thể đi bộ đến trường… Đó mới là vì học sinh, vì tạo điều kiện cho người dân dễ thực hiện Phổ cập giáo dục.

Trường xa, khổ học sinh và dân chứ có gì mà: “Lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục”? Xạo! 

Hãy xem các nước phát triển Nhật, Mỹ, Pháp… họ có xây các trường Mầm non, Tiểu học, THCS hoành tráng, tập trung nhiều nghìn HS không? Họ vẫn làm sao để HS đi bộ đến trường. Những nơi thưa dân quá thì HS sẽ đi xe bus đến trường sao cho thuận tiện nhất. 

Một trường Mầm non có một ngàn trẻ, không có gì chắc chắn đảm bảo chất lượng hơn nhóm trẻ 30-50 trẻ, hay trường Mầm non có 100-150 cháu; một trường phổ thông có 3 ngàn HS, không có gì đảm bảo chất lượng sẽ hơn trường có 3 trăm HS…

Tại sao ta đi sau có lợi thế là học tập kinh nghiệm tốt của các nước đi trước lại không chịu học, cứ làm tuỳ ý?

Là một nhà giáo già, tôi thật sự khó hiểu về chủ trượng vội vã này.

Tôi biết viết cái này cũng chẳng đến tai Thủ tướng, mà có đến cũng vô ích. Nhưng để chia sẻ sự đồng cảm với người dân.

(Nếu thấy trái ý thì chính quyền bảo tôi gỡ bài, chớ đừng phạt 30 triệu, thì vợ chồng già chỉ có khâu miệng mà chết!).

Ngày 15/7/2026

Mạc Văn Trang

Nhà giáo, sinh năm 1938, ở Chung cư Phú Mỹ Thuận, xã Nhà Bè, tp Hồ Chí Minh

Tác giả gửi BVN