Bauxite Việt Nam

Dylan Baddour, https://insideclimatenews.org/.../diane-wilson-formosa.../

10. 6.2026

Dylan Baddour

LỜI GIỚI THIỆU

Ngày 10 tháng 6 năm 2026, báo Inside Climate News đã đăng tải bài phóng sự dài với tựa đề: “Why an Activist From Texas Crossed the World to Confront Asia’s Biggest Petrochemical Company” (Vì sao một nhà hoạt động từ Texas vượt nửa vòng trái đất để đối đầu với tập đoàn hóa dầu lớn nhất châu Á).

Bài báo tường thuật chuyến đi Đài Loan của ba nhà hoạt động môi trường và nhân quyền gồm bà Diane Wilson từ Nam Texas, bà Sharon Lavigne từ Louisiana và bà Nancy Bùi từ Austin, Texas. Họ đã đến Đài Bắc để tham dự Đại hội Cổ đông thường niên của Tập đoàn Formosa Plastics và trực tiếp đối thoại với ban lãnh đạo cùng các cổ đông của tập đoàn này về những thiệt hại môi trường và nhân quyền mà Formosa bị cáo buộc đã gây ra tại Texas, Louisiana và Việt Nam.

Thông qua những câu chuyện cá nhân đầy cảm động và hành trình tranh đấu bền bỉ của ba người phụ nữ, bài báo phản ánh cuộc đấu tranh kéo dài nhiều thập niên của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm công nghiệp, đồng thời cho thấy sự liên kết và tình đoàn kết ngày càng lớn giữa các phong trào bảo vệ môi trường và công lý xã hội trên phạm vi quốc tế.

Được sự đồng ý của tác giả Dylan Baddour và báo Inside Climate News, chúng tôi xin chuyển ngữ toàn văn bài báo này sang tiếng Việt để giới thiệu đến quý độc giả.

Cũng xin được giới thiệu đôi nét về Inside Climate News (ICN). Đây là một tổ chức báo chí phi lợi nhuận có trụ sở tại Hoa Kỳ, chuyên điều tra và đưa tin về các vấn đề môi trường, năng lượng và biến đổi khí hậu. Được thành lập năm 2007, ICN nổi tiếng với các cuộc điều tra chuyên sâu về tác động của ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch, các vấn đề công lý môi trường và những thách thức khí hậu trên toàn cầu.

Năm 2013, Inside Climate News đã được trao Giải Pulitzer danh giá cho loạt bài điều tra về vụ tràn dầu của công ty năng lượng Enbridge. Với phương châm báo chí độc lập, khách quan và dựa trên dữ liệu, ICN đã trở thành một trong những cơ quan truyền thông uy tín hàng đầu thế giới trong lĩnh vực môi trường và khí hậu.

Chúng tôi hy vọng bản dịch này sẽ giúp độc giả Việt Nam hiểu rõ hơn về những nỗ lực không ngừng nghỉ của các cộng đồng đang tranh đấu cho môi trường sống trong lành, cho quyền được hưởng công lý và cho trách nhiệm giải trình của các tập đoàn đa quốc gia đối với những tác động mà họ gây ra cho con người và môi trường.

Công Lý Cho Nạn Nhân Formosa (JFFV)

RFA - 2023.11.08

Đã bước sang ngày thứ chín bà Diane Wilson, Khôi nguyên Giải Môi trường Goldman 2023, thực hiện cuộc tuyệt thực ngay trước nhà máy của Tập đoàn Formosa ở Texas, Hoa Kỳ để yêu cầu Formosa đền bù trực tiếp cho nạn nhân Việt Nam trong vụ “thảm họa môi trường 2016” do Formosa gây ra.

Bà Nancy Bùi, đại diện Hội Công lý cho nạn nhân Formosa, trong ngày 7/11 cho RFA biết bác sỹ gia đình của bà Diane Wilson đã đến khám sức khỏe cho bà trong cùng ngày và thông báo sức khỏe bà Diane Wilson bị suy giảm, có dấu hiệu tăng huyết áp. Bác sỹ cũng đưa ra yêu cầu bà phải được chăm sóc y tế. Trong khi đó, suốt chín ngày qua, Formosa vẫn chưa có bất kỳ phản hồi nào theo yêu cầu của bà Diane Wilson. 

Liên quan đến vụ kiện này, bà Nancy Bùi cho biết, các các nạn nhân của thảm họa môi trường năm 2016 do nhà máy Formosa Hà Tĩnh xả thải đã theo đuổi vụ kiện Formosa ở Đài Loan từ tháng 6 năm 2019 đến nay. Và, trong suốt quá trình đó nhiều khó khăn đã xảy ra.

Nhằm cập nhật những diễn biến về vụ kiện này ở Đài Bắc, RFA đã có cuộc trao đổi với bà Nancy Bùi, đại diện Hội Công lý cho nạn nhân Formosa, và Linh mục Nguyễn Văn Hùng – người tham gia hỗ trợ cho vụ kiện tại Đài Loan của các nạn nhân Formosa Việt Nam. Cuộc phỏng vấn thứ nhất về những khó khăn của vụ kiện, cuộc phỏng vấn thứ hai nói về những vấn đề pháp lý của vụ kiện. 

Trước đó, hôm 6/11/2023, RFA cũng đã gửi tới Ban điều hành Formosa ở Đài Loan thông qua cổng thông tin điện tử của công ty này một loạt câu hỏi liên quan đến cuộc tuyệt thực của bà Diane Wilon và vụ kiện của các nạn nhân Formosa ở Việt Nam nhưng chưa nhận được câu trả lời. 

Người Việt ở Đài Loan biểu tình bên ngoài trụ sở của Formosa Plastic ở Đài Bắc hôm 10/8/2016. AFP

RFA -  2023.11.02

Bắt đầu từ hôm 31 tháng 10 năm 2023, bà Diane Wilson, Khôi nguyên Giải Môi trường Goldman năm 2023, đã bắt đầu lãnh đạo cuộc tuyệt thực ngay phía trước nhà máy của Tập đoàn Formosa ở Texas, Hoa Kỳ, để yêu cầu tập đoàn toàn cầu này bồi thường trực tiếp cho ngư dân Việt Nam trong thảm hoạ môi trường do Formosa Hà Tĩnh gây ra  vào năm 2016 ở Việt Nam.

Giải Môi trường Goldman là giải thưởng toàn cầu danh giá nhất cho các nhà hoạt động môi trường. Giải thưởng này thường được ví là Giải Nobel Xanh. Bà Diane Wilson trở thành Khôi nguyên của Giải thưởng này năm 2023 do bà đã lãnh đạo một cuộc đấu tranh pháp lý yêu cầu Formosa Texas đền bù cho ngư dân và người dân trong vùng vì những hậu quả môi trường do nhà máy của Formosa ở Texas xả thải ra vịnh Texas và môi trường xung quanh. Hiện nay, bà tiếp tục đấu tranh với Formosa bằng cách tuyệt thực trước nhà máy để yêu cầu tập đoàn toàn cầu này làm điều tương tự với ngư dân Việt Nam.

RFA phỏng vấn bà Diane Goldman khi cuộc tuyệt thực bắt đầu. Để biết thêm chi tiết, xin xem hai cuộc phỏng vấn bà Nancy Bùi, Hội Công lý cho Nạn nhân Formosa, và Linh  mục Nguyễn Văn Hùng, một người trợ giúp cho nạn nhân Formosa Hà Tĩnh trong vụ kiện tại Đài Loan. Cuộc phỏng vấn thứ nhất về những khó khăn của vụ kiện, cuộc phỏng vấn thứ hai nói về những vấn đề pháp lý của vụ kiện.

Triều Giang

Hình ảnh: Nguyễn Sĩ và Triều Giang

Công bố lá thư can thiệp của 7 Dân biểu lưỡng đảng Hoa Kỳ

Bộ ngoại giao Đài Loan hứa sẽ có giải pháp nhân quyền trong vòng 2 tuần?

Quang cảnh buổi họp báo

Thuyết trình đoàn

Đài Bắc: – 2/12/2022

“Yêu sách bất nhất và bất nhân”

“Thú thật với quý vị, chúng tôi rất bất bình và phẫn nộ về các yêu sách khắt khe, đồng thời vừa bất nhất và bất nhân mà Tòa án đã đòi hỏi các nạn nhân khi nạp đơn kiện công ty Formosa tại Hà Tĩnh, Việt Nam… Tại sao Tòa án đưa ra điều kiện bất nhân và oan nghiệt này cho các nạn nhân Việt Nam? Đây thuần túy là một yếu tố pháp lý hay còn ẩn chứa mưu đồ nào khác?…

Tôi xin phép được tự giới thiệu, Tôi là Giám mục Phaolo NGUYỄN THÁI HỢP, Giám mục giáo phận Vinh và Hà Tĩnh từ năm 2010 đến 2021. Tôi vừa nghỉ hưu vì lý do tuổi tác vào năm ngoái.

Tôi hiện diện ở đây với tư cách vừa là chứng nhân lịch sử của vụ thảm hoạ Formosa, vừa là đại diện chính thức cuả gần 8000 nạn nhân của thảm hoạ này. Trong vai trò và vị thế đặc biệt đó, tôi đã nhiều lần phát biểu về thảm hoạ Formosa tại chính mảnh đất Đài Loan thân yêu này, cũng như tại nhiều nơi ở Mỹ và Âu châu. Hôm nay, tôi chỉ xin ngắn gọn đôi điều về điều kiện Công chứng mà Toà án Đài Loan đòi hỏi các nạn nhân.

RFA

30-10-2022

Bảy dân biểu Hoa Kỳ gửi thư cho giới chức cấp cao Đài Loan yêu cầu chính quyền Đài Bắc quan tâm, hỗ trợ những người Việt từng là nạn nhân của thảm họa môi trường do Nhà máy Thép Hưng Nghiệp Formosa ở Vũng Áng gây nên hồi năm 2016. Nhà máy này thuộc Tập đoàn Formosa Plastics Đài Loan.

Ảnh: Người Việt ở Đài Loan biểu tình phản đối công ty Formosa xả thải gây ô nhiễm môi trường biển Việt Nam ở Đài Bắc hôm 16/6/2017. AFP

Linh mục Joseph Nguyễn Ngọc Chuẩn: Truyền hình VBS rất hân hạnh được đón tiếp Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp từ Việt Nam sang Hoa Kỳ và Ngài đã dành một ít thời giờ lên Đài của chúng tôi để chia sẻ tâm tư cũng như một số Chương trình Bác Ái mà Ngài đang thực hiện.

Về tiểu sử của Đức Cha Nguyễn Thái Hợp, tôi thấy Ngài rất mực Thông minh và Dấn thân Mục vụ. Tuy nhiên vì thời giờ có hạn, nên tôi tóm lược về Tiểu sử của Ngài như sau : Đức Cha Nguyễn Thái Hợp sinh ngày 2.2.1945. Năm 19 tuổi Ngài nhập Dòng Đa Minh và được thụ phong Linh mục Tháng 8 Năm 1972 và sau đó Ngài đi du học và đậu Tiến sĩ Triết học năm 1978 và Tiến sĩ Thần học Luân lý năm 1994. Tháng 5.2010 Ngài được Toà Thánh bổ nhiệm Giám mục Giáo phận Vinh. Cùng năm đó, Ngài được bổ nhiệm Chủ tịch Ủy ban Công lý Hoà bình, trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Cuối năm 2018, Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục Tiên khởi Giáo phận Hà Tĩnh. Hiện nay ở tuổi 77 Ngài đã về hưu. Tuy nhiên đối với Ngài, về hưu có nghĩa là trở thành Hươu chạy băng rừng vượt núi để phục vụ tha nhân. Giờ đây, con xin kính mời Đức Cha có mấy lời với Khán thính giả của Hệ thống Truyền hình VBS và sau đó chị Kiều Mỹ Duyên sẽ có một số câu hỏi gửi tới Đức Cha.

Đức Cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp thăm Giáo Xứ Trung Quán, Quảng Bình.

Giám mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp: Chân thành cảm ơn Cha Giám đốc Đài VBS... cho đến hôm nay tôi mới ‘văn kỳ thanh bất kiến kỳ hình’. Hôm nay do duyên kỳ ngộ, tôi được đến đây để đàm đạo với Cha Giám đốc và tất cả Quý vị Khán thính giả và hy vọng nhờ Đài, tiếng nói của tôi được vang khắp Hoàn Cầu.