Bauxite Việt Nam

Mắt xích ít bí mật nhất là ai?

Tòa trọng tài quốc tế Paris - nơi xử vụ án doanh nhân người Hà Lan gốc Việt Nam, ông Trịnh Vĩnh Bình, là một tòa dân sự. Có nghĩa là việc công khai hay bảo đảm bí mật của phán quyết là do thỏa thuận của các đương sự. Khi một bên đương sự nhận thấy mình có thể thua, bên đương sự ấy ra lời đề nghị tất cả các bên phải bảo đảm bí mật của phán quyết. Dĩ nhiên, là phải chấp nhận trả thêm một số tiền cho đương sự khác.

Việc giữ bí mật là việc của các bên, còn việc săn tin là việc của các nhà báo. Và các nhà báo của Đài phát thanh quốc tế Hoa Kỳ đã làm rất tốt công việc săn tin và điều tra của họ. Một nhà báo giỏi, một cơ quan báo chí có uy tín là phá tan các bí mật.

Chính phủ Việt Nam không có chứng cứ về việc bên nào, ai đã cung cấp thông tin phán quyết cho VOA. Việc VOA loan tin phán quyết rõ ràng là một thất bại lớn đối với chính phủ Việt Nam, nhưng là một thành công lớn của VOA, đến độ VOA gắn bảng Tin Độc Quyền trước bản tin. Chính phủ Việt Nam nên kiện VOA ra một tòa quốc tế nào đó nếu tự tin chiến thắng. Ra khơi xa bôn ba bể lớn, hội nhập với luật pháp minh bạch và công tâm, tiến bộ của thế giới là việc mà Chính phủ Việt Nam nên làm. Nhưng, nếu khởi kiện, chính phủ Việt Nam nên nhớ rằng, các nhà báo, các tòa báo quốc tế sẽ không bao giờ công khai nguồn tin đã cung cấp thông tin cho họ. Và luật pháp quốc tế bảo đảm cho họ quyền ấy. Nó khác với luật pháp Việt Nam ở chỗ, ở Việt Nam Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân từ cấp tỉnh trở lên có quyền yêu cầu nhà báo, cơ quan báo chí cung khai nguồn tin đã cung cấp thông tin.

Xung quanh vụ án Trịnh Vĩnh Bình, hai nhà báo Nguyễn Công Khế và Hoàng Hải Vân từng làm việc ở báo Thanh Niên trên FB của mình đều viết rằng, chính các thế lực ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã gây nên án oan này. Điều này hoàn toàn không đúng, điều này là vu khống đối với đa phần quan chức tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu vào thời điểm vụ án diễn ra.

Vào thời điểm diễn ra vụ án Trịnh Vĩnh Bình, rất nhiều quan chức tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cực lực phản đối việc bắt giữ ông Trịnh Vĩnh Bình, đặc biệt là Chủ tịch UNND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, ông Nguyễn Trọng Minh. Chẳng lẽ, ông Nguyễn Trọng Minh, đường đường là chủ tịch tỉnh lại thua ông Ngô Chí Đan, một sĩ quan cấp trưởng phòng ở Công an tỉnh BR-VT? Trong vụ án này, ông Nguyễn Trọng Minh còn bị gán ghép nhận hối lộ của ông Trịnh Vĩnh Bình, dĩ nhiên là hoàn toàn không có chứng cứ. Chỉ riêng việc phó thủ tướng thường trực, phó chủ tịch nước, một bộ trưởng can ngăn đừng để vụ án xảy ra (nhưng không được) cũng đã đủ sức phản bác quan điểm của hai nhà báo Nguyễn Công Khế và Hoàng Hải Vân. Chẳng lẽ nào Phó chủ tịch nước, phó thủ tướng thường trực, bộ trưởng yêu cầu đình chỉ vụ án mà lãnh đạo BR-VT không nghe?

Hệ thống công an, viện kiểm sát, tòa án ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, theo các quan chức tỉnh BR-VT thời ấy, đã bị một thế lực cực kỳ bí mật thúc ép trong vụ Trịnh Vĩnh Bình. Bản thân họ không muốn. Một nhân vật tên là T, thường được các quan chức BR-VT gọi là T "thọt" là mắt xích ít bí ẩn nhất trong một hệ thống đầy bí ẩn.

Vậy nên nhìn về hướng nào để xác định lực lượng bí ẩn? Đó chính là thế lực không chỉ thực hiện nhiệm vụ của mình mà còn thực hiện nghiệp vụ an ninh của công an.

Chu Vĩnh Hải

***

TIỀN TỪ NGUỒN NÀO TRẢ CHO ÔNG TRỊNH VĨNH BÌNH

Sau sự phát tán thông tin về vụ kiện ông Trịnh Vĩnh Bình, mà theo đó, số tiền mà chính phủ Việt Nam bị thiệt hại trong vụ kiện lên đến 45 triệu USD. Nhiều người đã ta thán rằng mình phải đưa vai gánh chịu một phần thiệt hại này cho dù mình không có liên quan và cũng chẳng làm gì hại đến ông Trịnh Vĩnh Bình. Rất nhanh nhẩu, công chúng đã chia đều số tiền mà chính phủ thua kiện cho từng đầu dân, từ ông cụ chân đi run lẩy bẩy cho đến cháu bé mới oe oe chào đời chưa từng biết đến mặt ngang mày dọc tờ VND, đều phải gánh chịu ngang nhau số tiền là 11.500 đồng/dân.

Thật ra, lời ta thán này sai mà lại đúng!

SAI:

Sai vì lẽ, theo nguyên tắc chung thì công chức phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình. Theo đó, dù nhân danh công sở hay nhân danh quốc gia, nhưng nếu họ thực hiện hành vi trái pháp luật gây nên sự tổn thất cho công chúng, phát sinh trách nhiệm bồi thường thì họ phải gánh chịu phần bồi thường ấy.

Thế nhưng, như thông lệ quốc tế, thì luật pháp nước ta cũng quy định sự bồi thường thiệt hại sẽ được công sở đứng ra đảm nhận chi trả cho người bị thiệt hại bằng nguồn tài chính từ công quỹ. Sau đó, buộc công chức có lỗi bồi hoàn lại.

Như trong trường hợp vụ ông Trịnh Vĩnh Bình chẳng hạn. Tuy sự thiệt hại vật chất, tinh thần của ông là do công chức thuộc các cơ quan tố tụng, thi hành án, UBND tỉnh ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu và Tòa phúc thẩm TANDTC tại TP.HCM gây nên. Nhưng bằng bản án của cơ quan tài phán quốc tế thì chính phủ đã phải đứng ra gánh lấy trách nhiệm bồi thường vì lẽ đã không bảo đảm quyền lợi hợp pháp của ông ấy theo hiệp ước bảo hộ thương mại giữa hai chính phủ Hà Lan-VN.

Sau đó, việc truy trách nhiệm và phân định lỗi của các công chức của các cơ quan kể trên sẽ phải được tiến hành. Nếu tính chất, mức độ nghiêm trọng thì có thể phải khởi tố hình sự vụ án. Số tiền 45 triệu USD mà chính phủ VN phải trả không chỉ là tiền, mà còn bao gồm cả uy tín quốc gia thì quá thừa để gọi là cực kỳ nghiêm trọng. Theo đó, khi xử lý trách nhiệm hình sự, sẽ phải xử lý cả trách nhiệm bồi hoàn khoản tiền mà chính phủ đã ứng ra thi hành án chi trả cho ông Trịnh Vĩnh Bình.

Điều đó cho thấy về lời ta thán rằng công chúng phải gánh chung với nhau về số nợ là sai về phương diện pháp lý. 90 triệu dân VN sẽ không phải mất một đồng bạc nào để góp trả cho khoản thi hành án ấy cả! Mà số tiền ấy phải do số cá nhân công chức thuộc các công sở hữu quan có trách nhiệm chi trả.

ĐÚNG:

Tuy vậy, xét về phương diện thực tế, lời ta thán của công chúng cũng không phải là không có cơ sở, nếu không nói rằng họ đúng.

Bởi lẽ, đã từng có nhiều vụ việc công sở phải đứng ra bồi thường thiệt hại cho người bị kết tội oan sai. Cũng theo đó, đã từng có công chức phải ngồi tù vì đã có hành vi trái pháp luật tác động vào những vụ việc oan sai như vậy. Nhưng điều đáng nói nhất là công chúng chưa từng nghe vụ nào có công chức phải móc hầu bao của mình để bồi hoàn lại cho công sở khoản bồi thường mà công sở đã ứng trả cho người bị thiệt hại.

Trách nhiệm của công chức, từ nguyên tắc do pháp luật quy định đến thực tiễn áp dụng vẫn còn khoảng cách xa diệu vợi và cứ thế, công chúng vốn vô can với những hành vi trái pháp luật của công chức nhưng vẫn cứ phải góp thuế để bồi thường cho những khoản thiệt hại không phải do lỗi của mình.

Suy cho cùng, điều đó cũng đáng khi mà phần đông công chúng xứ này vẫn vô tư chấp nhận những công chức tham lam, bất tài … ngồi trên đầu, cưỡi trên cổ của mình như bao nhiêu năm qua.

Riêng đối với ông Trịnh Vĩnh Bình. Công lý đã mỉm cười với ông khi cơ quan tài phán quốc tế tuyên ông thắng kiện. Điều đó là tất nhiên khi ông đã chọn khởi kiện tại một nơi chỉ biết tôn trọng lẽ công bằng. Ông đã thắng trong vụ kiện đòi bồi thường với tư cách là người tự do. Nhưng trớ trêu, tại quê hương ông, thì luật pháp vẫn xem ông là tội phạm nợ hình phạt 11 năm tù giam, mà trong đó, ông chỉ mới thụ án 18 tháng nếu như bản án hình sự đã có hiệu lực pháp luật vẫn chưa bị hủy.

Có vẻ như món nợ 11.500 đồng/dân góp trả cho ông Trịnh Vĩnh Bình khó tránh khỏi. Nhưng xem ra, tuy phàn nàn, nhưng công chúng lại rất sẵn sàng hả hê cất lời chúc mừng cho ông ấy.

Tôi đoán, bạn biết rõ lý do của sự hả hê ấy nhỉ)

Manh Dang