Bauxite Việt Nam

Minh Triều

Theo ước tính của nhà cầm quyền, bão Yagi đã thiệt hại kinh tế khoảng trên 81.000 tỷ đồng (tương đương gần 3,3 tỷ USD). Trong đó có khoảng 282.000 căn nhà, 3.755 trường học, điểm trường bị hư hỏng, tốc mái, bị ngập, vùi lấp do sạt lở đất. Cùng với đó là 334 người chết, mất tích (318 người chết, 26 người mất tích), 1.976 người bị thương (1).

Những thiệt hại về nhân mạng là không thể bù đắp. Còn về kinh tế thì có thể huy động sức dân, xây dựng lại từ đầu… Nhưng nếu chỉ dựa vào sức dân không thì trách nhiệm của nhà nước ở đâu, những người hưởng lương từ thuế của dân đã làm gì để giúp người dân vực dậy sau thiên tai?

Hà Dương Tuấn

1. Trước tiên xin bẻ cổ một con vịt: Hiện tượng đang xảy ra ở miền Trung có phải là "do biến đổi khí hậu" không ? Có phần nào, nhưng biến đổi khí hậu là điều đã được báo trước từ nhiều thập niên; Cục Khí tượng thuỷ văn liên tục đo đạc và tiên đoán lượng nước mưa. Cho nên ta phải và có thể sống với những thông tin đã biết từ nhiều năm nay đó thay vì lấy nó làm cái bung xung nguỵ biện cho những ý đồ khó nói của mình.

2. Phía Đông Trường Sơn luôn luôn mưa nhiều hơn phía Tây, do gió biển Đông mang hơi nước thổi vào, và hơi nước đó bị núi chặn lại thành mưa. Đây là lợi thế thiên nhiên, trao tặng nước và gỗ và cả năng lượng cho ta dùng... nếu biết khai thác hợp lý. Đập thuỷ điện cho ta năng lượng vì trong mưa có năng lượng. Thuỷ điện là dạng năng lượng tốt nhất và sạch nhất cho cả thế giới trước khi các năng lượng tái tạo khác như điện gió, điện mặt trời, điện thuỷ triều... trở nên kinh tế hơn. Hồ thuỷ điện có chức năng chế ngự dòng chảy từ trên núi cao xuống đồng bằng, điều này cho phép hạn chế lũ tự nhiên vì khả năng giữ nước của hồ.

Những sai lầm của thế giới trong quá khứ, với lý do này hay lý do khác, từ các công trình đập thuỷ điện vĩ đại trên các dòng sông lớn, không thể là kinh nghiệm để bàn về trường hợp miền Trung Việt Nam, nơi cần giải một bài toán tối ưu khác hẳn. Dù sao cũng xin đặt câu hỏi Kinh tế - Kỹ thuật rất cần thiết này cho các chuyên gia.

3. Trời cho ta nước, và Rừng vừa giữ nước cho đất, vừa cho ta gỗ, sẽ còn mãi nếu biết khai thác hợp lý như các nước tiên tiến hàng nhiều thế kỷ. Nhưng lòng tham con người cộng với sự ngu dốt đã trở thành phá hoại, người ta lợi dụng việc xây thuỷ điện để đốn rừng bán gỗ, làm cho chức năng giữ nước của rễ cây rừng giảm nặng, đất trọc đi khiến cho hiện tượng lũ trở nên ngược lại trầm trọng hơn. Đó là tội ác với thiên nhiên và con người. Người ta bạ đâu xây "thuỷ điện nhỏ" ở đấy; mà mục đích thực của họ không phải là năng lượng. Ta có thể thấy hiện thực qua bài viết của chuyên gia tài nguyên và môi trường Tô Văn Trường tại : Từ Rào Trăng 3 nhìn lại “loạn” thủy điện nhỏ.