Bauxite Việt Nam

Trần Ngọc Cư

Sau khi Biden dọn vào Nhà Trắng, hiện tượng cuồng Trump trong các nhà “trí thức dân chủ” Việt Nam sẽ tàn lụi như sự biến mất của giáo phái Thanh Hải Vô Thượng Sư, ngày nay gần như đã hoàn toàn vắng bóng trong cộng đồng Việt Nam. Việt Nam là một nước nhược tiểu, từng nếm mùi cay đắng trong thân phận phiên thuộc của Trung Quốc (TQ) cả ngàn năm, nên sự giận dữ của dân Việt trước sự bành trướng thô bạo của bá quyền TQ, trên Biển Đông và trên các biên giới Việt Nam, là một tình cảm chính đáng.

Nhưng chúng ta phải nhìn nhận sự thật này, sức phản kháng của chúng ta trước TQ mang cảm tính thì nhiều nhưng nội lực thì ít. May là, có một cuộc tranh đua ngày càng nóng lên giữa một cường quốc đang lên và một cường quốc có thể bị thay thế tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nghĩa là giữa Tàu với Mỹ. Kẻ thù của kẻ thù là bạn ta, vận dụng nguyên tắc này làm thế đòn bẩy trong sự nghiệp cứu nước là đúng, dù từ phía chính quyền hay phía người dân. Hai năm rõ mười, người Việt yêu nước rất mong muốn một sự bảo trợ an ninh từ phía Mỹ, ước mơ cao nhất có thể là một hiệp ước liên minh có thể xuất hiện ở cuối chân trời.

Một điều mà chúng ta phải biết là sự cạnh tranh Mỹ-Trung vẫn tiếp diễn dù chính quyền được lãnh đạo bởi một Tổng thống Dân chủ hay một Tổng thống Cộng hoà. Chiến thuật có thể khác nhau và đôi khi chúng ta không hiểu hết, nhưng quyết tâm chống sự thống trị của Trung Quốc trên khu vực Châu Á-Thái Bình Dương luôn luôn mang tính lưỡng đảng (bipartisan). Hồ sơ đối ngoại cho thấy cả phe Cộng hoà lẫn phe Dân chủ trong Quốc hội gần như luôn luôn nhất trí về lập trường đối với TQ.

Sai lầm của phong trào cuồng Trump trong 2/3 cộng đồng Việt Nam mang một căn tính văn hoá là, trong cương vị một dân tộc chúng ta luôn luôn có xu thế đi tìm một vị minh quân, một anh hùng cái thế, để hạ mình làm tôi trung, xin được ngài dẫn dắt. Trong khi Tố Hữu khấu đầu ca tụng Stalin, “Thương cha, thương mẹ, thương chồng/ Thương mình thương một, thương ông thương mười,” và Tố Hữu từng bị chính các nhà “trí thức dân chủ” khinh khi, tôi biết các bác cuồng Trump đang đau buồn như thế nào khi thấm dần thực tế là Donald Trump sẽ dọn ra khỏi Nhà Trắng đầu năm tới. Các bác có khác chi Tố Hữu đâu, các bác cũng mang bệnh tôn sùng cá nhân, tôn sùng lãnh tụ có thua chi dân Bắc Hàn đâu?

Phạm Đình Trọng

Những ngày này vào FB thấy những lớp sóng người Việt lăn lộn gào thét gọi tên Trump trong nức nở yêu thương như dân Bắc Triều Tiên lăn lộn gào thét gọi tên Kim Jong Un khi Un xuất hiện trước dân Triều.

Kinh ngạc là trong những tín đồ cuồng tín mê mẩn Trump như dân đạo Hồi cuồng tín, mê mẩn Thánh Allah lại có khá nhiều tên tuổi tưởng là trí thức vì có bằng cấp, học vị cao ngất ngưởng, có danh sang trọng, nhà nọ, nhà kia.

Những người Việt cuồng Trump đều có một chung một ảo tưởng là Trump chống Hán cộng giúp Việt Nam khỏi họa Bắc thuộc, Trump chống Chinazi cứu thế giới khỏi họa phát xít mới. Đảng cộng sản Việt Nam ươn hèn núp bóng Hán cộng để giữ ngôi vương của đảng vĩnh viễn cai trị dân Việt Nam thì đã có Trump đánh tan nơi núp bóng của cái đảng không còn vì dân vì nước nữa.

Trump lớn lao, cao cả, tài giỏi, hiên ngang, khí phách, đại nghĩa, người hùng thời đại như vậy làm sao không say đắm, làm sao không gửi gắm niềm tin và hi vọng.

Nhưng Trump có thực sự lớn lao, cao cả, đại nghĩa chống Hán cộng cho Việt Nam không? Trump có thực sự tài giỏi, hiên ngang tiêu diệt Chinazi cứu thế giới không?

Trước thời Trump, các đời Tổng thống Mỹ nối tiếp đã cùng thế giới dân chủ tạo dựng một thế trận bao vây ngăn chặn độc tài cộng sản muốn trùm bóng độc tài lên cả thế giới. Thế lực độc tài cộng sản lâu đời, có kinh tế phát triển, có quân sự hùng mạnh là ở nước Nga Xô Viết và Đông Âu. Mỹ cùng các nước Tây Âu đã dựng lên lá chắn quân sự NATO, khối liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương để ngăn chăn mối đe dọa của khối quân sự Warszawa do nước Nga Xô Viết cầm đầu.

Đất nước Trung Hoa mênh mông lọt vào tay Hán cộng. Có trong tay một phần tư dân số thế giới, Mao Trạch Đông liền gây sự với nước Nga Xô Viết bằng cuộc đấu tố cộng sản Nga là xét lại hiện đại để giành quyền cầm đầu thế giới cộng sân từ tay cộng sản Nga.

Nguyễn Hữu Vinh (Ba Sàm)

BS thân mến,

1. Anh đã đọc. Nói chung em phân tích xác đáng. Nhưng theo anh, em nên giới hạn đề tài vào đối tượng người Việt ở Việt Nam, sẽ dễ nói hơn và nói đúng, còn nếu mở rộng ra cả người Việt ở Hoa Kỳ và các nước cũng là khó rồi, chưa nói người Mỹ "cuồng Trump" và "cuồng chống Trump" thì khác người Việt chúng ta quá nhiều.

2. Một khi đã thu hẹp ngoại diên lại như thế thì phân tích phái "cuồng chống Trump" nên nhẹ nhàng và sát đúng hơn vì xét tỷ lệ phái này không lớn, và lý do "cuồng chống Trump" của họ không phải là vì ngầm một ý nào không yêu nước, trái lại họ rất yêu nước và cũng Anti communisme bị biến tướng hiện nay, nhất là cái communisme kiểu “quốc xã” của Tàu. Nhưng cái sự cuồng chống ở đây là thiên về nhìn vào nhân cách chính khách phi mẫu mực của Trump, lo sợ điều đó có thể dẫn đến nguy cơ phá hoại nền tảng dân chủ của một nước Mỹ và để lại thảm họa lâu dài, vì Mỹ là chỗ dựa cho nhân loại tiến lên dân chủ hóa từ trước cũng như sau này. Về phương diện này phái "cuồng chống Trump" ở VN phần nào chịu ảnh hưởng của tầng lớp trí thức cao cấp ở Mỹ là tầng lớp không ưa Trump và có sự lo sợ Trump sẽ làm tha hoá xã hội Hoa Kỳ (VVT hay mạng Tiếng dân chẳng hạn là thuộc vào loại đó). Anh có trao đổi với bạn NC, C. cũng cho thấy không có hy vọng chút nào về Trump vì Trump làm hỏng nhiều quá, ai cũng lo nền nếp mà xã hội Hoa Kỳ xây dựng nên sau bao thế kỷ để được như hiện nay sẽ phải thụt lùi lại trên nhiều phương diện và phải làm lại một cách rất khó khăn. Cho nên anh có cảm giác em phê phán mặt bất cập của phái "cuồng chống Trump" có vượt ra khỏi giới hạn là người Việt ở VN.

3. Một điểm nữa theo anh, là khi phân tích tình hình nước Mỹ hiện nay, không nên đi quá sâu vào cuộc đấu tranh trong nội bộ hai đảng ở Hoa Kỳ. Chuyện ấy cần hiểu thật sâu cội rễ mà mình chưa thể hiểu hết. Phê phán những người như bà Pelosi phải rất cẩn trọng vì chính bà ấy đã xướng xuất và ký nhiều sắc luật chống Trung Cộng, bà ấy là người cầm biểu ngữ biểu tình ngay khi Tàu đàn áp Thiên An Môn. Tất nhiên bà ấy là một nhân vật đại biểu cao cấp của Đảng Dân chủ thì bà ấy chống Trump là chuyện bình thường. Phía Dân chủ có nhiều chính sách bình đẳng xã hội là một tiến bộ mà Trump muốn xóa bỏ.

4. Mình chỉ nói vừa đủ để thấy có sự đối cực trong xã hội Hoa Kỳ do chính Trump ở tư cách một người dẫn dắt nước Mỹ trong gần bốn năm qua với nhiều ưu và khuyết cả ở chính sách cà ở đạo đức cá nhân đẻ ra sự đối cực ấy. Và do Mỹ là một siêu cường đứng đầu thế giới, ai cũng ngong ngóng vào đấy nên sự dối cực trong nội bộ nước Mỹ cũng tạo nên một làn sóng phân hóa lan rộng ra nhiều nước trên thế giới, trong đó đặc biệt là hiện tượng này tại VN được biểu hiện dưới những sắc thái đặc thù vì có hoàn cảnh đặc thù là nguy cơ Tàu Cộng ngày càng trở thành một hiểm họa hàng đầu.

Nguyễn Huệ Chi

PHẦN 1

Đã từ rất lâu, nước Mỹ như miền đất hứa của dân Việt. Dù dưới chế độ cộng sản, luôn coi đó như kẻ “đầu sỏ” trong thế giới tư bản - kẻ thù của Chủ nghĩa Mác Lê, nhưng chẳng có ai phải che đậy lòng ngưỡng mộ cuộc sống tự do trên đất Mỹ. Và đương nhiên, người đứng đầu xứ sở đó, dù thuộc đảng nào, dù có những bê bối đời tư đi nữa, người ta vẫn có cảm tình.

Thứ tình cảm đó đặc biệt không chỉ về đời sống văn minh, tự do, mà quan trọng còn ở chỗ đó là nơi đi đầu thế giới trong đấu tranh cho các quyền tự do dân chủ của người dân các nước trên thế giới. Riêng với người Việt Nam, đó còn chính là nơi mang lại hy vọng nhất về sự hợp tác, hỗ trợ trong cuộc đối đầu với Trung Hoa cộng sản.

Có điều mấy năm nay, trên đất Mỹ, một hiện tượng hiếm thấy với một vị Tổng thống đương nhiệm, khi có quá nhiều luồng dư luận khen/chê, chia thành hai phe đối nghịch như thù địch, trong suốt nhiệm kỳ của ông ta, Donald J. Trump. Hiếm thấy hơn nữa tới mức kỳ lạ đến nực cười, là hiện tượng đó, khá rõ trong cộng đồng người Việt ở Mỹ, lại lây lan chút ít vào trong nước.

Bi hài là vấn đề Trung Quốc đã trở thành “vũ khí tối thượng” cho phe này, nhưng lại như “tử huyệt” của phe kia, khi hai bên tranh cãi.

Nhiều người căm ghét Tổng thống Trump đã gọi phái bên kia là “cuồng Trump”, nên họ mặc nhiên thể hiện như là phái “cuồng chống Trump”.

Thôi thì tạm gọi như vậy cho dễ hiểu, chứ thực tình trong văn hóa tranh luận, ứng xử, rất không nên có cách ám chỉ nhau nặng lời đến thế. Bởi vì “cuồng” là hàm ý chỉ tình trạng tâm lý mù quáng, mất hết lý trí. Cũng may là không chỉ có hai phái đó, mà còn có rất nhiều người có những hiểu biết không thua kém họ, nhưng có thái độ ôn hòa, kín đáo, và bình thản hơn. Họ mới là Việt Nam, không phải Mỹ.

Để bàn tới chủ đề này, liên quan chính trị thế giới, Việt Nam, thiết nghĩ cần ngược thời gian một chút về những năm nửa cuối thế kỷ trước, giúp lý giải phần nào câu chuyện hôm nay.

Nhìn lại lịch sử Chiến tranh Lạnh và Chiến tranh Việt Nam

Chiến tranh Lạnh giữa hai khối - Liên Xô, Trung Quốc và các nước XHCN với Mỹ cùng các nước Tây Âu và đồng minh, từ 1946 cho tới 1991, khi Liên Xô sụp đổ (1).

Trong thời gian đó, có cuộc chiến tranh “nóng” tại Việt Nam, giữa chính quyền cộng sản Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) và quốc gia Việt Nam Công hòa (VNCH), có sự can dự của Mỹ cùng đồng minh và Liên Xô, Trung Quốc, phe XHCN.

Tại nhiều quốc gia khác của hai khối, luôn luôn có mầm mống phản kháng, nhưng hầu như bị dập tắt. Ở Đông Âu có Tiệp Khắc, Hungari, CHDC Đức; ở Đông Á, Đông Nam Á có Indonesia, Đài Loan, Hàn Quốc …

Tại miền Nam Việt Nam, mặc dù giữa thời chiến, nhưng chính quyền VNCH vẫn duy trì một chế độ cai trị khá dân chủ, cho nên các lực lượng đối lập, lớn nhất là cộng sản đã lợi dụng nổi lên ngày càng mạnh. Nó khác hẳn với nhiều nước, nơi có các chính thể độc tài, với nền tảng văn hóa Khổng giáo, Hồi giáo đặc thù thuận lợi, đã đàn áp khốc liệt đối lập cộng sản, thân cộng. Điển hình là Indonesia, hơn nửa triệu người đã bị giết hại (2).

Thất bại của chính quyền VNCH, được Mỹ hỗ trợ tối đa, một phần là ở sai lầm đó, không làm được cái việc “đi với ma (phải) mặc áo giấy”; không dám, không thực hiện được một chế độ sắt đá trong suốt cuộc chiến, bị phía cộng sản chuyên chế lợi dụng ngay thứ vũ khí “dân chủ” của mình để phá hoại từ bên trong. Có lẽ người cộng sản Bắc Việt cũng đã tham khảo được chút ít kinh nghiệm của mô hình thành bang trại lính Spart, nổi tiếng về sức mạnh chinh chiến trong lịch sử, ở Hy Lạp xưa kia, để lập nên nhà nước “cộng sản trại lính”, giành ưu thế hơn hẳn mô hình nhà nước dân chủ nửa vời non trẻ của đồng bào mình ở phương Nam.

Lý do thất bại không kém phần quan trọng là ở tại nước Mỹ (cả nhiều đồng minh phương Tây) cũng vậy, những người cộng sản, giới thiên tả với phong trào phản chiến đã “trói tay”, không cho phép chính quyền tiếp tục can dự vào cuộc chiến tranh Việt Nam (3). Lạ thay, nửa thế kỷ sau, câu chuyện đó đang có chiều hướng lặp lại.

Thắng lợi của Bắc Việt cũng là thắng lợi của phe XHCN, để rồi tới cuối 1980’, đầu 1990’, phe TBCN mới “toàn thắng”, chấm dứt Chiến tranh Lạnh.

Giữa lúc nhiều quốc gia Đông Âu mở cửa, Đông Á dân chủ hóa, Nam Mỹ độc tài bị lật đổ, … và thất bại của Chủ nghĩa Marx-Lenin trên khắp thế giới đang tới gần, đã gợi hứng để học giả Francis Fukuyama viết nên cuốn “Sự cáo chung của lịch sử” nổi tiếng, cho rằng mô hình dân chủ tự do phương Tây đã thắng thế hoàn toàn, chứng minh đó là sự phát triển tận cùng trong tư tưởng loài người (4).

Trịnh Hữu Long

Tôi thừa nhận ý kiến của Trịnh Hữu Long là rất hay, tuy vậy cũng phải nhìn thấy đằng sau những hiện tượng trái khoáy mà tác giả vạch ra có ẩn chứa một tâm lý hơi đặc biệt, đó là lòng căm ghét cực độ đối với Tàu Cộng, ông láng giềng đại bất hảo mà dân Việt biết rõ vừa là kẻ thù nguy hiểm bậc nhất đang nuốt dần lãnh thổ lãnh hải của mình, nhưng cũng vừa là kẻ đang hà hơi thổi ngạt cho cái thể chế hiện tồn, khiến cho mọi cuộc vận động dân chủ bao nhiêu năm nay trước sau vẫn cứ dẫm chân tại chỗ, đến nỗi chính trường đã diễn ra vô khối tấn tuồng dở khóc dở cười mà hậu quả người dân đều gánh chịu, và cứ phải chấp nhận "cái hiện hữu" như số phận của mình.

Bây giờ từ Hoa Kỳ lại nẩy ra một nhân vật chống Tàu Cộng là Trump. Chưa biết Trump có chống được hay không nhưng rõ ràng Trump đáp ứng niềm mơ ước cháy bỏng trong tâm khảm con dân VN, nó là một sự thực trăm phần trăm. Một khi Trump đã trở thành người phất ngọn cờ diệt Tàu Cộng trong mắt người ta thì tất cả những khuyết tật khác của Trump đều được tha thứ hết, thậm chí vì những khuyết tật đó mà "người anh hùng" của người ta có thể đại bại trong cuộc bỏ phiếu tháng 11 tới đây thì người ta sẵn sàng lên tiếng bênh vực, hết lời ngợi ca, biến xấu thành tốt nữa kia, vì khuyết tật thì dân Mỹ gánh chịu chứ dân Việt đâu có phải chịu, kể cả cộng đồng người Việt tại Mỹ cũng cảm thấy chưa phải chịu một cách trực tiếp như chính người đã sinh trưởng nhiều đời trên đất Mỹ. Cũng vì thế cái mà người ta từng chỉ trích CS nay người ta lại dùng để nói tốt hoặc che đậy cho Trump cũng là điều bình thường chứ có gì lạ đâu - không nên nghĩ trường hợp này là "đổi trắng thay đen" mà nên hiểu là "mục đích biện minh cho hành vi" thì đúng hơn.

Tóm lại, cuồng Trump ở đây (trong phạm vi người Việt mà nói) vẫn có nguồn gốc sâu xa từ niềm mong mỏi thoát Tàu và thoát Cộng. Có đúng hay không, xin các bạn trao đổi.

Nguyễn Huệ Chi

Trang Tifosi là một hiện tượng truyền thông đáng chú ý hàng đầu trong thời gian qua, không chỉ bởi sự nổi tiếng và sức lan tỏa lớn của nó. Cái đáng chú ý hơn cả là truyền thông thân chính quyền, với sự ra đời của Tifosi, đã nhảy vọt không chỉ một bước mà tới mười bước trong diễn ngôn của mình.

Trước đây, các trang thân chính quyền thường chửi bới thô tục, vô văn hóa và vô học; nếu là dạng cấp cao thì cũng chỉ hơn dư luận viên 1-2 bậc là cùng và thường tỏ ra trịch thượng. Còn Tifosi khác hẳn: diễn ngôn điềm đạm, tranh luận có lý lẽ, biết khai thác tư liệu Đông Tây, tỏ ra với công chúng là vừa có học (và học cao), vừa có văn hóa. Do vậy, sức thuyết phục của Tifosi là hơn hẳn so với các trang thân chính quyền khác, và có tiềm năng còn làm xoay chuyển tình thế.

Và một điều rất đáng chú ý nữa: Tifosi đang dần dần dùng chính những lý lẽ của phe chống chính quyền để tước bỏ dần tính chính danh của đối thủ.

Phong trào phản kháng hiện nay của người Mỹ và những hành động, lời nói của Tổng thống Donald Trump đang cung cấp nguyên liệu hết sức dồi dào cho phe thân chính quyền. Và một bộ phận rất lớn của phe chống chính quyền thì lại là những tín đồ cuồng nhiệt của vị tổng thống này.

Khi bảo vệ ông Trump và lên án phong trào phản kháng bảo vệ người da đen, rất nhiều tín đồ của ông Trump, từ trong nước ra đến hải ngoại, rất trớ trêu, đã sử dụng đúng những luận điệu và chiến thuật dơ bẩn mà dư luận viên cấp thấp nhất từng dùng để tấn công các phong trào biểu tình ở Việt Nam từ xưa đến nay, đặc biệt là trong các sự kiện nhuốm màu bạo lực ở Phan Rí và Đồng Tâm. Tệ hơn cả dư luận viên, họ lại còn không ngần ngại phơi bày tâm địa kỳ thị chủng tộc - vốn là thứ cặn bã văn hóa mà nhân loại đã phỉ nhổ cả trăm năm trước khi nhà nước cộng sản đầu tiên ra đời.