06/01/2012

Trung Quốc tăng kiểm soát báo chí

Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc đã ra lệnh cho truyền thông của tỉnh này ngừng xen vào những vụ việc xảy ra bên ngoài Hồ Bắc, nhật báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng của Hong Kong đưa tin hôm 5/1.

clip_image001

Tỉnh Hồ Bắc không muốn những vụ việc tiêu cực của mình bị báo chí các tỉnh khác phanh phui

Chỉ thị này được tờ Quang Minh nhật báo có trụ sở ở Bắc Kinh đưa hôm 29/12 và ngay lập tức đã thổi bùng làn sóng chỉ trích trên cộng đồng mạng của Trung Quốc.

Nhật báo này cho biết Tỉnh ủy Hồ Bắc đã ‘ra lệnh cho truyền thông ở Hồ Bắc không theo dõi những nơi khác hay thực hiện phỏng vấn ở các tỉnh khác’ – một động thái đáp ứng một văn bản mới đây của người đứng đầu bộ máy tuyên truyền trung ương của nước này về việc chuẩn hóa công việc của phóng viên.

Bí thư Tỉnh ủy Hồ Bắc Lý Hồng Trung đã từng làm công chúng nổi giận khi ông chửi mắng một phóng viên và giật máy thu âm của cô này trong kỳ họp Quốc hội Trung Quốc năm 2010 mà khi đó ông đang là Chủ tịch tỉnh Hồ Bắc.

‘Vi phạm Hiến pháp’

Bản tin trên Quang Minh nhật báo tường thuật rằng để chuẩn hóa việc đưa tin cho phù hợp với văn bản chỉ thị của trung ương, truyền thông nước này phải ‘truyền đạt tiếng nói của đảng và chính phủ, phản ánh nhu cầu của người dân, kiểm soát chiều hướng của dư luận xã hội và nâng cao uy tín và ảnh hưởng”.

"Hiến pháp cho phép mọi công dân Trung Quốc quyền được phê bình và đưa ra lời khuyên đối với bất kỳ cơ quan chính phủ hay quan chức nào, chứ không phải chỉ trong phạm vi tỉnh hoặc thành phố của họ".

Ưng Phú Cường, luật sư

Những nỗ lực tìm kiếm văn bảo chỉ đạo này trên mạng đều không thành công.

Ông Diệp Vịnh, một luật sư ở Bắc Kinh, diễn dịch chỉ thị này như sau: “Các tỉnh thành anh em: chúng tôi không đưa tin về những vụ việc bẩn thỉu của các vị. Để công bằng, xin vui lòng cũng làm như thế đối với chúng tôi”.

Một luật sư khác, ông Ưng Phú Cường của Công ty luật Long An cho biết chỉ thị này vi phạm Hiến pháp.

“Hiến pháp cho phép mọi công dân Trung Quốc quyền được phê bình và đưa ra lời khuyên đối với bất kỳ cơ quan chính phủ hay quan chức nào, chứ không phải chỉ trong phạm vi tỉnh hoặc thành phố của họ”, ông viết trên trang blog của ông.

“Xét trên môi trường báo chí hiện nay, việc truyền thông địa phương thực hiện giám sát về cơ bản là không thể. Nó cũng chỉ như là ‘không giám sát’”, ông viết.

Liên minh tuyên truyền

Một cách trùng hợp, chẳng lâu sau chỉ thị mới của Hồ Bắc, năm tỉnh thành ở miền bắc Trung Quốc đã hình thành một ‘liên minh tuyên truyền’.

Các cơ quan tuyên truyền của Bắc Kinh, Thiên Tân, Hà Bắc, Tân Cương và Sơn Tây hôm 4/1 đã ký một thỏa thuận sẽ tổ chức các cuộc họp báo chung để ‘kết hợp các thông tin tuyên truyền’, hãng tin Tân Hoa Xã cho biết.

"Một ‘liên minh’ [liên minh tuyên truyền giữa năm tỉnh thành Trung Quốc] để giúp loại bỏ những thông tin tiêu cực về nhau".

Một blogger trên trang mạng Sina

Nhiều người đã diễn dịch thỏa thuận này như là một bằng chứng trơ trẽn nữa của việc kiểm duyệt và tự bảo vệ.

“Một ‘liên minh’ để giúp loại bỏ những thông tin tiêu cực về nhau,” một blogger mỉa mai trên trang mạng Sina.

“Thật ngạc nhiên là những việc như vậy lại đang xảy ra mặc dù ngày càng có nhiều người kêu gọi tự do báo chí”, một blogger khác viết.

Tuy nhiên, không phải chính quyền tất cả các địa phương đều đồng ý với động thái của Hồ Bắc và năm tỉnh thành kia.

Tờ Tin tức Quý Dương buổi chiều, nhật báo chính thức của tỉnh Quý Châu, đã đăng một bài báo đặt vấn đề về tính đúng đắn của chỉ thị ở tỉnh Hồ Bắc và gọi đó là ‘một miếng vải để che hạ bộ’.

“Có hai lý do [để ra quyết định như thế]. Một là tạo ra một môi trường hài hòa để họ có thể yêu cầu báo chí khen ngợi”, tờ báo này viết, “Lý do thứ hai là một số quan chức địa phương bản thân họ có dính đến những vụ việc tiêu cực, và chỉ thị này giúp họ tránh khỏi bị phanh phui”.

Nguồn: bbc.co.uk