Bauxite Việt Nam

Lưu Trọng Văn

Tối thứ Bảy, 28-10-2023

Len lỏi con đường bình yên hoa chen đua sắc màu và cây trái xứ cao nguyên, sáng thưa thưa gió ở xã Cư Suê huyện Cư M’gar không xa Buôn Ma Thuột, gã vào Đặng Farm rộng bát ngát 20 hecta của chàng trai dân tộc Dao tên Hu…y.

Từ rẫy về bằng chiếc xe bán tải, Hu…y thuần thục pha cafe trang trại nhà cho gã. Cafe tự nhiên… sạch. Hu…y bảo: Người Dao nghe các cụ bảo gốc xa xưa ở Mông Cổ cùng các chiến binh Mông Cổ đi chinh phục khắp thế giới. Riêng em không muốn chinh phục ai hết mà chỉ muốn chinh phục mình, kiểm soát mình để khỏi khùng thật.

Vũ Kim Hạnh

- Cô ơi, con biết cô là người hay cất giữ nhiều tư liệu nghiên cứu. Con đang chọn đề tài cho luận văn tốt nghiệp. Cô góp ý cho con chọn đề tài được không cô?

- Bạn định làm đề tài gì?

- Cô rất hay nói về bảo vệ thiên nhiên, vậy cô có nhiều tài liệu về côn trùng học không cô? Con định là sắp tới, Việt Nam chắc chắn cần phát triển ngành “đom đóm học” để giúp đất nước ngày càng có nhiều người có tài đức vẹn toàn gánh vác việc lớn.

- Này, cẩn thận, đâu phải ai học bằng đom đóm cũng bứt phá thành lãnh đạo được hả bạn?

- Dạ con nghiên cứu rồi sẽ đầu tư kinh doanh luôn nên con đang “hăng” lắm cô. Quan sát con thấy là nhờ báo chí lan truyền thật rộng, nhờ các nhạc sĩ và thi sĩ làm nhiều bài tụng ca, con nghĩ đang hình thành môn “Nịnh học” thì đó là nền tảng vững chắc để mô hình thức đêm tự học với đom đóm sẽ được nhân rộng theo cấp số nhân đó cô.

- Bạn đã có nghiên cứu sơ bộ gì chưa?

Niharika Mandhana và Feliz Solomon

Anh Khoa dịch

Ngày 10 tháng 3 năm 2021

Cũng là niềm ước mong to lớn đặt vào thế hệ trẻ Việt Nam.

Bauxite Việt Nam

(VNTB) - Lớn lên trong thời đại tương đối tự do, thanh niên Myanmar đối đầu với quân đội sau cuộc đảo chính

Khi các cuộc biểu tình lớn nổ ra khắp Myanmar để phản đối cuộc đảo chính quân sự hồi tháng trước, Sithu Shein, 17 tuổi, đã lao lên tuyến đầu. Cậu học sinh trung học này thường dành thời gian rảnh rỗi để chơi game, đã tập hợp bạn bè, hàng xóm và kêu gọi công nhân tại một nhà máy may mặc gần đó tham gia cái mà cậu gọi là đấu tranh cho dân chủ.

Một tuần trước, lực lượng an ninh đã nổ súng tại một cuộc biểu tình ở khu phố nơi cậu sống ở Yangon, thành phố lớn nhất của nước này, và cậu đã bị bắn. Một viên đạn găm vào ngực, một viên đạn khác găm vào hông. Cậu chết vài giờ sau đó trong một phòng cấp cứu hỗn loạn ở bệnh viện.

Giới trẻ lãnh đạo

Những người Myanmar trẻ tuổi - trưởng thành trong thời kỳ tương đối cởi mở và chuyển đổi dân chủ ở một đất nước đã từng là một nhà nước độc tài ở trong tình trạng bị lập với thế giới bên ngoài trong nhiều thập niên - đang đi đầu trong phong trào khôi phục chính phủ dân cử. Cuộc đấu tranh của họ, sau các cuộc biểu tình quy mô lớn ở Hồng Kông, Thái Lan, Belarus và Nga, diễn ra vào thời điểm mà cả chế độ chuyên quyền và sự phản kháng đối với nó đều gia tăng, khiến thanh niên hàng loạt thường xuống đường chống lại các chế độ sẵn sàng bắt giữ, đe dọa và thậm chí giết người nắm giữ quyền lực.

Thế hệ ngày nay ở Myanmar đã hiểu được cảm giác sống trong một xã hội tự do là như thế nào. Kiểm duyệt của nhà nước đã được dỡ bỏ vào năm 2012, và lần đầu tiên hàng triệu thanh niên kết nối với thế giới thông qua Internet. Họ nhìn thấy sự hứa hẹn của đầu tư nước ngoài và nhiều người mong muốn có việc làm trong các lĩnh vực như công nghệ và du lịch. Quá trình chuyển đổi vẫn còn dở dang, nhưng sau nửa thế kỷ cai trị của quân đội, nó đã mở ra cánh cửa cho một thay đổi quan trọng.

“Bất chấp các chính phủ của thập niên trước không dân chủ, hành động của một thế hệ mới đã được biết đến một mức độ tự do chính trị đáng kể, một thế hệ tự tin hơn mong đợi mãnh liệt rằng cuộc sống của họ sẽ là một bước nhảy vọt so với thế hệ cha ông,” tác giả và nhà sử học Thant Myint-U, người viết nhiều sách, trong đó có cuốn “Lịch Sử Tiềm Ẩn của Burma”, tên cũ của Myanmar cho biết.

Kể từ khi nhà chức trách bắt đầu sử dụng vũ lực, nam và nữ thanh niên ở tuyến đầu của các cuộc biểu tình đã điều chỉnh chiến thuật  và mượn chiến lược từ các trận chiến đường phố ở Hồng Kông, linh hoạt và sử dụng các ứng dụng tin nhắn được mã hóa. Trong khi nhiều người vẫn ủng hộ nỗ lực dân chủ trong nhiều thập niên do bà Aung San Suu Kyi lãnh đạo - nhà lãnh đạo dân sự 75 tuổi bị lật đổ hiện đang bị giam giữ tại gia - những người trẻ bắt đầu coi mình là nhà lãnh đạo của những phong trào đa dạng và phi tập trung hơn trước đang trỗi dậy.

Sau cuộc đảo chính vào ngày 1 tháng 2, một người biểu tình tên Aung Hein Cho, 20 tuổi, cho biết lúc đầu anh mất hy vọng. “Tương lai của tôi có vẻ thật ảm đạm và và đầy bất định — tôi không thể để điều đó xảy ra,” anh nói.

Lê Vi

(Gửi những người bạn của tôi, những người khuyên tôi nên dừng lại, không nên quan tâm chuyện chính trị...họ cho rằng không làm gì được đâu, mất thời giờ vô ích...)

Bạn của tôi ạ, bạn hỏi tôi đang nghĩ gì trong đầu ư ?

Tôi cũng như bạn vậy. Tôi không hiểu các bạn nghĩ gì trong đầu.

Các bạn không thấy một ngày của các bạn trôi qua buồn tẻ sao. Các bạn trao nhau những câu từ nhạt thếch. Các bạn tung ảnh tự sướng. Các bạn vào mạng xã hội chửi một thằng hiếp dâm. Một thằng đâm cha , chém mẹ, và châu đầu vào cái quần lót của 1 người mẫu để mà bình phẩm... Các bạn tung tăng khắp nơi, trợn mắt dòm dòm từ cái chuồng xí trở đi, miệng trầm trồ xuýt xoa: “Ồ, lạ quá, đẹp quá”. Các bạn về ưỡn bụng, vắt chân chữ ngũ mà thầm nhủ ta là người hạnh phúc nhất đời.

Các bạn có bao giờ mơ thấy những gì lớn lao hơn chuyện ngày mai sẽ sống thế nào chăng ? Tôi chắc là không. Cái xã hội này đã dạy cho các bạn cách sống mà chẳng cần phải tư duy gì cả rồi. Các bạn chẳng cần tri thức, chẳng cần sự thật. Các bạn thậm chí cũng chẳng cần bộ não nữa. Cứ cột các bạn lại, như cột những con cừu ấy, rồi ném cho mỗi người một bó cỏ. Thế là xong.

Các bạn có dám dấn thân vào cuộc sống này không, có dám thay đổi cuộc sống này không ? Các bạn có thấy buồn không khi hòa bình đã bốn chục năm mà đất nước vẫn chưa có nổi một ngày sung sướng ? Các bạn có thấy nhục nhã không khi từng tốp sinh viên Việt Nam vừa dí bưu ảnh vào mặt người nước ngoài vừa giải thích bằng thứ tiếng Anh lắp ba lắp bắp : “Đây Việt Nam, đây Hồ Hoàn Kiếm, đây Hoàng Thành“ ? Người ta quan tâm đến cái xứ này cũng chẳng nhiều hơn họ quan tâm đến sao Hỏa. Mà có khi còn chẳng bằng đâu các bạn ạ.

Các bạn có đau không khi mảnh đất quê hương mình bị người ta xâu xé, khi đập thủy điện bị vỡ, khi đồng bào các bạn lang thang không cửa không nhà ? Các bạn có buồn không khi Tổ quốc nghẹn ngào nhìn ngoại bang lấn dần từng phân đất, từng mảnh rừng đầu nguồn và chở đi từng tấn tài nguyên. Các bạn có muốn khóc không khi một ông già cúi gập người bôi xi lên giày của một ông Tây, và rưng rưng cảm kích với mấy đồng tiền lẻ nát ?

Tất cả nỗi đau hằn xuống mảnh đất này có đáng làm cho các bạn quan tâm hơn một cái túi xách Gucci, một hốt-gờ hở trên hở dưới hay chẳng may toạc váy hở nội y , hay một cô ca sĩ hay người mẫu mới nổi với những phát biểu “đầy chất xám”, một trận đấu bóng hay một cuốn tiểu thuyết ba xu không ? Muốn hiểu được nỗi đau các bạn chẳng cần tìm chúng trong một cuốn tiểu thuyết ba xu làm gì. Cách các bạn không xa, người ta đang khóc, người ta đang phải gồng mình lên mà chống chịu và nuốt nước mắt vào trong lòng. Một con đê đang vỡ. Một con tàu sắp chìm. Rất nhiều tập đoàn kinh tế vỡ nợ mà chính các bạn phải gánh lấy phần trả nợ . Một khúc sông sắp mất. Người dân ngậm đắng nhìn kẻ thù lấn từng tấc đất có máu thịt tổ tiên.