Bauxite Việt Nam

Nguyễn Ngọc Chu

Chúng ta đang rầm rộ khởi công các công trình để tăng trưởng kinh tế. Cả nước đang là một công trường. Đây là điều tích cực.

Nhưng đồng thời với "tấn công" là phải "phòng thủ". Một quốc gia có lãnh đạo sáng suốt, đầu tiên là biết nhìn thấy nguy cơ để “phòng thủ”, sau đó mới “mở mặt trận tấn công”. Triển khai các dự án để tăng trưởng kinh tế là điều rất cần, nhưng không thể quên tập trung nguồn lực để bảo vệ quốc gia. Trong đó, rất quan trọng là bảo vệ người dân trước cảc thảm hoạ thiên nhiên.

(Về quỹ phòng chống thiên tai)

Hong Thai Hoang

Kính gửi Thủ tướng Chính phủ,

Miền Trung, Tây Nguyên và nhiều tỉnh thành đang chìm trong lũ.

Người dân đứng trên mái nhà kêu cứu.

Hàng chục nghìn gia đình mất liên lạc, mất điện, mất an toàn.

Trong khi đó, mỗi năm Chính phủ đều thu:

Minh Triều

Theo ước tính của nhà cầm quyền, bão Yagi đã thiệt hại kinh tế khoảng trên 81.000 tỷ đồng (tương đương gần 3,3 tỷ USD). Trong đó có khoảng 282.000 căn nhà, 3.755 trường học, điểm trường bị hư hỏng, tốc mái, bị ngập, vùi lấp do sạt lở đất. Cùng với đó là 334 người chết, mất tích (318 người chết, 26 người mất tích), 1.976 người bị thương (1).

Những thiệt hại về nhân mạng là không thể bù đắp. Còn về kinh tế thì có thể huy động sức dân, xây dựng lại từ đầu… Nhưng nếu chỉ dựa vào sức dân không thì trách nhiệm của nhà nước ở đâu, những người hưởng lương từ thuế của dân đã làm gì để giúp người dân vực dậy sau thiên tai?

Lưu Trọng Văn

Liệu có cách gì dân làng Nủ, Lào Cai có thể tránh được mất mát tang thương: 18 người chết, 17 người bị thương, 70 người mất tích?

Thái Hạo

Lũ lụt là một thảm họa, nhưng sạt lở đất có khi còn kinh hoàng hơn. Nguyên nhân thì sách vở báo chí nói nhiều rồi, tôi chỉ muốn chia sẻ quan sát của cá nhân.

Theo tôi, sạt lở (nặng hơn nữa là lũ bùn, đất chảy), nguyên nhân chính là do núi đồi bị mất chân. Đối với loại núi đất, đồi đất, thì chân của chúng là tối quan trọng. Trải qua hàng triệu năm, những núi đồi ấy đã ổn định hình dáng và cấu trúc, mưa lũ cũng không làm chúng bị lở/vỡ ra được. Mất chân, mất đi thế đứng vững chãi, những khối đất bên trên trở thành cheo leo, có thể bị sụt và đổ ập xuống bất cứ lúc nào.

Việc làm đường, xây dựng nhà cửa hay các công trình khác trên các vùng địa hình rừng núi, thường sẽ chặt đứt chân núi đồi, khiến chúng từ chỗ đang thoải dáng trở thành dựng đứng. Một quả bom treo lơ lửng trên đầu.

Thái Hạo

Nằm xem những hình ảnh sau bão, khó ngủ. Những thành phố xơ xác, tan hoang, ngổn ngang. Thê thảm nhất có lẽ là hình ảnh cây cối đổ la liệt khắp nơi, và kéo theo là sự hư hại xe cộ, nhà cửa, công trình, đặc biệt là gây chết người. Hơn 17 nghìn cây đổ, theo báo chí nhà nước.

Lang thang qua Trung Quốc xem họ thế nào. Hình 1 là ảnh trên một đường phố ở đảo Hải Nam, hình 2 là ở Hà Nội. Cả hai cùng vừa trải qua cùng một cơn bão, bão Yagi. Bạn có nhận ra sự khác nhau?

Võ Xuân Sơn

9-9-2024

Cơn bão Yagi vừa rồi đã làm trốc gốc bao nhiêu cây xanh ở Hà Nội. Chưa thấy ai thống kê, bao nhiêu trong số cây bị trốc gốc ở Hà Nội có bộ rễ bị bó trong bao khi trồng xuống. Nhưng hình ảnh những gốc cây còn đang bị bó khi trốc gốc cho thấy sự bất lương trong xã hội hiện nay.

Thái Hạo

17-4-2024

Cầu mưa là một thực hành văn hóa - tâm linh phổ biến của nhân loại trong quá khứ. Ngày nay, nhiều vùng trên thế giới vẫn còn duy trì truyền thống này, ngay cả ở các nước hiện đại. Ở Việt Nam, nhiều sắc tộc thiểu số hiện vẫn còn lưu giữ.

Hà Sĩ Phu 

Hai vế xuất đối của nhà báo Lê Phú khải thật khó đối vì thuật trùng thanh điệp ngữ. Nhưng trước thảm cảnh lũ lụt tang thương của đồng bào khúc ruột miền Trung, tôi phải hối hả tiếp lời, không dám cầu toàn chữ nghĩa, để chia sẻ nỗi đau đớn của dân và tấm lòng cô ca sĩ đứng ra cứu trợ, cũng đồng thời vạch rõ tội ác của bọn cực quyền tham lợi, phá hoại rừng cây và khai thác khoáng sản, làm thủy điện bừa vãi để tàn phá môi trường sinh sống ngàn đời của dân. 

1) Câu đối 1:

-   Còn lũ này thì còn lũ ! (Lê Phú Khải)

-  Hết mê đảng mới hết mê ! (Hà Sĩ Phu)

               (hoặc)

-  Hết mù đảng mới hết mù ! (Hà Sĩ Phu) 

2) Câu đối 2:

- Thuỷ Tiên không phải là tiên, mà tấm lòng như Tiên Phật ! (LPK)

- Tiên Phật lúc này niệm phật, chắc hành động giống Thủy Tiên ! (HSP)

H.S.P.

Tác giả gửi BVN

Phan Sông Ngân

Lũ lụt “đến hẹn” lại tái diễn ở miền Trung, lại gây tang thương vô cùng to lớn. Đồng bào cả nước lại cùng quyên góp, chia sẻ với bao nạn nhân phải gánh chịu hậu quả ở nơi hạ du nhiều thủy điện hại rừng. 

Nguyên nhân góp phần gây lũ lụt miền Trung đã từng được cảnh báo rất nhiều lần trong hàng chục năm qua, kể từ khi “phong trào” dự án “thủy điện xin-cho” ào ạt quy hoạch, xây dựng theo thỏa thuận, phê duyệt của các tỉnh, các cấp. Còn hàng triệu cư dân sinh sống bình yên bao đời ở các vùng hạ du của những dự án “thủy điện xin-cho” ấy, dẫu không đồng tình cũng bắt buộc thành nạn nhân của các thủy điện hại rừng.  

Vũ Linh Huy

Bài của TS Nguyễn Ngọc Chu gồm bốn phần chính. Phần đầu phân tách chi tiết việc tàn phá rừng là một trong những nguyên nhân gây ra lũ lụt. Phần hai đề nghị việc xây những căn nhà có khả năng đứng vững trong lũ lụt, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân. Phần ba nói về sự kém hiệu quả và thiếu minh bạch của việc cứu trợ nạn nhân lũ lụt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Phần bốn đề nghị thành lập Binh chủng Phòng Chống Thiên Tai thật tinh nhuệ để chuyên lo việc cứu giúp đồng bào bị lũ lụt.

Theo thiển ý, nếu thành lập một Binh Chủng Phòng Chống Thiên tai chỉ để thay thế MTTQVN trong việc cứu trợ nạn nhân bão lụt cho có hiệu quả, tránh thất thoát... thì có lẽ không cần thiết. Việc MTTQVN không làm tốt việc cứu trợ, không trong sáng minh bạch trong việc tiếp nhận và phân phối tiền và phẩm vật cứu trợ... chẳng qua cũng chỉ là một phần của tệ nạn tham nhũng tràn lan ở khắp các cấp chính quyền hiện nay. Còn tham nhũng thì việc cứu trợ còn lem nhem, dù do MTTQ hay Hội Chữ Thập Đỏ hoặc một đơn vị chính quyền hay quân đội đảm trách cũng vậy thôi!

Hà Dương Tuấn

1. Trước tiên xin bẻ cổ một con vịt: Hiện tượng đang xảy ra ở miền Trung có phải là "do biến đổi khí hậu" không ? Có phần nào, nhưng biến đổi khí hậu là điều đã được báo trước từ nhiều thập niên; Cục Khí tượng thuỷ văn liên tục đo đạc và tiên đoán lượng nước mưa. Cho nên ta phải và có thể sống với những thông tin đã biết từ nhiều năm nay đó thay vì lấy nó làm cái bung xung nguỵ biện cho những ý đồ khó nói của mình.

2. Phía Đông Trường Sơn luôn luôn mưa nhiều hơn phía Tây, do gió biển Đông mang hơi nước thổi vào, và hơi nước đó bị núi chặn lại thành mưa. Đây là lợi thế thiên nhiên, trao tặng nước và gỗ và cả năng lượng cho ta dùng... nếu biết khai thác hợp lý. Đập thuỷ điện cho ta năng lượng vì trong mưa có năng lượng. Thuỷ điện là dạng năng lượng tốt nhất và sạch nhất cho cả thế giới trước khi các năng lượng tái tạo khác như điện gió, điện mặt trời, điện thuỷ triều... trở nên kinh tế hơn. Hồ thuỷ điện có chức năng chế ngự dòng chảy từ trên núi cao xuống đồng bằng, điều này cho phép hạn chế lũ tự nhiên vì khả năng giữ nước của hồ.

Những sai lầm của thế giới trong quá khứ, với lý do này hay lý do khác, từ các công trình đập thuỷ điện vĩ đại trên các dòng sông lớn, không thể là kinh nghiệm để bàn về trường hợp miền Trung Việt Nam, nơi cần giải một bài toán tối ưu khác hẳn. Dù sao cũng xin đặt câu hỏi Kinh tế - Kỹ thuật rất cần thiết này cho các chuyên gia.

3. Trời cho ta nước, và Rừng vừa giữ nước cho đất, vừa cho ta gỗ, sẽ còn mãi nếu biết khai thác hợp lý như các nước tiên tiến hàng nhiều thế kỷ. Nhưng lòng tham con người cộng với sự ngu dốt đã trở thành phá hoại, người ta lợi dụng việc xây thuỷ điện để đốn rừng bán gỗ, làm cho chức năng giữ nước của rễ cây rừng giảm nặng, đất trọc đi khiến cho hiện tượng lũ trở nên ngược lại trầm trọng hơn. Đó là tội ác với thiên nhiên và con người. Người ta bạ đâu xây "thuỷ điện nhỏ" ở đấy; mà mục đích thực của họ không phải là năng lượng. Ta có thể thấy hiện thực qua bài viết của chuyên gia tài nguyên và môi trường Tô Văn Trường tại : Từ Rào Trăng 3 nhìn lại “loạn” thủy điện nhỏ.

Nguyễn Ngọc Chu

Phân tích rõ ràng, rành mạch lắm nhưng lãnh đạo có tâm huyết, có chiến lược thực thi bài bản không? Quốc pháp không nghiêm nên giờ nhà riêng các cán bộ nhơ nhỡ trở lên đã là bộ sưu tập gỗ quý... lâm tặc ở đấy chứ đâu! Chính phủ thì hạn chế làm thủy điện nhỏ nhưng các địa phương lại ký duyệt tràn lan thủy điện cóc!
Nước người ta thành lập binh chủng Vũ trụ còn ta lại đề xuất lập binh chủng Phòng chống thiên tai! Ô hô ai tai ...

Thanh Bui

Không phải đến bây giờ mà ngay từ những năm đầu 1970, các chuyên gia Lâm nghiệp Liên Xô lúc đó đã đưa ra kết luận: Việt Nam đã cơ bản hoàn thành xuất sắc việc tàn phá Rừng. Hồi đó họ rất sợ hai từ ДОТ ЗАУ (Đốt giẫy/rẫy) là việc tàn phá Rừng ở phía Bắc. Sau 30/04/1975 Đốt giẫy/rẫy được tiếp tục phát huy hết công suất ở phía Nam, đặc biệt là vùng Tây nguyên ... Sức tàn phá của thể chế CNXH trên đất nước hình chữ S này thật ghê gớm và cũng sẽ chưa biết khi nào mới dừng ...

Dang Tuan Phuong

Đất nước ta ở vào vị trí địa lý mà năm nào cũng phải đối mặt với bão lũ. Bão chồng bão, lũ chồng lũ. Mức độ tàn phá đều ở mức khủng khiếp cho đến rất khủng khiếp. Đó là sự thật trong quá khứ. Đó sẽ là điều không tránh khỏi trong tương lai với cường độ lớn hơn. Cho nên, không bàn về quá khứ. Không chỉ trích nguyên nhân quá khứ làm trầm trọng tai hoạ bão lũ. Chỉ nói đến biện pháp phòng chống bão lũ cho tương lai.

I. PHẢI BẰNG MỌI CÁCH BẢO VỆ RỪNG VÀ KHÔI PHỤC LẠI RỪNG

Những bức ảnh vệ tinh, mà bất cứ ai cũng có thể chụp được bằng điện thoại cầm tay cho bất cứ địa điểm nào, đã làm hoảng sợ đến cả người vô tâm nhất về sự trơ trọi của rừng Việt Nam. Không phải bom napan trong chiến tranh, không phải hoả hoạn hay bão lũ, mà chính con người mới là kẻ thù nguy hiểm nhất của rừng Việt Nam.

Bốn thập niên gần đây là bốn thập niên rừng Việt Nam bị tàn phá nặng nề nhất. Sự tàn phá có thể ví với sự diệt chủng – khi mất gần hết rừng tự nhiên.

Theo thống kê của Bộ NN&PTNN, tính đến ngày 31/12/2019, diện tích đất có rừng của Việt nam là 14,6 triệu ha (146 000 km2), trong đó rừng tự nhiên là 10,3 triệu ha và rừng trồng là 4,3 triệu ha. Diện tích đất có rừng đủ tỷ lệ tính độ che phủ là 13,8 triệu ha, tỷ lệ che phủ khoảng 41,89% diện tích toàn quốc (https://nongnghiep.vn/cong-bo-hien-trang-rung-toan-quoc-nam…). Nhưng đó là con số tự động viên. Vì không phải có cây thì gọi là rừng. Diện tích rừng đúng nghĩa của Việt Nam nhỏ hơn rất nhiều.

Rừng tự nhiên là rừng nhiều tầng với các cây cao to giữ vai trò trụ cột che phủ, bảo vệ toàn bộ các tầng phía giới và mặt đất. Khi những cây cao to nhất trong một khu rừng tự nhiên bị đốn làm gỗ, thì “phòng tuyến” quan trọng nhất bị tan biến. Nhìn bằng mắt thường và chụp ảnh vệ tinh thì khu rừng vẫn có màu xanh, nhưng đã mất đi các chức năng chính của rừng tự nhiên. Cây to bị đốn đi thì nước trút xuống, không ngấm thành nước ngầm, trôi đi, dẫn đến lũ lụt và sạt lở. Không có mạch nước ngầm thì toàn bộ môi trường sống bị ảnh hưởng, nhất là nước cung cấp trong mùa khô cho con người, cây trồng, và động thực vật.

Vai trò vô cùng quan trọng khác của rừng tự nhiên nhiều tầng là vai trò điều hoà thành phần không khí, nhiệt độ, độ ẩm cho môi trường sống. Các cây to bị đốn đi thì các chức năng vừa nêu bị giảm sút ở mức độ áp đảo. Đó là điều vô cùng nguy hại cho môi trường sống.

Cho nên, khi khu rừng tự nhiên bị đốn hết các cây cao to để lấy gỗ, thì diện tích rừng tuy vẫn được tính, nhưng khu rừng đó mất đi vai trò rừng tự nhiên. Trừ các khu rừng nằm trong diện bảo tồn, ở Việt Nam có thể nói, không còn rừng tự nhiên nữa. Các rừng mới trồng - cần cả trăm năm mới có được phần nào vai trò của rừng tự nhiên.

Chưa kể đến một vai trò quan trọng khác của rừng tự nhiên nhiều tầng - chính là quốc phòng. Trong thời đại vệ tinh soi được đến từng m2 trên mặt đất, bắn đúng bất cứ mục tiêu di động nào nhờ định vị vệ tinh, thì rừng tự nhiên nhiều tầng là bức màn che vô giá.

Huỷ diệt rừng Việt Nam chính là con người. Sau đây xin liệt kê vắn tắt các “kẻ thù” chính của rừng Việt Nam.

Mai Quốc Ân

Tôi đọc bài viết này (Ảnh 1) và thấy nó đúng với bất kỳ vùng nào không còn rừng và có nhiều thuỷ điện.

Ảnh 1.

Lượng mưa ở miền Trung rất lớn, nhưng “cú đánh bồi” xả nước liên hồ cứu đập của thuỷ điện là vấn đề chính tăng lưu lượng lũ. Rừng bị tận diệt nhiều nơi. Tận diệt như cách ông Trần Văn Thành, cựu giám đốc Vườn Quốc gia Yok Đôn khi mới tiếp nhận công việc tại đây, phải thốt lên: “Đi tuần rừng, rọi đèn cả đêm mà không thấy đôi mắt thú!”.

Miền Trung cũng tương tự như Tây Bắc, sạt lở ngày một nhiều hơn. Tài sản, hoa màu và sinh mệnh mất mát “đều đặn” mỗi năm. Những cách rừng nơi tôi đi bụi 18 năm trước cứ mất dần mỗi lần quay lại, cảnh vật tự nhiên bị biến dạng khủng khiếp để cho một nhóm nhỏ làm giàu.

Có lần góp ý với một anh bạn là chủ doanh nghiệp mỗi năm bỏ ra hơn 1 tỷ để nhân viên anh trồng rừng rằng ý tốt song làm chưa đúng. Nói chính xác hơn là trồng một loạt cây giống giống nhau mà chưa nghiên cứu về khoảng cách của cây. Thích trồng cây lớn mà không có hệ cây vừa đan xen và tích hợp cây lá thấp. Rừng không có tầng thì khả năng tích nước, ngăn nước lũ kém hơn và dễ xói lở khi cây chưa trưởng thành. Và các vùng trồng rừng kiểu nhà nước giao hay kiểu cá nhân yêu môi trường phát động, hiện nay thiếu vắng cây tre – thứ cây có bộ rễ siêu giữ đất. Dù sao, đó đã là tốt lắm rồi!

Miền Bắc, Miền Trung năm nào cũng ảnh hưởng trực tiếp, gián tiếp bởi bão và năm nào cũng có lũ. Rừng bị phá đến khánh kiệt bởi chính sách. Tôi nhắc lại, bởi chính sách. Bất kỳ quan chức nào của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn mà mở miệng nói về rừng cao su chẳng hạn, thì thứ “rừng một tầng” ấy lại là nỗi đau của những chuyên gia đa dạng sinh học nói riêng và những người yêu môi trường nói chung.

FB Sen Hoa

Mấy tuần nay, câu chuyện sạt lở đất ở thủy điện bậc thang Rào Trăng, một đoạn phụ lưu trên thượng nguồn sông Bồ, đã vùi lấp hàng chục sinh mạng, đang nóng hầm hập trên công luận, làm mình nhớ lại đã có những lần từng đến nơi này, một vùng nước non kỳ thú, nằm sâu trong vùng lõi rừng bảo tồn quốc gia Phong Điền…

Một ngày giữa trưa tháng 5, nắng gay gắt, bụi tung lên từ con đường đất đỏ làm cho những đám cây lúp xúp bên đường cũng nhuốm màu bazan, mình lùi lũi đi theo cán bộ xã Phong Mỹ (huyện Phong Điền) vào thôn Khe Trăng. Định tìm một nhà dân tàm tạm để ở, làm quen với họ trước khi có thể học hỏi được điều gì.

Vừa đến đầu làng, mồ hôi còn đang nhễ nhại, mũi vẫn phập phồng bụi đỏ, đã thấy nhiều người dân tụ tập ở sân một ngôi nhà sàn. Cán bộ dẫn mình đi thẳng vào đây. Một người đàn ông khoảng ngoài 60, có vẻ là chủ làng (xuat-vel), không cần rào đón gì, chào chúng tôi bằng giọng gay gắt:

“Dân làng chúng tôi ở đây có 31 hộ, tất cả là người Pahi, sinh sống ở đất này từ đời ông cha đến nay, lâu lắm rồi, không ai nhớ. Hồi chiến tranh, lũ làng đi theo cách mạng, ngày đi rừng gùi đạn, tối mò về rẫy moi từng củ khoai mỳ nuôi bộ đội. Có lúc bị đánh rát quá, phải rời tạm sang A-lưới lánh nạn, nhưng vẫn sống chết với đất này, không ai bỏ làng mà đi cả. Sau 1973 lại về đây quần tụ. Dân chúng tôi sống nhờ rừng, hiểu từng cành cây ngọn cỏ, từng tiếng kêu của muông thú, biết đất rừng làng mình tiếp giáp với những đâu. Vậy mà hôm trước, tôi ra phát rẫy, Kiểm lâm vào ngăn lại, không cho phát. Tôi bảo đất này của Vel Khe Trăng, dân làng vẫn làm rẫy ở đây, sao lại cấm? Kiểm lâm bảo nhà nước đã chia 500 hecta đất này cho Lâm trường 1/5 rồi, có giấy tờ rồi…”.

Ông già nói một thôi không nghỉ, như đã nghĩ lung lắm rồi, như chỉ sợ bị ngăn lại.

Nguyễn Ngọc Huy

Dưới đây là loạt ảnh do tôi chụp rất có ý đồ từ khi chưa có lũ về và khi có lũ về ngày hôm qua. Mặc dù mấy hôm nay lũ về nhẹ nhưng những hình ảnh dưới đây cũng mô tả được rõ vai trò của vùng chậm lũ quan trọng như thế nào đối với thành phố Hà Nội nói riêng và với các thành phố khác nói chung.

Vùng chậm lũ hiểu nôm na là các khoảng không gian dành cho nước mỗi khi có sự cố thiên tai liên quan đến bão lũ. Nơi đây thông thường là những triền sông dưới các chân đê. Ngày thường nhìn những vùng đất này thấy có vẻ như bờ xôi, ruộng mật, là nơi có thể xây dựng các cao ốc, biệt thự ven sông với giá trên trời. Nhưng khi lũ về thì nơi đây phát huy tác dụng chia nước, chứa nước để giảm áp lực đẩy nước vào nội đô hoặc dồn nước về hạ lưu.

Những vùng đất này không phải tự nhiên mà có. Đó là quá trình tích lũy và để dành hàng trăm năm của cha ông chúng ta trong kinh nghiệm trị thủy và ứng xử với thiên nhiên. Mọi sự can thiệp để lấy đi phần đất này cho các công trình xây dựng sẽ phải trả giá đắt về nhân mạng và kinh tế.

Thời gian gần đây, tôi nghe ông Chung Chủ tịch nói nhiều về việc quy hoạch lại hai bên bờ đê Sông Hồng để lấy đất làm đô thị ven sông. Tôi chưa có trong tay bản quy hoạch đó nhưng những gì nghe và nhìn được từ truyền thông có thể thấy Hà Nội dự định xây dựng hai con đường kèm chức năng đê ở ven sông Hồng. Cách đó có thể hiểu là thu hẹp không gian vùng chậm lũ vốn đã được để dành hàng ngàn năm nay ở đó. Phương án này rõ ràng là sẽ đem lại lợi ích kếch xù về kinh tế cho Hà Nội, hoặc cho các tập đoàn đầu tư vào đó, đánh thức tiềm năng đất đai vốn dĩ được xem là bị ngủ quên. Xin thưa rằng đó không phải đất bị ngủ quên. Đó là đất để dành cứu lấy nội đô mỗi khi có thiên tai. Hà Nội lâu nay vẫn đang vận hành việc điều chỉnh lũ về phía Tây Nam, đưa lũ về phía hệ thống sông ở Ninh Bình và một phần Hà Tây cũ, nơi có một vùng chậm lũ được quy hoạch từ mấy chục năm trước. Phương án này phát huy hiệu quả nhưng vẫn chưa lường trước kịch bản mưa cực đoan kéo dài kết hợp xả lũ từ Trung Quốc và các đập thủy điện lớn phía Tây Bắc của Việt Nam. Tình huống cực đoan đó chưa xảy ra, nhưng không ai dám khẳng định nó sẽ không xảy ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Phù sa độc, một khái niệm mới thời thủy điện lên ngôi. RFA photo

Câu chuyện lũ lụt tại miền Trung lẽ ra đã khép lại và đã có quá nhiều thông tin về nó. Tuy nhiên, dường như hậu quả do lũ lụt để lại vẫn chưa hề lắng xuống, từ chuyện lương thực của người miền Trung bị ảnh hưởng, mùa màng hư hại cho đến dịch bệnh… tất cả các vấn đề này vẫn còn hoành hành. Và một vấn đề khá mới mẻ sau lũ lụt miền Trung, đó là chuyện phù sa độc.

Lê Anh Hùng

Lũ lụt ở huyện Hương Khê.

Theo báo cáo của Văn phòng Ban chỉ đạo phòng chống thiên tai, mưa lũ trong Hội nghị trực tuyến ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ Miền Trung diễn ra tại Hà Nội ngày 17/12, từ giữa tháng 10/2016 đến nay, mưa lũ ở Miền Trung đã làm 111 người chết và mất tích, 121 người bị thương... Ước tính, tổng thiệt hại tài sản lên đến gần 8.600 tỷ đồng. Nguyên nhân được xác định là do mưa lớn cộng với việc xả lũ của các hồ thủy điện.

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam

Bùn non ngập khắp phố cổ Hội An sau lũ. RFA photo

Thành phố cổ Hội An, Quảng Nam, điểm du lịch nổi tiếng khu vực, là nơi được UNESSCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, cũng là nơi bị nước lũ nhấn chìm không thương tiếc trong đợt lũ từ ngày 14 tháng 12 đến ngày 17 tháng 12 năm 2016. Nghĩa là ba tháng sau trận lụt lịch sử tại Hà Tĩnh, Quảng Bình thì đến thành phố Hội An, nơi có nhiều đoàn cứu trợ nhất trên cả nước đã mang cứu trợ ra Bắc miền Trung. Hiện tại, nước lụt đã rút, nhưng những gì còn lại trên thành phố cổ này là bùn non, dơ dáy, nhà ẩm ướt có nguy cơ mục nát và người dân phải lận đận với những gì lũ lụt để lại.

Cát Linh, RFA

Một người đàn ông lội qua nước lũ ngay trước nhà ông ở Bình Định hôm 18/12/2016. AFP photo

Hàng loạt đập thuỷ điện ở miền Trung và Nam Trung Bộ trong hơn một tháng qua liên tiếp xả lũ dồn dập gây thiệt hại lớn đến đời sống người dân địa phương.

Nhiều ý kiến cho rằng Chính phủ chỉ quan tâm đến kinh tế mà đặt nhẹ sự mất mát của người dân, kể cả có thể đã do có vấn đề lợi ích nhóm trong việc cấp giấy phép làm thuỷ điện.