Bauxite Việt Nam

Neal E. Robbins, “Hong Kong’s Choiceless Elections: A Cautionary Tale for Taiwan,” The Diplomat, 4/12/2023

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hồi kết của nền văn hóa chính trị từng một thời sôi động của Hong Kong đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho Đài Loan.

Lương Thái Sỹ

Lễ kỷ niệm sự kiện ngày 1 Tháng Bảy 1997 khi Hong Kong được trả lại cho Trung Quốc sau nhiều năm là nhượng địa của người Anh từng là một lễ kỷ niệm lớn. Nhưng giờ đây, nó chỉ còn là lời nhắc nhở thầm lặng về sự suy tàn bi thảm của Hong Kong dưới sự đàn áp ngày càng tồi tệ hơn của chế độ Bắc Kinh.

M.V.P.

Các nhà đấu tranh dân chủ Hong Kong điều trần trước Quốc Hội Mỹ ngày 17 Tháng Chín, 2019. (Ảnh: Kalynh Ngo)

Kể từ khi Vương quốc Anh trao trả lại Hong Kong cho Bắc Kinh năm 1997, người Hong Kong đã phải đối mặt với rất nhiều trấn áp của Đảng Cộng sản Trung Quốc nhằm tiêu diệt dân chủ. Vô số các cuộc biểu tình có tổ chức chặt chẽ, với sự tham gia đông đảo của người dân: từ Phong trào Dù vàng gây chấn động thế giới năm 2014, đến các cuộc xuống đường rầm rồ phản đối dự luật An ninh Quốc gia năm 2019. Có thể nói, nhiều đoàn thể đấu tranh dân chủ ở các quốc gia độc tài toàn trị xem phong trào dân chủ Hong Kong là tấm gương tiêu biểu trong văn hoá tổ chức chính trị. Tuy nhiên, những ngày mà Hong Kong được đánh giá là pháo đài Dân Chủ Tự Do đã và đang dần phai mờ trong ký ức.

Đặng Ngữ

Nữ anh thư Dù vàng Agnes Chow

Khi nhìn vào phong trào đấu tranh dân chủ, các phong trào xã hội dân sự, chống độc tài...hiện nay ở cả Việt Nam, Hồng Kông...  phần đông dễ dàng đi đến kết luận: sẽ chẳng mang lại kết quả gì, sẽ chẳng đi đến đâu, đấm tay vào tường chỉ tổ đau tay. Tất nhiên, kết luận đấy từ những người trung dung, những người chọn cho mình sự an toàn. Đấy cũng dễ hiểu.

Con người ta thường chỉ nhìn thấy những gì cụ thể, rõ ràng, hiện ra ngay trước mắt, trên mặt đất và dưới bầu trời. Trong khi đó, kết quả của những phong trào đấu tranh dân chủ, phong trào xã hội dân sự, chống độc tài lại thường không rõ ràng, không cụ thể, rất khó nhận biết và đâu đó bên trên những đám mây.

Điều này làm tôi liên tưởng đến một sự kiện nổi tiếng đã xảy ra trong Thế chiến lần thứ 2: cuộc rút lui chiến thuật của liên quan Anh-Pháp tại bờ biển Dunkirk (Dunkirk evacuation).

Trước sự tấn công khủng khiếp của Đức quốc xã vào Pháp và Bỉ, những sai lầm chiến lược và chiến thuật của bộ tư lệnh quân Pháp đã phải trả giá đắt bằng việc Bỉ tuyên bố đầu hàng và quân Đức trên đà tiến đến Paris. Khi đó, quân viễn chinh hoàng gia Anh phải triệt thoái khỏi biên giới Pháp-Bỉ theo đường qua bờ biển Dunkirk. Nhiều bộ phim và nhiều tài liệu về cuộc triệt thoái này đã được thực hiện.

Có một chi tiết mà phim ảnh, các tài liệu hiếm khi đề cập. Sự oán hận của các binh sĩ dành cho không quân hoàng gia Anh khi bỏ mặc các lực lượng bộ binh, hải quân dưới mưa bom bão đạn của hải quân và không quân Đức. Sự oán hận này lớn đến mức xảy ra ẩu đả giữa các binh sĩ các binh chủng này với không quân khi họ trở về Anh. Điều này đã được Winston Churchill lên tiếng giải thích trước quốc hội Anh rằng: các binh sĩ đâu nhìn thấy những gì đang xảy ra trên cao những tầng mây khi không quân Anh đang chiến đấu anh dũng chống lại sự áp đảo của không quân Đức. Nếu không có họ thì tất cả những con tàu bên dưới, tất cả những binh sĩ đang rút lui chỉ còn lại những đống thịt.

Và kết quả, cuộc rút lui ở Dunkirk đã giải cứu được 338.226 binh sĩ.

Cuộc đấu tranh dân chủ, những cuộc tranh đấu dân sự, chống độc tài... cũng mang lại kết quả phần nào giống như vai trò của không quân Anh ở câu chuyện trên.

Nhà hoạt động Agnes Chow

Agnes Chow (Chu Đình), nhà hoạt động dân chủ hàng đầu của Hong Kong, đã trở thành gương mặt mới nhất bị bắt giữ theo Luật An ninh Quốc gia.

Vụ bắt giữ cô Chu diễn ra sau khi giới chức bắt tỷ phú Jimmy Lai do bị nghi là có thông đồng với các thế lực ngoại bang.

Hai con trai của ông Jimmy Lai cùng các lãnh đạo cao cấp của tờ báo Apple Daily thiên dân chủ thuộc sở hữu của ông cũng bị bắt.

Các tường thuật nói cảnh sát đã có mặt rất đông tại nhà cô Chu trong nhiều giờ đồng hồ hôm thứ Hai.

Nathan Law (La Quan Thông), nhà hoạt động sát cánh bên cô Chu, viết trên Twitter rằng cô Châu đã bị bắt.

"Chu Đình đã bị bắt theo Luật An ninh Quốc gia, và chúng tôi vẫn đang đi thu thập thông tin về vụ bắt giữ. Một ngày khủng khiếp," Nathan Law viết.

Kênh truyền hình Anh, ITV, tường thuật rằng Wilson Li, một phóng viên tự do làm việc cho kênh này, đã bị bắt, cũng với lý do nghi là thông đồng với thế lực nước ngoài.

Một nhà hoạt động khác, Andy Li, cũng bị bắt, ITV nói trong một tuyên bố.

Cố Sự Quán

Bắt đầu vào mùa thu này, các trường học ở Hong Kong sẽ có những thay đổi dễ nhận thấy từ những áp phích tuyên truyền đầy màu sắc cho đến những dòng khẩu hiệu đại loại như “Tự do bạn tùy trách nhiệm”, “Tự do dữ phóng túng bất đồng” (Tự do đi kèm trách nhiệm, tự do khác với phóng túng bất đồng). Nhưng những thay đổi thấy được bằng mắt đó chưa phải là tất cả đối với môi trường học thuật tự do với thâm niên hàng thế kỷ như Hong Kong.

Hong Kong có những trường học và đại học được xếp hạng tốt nhất ở Châu Á và thậm chí trên thế giới. Người Hong Kong từng rất tự hào về nền giáo dục của họ, nền giáo dục khai phóng, nơi mà những học sinh, sinh viên được khuyến khích đặt vấn đề, phân tích, phê phán với tư duy phản biện, cùng những chủ đề học thuật mà Đại Lục luôn cấm kỵ và không thể chấp nhận.

Ngày 28-7-2020, ông Đới Diệu Đình (Benny Tai), phó giáo sư luật Đại học Hong Kong (HKU) đã bị trường này sa thải dưới sức ép Bắc Kinh (EPA)

Mặc dù với bề dày lịch sử giáo dục như vậy, nhưng chỉ vài tuần sau khi luật an ninh mới càn quét khắp Hong Kong; ban giám hiệu, nhân viên bao gồm các giáo viên, giảng viên, giáo sư tại khắp các trường học và đại học ở Hong Kong ai ai cũng đều cảm thấy lo lắng và bất an về tương lai điều hành và giảng dạy của họ.

Một email của Đại học Hong Kong (HKU- University of Hong Kong) gửi đến các giáo sư, giảng viên của trường như sau “Hãy duy trì tính trung lập trong giảng dạy và chú ý đến cách thức sử dụng ngôn ngữ… Bất cứ hành vi nào khơi gợi những cuộc thảo luận mở rộng về những chủ đề nhạy cảm cần PHẢI TRÁNH hoàn toàn”. Đây là một phần trong email của Chủ nhiệm Khoa Luật và Nhân văn gởi đến mọi nhân viên của HKU mà phần kết thúc điện thư này nhấn mạnh rằng “Không khoan nhượng đối với các hành vi chống đối và mang quan điểm chính trị cá nhân vào lớp học”.

Mặc dù sau đó HKU cho biết email này mang tính chất riêng tư và chưa phải là chính sách chính thức, nhưng trong tuyên bố chính thức của mình, trường vẫn khẳng định các lớp học cần phải trung lập về chính trị và chỉ nên tập trung vào việc học tập. Một giảng viên không tiết lộ danh tính cho ý kiến rằng “Đây là một trong những điều làm cho chúng tôi quan tâm lo lắng, nó bóp nghẹt tự do ngôn luận ngay tại cấp cơ sở mà không cần cấp chính phủ phải động một ngón tay”.

Đới Diệu Đình (Benny Tai), phó giáo sư Luật tại HKU, người khởi xướng phong trào Hòa Bình Chiếm Trung (hay còn được gọi là “Chiếm Lĩnh Trung Hoàn”) vào năm 2014, từng bị báo chí nhà nước Trung Quốc phỉ báng nặng nề và bị chính quyền Hong Kong kết án với tội danh âm mưu kích động và kích động người khác quấy rối trật tự công cộng, vừa trải qua 16 tháng tù, mới đây đã bị HKU sa thải. Ngay lập tức Văn phòng Điều phối của Trung Quốc tại Hong Kong đã lên tiếng ca ngợi hành động sa thải của trường là “một hành động công bằng”. Đới Diệu Đình bình luận về việc Đại học sa thải ông rằng “đây là chỉ dấu cho sự kết thúc của nền tự do học thuật ở Hong Kong, tôi rất đau lòng khi chứng kiến sự sụp đổ của trường Đại học mà tôi yêu mến”.

Tuyên bố của Hoàng Chi Phong sau kết quả cuộc bầu cử sơ bộ dân chủ

Với sự hỗ trợ của những người Hồng Kông yêu tự do, các thành viên trong nhóm của tôi và ủy viên hội đồng quận Jannelle R. Leung, tôi vinh dự đứng đầu cuộc thăm dò ý kiến trong quận của tôi với hơn 30043 phiếu bầu. Trong cuộc bầu cử tự do cuối cùng của thành phố này, các nhà hoạt động hoặc nhà lập pháp đã đóng vai trò tích cực trong phong trào năm ngoái đã đứng đầu cuộc bầu cử sơ bộ này.

Chiến thắng của các nhà hoạt động phong trào trong đợt bầu cử sơ bộ ngụ ý sự tiếp nối tinh thần kháng chiến của chúng ta chống lại sự đàn áp ngày càng gia tăng của Trung Quốc đối với các quyền tự do thành phố. Trong mắt cử tri, tinh thần kháng chiến của các ứng cử viên đã vượt qua các yếu tố truyền thống khác như nền tảng chính sách, nền tảng học thuật và chuyên môn. Khi Bắc Kinh lạm dụng thủ tục lập pháp, chức năng của Hội đồng Lập pháp đã thay đổi hoàn toàn. Trong bối cảnh tự do của thành phố biến mất, các nhà lập pháp tương lai dự kiến sẽ có lập trường mạnh mẽ hơn chống lại sự can thiệp của Bắc Kinh.

Bất chấp nỗi sợ hãi về luật an ninh quốc gia sâu rộng, 610.000 người HK đã bất chấp các cảnh báo của Bắc Kinh, bỏ phiếu bầu và tán thành các lực lượng đối lập trong tương lai. Đồng thời, Bắc Kinh đang lên kế hoạch trả thù những người bất đồng chính kiến, vì văn phòng Trung Quốc tại Hồng Kông đã công khai tố cáo các cuộc bầu cử sơ bộ là một âm mưu kích động lật đổ và thông đồng với các lực lượng nước ngoài. Do đó, khi đối mặt với chế độ độc đoán, sẽ có thêm sự kiểm duyệt chính trị và truất quyền trong cuộc bầu cử sắp tới.

Bất chấp tương lai ảm đạm phía trước, chính cuộc bỏ phiếu sơ bộ ủng hộ dân chủ đã chứng minh sự can đảm và dũng khí của người Hồng Kông dưới sự càn quét của Bắc Kinh. Với phiếu bầu của chúng tôi, người Hồng Kông đã gửi một thông điệp rõ ràng đến thế giới – Chúng tôi sẽ không bao giờ đầu hàng chế độ chuyên chế! Với những gì có được trong cuộc bỏ phiếu sơ bộ này, tôi sẽ tiếp tục mang tiếng nói của Hongkongers ra thế giới và phản đối chế độ đàn áp xã hội dân sự.

Đây có thể là cuộc bầu cử tự do cuối cùng của người Hồng Kông, nhưng nó đánh dấu cuộc đấu tranh thực sự của chúng tôi cho các quyền tự do trong thành phố.

FB Xuân-Phương Nguyễn

     

Văn phòng liên lạc Trung Quốc tại Hong Kong gọi cuộc bỏ phiếu bầu ứng viên đối lập tại đặc khu này là 'sự khiêu khích nghiêm trọng' và có thể vi phạm Luật an ninh quốc gia mới.

Y Chan

Nhiều người còn mắt tròn mắt dẹt trước điều khoản số 38, quy định rằng bất kỳ ai, cho dù có phải là cư dân Hong Kong hay không, cho dù có sống ở đặc khu hay không, đều sẽ phải chịu sự trừng phạt nếu vi phạm các quy định của đạo luật.

Những nhà bình luận chính trị đã gọi đây là hình thái mới, “một quả địa cầu một chế độ”, hay “đạo luật dẫn độ cấp vũ trụ” của Trung Quốc.

Đích thị là theo nội dung của những người soạn thảo ra nó, bất kỳ ai, người viết hay bạn đang đọc bài, thậm chí là một người ngoài hành tinh, chỉ cần có biểu đạt chỉ trích chính quyền đặc khu Hong Kong hoặc Đảng Cộng sản Trung Quốc, đều sẽ là đối tượng bị trừng phạt của luật này.

Và bạn hay người ngoài hành tinh đó không cần phải bước chân vào lãnh thổ Hong Kong hoặc Trung Quốc mới có thể gặp nguy cơ bị bắt giữ. Bất kỳ nơi nào có thỏa thuận dẫn độ với Hong Kong hay Trung Quốc đều có thể trở thành nơi mà lực lượng chấp pháp của Bắc Kinh và đặc khu thực thi “luật an ninh quốc gia” của mình.

Với lo ngại đó, nhiều ý kiến đã kêu gọi các nước tạm ngưng hiệp ước dẫn độ với Hong Kong. Canada và Úc là những quốc gia đầu tiên ngưng việc hợp tác dẫn độ với đặc khu.

Tại Đài Loan, một danh sách 53 quốc gia hiện có hiệp ước dẫn độ với Trung Quốc hoặc/ và Hong Kong đã được liệt kê ra, cùng với lời cảnh báo người dân nên cẩn trọng khi đến những nước này (Việt Nam cũng nằm trong danh sách trên).

Một người ủng hộ Trung Quốc giương cờ Trung Quốc trước tấm biểu ngữ quảng cáo cho Luật An ninh Quốc gia tại Hong Kong, ngày 26/6/2020. Ảnh: Anthony WALLACE / AFP.

Tháng 5/2020, hai nghị viên của Hong Kong tổ chức một sự kiện từ thiện tại địa phương. Trong số những khách mời tham gia có các quan chức cấp cao của đặc khu lẫn đến từ đại lục. Không ai biết rằng các quan lớn đó đã vạch sẵn một kế hoạch bí mật, thuê xã hội đen ám sát hai chính khách này. Họ không có tư thù gì với hai nghị viên, chỉ đơn giản làm theo lệnh từ “anh lớn”, muốn gây bạo loạn khiếp sợ trong dân chúng, nhằm có cớ nhanh chóng thông qua “Đạo luật an ninh quốc gia”.

Tình tiết sau đó có chút thay đổi: hai nhân mạng mất đi, nhưng là của hai sát thủ được thuê. Cảnh sát, được quan lớn sắp xếp chờ sẵn, nhanh như chớp xuất hiện hạ gục hai tay súng ngay tại chỗ.

Kịch bản cuối cùng vẫn giữ nguyên: truyền thông rầm rộ đưa tin về các phần tử khủng bố, chính quyền ca ngợi lực lượng chấp pháp kịp thời bảo vệ trị an, luật an ninh quốc gia cần phải thông qua ngay không thể chậm trễ…

Đoạn trên là tập mở đầu trong năm tập phim ngắn của bộ phim “Thập niên”, được hoàn thành và công chiếu vào năm 2015.

Gọi là “công chiếu”, nhưng trên thực tế dưới áp lực của chính quyền Bắc Kinh, “Thập niên” không được bất kỳ rạp chiếu phim lớn nào tại Hong Kong tiếp nhận. Các nhà làm phim đã phải tổ chức các buổi chiếu dã chiến tại trường học, thư viện, dưới gầm cầu…

Truyền thông Trung Quốc gọi bộ phim này là “virus tư tưởng độc hại”, ra sức dẹp bỏ mọi nỗ lực tồn tại của nó.

Nhiều người Hong Kong, hưởng ứng lời tuyên truyền của Bắc Kinh, hoan hỉ tiếp nhận thứ “virus” này.

Cùng năm đó, tại Lễ trao giải của Liên hoan phim Kim Tượng, giải thưởng điện ảnh danh giá của Hong Kong và rất nổi tiếng trong khu vực, “Thập niên” được xướng danh cho giải cao quý nhất trong tiếng hô vang dội hội trường.

Những con người tự do không bao giờ chịu bị khuất phục.

Phong Trào Dù Vàng - Hồng Kông

Thủ tướng Scott Morrison nói rằng Úc đã đình chỉ chính sách dẫn độ của mình với Hồng Kông, do những thay đổi trong luật an ninh:

Đầu tiên, hãy để tôi nói rằng chính phủ của chúng tôi, cùng với các chính phủ khác trên thế giới, đã rất nhất quán trong việc bày tỏ mối quan tâm của chúng tôi về việc áp dụng luật an ninh quốc gia đối với Hồng Kông.

Và hôm nay chúng tôi đã đồng ý thông báo rằng luật an ninh quốc gia cấu thành một sự thay đổi cơ bản về hoàn cảnh đối với thỏa thuận dẫn độ của chúng tôi với Hồng Kông. Và vì vậy, Úc ngày nay đã thực hiện các bước để đình chỉ thỏa thuận dẫn độ của chúng tôi. Chúng tôi đã chính thức thông báo cho Hồng Kông và khuyên chính quyền Trung Quốc. Tôi cũng lưu ý rằng lời khuyên du lịch của chúng tôi dành cho Hồng Kông đã được cập nhật và chúng tôi khuyến khích người Úc tham khảo lời khuyên du lịch đó.

Úc đang gia hạn thị thực cho những người có thị thực lành nghề hoặc sinh viên:

Những gì chúng tôi đồng ý làm là chúng tôi đã đồng ý điều chỉnh các thiết lập chính sách để đảm bảo rằng, đối với những người có thị thực tốt nghiệp và kỹ năng, chúng tôi sẽ gia hạn thị thực thêm năm năm kể từ hôm nay, với con đường đến thường trú nhân sau 5 năm đó.

Bây giờ, điều đó có nghĩa là nếu bạn là một sinh viên hiện tại hoặc trong tương lai, bạn sẽ có thể ở lại tổng cộng năm năm sau khi bạn đã tốt nghiệp với con đường trở thành thường trú nhân vào cuối giai đoạn đó. Nếu bạn là người giữ thị thực tạm thời, thị thực của bạn sẽ được gia hạn thêm năm năm kể từ ngày hôm nay, ngoài thời gian bạn đã ở Úc với con đường trở thành thường trú nhân vào cuối giai đoạn đó.

Chúng tôi cũng sẽ cung cấp thị thực năm năm với lộ trình cư trú vĩnh viễn cho những đương đơn tương lai ở Hồng Kông để xin thị thực kỹ năng tạm thời, để đáp ứng danh sách kỹ năng cập nhật và kiểm tra thị trường phù hợp.

Bài 1 -“Để rồi xem”

Đặng Ngữ

Bằng việc thông qua luật an ninh đối với Hồng Kông, Trung Quốc đại lục đã chính thức “thu gom” phần lãnh thổ này.

Nhưng bằng việc thông qua luật an ninh với Hồng Kông, Trung Quốc đại lục sẽ trả một cái giá quá đắt đỏ có khi sẽ được trả bằng chính sự tồn tại của chế độ cộng sản tại đại lục.

Sẽ không người Đài Loan nào còn tin vào chủ trương “một quốc gia, hai chế độ” của Trung Quốc đại lục. Và nếu muốn “thu gom” Đài Loan, Trung Quốc đại lục tất yếu phải sử dụng chiến tranh. Một cuộc chiến tranh như thế sẽ rất, rất đắt đỏ với đại lục.

Sẽ không người Tạng, người Uighur nào còn tin vào lời hứa của Bắc Kinh nữa.

Trung Quốc sẽ không còn “dạy dỗ” được hay “lừa phỉnh” được các nước nhỏ ở phía Nam như Việt Nam và các nước Đông Nam Á về một sự trỗi dậy hoà bình nữa.

Trung Quốc trong con mắt các quốc gia phương Tây như Mỹ, Châu Âu hay các nước Đông Á như Nhật và Hàn Quốc... hiện hình đúng bản chất của một nhà nước lưu manh.

Trung Quốc tự mình lột “trần truồng” trước toàn thế giới. Không một đế quốc nào có thể tồn tại lâu mà không có sức hấp dẫn về văn hoá và/hoặc mô hình chính trị.

Có thể, chu trình tan rã của Cộng hoà dân chủ nhân dân Trung Hoa đã chính thức khởi động.

Không ai biết chính xác lịch sử sẽ lặp lại như thế nào. Nhưng lịch sử vẫn thường hay lặp lại bởi vì bản chất con người vẫn không thay đổi mấy. Một người Trung Quốc cổ đại thời Tần Thuỷ Hoàng và một người Trung Quốc hiện đại thời Tập Cận Bình, xét về bản chất, không khác nhau mấy. Tần Thuỷ Hoàng và Tập Cận Bình, xét về cách thức hành động, cũng không khác nhau mấy.

Đó, ta gọi quy luật lịch sử.

Đó, ta gọi bài học lịch sử.

Tất cả vua chúa đều tin rằng họ có thể dạy cho lịch sử một bài học.

Lịch sử thường im lặng: “ĐỂ RỒI XEM”.

Đ.N.

Nguồn: FB Đặng Ngữ

Bài 2 - Hong Kong và tinh thần dấn thân

Hữu Minh

Sau khi đảng CSTQ công bố Luật an ninh quốc gia dành cho Hong Kong thì dư luận sinh ra nhiều quan điểm khác nhau.

Có những luận điểm làm tôi thấy buồn cười dù nó đến từ những người lâu nay hay “phân tích chính trị”. Nào là “Mỹ đã bỏ rơi Hong Kong”, rồi thì là “Các thủ lĩnh dân chủ trẻ của Hong Kong sẽ đi nước ngoài tị nạn chính trị” hoặc là “phong trào dân chủ Hong Kong đẩy biểu tình lên quá cao làm mất tính chính nghĩa”...

Thưa các đồng chí ngồi phòng máy lạnh bàn chuyện chính trị, các đồng chí cần nhìn bàn cờ quốc tế trước khi thánh phán. Hong Kong biểu tình mạnh mẽ trong khi chờ các cường quốc chuẩn bị để nhập cuộc, cần thấy đó là giai đoạn một trong tiến trình chống Trung do Mỹ khởi xướng. Một khi các đại cường đã sẵn sàng (như Mỹ, Anh, Ấn Độ...) và đã động binh thì Hong Kong đã xong vai trò khuấy động giai đoạn 1 của họ. Bây giờ là lúc họ cần nghỉ ngơi để tái cơ cấu từ phong trào dân chủ bề rộng đi vào phong trào khởi nghĩa chiều sâu.

Các thủ lĩnh dân chủ trẻ của Hong Kong tuyên bố rút ra khỏi các tổ chức hội đoàn chính trị mà họ tham gia không phải để nghỉ tranh đấu hay đi tị nạn nước ngoài mà là họ cần tái cơ cấu chiến lược tranh đấu. Đó không phải là chia rẽ vì thất bại mà là chia rẽ để sinh tồn và thích nghi cho các cuộc chiến dài hơi. Vấn đề của đấu tranh chính trị không phải là đổ lỗi cho sự đàn áp, mà là thích nghi với đàn áp mà vẫn tồn tại và phát triển. Đó mới gọi là bản lĩnh đấu tranh và là biết cách đấu tranh.

Jeremy Page & Chun Hang Wong

Nguyễn Thanh Hải dịch

Chưa đầy bốn tháng trước, Tập Cận Bình đã phải đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất trong nhiệm kỳ lãnh đạo của mình khi ông hứng chịu nhiều chỉ trích vì những phản ứng lúng túng ban đầu trong cách xử lý dịch bệnh do coronavirus gây ra.

Kể từ lúc đó, ông Tập đã đảo ngược tình thế một cách ngoạn mục khi khống chế được sự lây lan của virus theo như báo cáo của Bắc Kinh trong khi Hoa Kỳ và nhiều nền dân chủ khác vẫn đang vật lộn với nó. Ông Tập đã nắm bắt được thời cơ để thúc đẩy một số khía cạnh quan trọng đối với “giấc mộng Trung Hoa” của ông về một Trung Quốc ở vị trí trung tâm trong tư cách một quốc gia thống nhất và hùng mạnh, sánh ngang hoặc vượt qua Hoa Kỳ, trong khi gạt qua một bên những thiếu sót của chính quyền trong việc đối phó dịch bệnh.

Trong lúc Washington và các đồng minh bị phân tâm bởi đại dịch Covid-19 và sự đi xuống của nền kinh tế, ông Tập đã thực hiện những bước đi đầy táo bạo trong các vấn đề về Hồng Kông, Đài Loan, Biển Đông và tranh chấp biên giới với Ấn Độ, vốn là những vấn đề thường gặp phải phản ứng từ cộng đồng quốc tế.

Ông Shi Yinhong, cố vấn chính phủ và giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học Nhân dân ở Bắc Kinh cho biết: “Giới lãnh đạo cấp cao cho rằng Trung Quốc đang tương đối mạnh so với Hoa Kỳ vào thời điểm hiện tại” và  “họ đương nhiên thấy đây là một cơ hội mang tính chiến lược”.

Các chuyên gia về chính trị Trung Quốc cho biết: Ông Tập đã đưa việc thiết lập quyền kiểm soát đối với các lãnh thổ mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trở thành một phần không thể thiếu trong chương trình nghị sự của mình, và hiện ông Tập đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ công chúng cũng như từ những thành phần diều hâu trong giới lãnh đạo chóp bu về việc đạt được những mục tiêu đó khi mà Covid-19 đã ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế, cũng là một lời hứa khác của ông Tập.

Họ cũng nói rằng những hành động của ông Tập dường như đã mang lại một số kết quả vào thời điểm hiện tại, nhưng chúng có nguy cơ gây ra ác cảm từ cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc, thứ vốn đã tăng cao trong đại dịch và có thể chuyển thành những hành động có phối hợp chống lại Trung Quốc khi khủng hoảng lắng xuống.

Động thái quyết liệt nhất của Trung Quốc đã xảy ra vào tuần trước khi nước này tuyên bố sẽ áp đặt luật an ninh quốc gia mới đối với Hồng Kông, trao cho Bắc Kinh quyền lực rộng lớn trong việc đàn áp những người chỉ trích Trung Quốc tại cựu thuộc địa của Anh.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump đe dọa sẽ đưa ra các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Trung Quốc và Hồng Kông có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc làm suy yếu quyền tự trị của Hồng Kông.

Lời cảnh báo này theo sau tuyên bố của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hôm thứ Tư rằng Hồng Kông đã không còn có quyền tự trị cao trước Trung Quốc, mở đường cho một loạt các biện pháp đáp trả trong tương lai của Hoa Kỳ, như thu hồi đặc quyền thương mại của thành phố.

Y Chan

Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn (trái) thăm hiệu sách của ông Lam Wing-kei, tháng 5/2020. Ảnh: AFP

Cuối tháng 4/2020, một hiệu sách được khai trương ở tầng 10 một tòa nhà tại thành phố Đài Bắc, Đài Loan. Tiệm sách khá khiêm tốn, chỉ tầm 65m2, nằm trong một tòa nhà bình thường, nhưng lại trở thành bản tin trên hàng loạt các tờ báo trong nước lẫn quốc tế. Ông chủ của nó là Lam Wing-kei, một người Hong Kong đã trốn chạy qua Đài Loan một năm trước đó.

Lam là một trong năm người thuộc nhà sách Causeway Bay ở Hong Kong bị chính quyền Trung Quốc bắt cóc vào năm 2015. Nhà sách này chuyên bán những ấn phẩm trái ý với nhà cầm quyền Bắc Kinh. Những người chủ và điều hành của nó lần lượt bị bí mật bắt giữ đưa đến đại lục giam giữ tra khảo trong nhiều tháng liền.

Vào tháng 4/2019, lo sợ trước việc chính quyền đặc khu thông qua Luật dẫn độ sẽ khiến an ninh đại lục giờ đây có thể công khai bắt giữ mình lần hai, ông Lam từ Hong Kong chạy trốn sang Đài Loan.

Việc Lam Wing-kei có thể an cư lạc nghiệp, mở lại hiệu sách ở Đài Loan được nhiều người xem là một tia hy vọng cho những người Hong Kong buộc phải chạy thoát khỏi sự áp bức của Bắc Kinh.

Nhưng thực tế không đơn giản như vậy.

Không danh cũng không phận

Những người như ông Lam, trên lý thuyết có thể được xem như “người tị nạn” (refugee), buộc phải rời khỏi đất nước của mình để tránh chiến tranh, áp bức hoặc thiên tai. Nhưng Đài Loan, nơi ông lựa chọn để tị nạn, lại không có luật về tiếp nhận người tị nạn.

Kể từ năm 2005, khi bản thảo Luật tị nạn (Nạn dân pháp) được đưa ra Quốc hội Đài Loan, nó vẫn nằm tại đó ở hình thức bản nháp mà chưa được thảo luận và hoàn chỉnh thành luật.

Đài Loan là một trong những quốc gia đặc biệt. Trong một thời gian dài họ là chính quyền đại diện hợp pháp cho những người Trung Quốc trên toàn thế giới, cho đến năm 1971 khi Bắc Kinh giành lấy ghế của họ ở Liên Hiệp Quốc. Kể từ đó Đài Loan liên tục bị Bắc Kinh cô lập. Đến thời điểm hiện tại, tháng 5/2020, chỉ có 15 quốc gia trên thế giới công nhận chính quyền Đài Loan, trong đó phần lớn là những đảo quốc rất nhỏ với dân số chỉ vài chục đến vài trăm ngàn người.

Là một trong những quốc gia phát triển hàng đầu thế giới, Đài Loan có danh nhưng thiếu phận. Điều này cũng trực tiếp ảnh hưởng đến những người xin tị nạn chính trị tại đây.

Đài Loan có đạo luật điều chỉnh quan hệ dành cho ba nhóm đối tượng công dân, những người đến từ Trung Quốc đại lục, những người từ Hong Kong và Macau, cùng những người đến từ các nước khác. Cơ chế giải quyết các trường hợp tị nạn đều là xem xét từng trường hợp một (case-by-case).

Chỉ có duy nhất trong Đạo luật điều chỉnh quan hệ Đài Loan với Hong Kong và Macau (Laws and Regulations Regarding Hong Kong & Macao Affairs), điều 18, là có quy định về việc cung cấp “sự hỗ trợ cần thiết” cho các công dân nơi này trong trường hợp an toàn và tự do của họ gặp phải “mối đe dọa khẩn cấp vì lý do chính trị”. Đây có thể xem là điều luật gần nhất với việc áp dụng quy chế tị nạn.

Nhưng ngay cả bản thân điều 18 này cũng chưa từng được vận dụng.

Trọng Đức dịch

Trong cuộc họp báo hôm 29/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump có các phát ngôn mang tính bước ngoặt, định hình lại quan hệ với Trung Quốc và Tổ chức Y tế Thế giới WHO. Dưới đây là toàn văn tuyên bố của ông:

Chào các bạn!

Hôm nay tôi ở đây để nói về quan hệ với Trung Quốc và một số biện pháp mới để bảo vệ an ninh và sự thịnh vượng của Hoa Kỳ. Khuôn mẫu ứng xử tồi tệ của Trung Quốc vốn đã nổi tiếng. Trong nhiều thập kỷ qua, họ đã gian lận tước đoạt của nước Mỹ ở quy mô chưa từng có trước đây. Hàng trăm tỷ USD mỗi năm bị mất trong các giao dịch với Trung Quốc, đặc biệt là trong các năm của chính quyền tiền nhiệm. Trung Quốc đã cướp đoạt các nhà máy của ta, mang việc làm của ta đi, moi ruột các ngành công nghiệp của ta, ăn cắp tài sản trí tuệ của ta và vi phạm các cam kết của chính họ trong Tổ chức Thương mại Thế giới.

Để làm mọi chuyện tệ hơn, họ còn đang được coi là một quốc gia đang phát triển, được hưởng mọi thể loại lợi ích mà nước khác, trong đó có Mỹ không được. Nhưng tôi chưa bao giờ chỉ đổ lỗi cho một mình Trung Quốc về chuyện này. Họ đã có thể ăn cắp mà vẫn nhởn nhơ bởi vì những chính trị gia, và nói thẳng là các tổng thống đời trước.

Nhưng khác với những người đó, chính quyền của tôi đã đàm phán và chiến đấu cho điều đúng đắn. Nó được gọi là sự đối đãi công bằng và đối ứng. Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền trái phép trên Thái Bình Dương, đe dọa tự do hàng hải và thương mại quốc tế. Và họ còn nuốt lời hứa về việc đảm bảo nền tự trị cho Hồng Kông. Hoa Kỳ muốn một mối quan hệ cởi mở, xây dựng với Trung Quốc, nhưng để đạt được mối quan hệ này đòi hỏi chúng ta phải kiên quyết bảo vệ lợi ích quốc gia.

Chính quyền Trung Quốc đã liên tục vi phạm những cam kết với chúng ta và nhiều nước khác. Những sự thật trần trụi này không thể bị bỏ qua hoặc gạt sang một bên. Thế giới hôm nay đang phải trả giá cho hậu quả của những hành động bất lương của chính quyền Trung Quốc. Việc Trung Quốc che giấu virus Vũ Hán đã cho phép dịch bệnh lan ra toàn thế giới, châm ngòi cho một đại dịch lấy đi hơn 100.000 sinh mạng Mỹ và lây lan ra trên một triệu người trên khắp thế giới. Quan chức Trung Quốc đã phớt lờ trách nhiệm báo cáo của họ lên WHO và gây áp lực đòi WHO lừa dối thế giới khi virus mới được chính quyền Trung Quốc phát hiện.

Vô số sinh mạng đã bị cướp đi và toàn cầu ngập chìm trong khó khăn kinh tế bộn bề. Họ đã mạnh mẽ phản đối tôi đề ra lệnh cấm đi lại từ sớm đối với Trung Quốc, nhưng tôi vẫn làm, và nó đã được chứng minh là 100% đúng đắn. Trung Quốc có quyền kiểm soát hoàn toàn lên WHO, mặc dầu họ chỉ đóng góp 40 triệu USD/năm, quá bé nhỏ so với con số xấp xỉ 450 triệu USD/năm mà Mỹ đã, đang đóng góp.

Tâm Minh dịch

Trên thực tế, Hồng Kông có 5 vị thế đặc biệt đối với Mỹ và phương Tây, những vị thế mà đại lục chưa bao giờ có. Điều này khiến Hồng Kông trở thành nơi lý tưởng để chính quyền Trung Quốc đặt các “vòi bạch tuộc” hút dòng vốn quốc tế, xuất khẩu thương mại, nhập khẩu hàng hóa công nghệ cao… nhằm thực thi “Giấc mộng Trung Hoa” của mình. 

Bằng việc tước các đặc quyền dành cho Hồng Kông và không thừa nhận Hồng Kông khác biệt với Trung Quốc đại lục, Tổng thống Trump đã chặt đứt các vòi bạch tuộc hút tiền, hút công nghệ, đẩy hàng hóa xuất khẩu thuế quan thấp… này của Trung Quốc. Nhưng vì sao Tổng thống Trump phải làm vậy nếu không phải vì chính Bắc Kinh đã lấy đá ghè chân mình?

Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng vào ngày 29/5 vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã chính thức thông báo tước các đặc quyền về thương mại và ngoại giao mà Washington dành cho Hồng Kông như một đặc khu tự trị, và đã chỉ đạo bắt đầu thực hiện “các biện pháp trừng phạt các quan chức Trung Quốc và Hồng Kông có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đối với việc tước quyền tự chủ của đặc khu hành chính Hồng Kông”, đồng thời ngừng cấp thị thực vào Mỹ cho các công dân Trung Quốc được xếp vào nhóm có nguy cơ đe dọa an ninh đối với công tác nghiên cứu khoa học của Mỹ, đồng thời thanh tra các công ty Trung Quốc đang niêm yết tại Mỹ.

Trước đây, Washington đã đối xử với Hồng Kông như khi thành phố này vẫn thuộc quản lý của Anh trước năm 1997, cho thành phố này nhiều đặc ân hơn các vùng lãnh thổ khác của Trung Quốc.

Thế nào là vị thế đặc biệt của Hồng Kông?

Theo các điều khoản trao trả với Anh, Trung Quốc quản lý Hồng Kông dưới hình thức “một quốc gia hai chế độ”. Bắc Kinh đã ký cam kết cơ bản duy trì mức độ tự trị cao cho Hồng Kông tới ít nhất năm 2047, và điều này thiết lập nền tảng cho việc cộng đồng quốc tế tiếp tục dành những đặc quyền đặc biệt cho thành phố này.

Thụy My

Khi Anh trao trả Hồng Kông ngày 01/07/1997, thế giới lạc quan, tin rằng Trung Quốc và phương Tây sẽ tiến gần với nhau. Tiếc thay, một phần tư thế kỷ sau, sự thể diễn ra ngược lại. Hồng Kông đã trở thành biểu tượng cho thấy khó có thể chung sống hòa bình giữa hai hệ thống ngày càng trái ngược.

Le Figaro hôm nay chạy tựa «Việc làm, bằng cấp: Giới trẻ, nạn nhân gián tiếp của virus corona». Các kỳ thi bị hoãn, kỳ thực tập hủy bỏ, hy vọng ký hợp đồng làm việc tan biến… Các thanh niên dưới 25 tuổi bị lãnh đòn từ đại dịch, khi bước vào một thị trường lao động đang chao đảo.

Libération dành trang nhất và bốn trang trong cho «Lời kêu gọi của nhân viên y tế: Thưa ông tổng thống, lời nói suông chưa đủ». Tương tự, «Bệnh viện: Một big bang để làm bật tung xiềng xích» là tít lớn của Les Echos.

La Croix có cái nhìn bao quát với chủ đề «Thay đổi thế giới», bắt đầu loạt bài gợi lên những hướng mới để đối phó với những cuộc khủng hoảng đang trải qua. Le Monde đặt vấn đề «Ngoại giao: Hồi kết của quyền lực mềm Mỹ?».

Liên quan đến châu Á, tất cả các báo Pháp hôm nay đều có bài viết về Hồng Kông. Le Figaro cho biết «Hồng Kông: Hàng ngàn người biểu tình thách thức Bắc Kinh», La Croix báo động «Người Hồng Kông đưa ra lời kêu cứu SOS với toàn thế giới». Libération mô tả «Người Hồng Kông nắm lấy cơ hội cuối cùng để bảo vệ tự do», còn Les Echos nhận xét «Tại Hồng Kông, hành động thô bạo của Bắc Kinh lại thổi bùng cơn giận dữ của đường phố».

Cơ hội cuối cùng để chiến đấu cho tự do

La Croix cho rằng, khi hàng ngàn người biểu tình hôm Chủ nhật 24/05/2020 chống lại luật an ninh quốc gia do Bắc Kinh áp đặt, người dân Hồng Kông muốn gởi đi cùng lúc hai thông điệp: «Sẽ chiến đấu đến cùng» và  Chúng tôi cần có sự ủng hộ của mọi người».

«Hồng Kông độc lập», «Hãy chiến đấu cho tự do», «Quang phục Hồng Kông», «Các vị không thể giết hết tất cả chúng tôi, người Hồng Kông sẽ không bao giờ bỏ cuộc»… Đó là những khẩu hiệu được các báo Pháp ghi nhận.

Trong đám đông có cả trẻ em, những cặp vợ chồng trẻ và người cao niên, họ bày tỏ sự phẫn nộ trước đạo luật được coi là cây đinh mới đóng vào cỗ quan tài Hồng Kông, ngày càng ít tự do hơn.

Một nữ sinh viên nói với Libération: «Trung Quốc bắt các khuôn mặt dân chủ để gây tác động đến chúng tôi, nhưng họ không chịu hiểu rằng phong trào không có người cầm đầu và giới trẻ căm ghét chế độ Bắc Kinh». Một người khác nói thêm: «Chúng tôi không làm gì được trước chế độ cộng sản, nhưng ít nhất cũng phải nắm lấy cơ hội cuối cùng này để bảo vệ quyền tự do biểu lộ ý kiến trên đường phố».

• Đọc thêm: Hồng Kông và những «ông già đi chiến đấu»

BBC

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tuyên bố sẽ cho ra luật an ninh quốc gia đối với Hong Kong, nơi các cuộc biểu tình chống chính phủ đang tiếp diễn.

Ông Vương đã tổ chức một cuộc họp báo vào hôm Chủ nhật tại Bắc Kinh bên lề Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc.

Ông đả kích Hoa Kỳ vì phản đối kế hoạch của Trung Quốc nhằm tạo ra luật để duy trì an ninh ở Hong Kong. Luật dự kiến sẽ được thông qua tại Đại hội năm nay.

Ông nói rằng Hoa Kỳ đang can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc và Bắc Kinh không bao giờ dung thứ cho sự can thiệp của nước ngoài.

Ngoại trưởng Trung Quốc cũng nói về điều ông gọi là các hành động "bạo lực và khủng bố" đang leo thang ở Hong Kong, với sự can thiệp bất hợp pháp của nước ngoài, gây ra mối đe dọa cho an ninh quốc gia của Trung Quốc.

Về những lo ngại rằng luật được đề xuất có thể ảnh hưởng đến vai trò của Hong Kong như một trung tâm tài chính, ông Vương nhấn mạnh rằng nó sẽ không ảnh hưởng đến mức độ tự chủ, quyền dân sự và tự do cao của lãnh thổ, hoặc quyền của các nhà đầu tư nước ngoài.

Cảnh sát Hong Kong hôm Chủ nhật đã bắn hơi cay vào người biểu tình tham gia cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đầu tiên kể từ khi Trung Quốc công bố kế hoạch áp đặt luật an ninh mới trên lãnh thổ.

Hàng trăm người biểu tình đã diễu hành qua trung tâm thành phố hôm Chủ Nhật, sau cuộc tuần hành nhỏ hôm thứ Sáu.

Trước đó, 200 trăm chính trị gia cao cấp từ khắp nơi trên thế giới đã ra tuyên bố chung chỉ trích kế hoạch thông qua luật an ninh của Trung Quốc.

Những người ký tên từ Châu Âu, Châu Á, Bắc Mỹ và Úc gọi luật an ninh Trung Quốc là "cuộc tấn công toàn diện vào quyền tự chủ, luật pháp và các quyền tự do cơ bản" của Hong Kong.

Trung Quốc đang tìm cách thông qua một đạo luật sẽ cấm "phản quốc, ly khai, dụ dỗ và lật đổ" trong lãnh thổ.

Bắc Kinh bác bỏ những lời chỉ trích

Đầu tuần này, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo lên án kế hoạch mà ông mô tả là "hồi chuông báo tử" cho các quyền tự do của Hong Kong. Vương quốc Anh, Úc và Canada cũng đã bày tỏ "mối quan tâm sâu sắc" của họ.

Các nhà vận động đã kêu gọi biểu tình vào Chủ nhật.

Trí Đạt

Ngay ngày đầu năm mới 2020, Mặt trận Dân sự Nhân quyền Hồng Kông (CHRF) đã tổ chức hoạt động diễu hành vì dân chủ. Hoạt động đã nhận được thông báo không phản đối của Cảnh sát Hồng Kông, thời gian diễn ra từ 3 giờ chiều đến 10 giờ tối. Thông tin CHRF công bố đại chúng cho biết đã số người tham gia hoạt động đã vượt quá con số 1,03 triệu.

Mặt trận Nhân dân về Nhân quyền Hồng Kông (CHRF) đã tổ chức diễu hành với chủ đề “Chớ quên cam kết, chung vai đồng hành, năm yêu cầu chính, một không thể thiếu” (Ảnh: Epoch Times)

Tối hôm 29/12/2019, CHRF tuyên bố trên Facebook rằng thời gian tập trung cho cuộc diễu hành năm mới là lúc 2 giờ chiều, chủ đề hoạt động là “Chớ quên cam kết, chung vai đồng hành, năm yêu cầu chính, một không thể thiếu”. Hoạt động nổi bật với sự tham gia của hơn 40 công đoàn mới thành lập, qua đó cũng kêu gọi mọi người tham gia công đoàn trong các lĩnh vực liên quan.

Trước đó CHRF tuyên bố cho biết hoạt động nhằm mục đích cho Chính phủ thấy rằng qua nửa năm đấu tranh nhưng yêu cầu trong năm mới vẫn chỉ là “Năm yêu cầu chính, một không thể thiếu”. Năm 2020 người đấu tranh Hồng Kông vẫn còn rất nhiều việc phải nỗ lực, bao gồm ổn định tình hình Hội đồng quận (mới giành chiến thắng áp đảo trong bầu cử vừa qua), đấu tranh trong kinh tế với phe mô hình kinh tế cộng sản, tình hình mặt trận công đoàn…

Trước đó, ngay sau chiến thắng vang dội trong bầu cử Hội đồng quận Hồng Kông vào ngày 24/11/2019, ngày 08/12/2019 CHRF đã phát động “Diễu hành Ngày Nhân quyền Quốc tế” với khoảng 800.000 người đã tham gia.

VOA Tiếng Việt

Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn

Trích dẫn một lá thư của một thanh niên Hong Kong với nội dung kêu gọi mọi người “không tin vào Cộng sản”, Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn hôm 29/12 nói rằng Trung Quốc có thể gây ra mối nguy hại cho đời sống dân chủ của hòn đảo, theo Reuters.

Nhiều tháng biểu tình chống chính phủ ở Hong Kong đã trở thành vấn đề gây chú ý ở Đài Loan trước cuộc bầu cử quốc hội và tổng thống vào ngày 11/1.

Theo Reuters, bà Thái cũng lên tiếng cảnh báo rằng Đài Loan sẽ trở thành mục tiêu kế tiếp nếu hòn đảo này gục ngã trước áp lực của Trung Quốc và chấp thuận sự cai trị của Bắc Kinh.

Lên tiếng tại một cuộc tranh luận được phát trên truyền hình của các ứng viên tổng thống, bà Thái đọc một phần nội dung của một bức thư mà bà nói là bà nhận được từ một thanh niên ở Hong Kong.

Theo Reuters, bà không cho biết tên của người viết thư cũng như thời điểm lá thư được viết.

Bà Thái đọc nội dung lá thư: “Tôi kêu gọi người dân Đài Loan không tin Cộng sản Trung Quốc, không tin bất kỳ quan chức thân Cộng sản nào và không rơi vào bẫy tiền của Trung Quốc”.

Bà Thái nói rằng bà muốn đọc lá thư để nhắc mọi người về tầm quan trọng của lá phiếu của họ vào tháng tới.

VOA

Nguồn: https://voaviet2019.com/b/https://www.voatiengviet.com/a/t%E1%BB%95ng-th%E1%BB%91ng-%C4%91%C3%A0i-loan-%C4%91%E1%BB%8Dc-th%C6%B0-c%E1%BB%A7a-thanh-ni%C3%AAn-hong-kong-%C4%91%E1%BB%ABng-tin-c%E1%BB%99ng-s%E1%BA%A3n-/5224037.html

Mai Vân

Ngày 07/12 vừa qua, hơn 1.000 người thân Bắc Kinh tại Hồng Kông đã biểu tình đòi kiểm lại phiếu bầu nhân cuộc bầu cử cấp quận đã chứng kiến thắng lợi vang dội của phong trào ủng hộ dân chủ. Một người trong ban tổ chức cuộc biểu tình của phe ủng hộ Trung Quốc đã cho rằng cuộc bầu cử “không công bằng” và “không minh bạch”. Đòi hỏi của những thành phần ủng hộ Bắc Kinh đã bị thực tế chứng minh là hoàn toàn vô lý, khi chỉ một hôm sau, ngày 08/12, cuộc xuống đường do phong trào phản kháng kêu gọi, đã tập hợp được đến 800.000 người, theo thống kê của ban tổ chức. Đây là một con số cho thấy rõ hậu thuẫn mạnh mẽ mà người dân Hồng Kông dành cho phong trào dân chủ, một sự ủng hộ đã được kết quả cuộc bầu cử cách nay hai tuần hun đúc thêm.

Biểu tình ở Hồng Kông, ngày 08/12/2019. REUTERS/Danish Siddiqui

Với cuộc xuống đường ngày 08/12/2019 huy động được gần 1 triệu người tham gia, phong trào dân chủ ở Hồng Kông như đã có thêm một sức bật mới sau khi bất ngờ được đại đa số người dân ủng hộ bằng lá phiếu trong cuộc bầu cử cấp quận cách đó đúng 2 tuần.

Kết quả cuộc bầu cử ngày 24/11 đã được nhiều nhà phân tích đánh giá là một thất bại chua cay của guồng máy tuyên truyền của Bắc Kinh, đã dùng mọi thủ đoạn để hạ uy tín phong trào phản kháng Hồng Kông, nhưng rốt cuộc đã bị phản tác dụng.

Ngày 07/12 vừa qua, hơn 1000 người thân Bắc Kinh tại Hồng Kông đã biểu tình đòi kiểm lại phiếu bầu nhân cuộc bầu cử cấp quận đã chứng kiến thắng lợi vang dội của phong trào ủng hộ dân chủ. Một người trong ban tổ chức cuộc biểu tình của phe ủng hộ Trung Quốc đã cho rằng cuộc bầu cử “không công bằng” và “không minh bạch”.

Đòi hỏi của những thành phần ủng hộ Bắc Kinh đã bị thực tế chứng minh là hoàn toàn vô lý, khi chỉ một hôm sau, ngày 08/12, cuộc xuống đường do phong trào phản kháng kêu gọi, đã tập hợp được đến 800.000 người, theo thống kê của ban tổ chức.

Đây là một con số cho thấy rõ hậu thuẫn mạnh mẽ mà người dân Hồng Kông dành cho phong trào dân chủ, một sự ủng hộ đã được kết quả cuộc bầu cử cách nay hai tuần hun đúc thêm.

Đối với các nhà quan sát, kết quả cuộc bầu cử ngày 24/11 tại Hồng Kông mang một ý nghĩa rất to lớn: Khi được quyền tự do chọn lựa, đại đa số người dân Hồng Kông không chọn đường lối do Bắc Kinh áp đặt, bất chấp cả một chiến dịch tuyên truyền chống phá phong trào phản kháng, với những người biểu tình bị cả guồng máy tuyên truyền của Trung Quốc cho là một nhóm thiểu số “khủng bố”, bị thế lực nước ngoài giật dây.

Ngô Nhật Đăng

Hồng Kông rõ ràng đã thành nguồn cảm hứng cho người dân Quảng Đông, và biết đâu Quảng Đông sẽ lại là nguồn cảm hứng cho những nơi khác trong đại lục.

Tuần trước, một sự kiện ở Quảng Đông làm nhiều người chú ý, người dân thành phố Hoa Châu đã biểu tình và có đụng độ với cảnh sát. Người ta thấy một phiên bản Hồng Kông khi người biểu tình dùng ô làm chiến lũy và tấn công cảnh sát bằng pháo hoa khi cảnh sát bắn đạn hơi cay.

Điều làm người ta ngạc nhiên là tốc độ xử lý của chính quyền địa phương. Nhà chức trách Hoa Châu đã thả ngay lập tức hơn 100 người bị bắt, bồi thường y tế cho những người bị thương tích và hủy bỏ kế hoạch xây khu hỏa táng, điều đã làm người dân phẫn nộ.

Chính quyền Quảng Đông rõ ràng đã học được một số bài học từ Hồng Kông. Họ phải hiểu quá rõ rằng một tia lửa duy nhất có thể bắt đầu một đám cháy trên cánh đồng đầy cỏ khô.

Và, người ta sẽ phải đặt một câu hỏi cho chính phủ Hồng Kông. Tất nhiên, sự so sánh giữa 2 nơi là không thật chính xác vì cuộc khủng hoảng chính trị của Hồng Kông, giờ là tháng thứ sáu, phức tạp hơn nhiều. Một điều phức tạp đặc biệt là nó liên quan đến mối quan hệ song phương quan trọng nhất của thế giới - đó là giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Carrie Lam có thể chưa bao giờ tưởng tượng rằng dự luật dẫn độ sai trái của bà ta sẽ dẫn đến hậu quả bất lợi to lớn như vậy, đã ảnh hưởng đến cả Hồng Kông và Quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ.

Lam và chính phủ của bà có nên bị đổ lỗi vì đã không đưa ra các giải pháp chính trị kịp thời và khả thi - như chính quyền Hoa Châu đã làm, mặc dù trong những hoàn cảnh khác nhau và ít phức tạp hơn? Hồng Kông rõ ràng đã thành nguồn cảm hứng cho người dân Quảng Đông, và biết đâu Quảng Đông sẽ lại là nguồn cảm hứng cho những nơi khác trong đại lục.

N.N.Đ.

Nguồn: FB Đăng Ngô