Bauxite Việt Nam

(Thông cáo báo chí 1, ngày 7.7.2009 đăng trên anviettoancau.net, tháng 7-2009)

Ngày 24 tháng 4 năm 2010

Kính gửi các cơ quan truyền thông trong và ngoài nước,

Kính gửi mọi người quan tâm.

Vv: Nguyễn Giang (Trưởng ban Việt ngữ BBC)

Ngày 17 tháng 4 năm 2010 vừa qua, Nguyễn Giang, Trưởng Ban Việt ngữ Đài BBC London đã đăng một bài của ĐỖ NGỌC BÍCH nhan đề “MỘT CÁCH NHÌN KHÁC VỀ TINH THẦN DÂN TỘC” với nội dung bóp méo lịch sử, mạ lị Tổ Tiên và các anh hùng dân tộc với âm mưu bắt tay với Trung Quốc trong mưu đồ bá quyền chiếm đọat lãnh thổ và xích hóa dân tộc Việt Nam. Bài này đã gây rúng động từ trong nước đến hải ngọai khiến mọi người phẫn nộ không thể làm ngơ.

Tôi đã viết thư đến các giới chức thẩm quyền cao nhất của đài BBC kêu gọi cách chức Nguyễn Giang, Trưởng Ban Việt ngữ .

Việc Nguyễn Giang quyết định đưa một bài viết tôi đề cập dưới đây cho thấy cả quyết định này cũng như nội dung bài báo đã dường như vi phạm nghiêm trọng Cẩm nang Biên tập của BBC cũng như các giá trị mà cơ quan truyền thông này coi là tôn chỉ hoạt động. Nỗ lực mới nhất nhằm đánh lạc hướng dư luận và biện hộ những lỗ hổng về biên tập qua blog của Nguyễn Giang ngày 22 tháng Tư, 2010 cho thấy một lần nữa Nguyễn Giang đã và đang dùng bbcvietnamese.com như một dạng sân chơi để khuếch trương ý đồ chính trị, đánh bóng tên tuổi và theo đuổi lợi ích cá nhân.

Vào ngày 17 tháng 4 năm 2010 , BBC tiếng Việt đăng bài của một tác giả người Việt đang sống ở Hoa Kỳ có nội dung kích động lòng hận thù Việt Trung và xúc phạm người Việt trong nước cũng như người Việt tại hải ngoại. Quyết định đăng bài này đặt ra câu hỏi cho hàng ngàn người Việt rằng liệu BBC tiếng Việt có độc lập trong biên tập hay không bởi lý lẽ của tác giả bài viết cho thấy quyết định đăng bài này có khả năng bị giật dây bởi các thế lực chính trị thân Hà Nội hoặc là ý đồ của cá nhân Nguyễn Giang.

Rõ ràng Nguyễn Giang đã không kiểm tra và xác minh thông tin, dữ liệu và lập luận của tác giả bài viết. Nội dung và lập luận bài viết này bị nhiều người coi là một dạng luận điệu truyên truyền nhằm bóp méo lịch sử và dùng tài liệu dạng nghiên cứu tự tạo để lừa gạt bạn đọc trang web BBC tiếng Việt.

Học vị của tác giả bài báo, cô Đỗ Ngọc Bích, không biết vì lý do gì, đã được BBC Ban Việt ngữ nâng cấp để thu hút độc giả.. Tuy nhiên giới học giả tại Hoa Kỳ và công dân mạng đã nhanh chóng phát hiện điểm này. Sự phẫn nộ lớn từ công chúng đã buộc một trường đại học có tiếng ở Hoa Kỳ phải lên tiếng nhằm làm rõ sự mập mờ giữa hoạt động có tính cá nhân của tác giả bài viết núp dưới uy tín lừng danh của trường đại học này.

VOA

Mấy ngày gần đây nhiều người xôn xao với bài báo “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của tác giả Đỗ Ngọc Bích đăng trên trang mạng BBC. Trong bài viết tác giả có đề ra một số câu hỏi để tỏ ý hoài nghi về tính chất chính đáng của những phản ứng từ phía Việt Nam trong vụ tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền ở biển Đông. Ban Việt Ngữ VOA đã tiếp xúc với ông Hoàng Việt, giảng viên Ðại học Luật ở Sài Gòn và là thành viên của Quĩ Nghiên Cứu Biển Đông, để tìm hiểu thêm về vấn đề này. Xin mời quí thính giả theo dõi cuộc phỏng vấn do Duy Ái thực hiện sau đây.

VOA: Thưa giáo sư, trong bài viết “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” bà Đỗ Ngọc Bích có đặt câu hỏi: “…Họ tin rằng Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Việt Nam trên cơ sở nào, hay chỉ biết thế từ sách giáo khoa lịch sử Việt Nam và từ các thông tin trên đài báo chính thống của Việt Nam lưu hành sau năm 1975?” Xin giáo sư cho thính giả đài VOA được biết câu trả lời của ông đối với “câu hỏi” mà bà ÐNB nêu lên như một sự căn vặn này.

GS Hoàng Việt: Ở câu hỏi này, tôi xin trả lời tác giả Đỗ Ngọc Bích rằng: Tôi cũng như hàng triệu người dân Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới tin rằng Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Việt Nam trên cơ sở luật pháp quốc tế về chiếm hữu lãnh thổ vô chủ được thừa nhận hiện nay. Điều này được ghi nhận trong chính sử Việt Nam từ thời Nguyễn cũng như rất nhiều bằng chứng lịch sử khác, từ các sắc phong, các châu bản của các vua Nguyễn đến các bản đồ của các quốc gia phương Tây, thậm chí ngay trong cả các bản đồ, hoặc một số sử liệu của Trung Quốc, điều này đã được các học giả ở nhiều nơi trên thế giới biết đến chứ không phải chỉ từ “sách giáo khoa lịch sử Việt Nam và từ các thông tin trên đài báo chính thống của Việt Nam lưu hành sau năm 1975” đâu.

Ngô Minh Trí


Sự việc BBC Việt Ngữ (nói tắt là BBC) và Đỗ Ngọc Bích (ĐNB) lần này có thể nói là một “quả bom tấn” không còn giới hạn trong thế giới ảo. Đến nay, một số báo chí chính thống Việt Nam cũng đã đăng đàn về vụ việc này. Tôi cũng rất quan tâm đến sự việc, chính sự quan tâm đó thúc đẩy tôi đặt ra một số câu hỏi mà tôi chưa có được đáp án chính xác. Diễn biến sự việc cho đến lúc này thì Đỗ Ngọc Bích là ai và làm gì không còn quan trọng nữa mà quan trọng là động cơ thực sự của những gì đang diễn ra.

Đầu tiên là các câu hỏi dành cho BBC:

1. Động cơ của BBC khi đăng tải bài của ĐNB là gì? Đơn thuần là việc đăng bài chỉ để có “thông tin đa chiều” hay có dụng ý?
2. BBC đã có hay không có việc sửa đổi bài viết của ĐNB? vấn đề này chỉ ĐNB mới có thể cung cấp bằng chứng để giải đáp. Nếu có việc sửa đổi nhằm làm thay đổi bài viết thì rõ ràng BBC có dụng ý.
3. Nếu có dụng ý thì dụng ý đó được thực hiện bởi một vài cá nhân trong nội bộ BBC hay là của chính cả tập thể BBC?
4. Dụng ý (nếu có) của BBC là gì? Phải chăng là kích hoạt một làn sóng tinh thần dân tộc, sâu xa hơn là có phải để gây ảnh hưởng lên nội tình đất nước Việt Nam hay không, hay là dụng ý nào khác nữa?
5. Những dụng ý (nếu có) được thực hiện bởi thế lực nào? Trong hay ngoài nước, và nếu là ngoài nước thì là nước nào hay nhóm chính trị nào?
   

Hiệu Minh

Phải chăng BBC Tiếng Việt đã sang một “vị thế” mới? Đó là chuyển từ tờ báo mạng, tiếng nói chính thức của Vương quốc Anh, sang chế độ Blog. Từ quyền lực thứ tư là báo chí truyền thông sang “quyền lực thứ năm”, một thứ được gọi là “thông tấn xã vỉa hè”?

Anh Nguyễn Giang, Trưởng ban Biên tập BBC Tiếng Việt, vừa trả lời bạn đọc “Về bài của tác giả Đỗ Ngọc Bích trên BBC”. Thay vì trả lời đàng hoàng trên trang chính, phản hồi chính thức của tòa soạn, Nguyễn Giang chọn Blog phóng viên.

Theo tiêu chí, Blog Tòa soạn là “Biên tập viên BBC Tiếng Việt chia sẻ các câu chuyện làm báo”.

Đây là tiếng nói của anh Nguyễn Giang hay của BBC? Tại sao không trả lời đàng hoàng đặt trên trang đầu, ít nhất là phần Việt Nam, mà phải để trong một “xó” của Blog?

T.N.L.A.

BVN đã định kết thúc câu chuyện về bà “Tiến sỹ” Đỗ Ngọc Bích, nhưng xem ra còn quá nhiều người mang tâm lý bức xúc với bài viết của bà “Tiến sỹ “ này.

Trong số các bài gửi đến, có bài viết của nữ sinh viên T.N.L.A, cung cấp một vài chi tiết rất cụ thể về bà “Tiến sỹ”, kèm theo những bình luận liên quan đến cảm nhận của tác giả về hệ thống giáo dục mà tác giả đang là người trong cuộc.

Trân trọng cảm ơn bạn T.N.L.A., và xin được đăng lên để bạn đọc có thêm thông tin.

Bauxite Việt Nam

Thưa các thầy cô.

Tuần qua rất nhiều bài trên mạng bàn về “Tiến sỹ” Đỗ Ngọc Bích sau bài viết của bà trên Đài BBC lên án cái mà chị gọi là “chủ nghĩa dân tộc bài Hoa cực đoan”. Là những sinh viên đang còn ngồi trên ghế giảng đường, sau khi đọc các bài báo, chúng em nhận ra, các tác giả đều là các bậc khả kính. Vì vậy, chúng em xin phép gọi tác giả các bài báo là “Các thầy cô”.

Chúng em đã đọc rất kỹ những bài viết của các thầy cô, trong đó có bài than phiền rằng, hiện tượng Đỗ Ngọc Bích không là gì xa lạ, mà đó chẳng qua chỉ là sản phẩm mà nền giáo dục trong nước đã tạo ra. Với tư cách là “cái sản phẩm” mà “nền giáo dục trong nước đã tạo ra”, chúng em thực sự cảm thấy rất buồn.

Đúng như một bài báo đã viết, trong sách giáo khoa lịch sử thì “sử cách mạng” chiếm một tỷ trọng áp đảo. Không những vậy, chúng em còn đọc được một bài báo khác viết rằng, ngay trong những trang viết về “sử cách mạng” ấy còn viết theo quan điểm mao-ít.

Chúng em vào mạng tra cứu xem “Tiến sỹ” Đỗ Ngọc Bích là ai, thì có một phát hiện hết sức thú vị. Chúng em suy nghĩ mãi về “phát hiện” này, và cuối cùng xin mạnh dạn gửi đến Thầy Nguyễn Huệ Chi, để Thầy cung cấp thêm thông tin cho các bạn đọc của Bauxite Việt Nam. Thông tin chính xác về chị Bích là: chị ấy là sinh viên lớp tiếng Anh Khoá 35 (1991-1994) thuộc Khoa Tiếng nước ngoài của Trường Đại học Tổng hợp, nay là Đại học Quốc gia Hà Nội. Chị Bích tốt nghiệp năm 1994, và không hề có background (nền học vấn) về Lịch sử (!)

Cựu sinh viên Khoa tiếng nước ngoài của Đại học Tổng hợp Hà Nội đã lập một website, trong danh sách có tên Đỗ Ngọc Bích: http://www.diginet.com.vn/ngoaingu/MemberList.asp. Xin các thầy cô và các bạn vào mạng để tìm hiểu thêm.

Qua website của các cựu sinh viên Khoa Tiếng nước ngoài, chúng em hoàn toàn không ngạc nhiên, đoán biết được lý do vì sao chị Bích được xuất hiện trên trang mạng của Đài BBC. Rất có thể, chị ấy đã nhận được sự giúp đỡ của người bạn đồng môn, là anh Ngô Quốc Phương, ký giả trong Ban Việt ngữ của Đài BBC, là sinh viên Khoá 33 cùng Khoa Tiếng nước ngoài (học trước chị Bích hai năm). Quý Thầy Cô có thể tìm được tên anh Ngô Quốc Phương trong danh sách cựu sinh viên của Khoa tiếng nước ngoài, và cũng đã được đăng trong cùng trang mạng này.

Với tư cách là một sinh viên học ngoại ngữ, chúng em xin thú thực, ở Việt Nam, phần lớn sinh viên theo học các ngành ngoại ngữ chỉ mới được học một vốn ngôn ngữ tối thiểu, đủ để làm một loại “thông ngôn” vào cỡ ... “dưới trung bình” thôi, cái nền văn hóa trong chương trình đào tạo ngoại ngữ quá mỏng, trong khi, đáng ra, dạy ngôn ngữ của một dân tộc phải là ... chuyển tải cho sinh viên cái nền văn hóa của cả hai dân tộc: dân tộc mình và dân tộc đó. Vì vậy, vốn hiểu biết quá mỏng về lịch sử và về dân tộc của chị Bích như thể hiện trong bài báo cũng là lẽ đương nhiên thôi.

T.N.L.A.

(Một sinh viên đang theo học một ngành ngoại ngữ ở Hà Nội)

VC Mạng Bauxite Việt Nam biên tập

VOA


Mấy ngày gần đây nhiều người xôn xao với bài báo “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của tác giả Đỗ Ngọc Bích đăng trên trang mạng BBC. Trong bài viết tác giả có đề ra một số câu hỏi để tỏ ý hoài nghi về tính chất chính đáng của những phản ứng từ phía Việt Nam trong vụ tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền ở biển Đông. Ban Việt Ngữ VOA đã tiếp xúc với ông Hoàng Việt, giảng viên Ðại học Luật ở Sài Gòn và là thành viên của Quĩ Nghiên Cứu Biển Đông, để tìm hiểu thêm về vấn đề này. Xin mời quí thính giả theo dõi cuộc phỏng vấn do Duy Ái thực hiện sau đây.

VOA: Thưa giáo sư, trong bài viết “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” bà Đỗ Ngọc Bích có đặt câu hỏi: “…Họ tin rằng Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Việt Nam trên cơ sở nào, hay chỉ biết thế từ sách giáo khoa lịch sử Việt Nam và từ các thông tin trên đài báo chính thống của Việt Nam lưu hành sau năm 1975?” Xin giáo sư cho thính giả đài VOA được biết câu trả lời của ông đối với “câu hỏi” mà bà ÐNB nêu lên như một sự căn vặn này.

GS Hoàng Việt: Ở câu hỏi này, tôi xin trả lời tác giả Đỗ Ngọc Bích rằng: Tôi cũng như hàng triệu người dân Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới tin rằng Hoàng Sa, Trường Sa thuộc về Việt Nam trên cơ sở luật pháp quốc tế về chiếm hữu lãnh thổ vô chủ được thừa nhận hiện nay. Điều này được ghi nhận trong chính sử Việt Nam từ thời Nguyễn cũng như rất nhiều bằng chứng lịch sử khác, từ các sắc phong, các châu bản của các vua Nguyễn đến các bản đồ của các quốc gia phương Tây, thậm chí ngay trong cả các bản đồ, hoặc một số sử liệu của Trung Quốc, điều này đã được các học giả ở nhiều nơi trên thế giới biết đến chứ không phải chỉ từ “sách giáo khoa lịch sử Việt Nam và từ các thông tin trên đài báo chính thống của Việt Nam lưu hành sau năm 1975” đâu.

Nguyễn Vạn Phú

Tôi có ước muốn biên soạn một cuốn sổ tay làm báo, ghi lại kinh nghiệm của mình và đồng nghiệp nhưng chưa thể thu xếp thời gian để thực hiện. Thế nhưng nếu có viết, chắc chắn vụ việc BBC Ban Việt ngữ xử lý bài của tác giả Đỗ Ngọc Bích sẽ là một trường hợp nghiên cứu (case study) thú vị và bổ ích. Bổ ích vì nó có thể là bài học cho người làm báo - lý thuyết nói ra thì dễ nhưng thực hành cho nhất quán lại khó nên phải tự mình nhắc nhở mình cố gắng làm cho đúng nguyên tắc.

Cái sai đầu tiên của BBC là thiếu kiểm chứng đầy đủ. Một tờ báo lúc nào nhận bài của cộng tác viên, nhất là cộng tác viên mà tên tuổi đã quen thuộc với công chúng đều phải kiểm chứng xem có đúng là do tác giả gởi hay không, có phải thông tin về tác giả đúng như họ công bố không, mình có hiểu đúng thông tin không. Nếu làm tốt công đoạn này, BBC đã không phạm sai lầm về chuyện Đại học Yale hay Đại học Hawaii at Manoa để sau đó phải cáo lỗi độc giả. Không rõ quy trình kiểm chứng của BBC hỏng ở khâu nào (Xin mở ngoặc nói thêm, điều thú vị là nhiều cộng tác viên gởi bài lại yêu cầu không ghi cụm từ “Tiến sĩ” trước tên của họ, nhiều người cẩn thận dặn không được ghi nơi họ đang công tác vì họ viết với tư cách cá nhân).

Thứ nhì, bất kỳ điều gì đăng lên báo thì người biên tập phải hiểu, không hiểu thì phải hỏi cho rõ chứ không biên tập ẩu. Ví dụ thấy ghi Ph.D (ABD) phải hiểu là “còn chút xíu nữa mới là Tiến sĩ”. Tôi nghĩ ở đây BBC đã mắc lỗi diễn dịch sai chứ không phải lỗi của tác giả, còn tác giả sử dụng cái danh xưng Ph.D (ABD) nghe có kỳ cục hay không là chuyện khác.

Thứ ba, bài của cộng tác viên viết mang tính phê phán một nhân vật thứ ba thì càng phải kiểm chứng với các nguồn liên quan trước khi đăng. Giả thử có ông A viết bài sỉ nhục ông B mà tòa soạn lập luận cứ đăng trong phần diễn đàn rồi thêm câu “đây là quan điểm của người viết, không phải của chúng tôi” để giải trừ trách nhiệm là không ổn. Bài viết đang đề cập liên quan đến cả một dân tộc nên cần phải kiểm chứng hay chính xác hơn là phải tham vấn ý kiến các chuyên gia trong lãnh vực đó để nhờ họ thẩm định trước khi đăng tải. Phải thẩm định là vì nhiều ý trong bài mang tính khẳng định như là facts chứ không phải là opinion – khi facts bị sai thì nơi đăng tải phải liên đới chịu trách nhiệm.

Mặc Lâm, phóng viên RFA

Lời bình 1:

Vụ "người phá đền" tốn hơi nhiều giấy mực phải có hồi kết thôi!

Phần tôi thì vì đi tham quan Nga bị kẹt không về Bỉ được, hôm nay mới về đến nhà viết vài dòng này. Do chỗ chuyên môn của tôi là đào tạo cao học, hơi bị căn bệnh nghề nghiệp, nên tôi thấy cần xem cô ấy là một học trò. Vì thế, xin ân cần hầu chuyện với cô ta như tôi đã nhiều lần khuyên bảo học trò linh tinh của tôi tại VN, cũng có nhiều em có tác phong tương tự:

"Xem xong bài viết của cô, tôi nghĩ cô chưa xứng đáng có bằng Tú tài Việt Nam, cô chưa thông hiểu lịch sử VN, đã ngồi nhầm lớp đâu đó, hay cô đã dùng phao, hoặc đã "may mắn" gặp một tập thể thầy giáo "ai cũng xuất sắc, ai cũng cho đỗ" nên mới qua được đại học? Vậy xin cô hãy đi học lại, tự học cũng được thôi, nhưng phải thành khẩn học thực và qua trắc nghiệm lại.

Về luơng tâm, tư duy người đi học, người nghiên cứu, người công bố khoa học, thì quả là cô có nhiều thiếu sót. Cô không nên chạy theo danh hão, công bố bừa bãi gây phản cảm, tự hại mình, nhũng nhiễu xã hội. Bởi vậy, nếu chưa kịp phản tỉnh sửa đổi thì tôi sẽ không thể ủng hộ ký giấy giúp cô ghi tên theo lớp cao học. Cô xem hiện nay cô đang làm mất uy tín ĐH Yale, ĐH Hawaï, đài BBC... Dạy kèm tiếng Việt cho vài sinh viên mà tự nhận là giảng viên thì quả là gian dối quá lộ liễu đấy. Nếu không may, thầy cô ở Hawaï dễ tính cho cô bảo vệ thành công Ph. D. về Hoa kỳ học rồi cô cũng sẽ làm mất uy tín siêu cường Hoa Kỳ sau này thôi. Cô không ngần ngại phá hoại đền thiêng của dân tộc Việt có ai chắc cô sẽ không tiếp tục như vậy với sự tác hại trầm trọng hơn cho Tổ quốc của chồng cô.

Mong cô ghi nhận lời khuyên chân tình này".

GS TSKH Nguyễn Đăng Hưng

Lời bình 2:

“Việc cố tình dùng những ức thuyết xuyên tạc lịch sử trên bục giảng của một trường đại học là điều có thể xảy ra trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, nhất là những lãnh thổ quá xa lạ đối với sinh viên thế giới như Việt Nam. Viễn cảnh một nước lớn có thể lợi dụng kẻ hở của chương trình giảng dạy để cài người vào nhằm lèo lái những nhận thức lịch sử cho sinh viên là một lo ngại hợp lý và có phải, bắt đầu từ bây giờ người Việt nên tỉnh táo nhiều hơn nữa?” – Mặc Lâm.

BVN muốn góp thêm một ý với nhà báo Mặc Lâm: nếu như đây đúng thực là hiện tượng “cài cắm” nhưng ngộ nhỡ lại không phải là cài cắm của nước lớn thì sao? Cứ xét kỹ lời lẽ của bà ĐNB thì xác định cho được cái gọi là lai lịch bà ta trên phương diện đó thật không dễ chút nào. BVN đã có cảm giác ngờ ngợ ngay từ đầu khi đưa tin và bài về con người miệng lưỡi tai quái này. Mà trong thời buổi siêu lừa như hiện nay, chiêu lừa ranh ma nhất là làm cho những ai cả tin ngả theo một định kiến đã có sẵn. Dẫu sao, dù có tài biến hóa đến đâu, đối với người Việt vốn sẵn lòng yêu nước cũng không phải là khó nhận dạng. Cứ hãy chờ đấy rồi xem.

Bauxite Việt Nam

Cư dân mạng đang xôn xao vì một bài viết nêu lên quan điểm của một giáo sư nói về lịch sử Việt Nam.

Vấn đề lịch sử, văn hóa và chủ quyền

Bài viết với một văn phong quá khích cùng những quan điểm bài bác tất cả các ấn chứng lịch sử của Việt Nam, qua đó muốn chứng minh rằng dân tộc Việt Nam vốn phát xuất từ Trung Quốc và từ đó không nên có những tranh luận về vấn đề biển đảo với họ.

Bài viết có tựa đề “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” được post trên trang mạng của BBC trong mục diễn đàn được rất nhiều người theo dõi. Tên tác giả được ghi dưới bài viết là TS Đỗ Ngọc Bích, cùng với lời ghi chú "Bài viết phản ánh quan điểm và lối hành văn của tác giả với chuyên môn là Tiến sĩ về Quan hệ Quốc tế và Hoa Kỳ học, hiện đang giảng dạy Việt học và tham gia dịch thuật các công trình sử học cổ, trung đại của VN tại Đại học Yale, Hoa Kỳ".

Đoan Trang

“Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” là tựa đề bài viết đăng ngày 17/4 trên BBC Việt ngữ của tác giả Đỗ Ngọc Bích. Chị Bích là một Facebook friend của tôi, do đó tôi đã chú ý đọc bài này ngay hôm BBC đăng tải. Nói chung thì chỉ cần lướt qua một lần là đủ thấy bài viết sẽ gây phản ứng như thế nào trong dư luận độc giả.

Để phân tích tỉ mỉ từng ý, từng câu chữ, chỉ ra từng điểm đúng và chưa đúng về mặt học thuật, thì mất thời gian và nhiều bạn đọc của BBC đã làm rồi. Ở đây, tôi chỉ muốn nhận xét bài như một biên tập viên bình thường đọc bài của một cây viết nào đó.

Tôi không nghĩ chị Bích là “Hán gian” hay “Việt gian”, “điệp Tàu”, v.v. Nếu có thể nhận xét ngắn gọn, tôi chỉ thấy chị… dại, với tư cách một người viết. Không nói chuyện học thuật, kiến thức lịch sử, kiến thức về quan hệ quốc tế, xét thuần túy về mặt báo chí, chị Bích vi phạm một nguyên tắc quan trọng: phải hiểu tâm lý độc giả trước khi viết.

Trân Văn, phóng viên RFA


Ban Việt ngữ Đài BBC vừa giới thiệu bài viết “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của bà Đỗ Ngọc Bích trên chuyên mục Diễn đàn và các ý kiến được nêu trong bài viết này, đã trở thành đề tài được quan tâm.

Sự kiện vừa kể có gì đáng chú ý? Mời quý vị theo dõi Trân Văn tổng hợp và tường trình thêm...

Nên học như thế nào?

Cô Bích chưa có Tiến sĩ. Cô Bích nói cho mình biết là cô có gửi CV cho BBC. CV là lý lịch và trong CV đó có nói là ABD Tiến sĩ. Thực sự một người ABD có nghĩa là chưa có bằng, chưa nộp luận văn.

Hoàng Dzung

Bài viết này xem như là một dư âm còn ngân lại sau những luồng dư luận sôi nổi mà một ký giả trên BBC tiếng Việt đã cố ý – nếu chúng tôi không nhầm – làm dấy lên. Đó là điều dù muốn tránh cũng không thể được, giống như những gợn nước trên mặt ao còn lan mãi không ngừng sau khi một hòn đá lớn do người nào đó ném mạnh xuống ao.

Nhưng không cùng dạng với bài tiếp theo sau bài này của Nguyễn Tuấn Khải vẫn nói trực tiếp đến đối tượng đã gây nên làn sóng công phẫn (mà vì BVN đã hứa chấm dứt cuộc chơi này rồi nên phải có Lời dẫn dành riêng để bạn đọc thông cảm), những lời bàn giải của bạn Hoàng Dzung nói ở đây là một luận bàn theo hướng mở, đúng như tiêu đề là trữ tình ngoại đề, nhằm rút ra những điều cốt thiết cho nhận thức của mọi chúng ta trong tình hình phức tạp của thời đoạn hôm nay, khi cái đúng cái sai có thể khoác lẫn áo của nhau, khi cái chính thống chưa chắc đã đồng nhất với cái đúng, khiến cho mọi tranh luận không phải dễ dàng ngã ngũ. Và cũng vì thế rất cần có một sự cảnh tỉnh nào đấy để lớp trẻ, tức là thế hệ Việt Nam tương lai, nhạy bén, tỉnh táo, và biết cách tự miễn dịch với đủ thứ hàng giả độc hại.



Bauxite Việt Nam

Câu chuyện về một người đàn bà háo danh, hàm hồ và trơ trẽn một cách khó thương mà công luận lên tiếng mấy ngày nay, đến đây có thể chấm dứt được rồi. Tôi không muốn lại nêu tên người ấy, giống như người Hy Lạp thuở xưa đã không gọi tên mà chỉ gọi là “kẻ đốt đền”, hay “tên đốt đền” đối với một kẻ háo danh ngu ngốc nào đó đã ngỡ rằng đời sau sẽ phải nhắc đến tên mình bên cạnh tên người đã xây dựng ngôi đền trứ danh thờ thần Artemis ở Ephesus.

Chân tướng của người này đã bộc lộ quá rõ. Các nhà khoa học quốc tế, kể cả người Việt lẫn người Mỹ đã cho biết, con người này chưa từng có trong tay, hay đúng hơn là chưa kịp mua xong tấm bằng mà cô ta hằng mơ ước và mạo nhận, nói chi là đang giảng dạy ở đại học Yale của Mỹ. Thật là một cú lừa ngoạn mục của thời đại siêu lừa, ngay cả một thương hiệu danh tiếng lẫy lừng và có lòng tự trọng nghề nghiệp rất cao như đài BBC mà cũng bị lừa. Trước khi đến Mỹ cô ta đã được đào tạo ở nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Câu chuyện tiếp theo tới đây là của Đại học Yale và đài BBC cùng với độc giả Việt Nam và độc giả khắp năm châu; chúng ta không cần quan tâm và tốn thêm giấy mực về nó nữa.

Nguyễn Tuấn Khải

Đã thông báo với bạn đọc rằng BVN muốn khép lại đề tài này, thế nhưng vẫn như còn chút duyên nợ. Số là bạn đọc Nguyễn Tuấn Khải gửi bài viết đến chúng tôi, nhưng lại không đến địa chỉ hộp thư giao dịch mà lại đi vào hộp thư của một thành viên Ban biên tập. Không nỡ phụ lòng một cây bút đã nhiệt tâm viết và gửi đi sớm; lẽ khác là bài viết dù có hơi “đắng” - tất nhiên nếu bớt “đắng “ đi thì vẫn hay hơn - nhưng càng nhẩm càng thấy trong vị đắng có cả sự ngọt lành bởi tấm lòng trung hậu của người “bốc thuốc cứu người”, nên BVN quyết định đăng tải, như một chuyến tàu đến muộn.

Bauxite Việt Nam

Đọc qua những gì cô “Đỗ Ngọc Bích trả lời độc giả”, tôi cảm thấy thất vọng. Cô vẫn sử dụng một văn phong hách dịch và trịch thượng, mỉa mai những người phê bình cô. Cô cố tình ngụy biện hòng đưa độc giả lạc hướng về những sai lầm rất cơ bản của cô, để lấp liếm những khoảng trống về sự hiểu biết rất tai hại của cô. Nếu “văn là người” thì bài trả lời của cô là một thể hiện rõ ràng nhất cho thấy cô đúng là một kẻ ngụy học thuật. Bài này chỉ nhằm trao đổi với cô Bích một vài điểm chung quanh văn hóa bàn luận mà thôi, chứ không bàn đến nội dung học thuật của cô. Tôi sẽ tập trung vào những điểm mà cô trả lời.

Thứ nhất, cô tự mâu thuẫn và lấp liếm. Cô viết rằng trong bài viết trước, cô chỉ nêu câu hỏi chứ không có câu trả lời. Điều này sai và mâu thuẫn với những gì cô viết. Trong bài trước cô viết một cách khẳng định rằng “Người dân Việt Nam bắt nguồn từ Trung Quốc, Vua của Việt Nam cũng khởi tổ từ người Trung Quốc, coi vua Trung Quốc như anh như cha …” nhưng không trưng ra bất cứ một chứng cứ nào làm cơ sở cho phát biểu đó. Cô còn viết như đinh đóng cột rằng “Việt Nam thực ra cũng là một phần trong da thịt của Trung Quốc”. Đối với một người Việt Nam có lý trí, đó là một sự xúc phạm quốc thể nặng nề khó có thể tha thứ được. Nếu cô là người Trung Hoa thì chẳng ai chấp nhất, nhưng cô lại tự xưng là người Việt Nam thì thú thật với cô, một người Việt Nam có lương tri có lẽ không ai hành xử như vậy.

Nguyễn Văn Tuấn

Sau khi tìm ra lai lịch cô Đỗ Ngọc Bích chưa hề là Tiến sĩ, cũng chẳng phải đang giảng dạy tại Đại học Yale, nhiều bạn đọc đã viết thư phản hồi, cho rằng viết thêm về cô nữa chỉ là vớ vẩn, tự rước thêm mệt vào mình, vì cô đâu đủ tư cách làm một người đối thoại với học giả và công chúng. Nhiều bạn đâm ra trách BBC đã đánh mất sự tin cậy vốn có về những thông tin vốn được tiếng khách quan, trung thực của mình lâu nay. Nay biết sai mà không cải chính, thế có còn giữ được uy tín mà khách hàng trông đợi – thái độ tự trọng – hay không?

Lại nữa, sau khi khuấy cho dư luận rộn lên vì một bài viết nói ngược, trên BBC tiếng Việt hôm nay cô Đỗ Ngọc Bích đã có bài trả lời: “Ý tưởng viết bài của tôi xuất phát chính từ cảm giác bực dọc, khó chịu khi phải đọc những lời phỉ báng, lăng mạ của các blogger trong nước và hải ngoại đối với Nhà nước Việt Nam hay nhân vật lãnh đạo Việt Nam trong quan hệ với Trung Quốc trên Facebook hay diễn đàn BBC, VOA tiếng Việt”. Á, thì ra cô muốn bênh Nhà nước Việt Nam trước phản ứng sôi nổi dấy lên thời gian vài năm gần đây của đông đảo dân chúng về mối quan hệ tỏ ra quá “nhũn” của Nhà nước chúng ta với ông bạn láng giềng Trung Quốc. Nhưng bênh như thế thì không biết lãnh đạo Nhà nước nghĩ thế nào chứ người dân chắc phải cười vỡ bụng: “kính chẳng bõ phiền”. Và các vị như ĐDQ thì hẳn phải mừng rơn như chết đuối vớ được cọc: Cô này nói Việt Nam ta cho mãi đến triều Nguyễn vẫn là một phần da thịt của Trung Quốc, và các nhà nước Việt Nam chưa bao giờ có ý thức về chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa trước năm 1974, thế thì có khác gì những điều mình từng đăng trên báo điện tử ĐCSVN, rằng Trung Quốc đem hải quân ra diễn tập ở Hoàng Sa và Trường Sa là biển đảo của họ đâu?

BVN xin giới thiệu tiếp dưới đây 4 bài của hai học giả người Việt ở nước ngoài là GS Nguyễn Văn Tuấn (Úc), khoa học gia Thái Văn Cầu (Hoa Kỳ), hai học giả ở trong nước là nhà giáo Hà Văn Thịnh (Huế - Việt Nam) và nhà văn Hoài Nam (Nam Định - Việt Nam) trước khi xin được khép lại một tấn hài kịch không cần màn kết.

Bauxite Việt Nam

Bây giờ thì chúng ta đã biết rằng BBCVietnamese đã giới thiệu sai về cô Đỗ Ngọc Bích, tác giả của bài viết gây xôn xao mấy ngày qua. Theo một Giáo sư tại Đại học Yale (nơi mà cô nói là giảng viên) thì cô Bích chưa tốt nghiệp Tiến sĩ, và chưa bao giờ là giảng viên của Đại học Yale. Như vậy có khả năng là ai đó (có thể từ “nước lạ”) mạo danh cô Bích để viết bài khiêu khích người Việt, hay chính cô Bích muốn chơi nổi bằng một bài phỉ báng lịch sử Việt Nam. Nếu giả thuyết thứ 2 đúng thì có lẽ đây là một vụ Sokal trong truyền thông Việt ngữ và BBCVietnamese còn nợ công chúng một lời xin lỗi. Nhưng suy đi nghĩ lại tôi thấy chẳng có giả thuyết nào có lí hơn là chính cô Bích chấp bút bài viết đó và tự quảng bá mình, và motif thì cũng giông giống như sự kiện cô Lê Kiều Như muốn làm nổi với dâm thư Sợi xích.

(Xin nhắc lại giáo sư vật lí Alan Sokal chơi xỏ giới hậu hiện đại bằng cách viết một bài báo “rất kêu”, dùng toàn những ngôn từ đao to búa lớn và trừu tượng nhưng chẳng có ý nghĩa gì. Bài báo được một tập san hậu hiện đại đánh giá cao và cho công bố. Sau đó, Giáo sư Sokal viết một bài khác cho rằng bài ông viết trên tập san hoàn toàn vô nghĩa, vì chính ông cố ý sáng chế ra những từ ngữ đó một cách vô nghĩa để làm như ta đây là trí thức hậu hiện đại! Một xì căng đan lớn làm bẽ mặt ban biên tập của tập san).

Câu chuyện chung quanh bài viết và nhân thân của cô Đỗ Ngọc Bích làm tôi suy nghĩ về giáo dục. Tôi chẳng quan tâm gì đến cái bằng Tiến sĩ của cô (mà cô chưa có) hay chức giảng viên của cô (cũng không có thật), nhưng tôi chỉ quan tâm đến ý kiến của cô liên quan đến những vấn đề hệ trọng về lịch sử, văn hóa và chủ quyền của Việt Nam. Nhiều người đã chỉ ra những sai lầm của cô Bích, nên có lẽ không cần phải lặp lại ở đây. Điều tôi quan tâm là tại sao cô ấy lại có một cái nhìn lệch lạc về sử Việt Nam đến như thế? Có phải nền giáo dục đã nhào nặn ra một con người mang họ Đỗ nhưng thiếu kiến thức trầm trọng về lịch sử và văn hóa nước nhà [cả sự tự trọng trong phẩm chất cần có của một công dân mà nhà trường không dạy – BVN].

Thái Văn Cầu

Bài “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của Đỗ Ngọc Bích ngắn, dưới 4 trang, nhưng đề cập đến những vấn đề lớn, cần hàng trăm trang giấy để thảo luận nghiêm túc và từng là đề tài cho luận án Tiến sĩ.

Trong phạm vi giới hạn của phản hồi, người viết tập trung vào ba điểm chính:

1. Việt Nam là một phần của Trung Quốc;

2. Đóng góp của Trung Quốc trong chiến tranh Việt Nam;

3. Chủ quyền quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa;

Hà Văn Thịnh – Đại học Khoa học Huế

Hàng chục năm nay, BBC như là “tôn giáo” của tôi: Sùng kính (adore) và tin tưởng đến mức tôi cho rằng những gì BBC đã đăng tải đều là “vàng ngọc”. Thế nhưng, qua vụ cô “TS” Đỗ Ngọc Bích (ĐNB) thì tôi chợt nhận ra rằng BBC thời nay “tung hứng” chẳng khác gì bóng đá: Làm và nói lấy được bất kể kỳ vọng của người hâm mộ đang ở chốn nào.

Bà “TS” ĐNB đã được một công dân đáng kính của ĐH Yale khẳng định rằng không phải là TS. Tại sao BBC không xin lỗi? Một kẻ mạo danh lại có quyền nói tiếp, nói nhiều hơn trên diễn đàn là cớ làm sao? Theo các nguyên tắc của khoa học thì chỉ cần một lần mạo danh là đủ để phủ định tất cả cái được gọi là “sự thật” rồi.

Bà ĐNB (trong bài viết gần nhất tôi gọi là “chị” theo “lời kêu gọi” của GS Nguyễn Huệ Chi là “mềm mỏng, nhẹ nhàng”), bây giờ tôi nghĩ không cần mềm mỏng nữa bởi bà ta đã lộ diện là một kẻ vừa ngông cuồng vừa... không bình thường về trí tuệ.

Hoài Nam

Để khép lại chủ đề “Tiến sĩ Đỗ Ngọc Bích”, BVN xin giới thiệu với bạn đọc cảm nghĩ của bạn Hoài Nam, liên tưởng đến hai trong nhiều điểm mà ĐNB đã nêu lên trong bài viết gần đây đăng trên BBC Vietnamese.

Sự thật rằng danh xưng Tiến sĩ, danh xưng giảng viên và dịch giả của Viện Đại học Yale là do chính bà ĐNB tự phong hay do BBC Vietnamese phong thì nay vẫn chưa thật rõ, nhưng điều đó chẳng có gì quan trọng và cũng chẳng bận lòng đến ai.

Một điều dù nhỏ, mà đã làm thành chuyện bận lòng không đáng để nhiều người hao tâm tổn trí và phải tốn nhiều bút mực như hiện tượng ĐNB, xét cho kỹ âu cũng là chuyện nên tìm ra vài nguyên nhân để người khác không lặp lại. Điều đáng nói ở đây là qua bài viết của bà ĐNB, có dấu hiệu của một sự thoái hóa não trạng trong vấn đề ý thức dân tộc, ý thức văn hóa. Một khi ý thức dân tộc và văn hóa bị biến chất thì quả đáng tội nghiệp, vì người như thế sẽ tự vô thừa nhận mình. Mong cho bà ĐNB không đến độ tệ hại như vậy.

Bauxite Việt Nam

Mấy hôm nay dân tình trên mạng đồng loạt bức xúc vì bài viết "Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc" [1] trên BBC của bà Đỗ Ngọc Bích, với lời giới thiệu là Tiến sỹ về Quan hệ Quốc tế và Hoa Kỳ học, hiện đang giảng dạy Việt học và tham gia dịch thuật các công trình sử học cổ, trung đại của VN tại Đại học Yale, Hoa Kỳ.

Xin nói rõ luôn lời giới thiệu của bà Bích trên BBC là dối trá! Blogger Nguyễn Văn Tuấn [2] đã chỉ ra rằng bà Bích mới đang là NCS (chưa có bằng PhD) tại Đại học Hawaii [3]. Blogger này cũng nhận được một email của Phó Giáo sư khoa Nhân học ở Đại học Yale, do người bạn chuyển tới, xác nhận rằng bà Bích không làm gì cho trường này cả [2]. Mào đầu như thế thì khó mà trao đổi tiếp với bà Bích lắm, nhưng dù sao cư dân mạng cũng đã bàn luận khá kỹ càng. Trước tiên là thư ngỏ của Đinh Kim Phúc [4], sau đó tới phân tích về vấn đề tổ tiên người Việt so sánh với người Trung Quốc [2] của Nguyễn Văn Tuấn, rồi bàn luận nhìn từ góc độ toàn cầu hóa của blogger Hiệu Minh [5], và bài khóc bà Đỗ Ngọc Bích [6] của blogger nongthino. Ngoài ra còn có rất nhiều comment cho những bài viết trên tại các trang như talawas [7], quechoa [8],… phần lớn không đồng tình với bà Bích. Chuyện đó cũng không cần nói thêm.