Bauxite Việt Nam

Chu Vĩnh Hải

Nếu ai từng tới nước Nga cũng nên biết một chút sự thật về nơi này, nơi mà bạn chỉ thấy rừng bạch dương lá đỏ, những con người thân thiện tốt bụng và yêu vodka. Có một nước Nga rất khác. Vâng, hãy nghe Lời thú nhận của Yeltsin.

Nông Phu

Có lẽ năm 2019 thì phải, một ngôi trường ở TP HCM có một cây phượng do người ta đánh từ đâu đó khi nó đã quá lớn về trồng. Do bộ rễ của nó chưa phát triển đủ điều kiện để giữ cho cây đứng vững trước một trận gió lớn nên nó đã bị đổ, gây thương tích cho một số học sinh để rồi sau đó không biết bao nhiêu cây phượng cổ thụ ở các trường học khác bị tàn sát hàng loạt không thương tiếc.

Lý do là có một số "nhà thực vật học" nào đó bỗng dưng phát hiện ra cây phượng là một loài cây "rất dễ bị sâu bệnh" dẫn đến thân bị sâu mục, nó là một loài thực vật nguy hiểm, là tội đồ của sinh mạng con người, cần phải "loại ra khỏi đời sống cộng đồng". Và thế là các nhà giáo dục căn cứ vào "các điều khoản kết tội" trên mà "thực thi công pháp" bằng cách "già đòn non lý sự" khiến cho phượng vĩ bị tiêu diệt một cách thảm khốc dưới những lưỡi cưa máy chuyên nghiệp trong một thời gian rất ngắn, để rồi sau đó được thay thế bằng những giống cây khác với cái giá cũng có phần đắt đỏ. Trong khi đó những cây phượng vĩ trải qua bao đời đã viết lên nhiều bài ca về thành phố hoa phượng đỏ (TP Hải Phòng) lại cứ thi nhau trổ hoa đỏ rực một gọc trời Nam mà cấm có cây nào chịu sâu bệnh gì cả và chưa có ai bị thương tích vì nó.

Nguyễn Ngọc Giao

Chân dung Bác Tề. Ảnh: Vũ Thư Hiên gửi theo đề nghị của BVN 

Bà Phạm Thị Tề (1912-2001) được biết như là quả phụ của ông Vũ Đình Huỳnh, tức là mẹ của nhà văn Vũ Thư Hiên.

Tôi chưa lần nào được gặp bà. Ngưỡng mộ, nghe anh Hiên và mấy anh chị kể chuyện về bà, đọc những lá thư bà viết cho nhà cầm quyền về vụ án «xét lại» mà chồng và con bà là nạn nhân, tất nhiên tôi hằng mong có dịp về Hà Nội, thể nào cũng xin đến thăm bà. Nhưng tôi bị cấm cửa từ mùa hè 1982, mãi đến mùa thu 2001 mới có visa: bà đã từ trần từ tháng 8 năm ấy.

Tết năm ngoái, 2020, tôi được visa sau tám năm cấm cửa (lần này ngắn hơn lần trước), có lẽ nhờ uy danh của ông bạn già Georges Boudarel. Bouda mất cuối năm 2003, Hội những người bạn của Boudarel trao tôi giữ bình tro của anh. Theo ý nguyện của người đã khuất, chị Janine Gillon (chủ tịch hội) và một số bạn bè đã trải một phần tro cốt ngoài khơi cảng Honfleur, cửa sông Seine. Phần còn lại, giữ ở nhà tôi hơn 16 năm, tháng 1.2020, vợ chồng tôi mang về nước. Bình thường di cốt một người đã khuất, ra khỏi nước Pháp phải có giấy tờ, vào Việt Nam phải có visa nhập cảnh. Đó là lệ thường. Nhưng cuộc đời Bouda không «bình thường» cho lắm. Tuy Đại sứ Việt Nam tại Pháp, Nguyễn Thiệp, rất thiết tha với việc này, mấy lần gửi điện về nước, nhưng không cơ quan nào thấy có trách nhiệm cấp visa cho di cốt của một người đã cống hiến cả tuổi trẻ và trung niên cho công cuộc giành độc lập cho Việt Nam, và đã phải trả giá bằng cái án tử hình vắng mặt của một tòa án quân đội viễn chinh Pháp, công bố khi Boudarel trên đường «Bắc tiến», đi bộ gần 2000 cây số từ chiến khu Đ lên Việt Bắc – những năm ấy, đạo quân viễn chinh Pháp vớt vát công cuộc thực dân mà mấy chục năm sau, ông Emmanuel Macron đã một lần thật thà gọi nó là một «tội ác chống nhân loại». Rời bỏ Lycée Marie Curie Sài Gòn nơi anh dạy triết học – hình như từ Paul Nizan tới Samuel Paty qua Georges Boudarel, những giáo sư triết học Pháp dễ gặp chuyện «phức tạp» –, tham gia kháng chiến Việt Nam, Boudarel chỉ muốn chấm dứt tội ác chống nhân loại, nhưng tòa án binh kết tội anh là «phản quốc» – và cho đến hôm nay, đầu năm 2021, chắc đâu đó còn có người nghĩ như vậy về Boudarel. Nhưng thôi, tôi đã xa đề quá nhiều rồi. Chỉ xin nhắc lại là năm 1967, sau khi tướng De Gaulle ký sắc lệnh ân xá cho mọi hành động phạm pháp diễn ra trong khuôn khổ «các biến cố Đông Dương và Algérie» – trong chính sử nước Đại Pháp nửa cuối thế kỷ 20, ở Đông Dương hay Algérie, không hề có chiến tranh, mà chỉ có những «biến cố». Sau sắc lệnh ân xá, Boudarel có thể về lại Tổ quốc, nhưng không có giấy tờ hợp pháp, nên từ Genève, Thụy Sĩ, những đồng chí của anh phải chèo thuyền, đưa anh qua hồ Léman (nửa phía bắc thuộc Thụy Sĩ, nửa phía nam thuộc Pháp), «đổ bộ» lên bờ quê hương. Năm ấy, Boudaral «đi chui» về nước. Năm 2020, di cốt anh «đi chui» ở sân bay Tân Sơn Nhất, cũng là bình thường. Và di cốt của Bouda đã được trải xuống Sông Bé (gần trụ sở của Đài phát thanh Sài Gòn – Chợ Lớn Tự Do, địa điểm do anh Tư Hiếu, đồng nghiệp ở Đài, định vị), sông Hồng (tả ngạn, gần làng Bát Tràng, với sự có mặt của các anh Hữu Ngọc, Nguyễn Huệ Chi, Phạm Xuân Nguyên) và ngoài khơi Cửa Đại (Hội An, nhờ sự quán xuyến của nhà văn Nguyên Ngọc và nhà thơ Nguyễn Duy).

Nhà làm phim Nick Holdsworth

Ngày 21/5 vừa qua, trên chuyên trang phê bình phim tài liệu Modern Times, nhà báo, tác giả, nhà làm phim, chuyên gia truyền hình Nick Holdsworth đã đăng tải đánh giá của mình về bộ phim tài liệu “Finding Courage” (Tạm dịch: Đi tìm dũng khí), bộ phim mang đến cho ông một “thoáng lạnh gáy về thực tế giết chóc tại Trung Quốc”. Dưới đây là bản dịch toàn văn bài viết, bản gốc xem tại đây. https://www.moderntimes.review/the-agonising-campaign-for-…/

Một cuộc vận động trong khổ đau để tìm kiếm sự thật.

Thoáng lạnh gáy về thực tế giết chóc tại Trung Quốc trong cuộc đàn áp phong trào thiền định Pháp Luân Công.

Đây là một bộ phim không dễ xem. Đây là câu chuyện về một cuộc vận động khổ đau của nhà báo Trung Quốc Yifei Wang nhằm vén màn sự thật đằng sau vụ việc em gái của cô bị giết hại dã man trong một nhà tù Trung Quốc 20 năm về trước, trong khi đang bị giam giữ vì kháng nghị cho Pháp Luân Công, một phong trào thiền định bị đàn áp ở Trung Quốc. Tuy nhiên bộ phim tâm huyết của đạo diễn Kay Rubacek này rất đáng xem cho bất cứ ai quan tâm tới vấn đề nhân quyền quốc tế, với những đoạn phim bí mật có một không hai, ghi lại cảnh bên trong một văn phòng của giám đốc nhà tù, nơi em gái của Yifei là Kefei Wang đã qua đời.

“Đi tìm dũng khí” là một tựa đề thích hợp với các tình tiết lớp lang của bộ phim tài liệu này.

Nó cho thấy dũng khí mà Yifei, một người Hoa lưu vong sống tại San Francisco, tìm kiếm để công khai câu chuyện của gia đình mình [tại Mỹ]. Hành động đó thậm chí xảy ra khi chồng cô, Gordon, phóng viên trong cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc, chưa bị hại vì [chưa bị phát hiện là một người] tập Pháp Luân Công, đang bí mật tìm kiếm và thu thập chứng cứ về cái chết của em vợ Kefei.

Nó cho thấy dũng khí của anh trai Yifei là Leo, người đã sống sót sau nhiều năm bị tra tấn trong tù. Khi tị nạn tại Hoa Kỳ, anh đã tái hiện lại một cách tỉ mỉ cách những người cai ngục tàn bạo tra tấn anh trên một chiếc ghế đặc biệt trong thời gian ở tù.

Và nó còn cho thấy dũng khí của những người còn lại trong gia đình Yifei và của những người Hoa bất đồng chính kiến trên khắp thế giới đã dám công khai tiết lộ vai trò [trong chế độ trong quá khứ] của họ, và dám công khai phân tích về một nhà nước công an trị.