Bauxite Việt Nam

Nguyễn Đình Cống

Nên phân biệt giữa việc “trồng cây”, là một hoạt động với “tết trồng cây” là một phong trào. Hoạt động nhằm đến hiệu quả thực tế còn phong trào chủ yếu để báo cáo thành tích. Trong phong trào người ta ít chú ý đến hiệu quả thực tế, miễn là có lễ phát động với  trống dong cờ mở và lời hô hào của lãnh đạo, có thành tích để báo cáo, để tuyên truyền, để động viên tinh thần.

Về Tết trồng cây, ở nơi nào có hiểu biết và quan tâm đến hoạt động trồng cây  thì kết quả thu được khá tốt. Ngược lại ở những nơi mà chủ yếu quan tâm đến phong trào thì tuy có phát động hoành tráng, có ra quân rầm rộ, có báo cáo thành tích với hàng ngàn, hàng vạn, hàng triệu cây được trồng, nhưng sau một thời gian kiểm tra lại thấy chỉ còn một tỷ lệ rất ít cây còn sống èo uột, còn phần lớn đã chết tự bao giờ.  Về hiện tượng này có mấy câu thơ trào phúng, phản diện, tuy rằng nói hơi quá, nhưng thể hiện một phần nào sự thật đau lòng.

Các cụ trồng nhiều chứ không phải chỉ 10 cây, trung bình cứ 10 cây thì chết mất 9. Cây đã được trồng theo phong trào, thành tích đã được ghi vào giấy để báo cáo, còn cây có sống và phát triển không là chuyện khác. Tôi đã biết nhiều chuyện tốt đẹp về trồng cây, nhưng cũng chứng kiến một số chuyện khôi hài và đau lòng về phong trào . Xin kể 2 chuyện.

Chuyện 1-  Chú  em  tôi, giáo viên phổ thông ở vùng cao. Tôi hợp tác với chú mua vài hecta đất rừng làm trang trại. Năm 1998 chú cho biết, ngoài mấy ngàn cây tràm và bạch đàn thuê người trồng, tự chú  đã trồng được gần trăm cây mít. Năm 2018, vì không thể tiếp tục canh tác, chúng tôi đã bán toàn bộ đất và cây. Trước khi bán, tôi đi xem  số cây mít đã trồng được 20 năm. Còn được vài cây èo uột. Tôi hỏi cách trồng và chăm bón thế nào mà có kết quả thê thảm như vây, chú  kể: Em đã chọn hạt giống tốt và gieo trực tiếp vào đất. Cứ cách khoảng 5 mét  cuốc đất thành một hố nhỏ, gieo hạt vào. Phần lớn hạt nẩy mầm, lên cây con, nhưng rồi khi cây lớn lên, một số bị bò ăn, một số tự nhiên chết. Tôi nói đó là cách chú trồng cây theo phong trào để báo cáo thành tích chứ không phải theo cách của nông dân hoặc của lâm nghiệp.