Bauxite Việt Nam

David French

NYT 26 tháng 4 năm 2026

Dưới đây là bản dịch tiếng Việt:

 Minh Anh

Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội Truth Social tuyên bố muốn có một thỏa thuận hạt nhân với Iran, nhưng «TỐT HƠN» văn bản đúc kết 2015 dưới thời Tổng thống Barack Obama. Ông đe dọa nếu những đòi hỏi của Mỹ không được đáp ứng trước khi hưu chiến hết hạn, «rất nhiều bom sẽ nổ» tại Iran. Sau hai lần gây chiến trong khi đàm phán, liệu Tổng thống Mỹ sẽ đạt được một thỏa thuận như ông muốn về chương trình làm giàu uranium của Iran hay không?

Ảnh minh họa chụp ngày 30/03/2005: Một nhân viên phụ trách an toàn hạt nhân tại một cơ sở làm giàu uranium, ở thành phố Isfahan, Iran. AP - Vahid Salemi

Thục-Quyên

Những gì chúng ta thấy ngày nay — một thế giới rung chuyển bởi căng thẳng leo thang với Iran, gián đoạn kinh tế và nguy cơ bế tắc kéo dài — không phải là một thảm trạng đột ngột; đó chính là kịch bản mà Obama và Biden đã dành nhiều năm để cố gắng ngăn chặn.

Thục-Quyên

Bài này không nhằm phán xét đạo đức, mà chỉ mô tả một chiến lược và những hệ quả mang tính hệ thống của nó.

Hành động của Donald Trump, cả trong kinh doanh lẫn chính trị, thường theo một mô thức nhất quán như câu nói nổi tiếng của Pháp “après moi, le déluge” –“sau ta, đại hồng thủy”. Cụm từ này thường được cho là gắn với vua Louis XV và mang ý nghĩa: thờ ơ với những gì xảy ra sau khi mình rời đi hoặc sau khi mình không còn chịu trách nhiệm nữa.

Hiếu Chân/Người Việt

Trong không khí tranh cãi ồn ào chung quanh ý đồ thâu tóm đảo Greenland của Tổng thống Mỹ Donald Trump, có một sự kiện có tầm quan trọng lớn hơn rất nhiều nhưng ít được chú ý: thành lập Hội đồng Hòa Bình (Board of Peace) theo “sáng kiến” của ông Trump. Hội đồng Hòa Bình là cái gì và nó có ảnh hưởng thế nào với nước Mỹ, với thế giới ngày mai?

Đỗ Kim Thêm

Hiện trạng

Kể từ năm 2019, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn giành quyền kiểm soát Greenland, biến hòn đảo giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược này trở thành một phần lãnh thổ của Hoa Kỳ.

Thomas L. Friedman, “How Trump’s ‘Big, Beautiful Bill’ Will Make China Great Again”, The New York Times, 03/07/2025

Viên Đăng Huy biên dịch

Bạn có nghe thấy không – tiếng gầm lớn từ phương Đông? Đó là tiếng cười của 1,4 tỷ người Trung Quốc đang cười nhạo Mỹ.

Cù Tuấn biên dịch phân tích của Wall Street Journal.

Tóm tắt: Sắc lệnh chống lại sinh viên nước ngoài đã khiến Harvard quay lưng lại với những người thông minh nhất thế giới.

Chính quyền Trump đã đóng băng hàng tỷ đô la tiền tài trợ liên bang cho Đại học Harvard, đe dọa đến tình trạng miễn thuế của trường và tìm cách chỉ đạo chương trình giảng dạy và tuyển dụng của trường. Bây giờ, chính phủ dường như quyết tâm phá hủy ngôi trường này vì tội chống trả. Và vì mục đích gì?

Berliner Zeitung https://www.berliner-zeitung.de/open-source/usa-und-europa-in-dieser-beziehung-macht-donald-trump-einen-schweren-strategischen-fehler-li.2323246

Tác giả: Muamer Bećirović

Vũ Ngọc Chi chuyển ngữ

18-5-2025

Tóm tắt: Hoa Kỳ không nên đối xử và làm nhục châu Âu như đã làm, vì làm như vậy sẽ gây tổn hại nhiều nhất đến lợi ích của chính họ.

Đỗ Kim Thêm

Gần đây, một số phương tiện truyền thông quốc tế đưa tin là Mỹ đã đề xuất một kế hoạch hòa bình cho Ukraine. Theo dự kiến, đối với bán đảo Crimea và các vùng do Nga chiếm đóng, Ukraine phải công nhận chủ quyền lãnh thổ thuộc về Nga, nhưng quan trọng nhất là Mỹ không có đảm bảo tình trạng an ninh. Trong thực tế, còn có những kịch bản khác dành cho Ukraine, đó là vấn đề đang được chính giới thảo luận.

Nguyễn Quang Dy

“Chúng ta không thể giải quyết vấn đề bằng cách dùng chính kiểu tư duy mà chúng ta đã sử dụng khi tạo ra nó” (We can’t solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them) – Albert Einstein

Việt Nam đã quyết định đổi mới (renovation) tại Đại hội Đảng VI (1986). Đổi mới lần một (Renovation 1.0), đến nay đã 40 năm. Đến lúc phải đổi mới lần hai (renovation 2.0), tập trung tháo gỡ về thể chế, như “Báo cáo Việt Nam 2035” (MPI & World Bank, 2016) đã đề xuất. Bộ máy quan liêu cồng kềnh, chồng chéo, tốn kém (chiếm tới 70% ngân sách), với nhiều thủ tục hành chính rắc rối, là nguyên nhân chính dẫn đến tham nhũng và lãng phí. Các nhóm lợi ích đã thao túng thể chế để trục lợi, trói tay doanh nghiệp và làm khổ người dân, cản trở đổi mới và phát triển, làm kinh tế tụt hậu, sa vào “bẫy thu nhập trung bình”.

Đỗ Kim Thêm

Trong khi các sáng kiến Lập pháp của quốc hội hầu như hoàn toàn bị tê liệt vì Trump khống chế toàn diện, thì các cuộc tranh quyền của Hành pháp với Tư pháp đã khởi đầu. Nhưng Trump còn liên tục mở rộng quyền lực đến mức độ nào và liệu cơ quan Tư pháp có thể đưa Trump trở lại vị trí hiến định không, đó là vấn đề. Nhìn chung, nếu tình trạng này còn kéo dài, thì nguyên tắc tam quyền phân lập của nền dân chủ Mỹ sẽ lâm nguy.

Hồ Quốc Tuấn

(KTSG) - Vào ngày thứ Tư, 2-4-2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố các mức thuế quan “đối ứng” với rất nhiều quốc gia. Theo Nikkei Asia, đây là mức thuế quan quy mô lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông cho đến nay, bao gồm các mức thuế vượt quá 30% đối với các nền kinh tế châu Á như Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam và Thái Lan. Riêng Việt Nam bị áp mức thuế quan 46%.

Minh Anh

Ngày 02/04/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo áp hàng loạt mức thuế cao nhắm vào hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Giới chuyên gia lo lắng biện pháp bảo hộ mậu dịch này của ông Trump có nguy cơ dẫn đến suy thoái kinh tế, giá cả tăng vọt, cũng như leo thang trả đũa lẫn nhau. Trong viễn cảnh này, liệu tổng thống Trump có đang lặp lại sai lầm của năm 1930: Kinh tế Mỹ và thế giới suy sụp do đạo luật Smoot - Hawley gây ra?

Nguyễn Quốc Tấn Trung

Quan điểm kinh tế về thuế nhập khẩu mà Hoa Kỳ nhắm đến Việt Nam và gần như mọi quốc gia khác trên thế giới đã được nhiều chuyên gia phân tích. Trong bài viết này, Trung hy vọng có thể mang đến cho độc giả một góc nhìn khác – Lịch sử thế giới thông qua công pháp quốc tế và các lý thuyết liên quan. Trong đó, thay vì chỉ trích hay phê phán chính quyền Trump một cách tuyệt đối, Trung lại cho rằng đây là những nỗ lực cuối cùng, có thể nói là tuyệt vọng, của giới lý thuyết gia trọng thương trong chính quyền Trump, khi mà Hoa Kỳ vẫn còn giữ sức mạnh tiêu dùng khổng lồ nhưng mong manh của họ.

Thân Thành Vũ

Khi Mỹ nói họ bị “thâm hụt thương mại”, họ chỉ tính phần “hàng hóa hữu hình” (goods) – tức là nhập khẩu hàng hóa vật lý (như quần áo, điện thoại, máy móc,…) trừ đi hàng hóa xuất khẩu. Nhưng họ không tính hoặc ít nhấn mạnh đến các mảng mà Mỹ cực mạnh,

Thái Hạo

I. VIỆT NAM ĐÁNH THUẾ MỸ BAO NHIÊU %

1.

Hỏi: Chào bạn. Hiện nay Việt Nam đang áp thuế (trung bình) lên hàng hóa Mỹ là bao nhiêu %?

Tác giả: Keziah Weir / Vanity Fair

Trúc Lam chuyển ngữ

31-3-2025

GS Jason Stanley. Nguồn: Vanity Fair

Giáo sư triết học Jason Stanley sẽ rời khỏi Mỹ để đến Canada, là “Ukraine của Bắc Mỹ”, vì ông tin rằng nước Mỹ của Trump “đã đi quá xa” trong vòng kìm kẹp của chủ nghĩa phát xít.

GS Jason Stanley đã dành hai thập niên qua để viết về quyền lực và ngôn ngữ, cũng như cách thức mà cả hai thứ này đều có thể bị tha hóa. Ông là chuyên gia về chế độ độc tài và là tác giả của bảy cuốn sách, gồm hai cuốn xuất bản năm 2018: “Chủ nghĩa phát xít hoạt động như thế nào: Chính trị của chúng ta và họ” (How Fascism Works: The Politics of Us and Them), và cuốn sách “Xóa bỏ lịch sử: Phát xít viết lại quá khứ để kiểm soát tương lai như thế nào” (Erasing History: How Fascists Rewrite the Past to Control the Future). Ông còn là giảng viên của trường Đại học Yale từ năm 2013.

Trần Gia Huấn

Gần một giờ chiều, thứ Tư ngày 6 tháng Giêng 2021, biển người đội mũ đỏ MAGA, mũ vàng Proud Boys, mũ gắn sừng động vật, gắn đinh nhọn, đeo râu giả, mặt nạ hình Trump, hình chú Sam, hình Nữ Thần Tự Do, hay các phiên bản siêu nhân, khoác áo lông thú, áo giáp thiên thần, giương cao khẩu hiệu “Ngừng đánh cắp”. Đám đông ô hợp và hỗn loạn, tạp nham và hoang dã, xô xát, ẩu đả, giằng co, la hét, đe dọa, gọi cảnh sát là phản động, phá cửa, tràn vào Điện Capital, Lưỡng viện Quốc hội, một trong những biểu tượng quyền lức nhất Hoa Kỳ.

James Kirchick

Trần Ngọc Cư dịch

Thủ tướng Canada, Mark Carney:

"Mối quan hệ cũ mà chúng ta có với Hoa Kỳ, dựa trên sự hội nhập sâu sắc hơn về kinh tế, hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực an ninh và quân sự lâu đời, đã kết thúc bởi tham vọng của Trump".

Très bien ! Personne n'a besoin de dépendre des USA tels que Trump les détricote : une telle alliance avec ce pays désormais à haut risque, loin d'être un bienfait, est en train de devenir une véritable menace pour le Monde. En même temps qu'ils amorcent une bombe pour eux-mêmes. Méga pollution garantie ! Qu'ils restent chez eux et assument les conséquences de leur choix catastrophique!

Et même si le début peut être douloureux notre avenir sans eux n'en sera que plus sain !

Không ai cần phải phụ thuộc vào. Không chỉ là một điều may mắn, họ đang trở thành mối đe dọa thực sự cho Thế giới và là quả bom cho chính họ. Ô nhiễm lớn được đảm bảo! Hãy để họ ở nhà! Và ngay cả khi khởi đầu có thể đau đớn, tương lai không có họ sẽ chỉ lành mạnh hơn mà thôi!

Quá tốt! Không ai cần phải phụ thuộc vào cái nước Hoa Kỳ mà Trump đang giải và phá cấu trúc tiến bộ của nó. Một liên minh như vậy đang có nguy cơ cao, không còn mang lại lợi ích va sự an toàn nữa, nhưng nó lại trở thành mối đe dọa thực sự đối với Thế giới. Đồng thời nó đang trở thành một quả bom cho chính mình. Ô nhiễm lớn được đảm bảo! Hãy để họ ở nhà và gánh chịu hậu quả từ sự lựa chọn thảm khốc của mình!

Và ngay cả khi khởi đầu có thể đau đớn, tương lai của chúng ta không có họ sẽ được lành mạnh hơn mà thôi!

Le Monde.fr: La «coopération étroite» avec les Etats-Unis est «terminée», déclare le premier ministre canadien

Menras Endré