Bauxite Việt Nam

Tính hệ trọng của Đường bộ cao tốc Bắc – Nam đã được đông đảo người dân kêu lên Chính phủ và Quốc hội. Trong đó kiên quyết đề nghị không để các nhà thầu Trung Quốc tham gia xây dựng Đường bộ cao tốc Bắc – Nam. Một nước đang chiếm biển đảo của Việt Nam thì không thể tham gia xây dựng tuyến đường chiến lược huyết mạch của Việt Nam.

Nhưng đọc danh sách các nhà thầu, thì ở tất cả các gói thầu, nhà thầu Trung Quốc chiếm số đông áp đảo. Cho nên xin gửi đến lãnh đạo Bộ GTVT những điều sau đây.

1. Đường bộ cao tốc Bắc – Nam không đòi hỏi những công nghệ đặc biệt. Người Việt Nam thừa khả năng tự mình xây dựng được đường bộ cao tốc Bắc – Nam. Đó là điều mang tính nguyên tắc thứ nhất.

2. Xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam không phải để cho không. Xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam để thu phí. Đó là điều chiều khóa thứ hai.

3. Người trả tiền cho Đường bộ cao tốc Bắc – Nam là nhân dân Việt Nam thông qua quá trình thu phí. Người xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam chỉ là người ứng vốn xây dựng trước, rồi thu phí hoàn vốn, và lấy lời. Nhân dân Việt Nam lưu thông trên Đường bộ cao tốc Bắc – Nam là người bị bóc lột. Đó là điều bản lề thứ ba.

4. Xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam không phải là việc đắt đỏ. Xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam là việc có thể kiếm lời. Nên xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam có thể không quá khó huy động vốn. Nên xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam cũng không nhất thiết phải vay vốn nước ngoài. Đó là điều góc cạnh thứ tư.

5. Xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam không phải là việc mất còn như chống giặc ngoại xâm cứu nước; Cũng không khẩn cấp như chống dịch bệnh, hỏa hoạn, lụt lội; Cũng không cấp thiết như cứu đói.

Cho nên, không phải huy động mọi tài lực để làm bằng được, không phải đi vay, đi xin viện trợ để thực hiện bằng xong. Mà phù hợp lúc nào thì xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam lúc ấy; Có tiền đến đâu thì xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam đến đấy. Đó là điều hạt nhân thứ năm.

Từ 5 điều cốt lõi trên, rút ra 3 hệ quả sau đây.

1. Có tiền đến đâu xây Đường bộ cao tốc Bắc – Nam đến đó. Không phải đi vay nước ngoài để cấp tốc làm cho hết ngay toàn bộ tuyến Đường bộ cao tốc Bắc – Nam.

Tô Văn Trường

Bộ Giao thông Vận tải đang lúng túng trước sức ép của công luận phản ứng về việc nhà đầu tư Trung Quốc muốn tham gia vào dự án đường cao tốc Bắc-Nam. Đây là nỗi lo chính đáng của người dân vì nhiều dự án có yếu tố Trung Quốc mang lại hậu họa đã nhãn tiền, điển hình gần đây nhất là dự án đường sắt trên cao Cát Linh-Hà Đông. Xin lưu ý về vấn đề quốc phòng, an ninh khi giao cho nhà đầu tư Trung Quốc không chỉ xây dựng mà họ còn vận hành dự án từ 15-20 năm.

Câu hỏi đặt ra phải làm cái gì, làm như thế nào về cơ chế, luật pháp để đảm bảo cho công trình trọng điểm quốc gia này được các doanh nghiệp trong nước thực hiện, phát huy tính sáng tạo, tự lực, tự cường của dân tộc Việt Nam?

1. Quyết định chủ trương chuyển hình thức đầu tư từ PPP sang đầu tư bằng ngân sách nhà nước (có thể là từ nguồn ODA, Trái phiếu Chính phủ) đối với toàn bộ tuyến Đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông (11 Dự án).

Tình huống công ty Pacific và những nhà đầu tư Trung Quốc khác trúng thầu có vẻ sẽ có xác suất lớn nhất nếu thực hiện theo mô hình PPP đối với 8/11 dự án thuộc tuyến đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông. Các công ty của nước khác sẽ không tham gia đấu thầu hoặc đấu thầu mà không thắng được vì giá bỏ thầu của các nhà đầu tư Trung Quốc sẽ rẻ nhất. Nếu đấu thầu thì công ty trong nước cũng không thắng được. Dùng hàng rào công nghệ để chọn thầu thì có vẻ VN chưa đủ sức.

Vì vậy quyết định dùng vốn nhà nước cho toàn bộ 11 dự án: vay ODA (nhưng phải là đa phương, chứ song phương thì không tránh được Trung Quốc) Mà đa phương bây giờ Trung Quốc cũng có ngân hàng AIIB, nhưng dù sao cũng đỡ tiêu cực hơn, hoặc phát hành trái phiếu trong nước là phù hợp hơn cả. Cách khác, chậm rãi hơn là thực hiện nhanh 3 đoạn đầu tư bằng ngân sách nhà nước, sau đó nhượng quyền thu phí để lấy nguồn tiếp tục đầu tư các đoạn còn lại cho đến khi xong. Cũng có ý kiến cho rằng Chính phủ nên vay nguồn Quỹ bảo hiểm xã hội (nghe nói đang dư khoảng hàng trăm ngàn tỷ đồng) để đầu tư một lần toàn bộ 11 Dự án. Về vấn đề tài chính vay tiền bảo hiểm xã hội vẫn là phát hành trái phiếu Chính phủ. Trước đây, ngân sách vay trực tiếp bảo hiểm xã hội, nhưng nay đã chuyển sang ngân sách phát hành trái phiếu. Bảo hiểm xã hội cũng như các nhà đầu tư khác sẽ mua trái phiếu Chính phủ. Như vậy lãi suất, kỳ hạn vay của bảo hiểm xã hội là rõ ràng, công khai.

Ảnh minh họa: Dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam được cho là một dự án trọng điểm lớn nhất của Việt Nam trong thời gian tới. Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam chạy dọc theo phía Đông của Việt Nam sát với biển Đông kéo dài từ tỉnh Lạng Sơn đến tỉnh Cà Mau, có chiều dài 2.109 km. RFA Edited

Ngày 19 tháng 6 năm 2019, trong buổi tiếp xúc cử tri quận Bình Thạnh, của Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, những người dân tham dự đã bày tỏ lo lắng với các Đại biểu Quốc hội trong việc chọn nhà thầu Trung Quốc làm dự án cao tốc Bắc Nam. Theo họ thì chọn lựa đó có thể dẫn đến nguy cơ về mặt an ninh.

Khi đó, Đại biểu Quốc hội, Bí thư thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân đã trấn an người dân và cho rằng ‘không cần lo lắng’. Ông Nhân khẳng định: “Trách nhiệm của Quốc hội là giám sát chặt chẽ công trình này. Đây là lợi ích quốc gia, cử tri không cần lo lắng không đảm bảo cái này hay cái kia”.

Trao đổi với Đài Á Châu Tự Do liên quan vấn đề này hôm 20/6/2019, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, nhận định:

“Theo tôi, tôi vẫn tiếp tục rất lo lắng, bởi vì như Trung Quốc làm đường sắt Cát Linh – Hà Đông ở Hà Nội thì cho đến nay đã nâng giá đến 500%, đã hoãn 7, 8 lần và đến nay vẫn chưa sử dụng được. Hơn nữa, đường cao tốc Bắc Nam là con đường có tính chất chiến lược và có đi qua nhiều vị trí mẫn cảm với công cuộc phòng thủ của Việt Nam. Cho nên nếu để Trung Quốc làm thì khả năng sẽ đội vốn lên cao và khả năng lộ bí mật quốc phòng. Tất cả những vấn đề đó theo tôi không nên nói một cách dễ dàng và đơn giản là ‘người dân không phải lo’”.

Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam được cho là một dự án trọng điểm lớn nhất của Việt Nam trong thời gian tới. Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam chạy dọc theo phía Đông của Việt Nam sát với biển Đông kéo dài từ tỉnh Lạng Sơn đến tỉnh Cà Mau, có chiều dài 2.109 km. Đây được xem là dự án chiến lược không chỉ góp phần phát triển kinh tế mà còn liên quan đến an ninh quốc phòng.

Kỹ sư xây dựng cầu đường Trần Bang từ Sài Gòn, hôm 20/6 đưa ra nhận định:

“Ông Nhân nói như thế là khinh dân. Ông cho rằng những việc dự án, chọn chủ đầu tư, chất lượng… mọi thứ đã có Quốc hội bàn bạc, người dân không phải lo lắng, nói như vậy là khinh dân, không khác gì Trung Quốc lập trại ở Tây Tạng để tẩy não tư tưởng, con người trở thành như robot sinh học. Biến người dân thành công cụ, còn đảng điều khiển hết”.

 Vào năm 2010. Năm đó QH máu làm đường sắt cao tốc Bắc – Nam lắm. Từ Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng đến nhiều ĐBQH đăng đàn diễn thuyết hùng hồn phát sợ. Nào là, không có đường sắt cao tốc Bắc – Nam, sao hoàn thành CNH- HĐH vào năm 2020? Nào, tôi ra nước ngoài thấy người dân đi chợ, trẻ em đi học với tàu cao tốc vô cùng tiện lợi; nào, những nước có IQ cao đều có đường sắt cao tốc, Việt Nam không lý gì không có; rồi, có đường sắt cao tốc ta sẽ, sáng ăn phở Hà Nội, tối uống cà phê ở Sài Gòn; rồi con đường này sẽ đánh thức những “cô gái ngủ say” miền Trung, Tây nguyên bừng tỉnh… Không khí trong QH rất là náo nức, như lên đồng!

Nhưng trong Dân thì sôi sục, bức xúc. Ai cũng biết con đường này Trung cộng sẽ thầu tất, với vốn đầu tư lên đến 56 tỉ USD. Nhân sĩ, trí thức kiến nghị tới tấp, dân tình xôn xao, gây áp lực lên các ĐBQH rất căng thẳng. Nhà cháu cũng làm một bài “ẤN NÚT và ĐỘNG CƠ”, phân tích rằng, thao tác ấn nút chỉ xảy ra trong tích tắc, nhưng VÌ CÁI GÌ MÀ ẤN NÚT là sức nặng của cả sinh mệnh ĐBQH đối với nhân dân, với lịch sử… Nhà cháu vội gửi cho nhiều ĐBQH trước ngày ấn nút…

Đảng đoàn QH còn chỉ đạo, chơi trò thăm dò ý kiến trước ngày biểu quyết chính thức. Nghe nói kết quả “thăm dò” chắc ăn rồi… Nhưng sau một đêm trằn trọc (và hình như cả yếu tố thiết kế phiếu thăm dò và nút ấn thật trật nhau), nên sau khi ấn nút, báo đưa tin: “Quốc hội bác dự án đường sắt cao tốc. Chỉ với 37% số đại biểu tán thành, 41% không tán thành, chủ trương xây dựng dự án đường sắt cao tốc trị giá 56 tỷ USD do Chính phủ trình đã không được Quốc hội thông qua chiều 19/6/2010”.

Thật hú vía! Nếu lần đó không có các kiến nghị của nhân sĩ trí thức trong và ngoài nước; không có không khí sục sôi phản ứng của đông đảo nhân dân thì QH đã quyết cho làm đường sắt cao tốc Bắc – Nam rồi. Và chắc rằng từ 56 tỉ USD các nhà thầu TQ sẽ cho “đội vốn” lên bao nhiêu tỉ nữa, Việt Nam sẽ sa vào “bẫy nợ” và số phận của nó chắc cũng như đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông, chậm trễ vô thời hạn! Dân thì biết rõ: Trung cộng thâm hiểm, không bao giờ làm cái gì có lợi cho Việt Nam. Chỉ có Đảng và ĐBQH không biết VÌ CÁI GÌ lại u mê đến thế?! May Dân đã cứu Quốc hội thoát khỏi một SAI LẦM

Vào năm 2018. Nhân dân đã cứu QH không thông qua Luật về Đặc khu. Sáng 16/4/2018 trong cuộc họp của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, bà Ngân CTQH đã hăm dọa: “Bộ Chính trị đã kết luận rồi, dự thảo luật không trái Hiến pháp, phải bàn để ra luật chứ không thể không ra luật“… Đó là “Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc” cho nước ngoài thuê 99 năm với nhiều ưu đãi như là nhượng địa.

Mỗi người dân Việt ở trong nước hay hải ngoại, với sự nhạy cảm yêu nước chống ngoại xâm như bản năng sinh tồn của dân tộc, đã phản ứng dữ dội. Ai cũng biết, đó là sa vào bẫy “bán nước cho Trung cộng”. Thế mà nhiều bộ mặt gớm ghiếc, kinh tởm vẫn lẻo lẻo: Một vốn bỏ vào “đặc khu” cho lãi 7-8 lần; ta phải “dọn ổ cho đại bàng vào đẻ trứng”; Đặc khu là mô hình tối ưu đột phá phát triển kinh tế, như Thâm Quyến là ví dụ; Luật không có từ nào nói cho Trung Quốc thuê, chỉ nói “nước có chung biên giới” sẽ đầu tư thuận lợi… Một số kẻ bồi bút vô liêm sỉ cũng rống lên hòa vào bản đồng ca, mà dân gọi là “Luật bán nước”!

Trước áp lực của Dân, QH đã phải ra tuyên bố “lùi lại” việc thông qua luật Đặc khu, nhưng nhân dân không tin, cho rằng: “CS nói zậy mà không phải zậy”, họ sẽ âm thầm làm “chui”… Do vậy, những cuộc biểu tình phản đối đã nổ ra ở nhiều nơi trong nước và ở nước ngoài, đặc biệt là biểu tình đã diễn ra dữ dội ở TP Hồ Chí Minh, Bình Thuận vào ngày 10 và 11/6/2018. Đáng tiếc là một số nơi người biểu tình đã có những hành động quá khích, như ở Bình Thuận, khiến cả chính quyền và người dân đã phải trả giá đắt.

Nhưng xét cho cùng, tất cả tại Chính quyền: 1 là, vì không có Luật Biểu tình, nên nhiều người dân chưa hiểu, dẫn đến bạo lực; 2 là, lực lượng an ninh, đáng lẽ giữ trật tự cho dân biểu tình, lại đi đàn áp dã man người biểu tình; 3 là, người dân không còn tin vào lời hứa của Chính quyền cộng với rất nhiều oan ức, phẫn uất dồn nén lâu ngay, nay bùng phát ra trong một không khí cuồng nộ của đám đông, thật khó kiểm soát…

118 văn nghệ sĩ đã gửi kiến nghị đến các ông, bà Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Thị Kim Ngân, Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu không để Trung Quốc đầu tư và thầu làm đường cao tốc Bắc Nam.

Giáo dân Song Ngọc, Nghệ An công khai nói lên quan điểm của mình trước một vấn đề quan trọng của đất nước. Ảnh: FB Lê Sơn

Bản kiến nghị này đề ngày 05-06-2019 còn được đồng gửi đến các vị Bộ trưởng, với hai kiến nghị chính:

Một, ưu tiên huy động nguồn lực trong nước và kêu gọi lòng yêu nước của Nhân Dân để làm hai đại dự án chiến lược an ninh, kinh tế, xã hội này.

Hai, không được để cho Trung Quốc đất nước duy nhất hiện nay đang xâm chiếm biển đảo, lãnh thổ của Việt Nam tham gia hai đại dự án chiến lược quốc gia đó.

Dường như đây là lần đầu tiên có nhiều danh hiệu nghệ sĩ ưu tú/ nhân dân cùng đồng lòng phản ứng bằng văn bản gửi đến Đảng – Quốc hội – Chính phủ để phản đối Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam. Hàng loạt chủ tịch, phó chủ tịch các hội đoàn nghề nghiệp trong diện đang hưởng ‘bổng lộc triều đình’ cũng có tên trong danh sách phản đối ấy.

Nói theo ngôn ngữ tuyên giáo, xem ra lần này đúng là “Dễ trăm lần không dân cũng chịu/ Khó vạn lần dân liệu cũng xong” [trích “Dân no thì lính cũng no” thơ Thanh Tịnh, được ông Hồ Chí Minh ‘mượn ý’ trong bài nói chuyện tại Lớp cán bộ cấp huyện miền Bắc ngày 18-11-1967, http://bit.ly/31jNgJo]

Một trong những nguyên cớ đưa đến làn sóng phản đối mạnh mẽ, rộng khắp các tầng lớp xã hội qua việc Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam, xuất phát từ một trình bày tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra. Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể nói rằng trong dự án đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông sở dĩ trì trệ là vì thiếu hụt vốn vay, và tiến độ thi công ì ạch của nhà thầu Trung Quốc. Không thể thay nhà thầu, vì thỏa thuận của dự án này lúc nhận tiền vay của Trung Quốc là phải để chính họ thực hiện dự án. Việt Nam chỉ có trách nhiệm trả toàn bộ nợ, lãi và chi phí thi công cho nhà thầu.

Hiệp định thỏa thuận đó được ký kết trong các lần ‘gặp gỡ cấp cao’ giữa hai đảng cộng sản Trung Quốc và Việt Nam.

Trong một bản tin của Thông Tấn xã Việt Nam khi tường thuật về chuyến gặp gỡ cấp cao tại Trung Quốc từ ngày 12 đến 15-01-2017 của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, cho biết: Hai bên đã ký kết các văn kiện: Thoả thuận hợp tác đào tạo cán bộ cấp cao giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc giai đoạn 2017-2020; Tuyên bố Tầm nhìn chung về hợp tác quốc phòng giữa Bộ Quốc phòng nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Bộ Quốc phòng nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa đến năm 2025;

Hiệp định khung về hợp tác cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam-Trung Quốc giữa Bộ Quốc phòng nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Tổng cục Hải quan nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa; Công thư trao đổi về việc Trung Quốc hỗ trợ kỹ thuật lập quy hoạch tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; ghi nhớ về hợp tác triển khai viện trợ không hoàn lại chuyên về lĩnh vực y tế công cộng giữa Bộ Kế hoạch và Đầu tư nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Bộ Thương mại nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa...;

Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Công thương nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Tổng cục Giám sát chất lượng, kiểm nghiệm kiểm dịch quốc gia nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa về an toàn thực phẩm trong thương mại song phương giữa Việt Nam-Trung Quốc; Bản ghi nhớ về việc hợp tác làm phim truyền hình chuyên đề giữa Đài truyền hình Việt Nam và Đài truyền hình trung ương Trung Quốc;

Ghi nhớ hợp tác giữa Ban Kinh tế Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Trung tâm nghiên cứu phát triển Quốc vụ viện Trung Quốc; Kế hoạch hợp tác du lịch giữa Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cục Du lịch Quốc gia nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa giai đoạn 2017-2019; Biên bản ghi nhớ giữa Ngân hàng Đầu tư Phát triển Việt Nam và Ngân hàng phát triển Trung Quốc về việc hợp tác tài trợ dự án và cho vay song phương trung dài hạn giai đoạn 2017 - 2019; Thoả thuận hợp tác giữa Nhà xuất bản chính trị Quốc gia Sự thật Việt Nam và Nhà xuất bản Nhân dân Trung Quốc giai đoạn 2017 – 2021;… [http://bit.ly/2KelQiW]

Hàng loạt văn kiện kể trên có nội dung cụ thể ra sao, cho đến nay vẫn chưa thấy đăng tải. Liệu đây có phải là những thỏa thuận nằm trong diện cần phải có thời gian nhất định cho yêu cầu ‘giải mật’?

Lưu Trọng Văn

Người lái tàu cao tốc chạy tuyến Bắc Kinh và Quảng Châu. Ảnh chụp hôm 26 tháng 12 năm 2012.

Tại kỳ họp thứ bảy, Quốc hội khóa 14 diễn ra ở Hà Nội, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đoàn Thành phố Hồ Chí Minh cho biết nhiều cử tri, trong đó có những chuyên gia kinh tế, kỹ thuật rất bức xúc về thông tin chỉ có nhà đầu tư Trung Quốc quan tâm đến dự án cao tốc Bắc - Nam. Quan ngại này từng được nêu ra qua Bản Tuyên bố liên quan do các tổ chức dân sự độc lập và người quan tâm tham gia ký tên.

Dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam là dự án lớn nhất của ngành giao thông Việt Nam từ trước đến nay. Dự án được cho biết có tổng chiều dài hơn 1.560 km nối Hà Nội và TP. HCM, đi qua 20 tỉnh, thành với 27 nhà ga, khởi điểm từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và kết thúc tại ga Hòa Hưng (TP HCM). Tổng mức đầu tư dự tính khoảng 58,71 tỷ USD cho các hạng mục: Giải phóng mặt bằng, xây dựng, thiết bị, quản lý dự án, tư vấn, lãi, phí, phí dự phòng… Số tiền 58,71 tỷ USD mới chỉ là chi phí đầu tư xây dựng, mua sắm trang thiết bị. Còn khi vận hành, thời gian đầu sẽ lỗ, nhà nước phải hỗ trợ 10-12 năm qua chi phí duy tu, bảo dưỡng.

Khi được Quốc Hội thông qua, dự án sẽ được khởi động xây dựng theo hai giai đoạn: Từ năm 2020 đến 2032 đầu tư xây dựng đoạn Hà Nội - Vinh và Nha Trang - TP. HCM. Từ năm 2032 đến 2050 đầu tư xây dựng đoạn Vinh - Nha Trang, trong đó đoạn Vinh - Đà Nẵng hoàn thành năm 2040, đoạn Đà Nẵng - Nha Trang hoàn thành năm 2050.

Đơn vị tư vấn đề xuất thực hiện theo hình thức công - tư (PPP). Trong đó, ngân sách nhà nước không dưới 80% (gần 47 tỷ USD), chỉ 20% vốn tư nhân (gần 12 tỉ USD).

Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Long, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật cầu đường Việt Nam nói với truyền thông trong nước rằng sự cần thiết đầu tư dự án phải chứng minh bằng hiệu quả kinh tế - xã hội và hiệu quả tài chính, nhưng với dự án này, hiệu quả tài chính không đạt.

Kỹ sư xây dựng cầu đường Trần Bang từ Sài Gòn cho rằng chưa nên thực hiện dự án vì thứ nhất là không có tiền, thứ hai là không thấy được hiệu quả kinh tế.

“Theo tôi thì chưa nên làm bởi hạ tầng chỉ làm khi có dư tiền. Việt Nam bây giờ phải đi vay, mà vay thì đè lên công nợ mà người dân phải gánh. Tiếp theo là hiệu quả của công trình khi hoàn tất. Làm một dự án thì phải tính đến chuyện thu hồi vốn. Khách du lịch thì không bao nhiêu, khách đi làm hàng ngày thì ai mà đi đường sắt cao tốc vì có ai ở Sài Gòn mà đi làm ở Nha Trang đâu, ví dụ thế.

Không căn cứ vào nhu cầu, không căn cứ vào nguồn vốn mà cứ để các quan chức vẽ ra dự án rồi ăn phần trăm thì rất nguy hiểm.”

Tô Văn Trường

Có thể nói chưa bao giờ ngành giao thông có nhiều chuyện lùm xùm và có nhiều quan chức cao cấp bị kỷ luật đến thế! Mà không chỉ các quan chức trong ngành giao thông, một số quan chức cấp Chính phủ có liên quan đến hoạt động giao thông cũng bị nêu tên, kể tội.

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh, nguyên Bộ trưởng Bộ giao thông Đinh La Thăng và 4 vị thứ trưởng vừa mới bị Ban Kiểm tra Trung ương kiến nghị xem xét kỷ luật là bài học đắt giá về công tác quản lý nhà nước của ngành giao thông.

Có một câu hỏi được đặt ra là tại sao ở Bộ GTVT lắm chuyện lùm xùm thế? Có nhiều quan chức cấp cao bị kỷ luật thế? Câu trả lời rất dễ tìm, đó là vì: Bộ GTVT là một trong những Bộ ngốn ngân sách Nhà nước nhiều nhất. Nên, bọn tham nhũng đã ăn thì toàn ăn khủng, không biết dừng, biết có thể vào tù cũng không ngán! Bộ GTVT có nhiều dự án, công trình dễ chấm mút nhất, vì đường xá cầu cống...khó kiểm toán hơn các công trình khác. Đây là Bộ dễ hình thành các nhóm lợi ích nhấ, vì giao thông vận tải liên quan đến rất nhiều Bộ, ngành...mà bọn tham nhũng các nơi luôn coi đó là các đám “cỗ làng”, chỉ chờ có lời mời là nhao vào “đánh chén”!"

Theo thông tin từ Bộ GTVT, toàn tuyến cao tốc Bắc-Nam có chiều dài 2.109 km, trong đó đến năm 2020 sẽ phấn đấu hoàn thành 2.000 km cao tốc. Về cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo nghị quyết 52 của Quốc hội, từ nay đến năm 2021 sẽ đầu tư 654 km, chia thành 11 dự án, trong đó có 3 dự án đầu tư công và 8 dự án BOT. Tổng số vốn cho 11 dự án lên tới trên 118.000 tỷ đồng, riêng 3 dự án đầu tư công cần 55.000 tỷ và chi phí giải phóng mặt bằng cho 8 dự án BOT cần 13.000 tỷ đồng.

Lão tướng Nguyễn Trọng Vĩnh 104 tuổi lên tiếng về Dự án Đường Cao tốc Bắc - Nam. Ông kêu gọi các tướng lĩnh trận mạc hãy quan tâm trước nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng nếu Chính phủ Việt Nam giao cho Trung Quốc thực hiện dự án này.

Trong vài tháng gần đây, Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT) đưa ra một số thông tin về triển khai dự án xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam (ĐCTBN), gây xôn xao trong dư luận. Nhiều chuyên gia đã lên tiếng, bày tỏ sự quan ngại từ các góc độ khác nhau quanh dự án này. Tôi cũng xin chia sẻ những suy nghĩ và mối lo của tôi trên các mặt sau đây.

Về chủ trương đầu tư xây dựng ĐCTBN, không ai phủ nhận tầm quan trọng của việc hình thành một hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ, kết nối các vùng khác nhau của đất nước, để phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội (KTXH), đảm bảo an ninh quốc phòng, nhất là trong giai đoạn tới, khi chúng ta rất cần phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững hơn.

Xây dựng một tuyến ĐCTBN chạy suốt dọc chiều dài của đất nước chắc chắn là cần thiết. Việc xây dựng tuyến đường đó hẳn phải nằm trong chiến lược tổng thể về phát triển hệ thống hạ tầng giao thông ở nước ta với tầm nhìn dài hạn, để phân định rõ vai trò của các loại hình giao thông khác nhau (như đường bộ, đường sắt, đường thủy trên sông, ven biển và biển, đường hàng không), để phân kỳ đầu tư giữa các loại hình giao thông và trong từng loại hình theo các giai đoạn khác nhau, phù hợp với nhu cầu và khả năng thực hiện.

Riêng tuyến cao tốc Bắc - Nam, chắc cũng phải có chiến lược hay quy hoạch cho toàn bộ con đường dài trên 1.800km, được hoạch định tương đối chi tiết, dựa trên những nghiên cứu, tính toán, đánh giá tác động cẩn trọng, để từ đó mới phân đoạn, phân kỳ và tiến hành theo từng đoạn, từng thời kỳ.

Vấn đề là, tháng 11.2017 khi Quốc hội thông qua dự án ĐCTBN, các căn cứ chiến lược như trên không được trình bày rõ ràng để người dân - những người chi trả cho con đường và hưởng thụ nó - được biết và được bàn về dự án này. Vì vậy, hàng loạt câu hỏi đã nảy sinh khi Bộ GTVT công bố tiến hành xây dựng dự án, với chiều dài 654km và tổng chi phí trên 118.000 tỷ đồng, chia làm 11 dự án thành phần, trong thời gian 2017- 2020.

Câu hỏi đầu tiên: Tại sao tiến hành xây dựng ĐCTBN lúc này?

Tại sao tiến hành xây dựng ĐCTBN khi: (a) ngân sách của nhà nước còn hạn hẹp, trong khi nhu cầu đầu tư cho nhiều mặt phát triển KTXH rất lớn và mức huy động sức dân đã rất cao; (b) đường bộ đã được đầu tư rất nhiều, đã chiếm tới 79% tổng đầu tư cho lĩnh vực giao thông, trong khi các lĩnh vực giao thông khác có nhu cầu lớn không kém như đường thủy, đường sắt lại ít được đầu tư; (c) riêng đường bộ trục Bắc - Nam, đã có hai hệ thống đang hoạt động là quốc lộ 1 và “đường Trường Sơn công nghiệp hóa”, vậy ĐCTBN có cần làm ngay không và làm như thế nào trong tương quan và phối hợp với hai con đường kia để tránh lãng phí; và (d) ta đang lập kế hoạch xây dựng đường sắt cao tốc Bắc - Nam, vậy hai tuyến đường cao tốc này sẽ được phối hợp thiết kế, xây dựng, kết nối như thế nào cho hiệu quả nhất?

Ông Nguyễn Trung nguyên CB cao cấp Bộ Ngoại giao, cựu thư ký riêng của Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Ông vừa viết bài “Việt Nam nên nói thật với Trung Quốc về đường cao tốc Bắc Nam”. Bài được đăng trên nhiều trang báo mạng ngày 9/4, được đánh giá có nhiều ý tưởng hay.

Đúng như vậy. Ông Trung đã chỉ ra sự trì trệ, lạc đường của lãnh đạo VN để cho đất nước sau trên 30 năm công nghiệp hóa, hiện đại hóa vẫn ỳ ạch, vẫn phải cầu xin các nơi và đặc biệt bị lệ thuộc quá đáng vào Trung cộng.

Khi đề cập đến việc Nhà nước VN có ý định mời Cty TQ làm đường cao tốc Băc Nam, ông Trung tỏ ra lo lắng, phản đối. Đó là nỗi niềm của những người yêu nước chân chính, biết lo cho vận mệnh dân tộc và dám phản biện.

Tôi tán thành nhiều ý kiến của ông Trung trong bài viết, chỉ xin trao đổi vài điều ở dạng chưa thống nhất hoàn toàn.

(1) Ông cho rằng “Cái gốc của yếu kém không phải vì nước ta nghèo và lạc hậu, mà trước hết vì lãnh đạo làm việc theo nhiệm kỳ”.

Đúng là có việc tư duy và làm theo nhiệm kỳ, nhưng đó không phải là “Cái gốc”. Các nước dân chủ đều làm theo nhiệm kỳ và nhiệm kỳ còn ngắn hơn (4 năm). Tại sao họ vẫn phát triển mà ta thì không (phải chăng VN là một đất nước không chịu phát triển)? Cái gốc không ở nhiệm kỳ mà ở sự độc quyền đảng trị tạo ra sự tham nhũng đủ thứ mà quan trọng nhất là tham nhũng quyền lực (trong đó có tham nhũng chính sách).

(2) Ông Trung cho rằng làm đường cao tốc Bắc Nam là cần, rất cần, nhưng cho là chưa thật cấp thiết, trong lúc đường Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh chưa phát huy hết năng lực.

Tôi nghĩ theo hướng khác, đó là những người thúc dục làm đường cao tốc, vì phát triển của đất nước thì ít mà vì khả năng tham nhũng được thì nhiều hơn. Còn những người tuy không có điều kiện tham nhũng trong việc này, nhưng vì thiếu trí tuệ hoặc nhẹ dạ cả tin mà bị lừa để ủng hộ bọn lợi ích nhóm.

(3) Ông dẫn ra những nội dung quá có lợi cho Trung cộng trong “Tuyên bố chung giữa 2 Tổng bí thư của 2 nước ngày 13-11-2017”,  rồi than: “Vậy làm sao mời nhà thầu TQ đứng ngoài được?”, rồi ông lại tiếp “Xin lưu ý, nói năng lôi thôi gạt nhà thầu TQ trong vụ đường cao tốc Bắc – Nam, nếu muốn, TQ có thể trả đũa, ta có chạy đằng trời cũng không thoát!”

Nghe mà sợ chưa, vì thế ông mới bàn mưu kế “VN nên nói thật với TQ…”.

Gửi anh Nguyễn Văn Thể!

Thay mặt những người lính qua các cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ, chống Trung Quốc xâm lược, bè lũ Polpot và tay sai, giải phóng đất nước cùng những người dân yêu nước, chúng tôi muốn hỏi anh Thể; và anh phải công khai trả lời thẳng thắn, thành tâm trước chúng tôi!

Nếu anh nói anh chịu trách nhiệm trước việc để nhà thầu Trung Quốc làm đường cao tốc Bắc - Nam (Việt Nam) Vậy trách nhiệm đó là gì? Và nếu các hậu quả xảy ra với đất nước trước, trong và sau khi làm đường thì anh và những kẻ liên đới có dám chịu tội xử bắn ngay lập tức, không cần xét xử không?!

Nếu anh chấp nhận, anh phải làm văn bản và ký vào đó. Nhân dân chúng tôi sẽ giám sát và yêu cầu nhà chức trách thực thi điều khoản anh ký.

Còn "chịu trách nhiệm mồm" thì anh hãy dẹp ngay cái luận điệu "xưa như trái đất" mà trước đến nay chúng tôi vẫn thường nghe nhàm cả tai rồi!

Anh có biết để có đất nước vẹn nguyên hôm nay, biết bao núi xương sông máu của biết bao thế hệ người VN yêu nước, trong đó có cả thế hệ cha anh và cả chúng tôi phải đổ xuống mới có được không mà anh dám "giao trứng cho ác" đơn giản như vậy được?!

Chắc anh biết các công trình của các nhà thầu Trung quốc đã và đang làm trên đất nước ta như thế nào rồi chứ! Đất nước này là của riêng anh, hay dòng tộc nhà anh và một số kẻ liên quan hay sao mà anh muốn làm gì thì làm? Anh và những kẻ chịu trách nhiệm phải công khai trả lời chúng tôi trước khi quá muộn!

Tôi: Vương Khả Sơn Một công dân của nước CHXHCNVN; Một người lính của QĐNDVN; Một Đảng viên 46 tuổi Đảng của Đảng CSVN chịu trách nhiệm về bài viết của mình. Sẵn sàng lấy tính mạng của riêng mình để cam kết.

Ký tên:

Vương Khả Sơn

Năm 2019 tuy tiếp nối nhưng khác năm 2018. Không phải vì năm con heo khác con chó, mà trật tự thế giới thay đổi quá nhanh. Điều đó ai cũng biết, nhưng còn chưa biết rõ là năm 2019 khác cái gì, thế nào và tại sao. Bài này chỉ đề cập đến vài điểm chính.

– Thứ nhất (về đối ngoại) Việt Nam có thể nâng cấp quan hệ với Mỹ thành đối tác chiến lược.

– Thứ hai (về đối nội) Việt Nam có thể cải cách thể chế toàn diện (vòng hai).

– Thứ ba, Việt Nam không nên làm dự án đường cao tốc Bắc Nam vào lúc này vì yếu tố Trung Quốc.       

Việt Nam và Mỹ tuy trước đây là cựu thù, nhưng nay lại chia sẻ “lợi ích chiến lược song trùng” (tại khu vực Indo-Pacific). Trong 2-3 năm qua, điều này ngày càng rõ. Tổng thống Obama đến thăm Việt Nam (23-25/5/2016), đã quyết định bỏ cấm vận vũ khí sát thương, tiếp theo quyết định xoay trục sang châu Á (Asia Pivot) và thúc đẩy hiệp định TPP. Hơn một năm sau, tổng thống Trump đến thăm Việt Nam (10/11/2017) đã tuyên bố tầm nhìn Indo-Pacific với chiến lược an ninh quốc gia và quốc phòng mới (coi Trung Quốc là “đối thủ”).

Nếu chuyến thăm Mỹ lần trước của TBT Nguyễn Phú Trọng (6-10/7/2015) có ý nghĩa tượng trưng là chính (được tổng thống Obama tiếp chính thức tại phòng bầu dục), thì chuyến thăm Mỹ sắp tới của CTN/TBT Nguyễn Phú Trọng mang ý nghĩa thực chất, nhằm tăng cường quan hệ hợp tác chiến lược (cũng như kinh tế). Nay vấn đề cần bàn không phải lễ tân (gặp ở đâu/thế nào) mà đã đến lúc hai nước cần nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược.

Hai năm qua cũng là quá trình “xây dựng lòng tin” (confidence building) giữa Washington và Hà Nội. Năm 2019 là thời điểm chín muồi để hai nước nâng cấp quan hệ thành đối tác chiến lược vì Mỹ-Trung đang tiến hành cuộc chiến tranh thương mại (tuy vừa đánh vừa đàm). Có mấy tiền đề hậu thuẫn cho quyết định này. Đầu năm nay, Việt Nam đã tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim tại Hà nội (27-28/2/2019). Nhân dịp này, tổng thống Trump đã chính thức mời CTN/TBT Nguyễn Phú Trọng sang thăm Mỹ (như một cách cám ơn).

Các quan chức ngoại giao và quốc phòng của hai nước (cấp thứ trưởng) đã tham dự hội thảo “Việt-Mỹ: Hướng đến hợp tác chiến lược” do CSIS tổ chức tại Washington (3/4/2019). Ông Randall Schriver (trợ lý bộ trưởng quốc phòng phụ trách khu vực Indo-Pacific) tham dự hội thảo đã nhấn mạnh: “Quan hệ quốc phòng của chúng tôi rất chặt chẽ và là một trong những trụ cột mạnh mẽ nhất trong mối quan hệ song phương trên nhiều phương diện”.

Có thể nói, đó là một bước chuẩn bị (homework) để nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược. Sắp tới, CTN/TBT Nguyễn Phú Trọng sang thăm Mỹ là dịp tốt để hai nước chính thức quyết định nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược. Theo thông lệ, một ủy viên Bộ Chính trị (có thể là bộ trưởng Công an Tô Lâm) sẽ thăm Mỹ để chuẩn bị (như “tiền trạm”). Lần trước (năm 2015) Bộ trưởng Công an Trần Đại Quang cũng đi thăm Mỹ để chuẩn bị.

Về nội dung hợp tác chiến lược, hai nước cần tập trung vào các hoạt động:

(1) Tiếp tục khắc phục hậu quả chiến tranh (MIA, rà phá bom mìn, khử độc);

(2) Triển khai hợp tác dầu khí tại Biển Đông (dự án Cá Voi Xanh);

(3) Tăng cường giao lưu hải quân (tàu sân bay thứ hai của Mỹ đến thăm Đà Nẵng);

(4) Mỹ giúp Việt Nam nâng cao năng lực tuần tra biển (bàn giao tầu tuần dương “cutter” thứ hai);

(5) Việt Nam tham gia tập trận (như RimPac 2018) và cùng tuần tra biển Đông (với Mỹ và các đối tác khác);

(6) Hợp tác cứu hộ, quân y, đào tạo, tình báo;

(7) Mỹ lập kho hậu cần (tại Đà Nẵng);

(8) Việt Nam tăng cường mua vũ khí Mỹ…

Dư luận rộng rãi trong cả nước đang lo lắng quan tâm đến việc có thể mời nhà thầu Trung Quốc tham gia xây dựng đường cao tốc Bắc Nam.

Nơi này nơi khác trong cả nước đã có những tiếng nói quyết liệt: Nếu Chính phủ để TQ tham gia xây dựng cao tốc Bắc Nam, chúng tôi sẽ xuống đường biểu tình phản đối!

Trên một số phương tiện truyền thông đã có nhiều ý kiến bình tĩnh, phân tích thấu đáo, đầy thiện chí của những người am hiểu vấn đề và nặng lòng vì đất nước – với kết luận: Không nên để nhà thầu TQ tham gia xây dựng đường cao tốc Bắc Nam, vì VN đã có quá nhiều kinh nghiệm cay đắng với nhà thầu TQ, vì nguy cơ can thiệp sâu vào nội bộ nước ta, vì sẽ chỉ gây thêm nỗi bất bình của nhân dân rất không có lợi cho chính quyền, sẽ thêm ngờ vực chính quyền, và sẽ chỉ tích tụ thêm bất lợi mới cho quan hệ Việt – Trung, v.v.

Không thể xếp những tiếng nói yêu nước, có lý có lẽ, cảnh báo trước và rất xây dựng nêu trên là của những thế lực thù địch được. Nếu cố tình gán ghép như vậy sẽ có nghĩa coi nhân dân là thù địch, hoặc tự mình biến thành thù địch của nhân dân. Làm như thế, đất nước sẽ chỉ thêm rối bời những chuyện lẽ ra nên tránh. Làm như thế chỉ tạo thêm mối nguy mới cho đất nước, còn ai được lợi?

Vậy Đảng và Nhà nước – gọi tắt ở đây là lãnh đạo – nên nhìn lại đầu đuôi của sự việc, với ý thức tiên trách kỷ hậu trách nhân, rồi dựa vào đấy lo liệu công việc.

Trước hết phải nói nỗi đau hay nỗi buồn lớn: Đất nước độc lập thống nhất 43 năm, tiến hành công nghiệp hóa hiện đại hóa đã 30 năm, mà đến hôm nay vẫn chưa có một hệ thống giao thông vận tải phát triển, chưa tự xây được một con đường sắt Bắc – Nam đáp ứng đòi hỏi một nước công nghiệp hóa, chưa có một đường bộ cao tốc Bắc – Nam như thế…

Trong khi đó mọi nguồn lực trong ngoài và mọi của cải nước ta huy động được cho 30 năm CNH-HĐH (1986-2016) không thể nói là nhỏ, riêng kiều hối đã lên tới hàng trăm tỷ USD... Cách đây đã lâu, lục lọi số liệu thống kê của các nơi, của UNDP, UNCTAD, của Hàn Quốc… tôi đã đi đến kết luận: Nguồn lực  huy động được cho 30 năm công nghiệp hóa của VN tính theo đầu người nhiều hơn của Hàn Quốc thời 1960-1988 với cùng cách tính như vậy chí ít là khoảng gấp đôi, hoặc là hơn – đáng chú ý là thời kỳ này Hàn Quốc rất dè dặt trong việc huy động FDI, có thể vì ý chí tự lực tự cường, hoặc vì những nghi ngại nào đó.

Còn nước ta hôm nay vẫn chưa thể trở thành NIC. Một trong những dẫn chứng cụ thể là đến hôm nay ta vẫn chưa tự làm nổi đường sắt Bắc – Nam và đường cao tốc Bắc – Nam! Cái gốc của yếu kém này không phải vì nước ta nghèo và lạc hậu, mà trước hết vì lãnh đạo làm việc theo nhiệm kỳ, nên không thể có cái nhìn công việc của đất nước là trường kỳ! Bây giờ thật khó quy kết cho ai là người phải chịu trách nhiệm về yếu kém này – vì chế độ chính trị của nước ta không có “trách nhiệm giải trình” theo luật định. Vậy chỉ còn cách Đảng là người lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối, nên phải đứng ra nhận lỗi về mình trước đất nước, để rút kinh nghiệm ngay tức khắc.

Ngay trong quyết định xây dựng đường cao tốc Bắc – Nam như đang xúc tiến (được hiểu là quyết định của Bộ Chính trị), đã được Quốc hội phê duyệt, vì không có đủ thông tin, nên tôi chia sẻ với nhiều phân vân của bạn bè mình về chủ đề này (nhiều ý kiến cụ thể đã được đưa lên các phương tiện truyền thông), bản thân tôi cũng đang lo lắng nhiều điều. Nhất là nước mình đang có nhiều nợ, làm ra không đủ chi, ngân sách thường xuyên bội chi và thuộc vào nhóm nước đang phát triển có tỷ lệ cao nhất về thu ngân sách so với GDP (nghĩa là tận thu), ngoại thương thường xuyên nhập siêu lớn hàng chục năm nay, khả năng trả nợ rất ngặt nghèo, cứ đi vay tiếp để làm cái này cái kia có ổn không? Có còn cách nào khác không?

Làm đường cao tốc Bắc – Nam như đã duyệt không biết đã được tính toán thấu đáo mọi bề không, hay là bây giờ thấy cần (hay muốn) đường cao tốc là quyết luôn, mọi việc khác tính sau!? Vốn ở đâu, vay trả thế nào? Đoạn nào trước, đoạn nào sau, xắp xếp thế nào là kinh tế nhất và hợp lý nhất, đã tận dụng được những đoạn cao tốc hay những con đường khác sẵn có hay chưa, những cảng biển suốt chiều dài đất nước, v.v.? Quy hoạch đường cao tốc như hiện có đã tính đến quy hoạch đường sắt Bắc – Nam hay chưa, hay là quy hoạch nọ sẽ lại đè lên quy hoạch kia? Hệ thống đường xá toàn vùng Nam Bộ hiện nay nói chung là bức bách nhất so với sức phát triển kinh tế năng động nhất đất nước của vùng này, có nên ưu tiên tập trung sức vào đây không, nơi nào có thể dãn được (kể cả phần nào của dự án cao tốc Bắc – Nam) để tập trung cho ưu tiên này? Vân vân…

Tại sao đến bây giờ vẫn chưa nhìn lại đã CNH sai như thế nào, tổn thất và lãng phí ra sao? Tại sao đến bây giờ hãy còn quá thiếu những chủ trương chính sách cởi trói, phát huy mọi sức lực – dù là chất xám hay vật chất – của đất nước để ngày càng tự làm được nhiều công trình?

Xin nói ngay, người dân rất băn khoăn, thắc mắc, lo ngại về triển khai Dự án đường Cao tốc Bắc – Nam, vì không tin tưởng vào chính quyền, như đã từng xảy ra với nhiều dự án trước đây để hệ lụy cho đời nay và các đời sau. Đường Cao tốc Bắc – Nam là Đại dự án liên quan đến vận mệnh quốc gia, nên người dân không thể thờ ơ. TS Nguyễn Ngọc Chu từng lên tiếng gay gắt: “Tổ Quốc không phải của riêng một ông bộ trưởng. Tổ Quốc không phải của riêng của một Chính phủ”… (FB Chu Nguyên Ngọc). Riêng tôi có mấy thắc mắc sau đây:

1. Tại sao Dự án làm đường Hồ Chí Minh phải có Nghị quyết của Quốc hội mà Dự án đường Cao tốc Bắc – Nam, một Đại dự án, lại không có Nghị quyết Quốc hội mà Bộ Giao thông đã vội vã triển khai?

Đây: “Ngày 3 tháng 2 năm 2004, tại kỳ họp thứ 6, khóa XI, Quốc hội Việt Nam đã có Nghị quyết số 38/2004/QH11 về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh, và xác định đây là công trình quan trọng quốc gia. Theo Nghị quyết số 38/2004/QH11, đường Hồ Chí Minh sẽ đi qua 30 tỉnh, thành phố trong cả nước Việt Nam, với tổng chiều dài toàn tuyến 3.167 km (trong đó tuyến chính dài 2.667 km, tuyến nhánh phía Tây dài 500 km). Đường sẽ có quy mô từ 2 đến 8 làn xe tùy thuộc địa hình”.. (Wikipedia).

2. Đường Hồ Chí Minh chưa hoàn thành, chưa khai thác, sử dụng hết giá trị của nó, sao lờ đi, mà tập trung vào Cao tốc Bắc – Nam?

Đường Hồ Chí Minh khởi công xây dựng giai đoạn 1 vào ngày 5 tháng 4 năm 2000. Tiếp theo đó là giai đọa 2, rồi giai đoạn 3 (2010 – 2020). Dự kiến sau 2030 đường Hồ Chí Minh sẽ trở thành đường Cao tốc Bắc – Nam.

Bộ Giao thông cần báo cáo trước Quốc hội về Dự án đường Hồ Chí Minh, theo Nghị quyết số 38/2004/QH11 để Quốc hội đánh giá xem sao. Nếu Dự án ấy sai lầm, không hiệu quả, nay phải làm Cao tốc Bắc – Nam thì cũng công khai cho dân biết chứ! Và Dự án Cao tốc Bắc – Nam phải được Quốc hội phê chuẩn rồi mời được làm chứ!

3. Nếu đấu thầu Cao tốc Bắc – Nam dù Tổng thầu hay chia ra từng gói nhỏ, cũng không thể cho nhà thầu Trung quốc tham gia. Lý do vì sao, rất nhiều chuyên gia đã phân tích và dư luận xã hội đã nóng lên như thế nào, các nhà lãnh đạo chắc đã biết. Vậy sao Bộ Giao thông vẫn cho “Tập đoàn Thái Bình Dương (Trung Quốc) đã làm việc với lãnh đạo Bộ GTVT và đề xuất tham gia đầu tư theo hình thức hợp tác công — tư (PPP) dự án đường bộ cao tốc Bắc — Nam phía Đông”… (theo chuyên gia Phạm Chi Lan – bài trên FB Mạc Văn Trang).

4. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các nhà thầu Nhật, Hàn quốc, Mỹ, Đức, Pháp…làm cầu, đường rất chất lượng và đảm bảo tiến độ; họ lại sử dụng nhiều lao động dân sở tại (chứ không đem người sang như Trung quốc)… Vậy tại sao không mời họ làm, vừa được việc, vừa đa dạng hóa, đa phương hóa bạn bè, lại cứ gắn với nhà thầu Trung quốc, mà dân ta không hề tin tưởng? Xin tạm nêu 4 điểm băn khoăn. Khui ra thì còn nhiều thắc mắc lắm!

M.V.T.

Nguồn: https://baotiengdan.com/2019/04/06/ban-khoan-ve-duong-cao-toc-bac-nam/