Bauxite Việt Nam

(Bài 4 trong chuyên mục đăng lại các bài viết của tác giả Hà Sĩ Phu về Một chủ nghĩa phản khoa học và phản tiến hóa)

Hà Sĩ Phu

(Nhân ngày giỗ thứ 97 của cụ Phan Châu Trinh 24/3/2023)

Thụy My

19/07/2022

Người biểu tình đã rút đi sau khi ông Gotabaya Rajapaksa gởi email thông báo từ chức, nhưng chướng ngại vật vẫn còn trước văn phòng tổng thống ở Colombo, Sri Lanka, ngày 15/07/2022. AP - Eranga Jayawardena

Trương Minh Vũ

Những gương mặt trẻ tuổi đang dẫn đầu các phong trào đấu tranh dân chủ ở khắp nơi.

Như một công thức được chứng minh trên thực tế, ở bất kỳ nơi nào có bất công áp bức, một khi những người trẻ tuổi dám đứng ra làm chuyện lớn, chống lại các bất công đó, cả xã hội đều được thức tỉnh và tiếp thêm sức mạnh.

Những thay đổi tích cực chỉ xuất hiện khi mỗi người quan tâm đến các giá trị dân chủ, tích cực tham gia vào các hoạt động dân sự. Bằng cách đó, mỗi công dân không chỉ có thể góp phần đấu tranh cho dân chủ tại nơi mình sống mà còn chung tay bảo vệ các giá trị dân chủ trên khắp thế giới.

Benjamaporn Nivas, Joshua Wong và Mya Thwet Thwet Khine, những người trẻ làm thức tỉnh xã hội tại Thái Lan, Hong Kong và Myanmar. Ảnh: AFP, Reuters, Getty Images

Tôi biết đến Joshua Wong (Hoàng Chi Phong) lần đầu tiên qua các bản tin quốc tế khi Phong trào Dù Vàng (Umbrella Movement) diễn ra tại Hong Kong vào năm 2014. Lúc đó, tôi là sinh viên năm hai của một trường đại học ở trong nước.

Khi thấy dáng dấp nhỏ thó cùng đôi kính cận của Joshua giữa hàng vạn người đổ ra đường hô vang khẩu hiệu, mà trong đó không thiếu khuôn mặt của những bạn sinh viên bằng tuổi, thậm chí của những bạn học sinh cấp hai nhỏ hơn nhiều, tôi đã có nhiều suy nghĩ lẫn lộn.

Phản ứng đầu tiên của tôi là thắc mắc, tại sao họ lại đi biểu tình, sau đến tò mò, các bạn ấy biểu tình cho cái gì, và cuối cùng là tự chất vấn, vì sao mình không được phép làm điều tương tự?

Phong trào Dù Vàng tại Hong Kong năm ấy đã mở cánh cửa đưa tôi đến một thế giới rộng mở. Trong thế giới lạ lẫm đó, các bạn trẻ như Joshua Wong, Agnes Chow, hay Nathan Law dường như đang sống trong một thực tại rất khác so với đất nước tôi đang sống. Tại đó, họ được tự do tham gia các hoạt động chính trị, tự do biểu tình, hay lên tiếng về không gian tự do học thuật Hong Kong đang ngày càng bị Bắc Kinh bóp nghẹt.

Tôi học được nhiều điều hơn về thế giới mới mẻ của các bạn trẻ này qua “Unfree speech”, quyển sách tiếng Anh đầu tay của Joshua Wong, xuất bản vào năm 2020.

Nguyễn Quang Duy

Bài viết trước “Thoát Trung mà thoát cái gì?” nêu ý kiến các tổ chức đấu tranh hải ngoại nên chuyển đổi cách đấu tranh sang cạnh tranh chính trị, một số bạn đọc hỏi tôi vậy Việt Nam có cần một cuộc cách mạng khác không?

Cách mạng là thay đổi thể chế chính trị cũ bằng một thể chế chính trị mới tốt đẹp hơn, việc thay đổi có thể xảy ra qua nhiều giai đoạn và như thế theo tôi có thể có một cuộc cách mạng đang diễn ra tại Việt Nam.

5 cuộc cách mạng trước đây

Trong lịch sử cận đại đã có 4 cuộc cách mạng ở tầm vóc quốc gia:

Cách mạng mùa Thu 1945, chi bộ đảng Cộng sản và đảng Dân chủ cướp chính quyền Thủ tướng Trần Trọng Kim tại Hà Nội, rồi lan ra khắp nơi và kết thúc bằng việc vua Bảo Đại thoái vị.

Cách mạng Cộng Hòa, 26/10/1956, qua cuộc trưng cầu dân ý thay Quân Chủ bằng một nền Cộng Hòa do Thủ tướng Ngô Đình Diệm lãnh đạo.

Cách mạng 1/11/1963, quân đội đảo chánh Tổng thống Ngô Đình Diệm thành lập Đệ Nhị Cộng Hòa.

Khi nghĩ đến hai chữ cách mạng chúng ta thường nghĩ đến bạo động, vũ trang, lật đổ chính quyền, theo kiểu “được làm vua thua làm giặc”.

Ngụy Hữu Tâm

Những  ngày cuối năm đã kết thúc hầu hết mọi công việc nên rỗi rãi, có khá nhiều thời gian nên có thể dành để đọc báo, lướt trên tờ Spiegel thấy có bài đăng trên trang đầu nhân kỷ niệm 100 năm cuộc cách mạng năm 1918, chắc chắn phải xem nên tôi đã xem khá kỹ dù bài dài đúng 10 trang khổ lớn với hết sức nhiều hình ảnh minh họa: „Các cuộc cách mạng những năm 1848, 1918, 1968 và 1989 - chúng nói gì về người Đức chúng ta“ và trên trang bìa còn rõ nghĩa hơn nữa: „Các cuộc cách mạng những năm 1848, 1918, 1968 và 1989 – tại sao người Đức hay thất bại đến thế“.

Cuộc cách mạng Tháng mười năm 1918 ở Đức, ngay sau Thế chiến Một, hệt như Cách mạng Tháng mười Nga, nhưng ở Nga thành công, ở Đức thất bại, đã để lại những dư âm gì ở Đức? Tất cả mọi người đều vỡ mộng, kể cả những người tự do – là trung tâm, các đảng viên Xã hội dân chủ và những đảng lân cận, chẳng ai thấy một sự bắt đầu mới, dù le lói. Stresemann, tổng bí thư Đảng Xã hội dân chủ, lúc đầu còn hy vọng ở những kết quả của cuộc cách mạng này, trở thành Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao nước Cộng hoà Weimar. Chính sách hoà giải với nước Pháp của ông năm 1926 mang lại Giải Nobel Hoà bình cho ông. Cứ như nền dân chủ sẽ được thiết lập ngay lập tức ở Đức. Thế nhưng tiếp theo lại là sự đứt đoạn của văn minh năm 1933, Hitler đã „cướp chính quyền“.

Ở Việt Nam ta, dù Đảng CSVN thành công với Cuộc cách mạng Tháng tám 1945, nhưng di chứng của nó là gì cho dân tộc này thì ai mà chẳng rõ! Họ đã „cướp chính quyền“. nhưng chẳng hề mang lại dân chủ cho dân tộc. Hay ĐẢNG CSVN đã cướp công của các đảng khác, của nhân dân Việt Nam nói chung?

Lại nói về bài báo Đức, tác giả muốn nói rằng, việc xem xét những thành công và thất bại của các cuộc cách mạng này lẽ ra còn cho chúng ta biết nhiều hơn nữa, mà rõ nghĩa hơn nữa khi ông gọi người Đức (tít bài báo) là: „Wir Zahmen-Chúng ta, những người hiền lành“ - đấy là dịch google. Nhưng để đúng nghĩa, tôi xin dịch là: người Đức chúng ta vốn là những kẻ nhu nhược hay tôi cho phép tôi suy về cho Việt Nam ta: dân tộc chúng ta quá nhiều khi đã quá hèn, quá dễ bị kiềm chế, nhân dận thì bởi lãnh đạọ, lãnh đạọ thì bởi ngoại bang – thằng Tàu, láng giềng to mà chẳng tử tế, mà khốn nạn, kẻ thù truyền kiếp từ muôn đời....