Bauxite Việt Nam

Timothy Snyder

Trần Gia Huấn dịch

4-8-2023

Russophobia – русофобия nghĩa đen là: chống Nga, ghét Nga, thù Nga, kỳ thị Nga, bài Nga, hay sợ Nga… Trong diễn văn mừng chiến thắng ngày 9/5/2023 và nhiều diễn văn khác, Tổng thống Nga [Putin] thường nói tới “russophobia”. Truyền thông Nga tràn ngập thông tin về russophobia. Đoàn ngoại giao Nga yêu cầu đưa “russophobia” ra thảo luận tại Hội đồng An ninh Liên Hiệp Quốc ngày 14/3/2023.

Timothy Snyder là nhà sử học uyên bác người Mỹ tại Đại học Yale. Ông có nhiều tác phẩm lịch sử quan trọng. Ông được mời ra điều trần trước Hội đồng An ninh. Dưới đây tôi dịch lại lời ông để cùng học hỏi.

 

Đọc và ngẫm nghĩ về bài viết này của GS Timothy Snyder, bỗng nhiên lại nẩy sinh mối cảm khái về cái kết cục bi thảm của Tổng thống Ngô Đình Diệm thuở xưa. Ông Diệm đã nhìn thấy trước mối nguy khôn lường khi Tổng thống John Kennedy định đem hàng chục ngàn quân Hoa Kỳ đổ bộ vào Nam Việt Nam nhằm cứu nguy cho chính quyền Sài Gòn, một chính quyền được thành lập bởi kết quả của Hiệp định Gennève 1954 ký kết giữa 4 bên Nga-Trung, Mỹ-Pháp và hai miền nước Việt – tức là một chính quyền có tính chính danh trên trường quốc tế lúc bấy giờ. Tiếc thay lời từ chối rất phải lẽ của ông Diệm đã bị người đứng đầu cường quốc số 1 thế giới bỏ ngoài tai, và tính mạng của hai anh em ông chỉ ít lâu sau cũng bị… xóa sổ. Kennedy chết sớm có biết đâu Johnson  – sau nữa là Nicxon – kế thừa ngôi vị của mình sẽ gánh lấy cả môt cuộc chiến truyền thông giai dẳng và lợi hại trên khắp toàn cầu, trong đó “Americaphobia” – chống Mỹ, ghét Mỹ – nghiễm nhiên trở thành "lương tri nhân loại". Và đó cũng là một trong những lý do khiến Mỹ phải quyết định rút quân khỏi Việt Nam.

Nhưng trong cuộc chiến Nga-Ukraine lần này thì cái ngón tuyên truyền đổi trắng thay đen mà Putin – vốn xuất thân Trung tá KGB nên rất sành sỏi – từng chuẩn bị kỹ lưỡng và đem ra thi thố ở trong nước cũng như không ít nước trên năm châu lục từ khá lâu trước ngày ông ta đem quân xâm lược Ukraine, rốt cuộc lại trở thành “gậy ông đập lưng ông”. Mới biết bản lĩnh kiên cường của một dân tộc như Ukraine được dẫn dắt bởi một vị Tổng thống kiên cường là Zelenskiy đủ sức làm cho mọi lời dối trá đê tiện của đối phương bị phơi trần ra ánh sáng. Và như vậy, câu châm ngôn của Goebbels được nhiều người tán thưởng (một lời dối trá lặp đi lặp lại nhiều lần thì trở thành sự thật) không phải lúc nào cũng tỏ ra hiệu nghiệm như chúng ta vẫn tưởng.  

Bauxite Việt Nam

Thưa quý vị, tôi đang ở trước mặt quý vị với tư cách là một nhà nghiên cứu lịch sử Đông Âu, chuyên về sự tàn bạo chính trị và giết người hàng loạt. Tôi sẵn sàng trả lời mọi câu hỏi về “russophobia” mà chính quyền Nga là tác giả. Tôi tin rằng những buổi thảo luận như thế này làm rõ những đặc điểm của Nga đang xâm lược và chiếm đóng bất hợp pháp lãnh thổ Ukraine. Tôi nói giới hạn gọn vào hai điểm sau:

Điểm thứ nhất: Sự tổn hại cho người Nga và nền văn hóa Nga là những chính sách của Liên bang Nga. Nếu chúng ta quan tâm đến người Nga và văn hóa Nga, thì chúng ta cũng nên quan tâm đến chính sách của Chính phủ Nga.