Chiến lược xuất khẩu của Bắc Kinh đang kìm hãm các nước nghèo
Shoumitro Chatterjee và Arvind Subramanian, “China Is Pulling Up the Ladder Behind It”, Foreign Affairs, 18/06/2026
Viên Đăng Huy biên dịch
Trung Quốc đang ngày càng chủ động gánh vác vị thế đi kèm với tư cách một siêu cường toàn cầu. Sự trỗi dậy của Trung Quốc đang buộc phần còn lại của thế giới phải đánh giá năng lực của họ với tư cách là một bá quyền tiềm năng lẫn một bên cung cấp các lợi ích công. Và trong một số lĩnh vực quan trọng, sức mạnh của họ có thể lại chính là một điểm yếu chí mạng. Nhiều quốc gia nghèo hơn lo ngại rằng sự bứt phá kinh tế của Trung Quốc sẽ không để lại khoảng trống cho họ công nghiệp hóa. Không giống như Mỹ và các quốc gia châu Âu — những bên trong quá khứ từng giúp tạo điều kiện cho quá trình công nghiệp hóa của các nước nghèo hơn (bao gồm cả Trung Quốc) — Bắc Kinh hiện tại lại đang trên đà tạo ra hiệu ứng ngược lại.
Vương Nghị nói và Cảnh sát biển Trung Quốc làm (*)
18-3-2026
Xin góp ý:
Một lần nữa, hãy giữ vững sự tỉnh táo: "ngoại giao cây tre" không được phép trở thành một chính sách hợp tác với ác quỷ Trump hay ác thần Tập. Trump chủ động cái bẫy dẫn đến việc ủng hộ các cuộc chiến tranh xâm lược của y (Board of peace). Tập là những xiềng xích lệ thuộc vào chiến lược thôn tính và bành trướng. Cả hai con đường này đều chỉ dẫn dắt Việt Nam tới một tương lai đau đớn.
"Đại cục" của Việt Nam nằm ở việc hợp tác với các quốc gia không thuộc về hai khối này, đồng thời quyết liệt bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ cả trên đất liền và trên Biển Đông.
Không thể khoan nhượng trước chủ quyền quốc gia
Trả lời Tuổi Trẻ Online ngày 8-7, đại diện của FPT Play cho biết:
“Hướng gió mà đi - Flight to you, là bộ phim về tình yêu, sự cố gắng trong sự nghiệp của các bạn thanh niên trẻ.
Những hình ảnh không phù hợp với quy định và luật pháp Việt Nam trong bộ phim này đã được kiểm duyệt và xử lý (làm mờ, cắt bỏ)".
Đây là bộ phim sản xuất năm 2022, gồm 39 tập, do Trung Quốc sản xuất.
Bắc Kinh đặt cơ sở pháp lý cho ‘‘can thiệp quân sự’’ ngoài Hoa Lục
Trung Quốc đặt nền tảng pháp lý cho các hoạt động can thiệp quân sự bên ngoài lãnh thổ, với khái niệm mới ‘‘hoạt động quân sự phi chiến tranh’’. Chính sách nói trên có thể mở đường cho các can thiệp quân sự quy mô hạn chế của Trung Quốc. Đài Loan và một số quốc gia ven Biển Đông có thể là đối tượng nhắm đến hàng đầu của chính sách này, theo một số nhà quan sát.
Ông Tập Cận Bình đang tập trận chuẩn bị cho “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Biển Đông trong tương lai
Nguyễn Ngọc Chu
1.
Ở phía Tây, chỉ 2 tuần trước đây, trước ngày 24/2/2022, ông Putin khăng khăng rằng việc tập trung 200.000 quân thường trực Nga liên tục trong nhiều tháng ở biên giới Ukraine là để tập trận; rằng thông tin Nga chuẩn bị tấn công Ukraine là hoàn toàn vu cáo, bịa đặt; thậm chí ngày 16/2/2022 ông Putin tuyên bố kết thúc tập trận ở Belarus và tuyên bố rút 30.000 quân về nước.
Đấu thầu dự án tàu cao tốc Indonesia: Nhật thắng 99% nhưng vấp "đòn cảm tử" từ Trung Quốc
Tất Đạt
Việc Trung Quốc được trao dự án và Nhật Bản bị từ chối dường như chủ yếu do Trung Quốc sẵn sàng chấp nhận rủi ro tài chính của dự án (tức là từ bỏ bảo lãnh của chính phủ Indonesia và do đó, có thể tuân theo các chỉ tiêu ODA quốc tế) trong khi Nhật Bản không thể hoặc không muốn làm như vậy.
Do lưu lượng hành khách tương đối hạn chế, giá vé sẽ phải được đặt ở mức thấp để phù hợp túi tiền của người dân trung bình (và để tránh phản ứng chính trị). Tạo ra đủ dòng tiền để trả nợ có vẻ như là một thách thức lớn.
Việc Trung Quốc sẵn sàng chấp nhận rủi ro đã nói lên nhiều điều về cách Trung Quốc nhìn nhận viện trợ cơ sở hạ tầng ở khu vực châu Á.
Theo báo chí, Trung Quốc cũng đã đưa ra những lời đề nghị "ngọt ngào" bằng nhiều cách khác, bao gồm cam kết thành lập liên doanh với các công ty Indonesia để sản xuất đầu máy cho hệ thống đường sắt cao tốc, đường sắt điện, đường sắt hạng nhẹ, không chỉ cho Indonesia mà còn xuất khẩu. đến các nước Châu Á khác; chuyển giao công nghệ liên quan; và cũng để cải tạo và xây dựng lại các ga tàu.
Một cô giáo bị vào trại tra tấn Trung Quốc và đã trốn thoát đến Hòa Lan như thế nào
Harm Ede Botje
Nguyễn Thị Quỳnh Anh chuyển ngữ
1-5-2021
Qelbinur Sedik, 51 tuổi, là một trong các chứng nhân của những thảm cảnh kinh hoàng trong các trại tra tấn Trung Quốc. Bà thuật lại câu chuyện của mình với NU.nl.
Cô giáo, nạn nhân Qelbinur Sedik
Hàng đêm Qelbinur Sedik đều giật mình thức giấc. “Tôi thấy những người trong trại giam trước mặt tôi, họ hỏi tôi: Chị có nghĩ đến chúng tôi không? Chị có quên chúng tôi không? Hãy cho thế giới biết rằng chúng tôi ở đây”.
Tháng 10 năm 2019, Sedik đã đến Hòa Lan trong tình trạng kiệt quệ sau những tháng trời tranh đấu với nhà cầm quyền để được rời khỏi Trung Quốc. Bà bị chứng xuất huyết sau việc triệt sản (cai đẻ) cưỡng bách và trải qua sự điều trị y tế của Hòa Lan.
Giờ đây, sau hai năm, bà đã lại sức. Trong gần bốn giờ đồng hồ, bà nói về những gì bà đã trông thấy, thỉnh thoảng bị gián đoạn bởi những cơn khóc.
Chuyện gì đã xảy ra ở Tân Cương Trung Quốc?
– Nhóm người Hồi Giáo Duy Ngô Nhĩ nói chung bị kỳ thị và bị đàn áp bởi Bắc Kinh trong các thập niên qua.
– Vào năm 2009 các cuộc nổi loạn bùng nổ trong thủ phủ Ürümqi, năm 2014 khủng bố quân cảm tử đã mưu sát bằng bom và một vài tuần sau đó những chiến đấu quân đã đâm các hành khách trong một nhà ga.
– Các vụ việc này được Chính phủ Trung Quốc sử dụng như một cái cớ để biến khu vực người dân Duy Ngô Nhĩ sống, thành một quốc gia cảnh sát trị.
Nguồn gốc COVID: Ai đã mở chiếc hộp Pandora(*) ở Vũ Hán: con người hay thiên nhiên? (Kỳ 2)
Hiếu Tân dịch
So sánh các kịch bản đối địch về nguồn gốc SARS2. Bằng chứng ở trên bổ sung thêm một trường hợp nghiêm trọng rằng virus SARS2 có thể đã được tạo ra trong phòng thí nghiệm, sau đó nó đã thoát ra ngoài. Nhưng trường hợp này, dù có thực chất đến mấy, đang thiếu bằng chứng. Bằng chứng sẽ bao gồm các chứng cứ từ Viện Virus Vũ Hán, hoặc các phòng thí nghiệm liên quan ở Vũ Hán, rằng SARS2 hoặc một loại vi-rút tiền thân đang phát triển ở đó. Vì thiếu quyền truy cập vào các hồ sơ như vậy, một cách tiếp cận khác là xem xét các sự kiện nổi bật nhất định về vi rút SARS2 và hỏi xem mỗi sự kiện được giải thích như thế nào bởi hai kịch bản đối địch về nguồn gốc, đó là xuất-hiện-tự-nhiên và thoát-ra-từ-phòng-thí-nghiệm. Dưới đây là bốn thử nghiệm của hai giả thuyết. Có một vài chi tiết kỹ thuật, nhưng đây là một trong những điều thuyết phục nhất đối với những người có thể quan tâm theo dõi lập luận.
1) Nơi xuất xứ. Bắt đầu với địa lý. Hai họ hàng gần nhất được biết đến của virus SARS2 được thu thập từ những con dơi sống trong hang động ở Vân Nam, một tỉnh miền nam Trung Quốc. Nếu vi rút SARS2 lần đầu tiên lây nhiễm cho những người sống xung quanh các hang động ở Vân Nam, điều đó sẽ ủng hộ mạnh mẽ ý kiến cho rằng virus đã lây sang người một cách tự nhiên. Nhưng đây không phải là điều đã xảy ra. Đại dịch bùng phát cách đó 1.500 km, ở Vũ Hán.
Beta-coronavirus, họ virus dơi mà SARS2 thuộc về, lây nhiễm cho dơi móng ngựa Rhinolophus affinis, sống ở khắp miền nam Trung Quốc. Phạm vi hoạt động của những con dơi là 50 km, vì vậy không có khả năng có con nào đến được Vũ Hán. Trong mọi trường hợp, những ca đầu tiên của đại dịch COVID-19 có thể xảy ra vào tháng 9, khi nhiệt độ ở tỉnh Hồ Bắc đã đủ lạnh để đưa dơi vào trạng thái ngủ đông.
Điều gì sẽ xảy ra nếu virus dơi lây nhiễm cho một số vật chủ trung gian trước? Bạn sẽ cần một quần thể dơi lâu đời thường xuyên ở gần vật chủ trung gian, những vật này đến lượt chúng lại thường xuyên va chạm với người. Tất cả những sự trao đổi virus này phải diễn ra ở đâu đó bên ngoài Vũ Hán, một đô thị sầm uất mà cho đến nay vẫn được biết đến không phải là môi trường sống tự nhiên của các đàn dơi Rhinolophus. Người bị nhiễm (hoặc động vật) mang virus có khả năng lây truyền cao này hẳn đã đến Vũ Hán mà không lây nhiễm cho bất kỳ ai khác. Không ai trong gia đình anh ấy hoặc cô ấy bị bệnh. Nếu người đó nhảy lên một chuyến tàu đến Vũ Hán, thì không có hành khách nào bị ốm.
Những cuộc xâm lăng mềm (đọc sách "Hidden Hand" của Clive Hamilton và Mareike Ohlberg)
“Đối với chúng ta, người Việt Nam, đọc cuốn sách này rất ‘thấm’ và học được rất nhiều điều. Nhìn những nước phương Tây bị ảnh hưởng, thì câu hỏi Việt Nam có bị ảnh hưởng hay không là câu hỏi thừa thãi. Thỉnh thoảng người nước ngoài đọc báo chí Việt Nam bắt gặp những danh từ mới như “Thế lực thù địch”, “Quyền lực mềm”, “Trỗi dậy trong hoà bình”, hay tên của những cơ quan như “Tổng cục II”, “Mặt trận đoàn kết”, mà không biết đến từ đâu, thì cuốn sách này cho chúng ta một câu trả lời về xuất xứ: Trung Cộng” (N.V.T.).
Còn nhiều nữa thưa GS Nguyễn Văn Tuấn. Như những gì mà GS tóm lược trong mấy dòng trích thêm dưới đây cũng đều đã được chuyển tải từ bên “Anh Hai” “đồng ý thức hệ tương liên” về Việt Nam kể từ khuya lắm rồi:
“Trong khi Trung Cộng nâng cao nỗ lực quảng bá quan điểm của CCP [Đảng CS Trung Quốc] ra nước ngoài, thì cái cơ chế này lại hạn chế, thậm chí ngăn chặn, luồng thông tin từ ngoài vào Trung Cộng. Từ năm 2009 Trung Cộng đã chặn hầu hết các mạng xã hội từ phương Tây (như facebook, google, twitter). Chỉ có mạng LinkedIn của Microsoft thì không bị chặn vì LinkedIn sẵn sàng theo đường lối hay làm theo chỉ thị của CCP.
“Nhưng CCP lại dùng mạng xã hội phương Tây để quảng bá các tin giả (fake news). Theo H&O, Trung Cộng có hẳn một đội quân dư luận viên (có tên là “Đảng 50 xu” hay “50 cent Party) vốn là những nhân viên trong hệ thống chánh quyền của Trung Cộng. Đội quân dư luận viên này chỉ có một nhiệm vụ duy nhứt là tung tin giả, đe doạ, và khủng bố những người nào có quan điểm khác với CCP. Mỗi năm, đội dư luận viên này tung ra 450 triệu bình luận trên các mạng xã hội phương Tây, với đa số là nguỵ biện và chửi bới, hay nói chung là ‘misinformation’. Đối tượng của họ là Đài Loan, Tây Tạng, người Duy Ngô Nhĩ, Đức Đạt Lai Lạt Ma. Năm 2019, Twitter phải khoá hơn 1000 tài khoản, và sau đó hơn 200,000 tài khoản mà họ nghi là do nhà nước Trung Cộng bảo trợ”.
Hầu như tất cả những người Việt hiện nay có dùng mạng Internet, chẳng hạn các trang FB, Instagram…, mà nhất là anh chị em XHDS, thì đều đụng chạm đến lực lượng DLV hàng ngày, bị đội quân đỏ chân rết của đảng – lại là hàng nội hẳn hoi đấy nhé – mắng chửi té tát vào mặt, vu vạ họ đủ điều, như cơm bữa. Cho nên chúng tôi vẫn bảo nhau: Mục tiêu “thoát Trung” là khát khao cháy bỏng của 95% con dân Việt, lúc nào cũng rừng rực trong tim không bao giờ tắt, thật thế. Nhưng để thực hiện cho được mục tiêu đó thì e phải tính bằng công phu vượt qua đỉnh núi Himalaya! Chỉ bởi vì dẫu còn lại một tí xíu phần trăm nữa thôi nhưng mà khổ thay, cái tí xíu phần trăm ấy trong cộng đồng dân tộc lại trót gắn với “Anh Hai” như đôi sam không thể rời, hễ rời ra là chết, đơn giản là “ông anh” luôn luôn biết cách hà hơi thổi ngạt đúng lúc để “cứu” ông em, giúp ông em có được những vũ khí lợi hại nhằm đối phó với yêu cầu tự do dân chủ chính đáng và ôn hòa của DÂN. Thế có khổ không! Thì làm sao mà rời nhau ra được cơ chứ.
Bauxite Việt Nam
Hai tác giả Clive Hamilton và Mareike Ohlberg mới xuất bản một cuốn sách nhan đề “Hidden Hand” (Giấu tay), nối tiếp cuốn Silent Invasion. Nếu Silent Invasion viết về cuộc xâm lăng của Trung Cộng vào Úc, thì Hidden Hand là một công trình sưu khảo công phu về những cuộc xâm lăng và khuynh đảo của Trung Cộng vào hệ thống chánh trị, kinh tế, khoa học, văn hoá, và truyền thông ở các nước phương Tây. Có thể xem đó là cuộc xâm lăng mềm, với tiền là phương tiện chánh. Đây là một cuốn sách hết sức thú vị, cung cấp rất nhiều thông tin mang tính mở mắt cho những ai quan tâm đến thời cuộc và sự ảnh hưởng của Trung Cộng trên trường quốc tế, kể cả Việt Nam. Bài điểm sách này sẽ điểm qua những nội dung chánh, và chia sẻ vài thông điệp chánh trong cuốn sách.
Ở Úc, tuần vừa qua xảy ra một biến cố chánh trị làm cho cuốn sách này trở nên tâm điểm của thời cuộc. Một Thượng nghị sĩ Úc tên Shaoquett Moselmane (gốc Lebanon) bị cảnh sát xét nhà riêng sau một thời gian bị cơ quan tình báo Úc ASIO điều tra về những mối liên hệ giữa ông với Đảng Cộng sản Tàu. Ông dân biểu đã là đối tượng được báo chí theo dõi về mối liên hệ giữa ông và Đảng Cộng sản Tàu. Từ năm 2018, ông và người phụ tá là John Zhang (gốc Tàu [Trương Ước Hàn 张约翰] [4]) có những phát biểu ủng hộ nhà cầm quyền Trung Cộng và chỉ trích những chánh sách cứng rắn của Úc đối với Trung Cộng.
Báo chí Úc cho biết nếu chứng cớ từ cuộc điều tra đầy đủ, ông dân biểu này có thể bị truy tố ra toà về tội giúp cho thế lực nước ngoài can thiệp vào chánh trường Úc. Nếu bị truy tố thì đây là trường hợp đầu tiên trên thế giới về sự can thiệp của nước ngoài vào chánh trường địa phương. Những gì diễn ra trong trường hợp của vị dân biểu này có thể nói là rất phù hợp với những chiến lược gây ảnh hưởng của Trung Cộng trong các thể chế dân chủ ở phương Tây.
Gián điệp Trung Quốc - Nỗi lo không chỉ của riêng Hoa Kỳ
Nguyễn Ngọc Chu
Mối đe doạ Trung Quốc nguy hiểm đến mức độ “sừng sững” ngay cho cả cường quốc số 1 thế giới là Hoa Kỳ. Hoa Kỳ đã công khai rằng Trung Quốc là mối đe doạ số 1. Với Hoa Kỳ và với Châu Âu – khi phát hiện ra Trung Quốc là mối đe doạ số 1 thì đó cũng là lúc ung thư ở giai đoạn “trưởng thành”. Trong muôn ngàn đe doạ từ Trung Quốc thì đe doạ của gián điệp Trung Quốc là cực kỳ nguy hiểm. Nguy hiểm đến mức nhiều năm sau vẫn chưa nhận biết hết được.
Hoạt động gián điệp của Trung Quốc đã “tăng trưởng” đến mức “đại dịch toàn cầu”, trở thành mối đe doạ kinh sợ cho bất cứ quốc gia nào. Ngay đến cường quốc số 1 thế giới là Hoa Kỳ, không phải nhìn thấy, mà đã “lãnh đủ” nhiều đòn “choáng mặt” từ gián điệp Trung Quốc.
SỰ KHÁC BIỆT VỀ THÀNH PHẦN GIÁN ĐIỆP TRUNG QUỐC
Nói gián điệp Trung Quốc trở thành “đại dịch” không phải tuỳ tiện. Vì số lượng gián điệp của Trung Quốc hoạt động ở nước ngoài nhiều hơn tất cả gián điệp của tất cả cả nước khác cộng lại và mỗi ngày càng sinh sôi nảy nở nhiều hơn. Điều này không chứng minh bằng số lượng thống kê, vì không ai công bố, mà bị khuất phục bởi các điểm sau đây.
1. Trung Quốc có số lượng ngoại kiều đông nhất thế giới.
2. Trung Quốc có số lượng du học sinh đi học nước ngoài đông nhất thế giới.
3. Các công ty Trung Quốc và người Hoa sở hữu đất đai nhà cửa và cơ sở ở nước ngoài nhiều nhất thế giới.
Hiểm hoạ đằng sau dòng vốn đầu tư của Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng ở Đông Nam Á
Vũ Thư
Hình minh hoạ. Nhiệt điện Vĩnh Tân ở Bình Thuận, một dự án vay vốn của Trung Quốc. AFP
Các thách thức an ninh cho Đông Nam Á trước dòng vốn đầu tư của Trung Quốc
Trong nhiều thập kỷ, sự phát triển kinh tế của các thành viên Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã bị cản trở bởi tình trạng thiếu cơ sở hạ tầng chất lượng cao. Vấn đề là các nước này không có khả năng tiếp cận vốn và đầu tư. Tìm kiếm đầu tư trực tiếp nước ngoài cho cơ sở hạ tầng trong giai đoạn từ cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á năm 1997 đến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 là một thách thức đặc biệt đối với các quốc gia ASEAN. Tuy nhiên, “phép màu” kinh tế của Trung Quốc đã giúp ASEAN giải quyết thách thức trên. Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc đã đổ vào khu vực này từ trước khi Chủ tịch Tập Cận Bình công bố sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) năm 2013, và sự ra đời của BRI chỉ là một bước ngoặt trong lộ trình phát triển cơ sở hạ tầng của ASEAN.
Đến năm 2015, với hàng loạt dự án cơ sở hạ tầng và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, các nhà lãnh đạo ASEAN không những có thể cam kết về tầm nhìn kinh tế khu vực mà còn có thể triển khai các biện pháp nhằm đạt được hội nhập gắn kết trên thực tế. Tại Hội nghị Thượng đỉnh Kuala Lumpur năm 2015, các nhà lãnh đạo ASEAN cam kết tiếp tục hội nhập khu vực và thông qua Tầm nhìn 2025. Kế hoạch Cộng đồng Kinh tế ASEAN đến năm 2025 được thực hiện nhằm tạo ra một nền kinh tế gắn kết và hội nhập cao; một ASEAN cạnh tranh, đổi mới và năng động; tăng cường kết nối và hợp tác ngành; một ASEAN kiên cường, toàn diện, hướng tới người dân và lấy người dân làm trung tâm; và một ASEAN toàn cầu. Từ năm 2016, các nỗ lực phát triển này đã được thúc đẩy nhờ các khoản đầu tư bổ sung từ Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á (AIIB). Kể từ năm 2016, phần lớn các nước thành viên ASEAN đã có thể tìm ra nguồn vốn đầu tư nước ngoài cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở châu Á.
Ảnh hưởng của Trung Quốc đối với hệ thống nhân quyền toàn cầu - Kỳ 3 và hết
Nếu Bắc Kinh tiếp tục “được”, cả thế giới sẽ “mất”. Tất cả phải đoàn kết lại.
Người dân sống tại Trung Quốc là những nạn nhân đầu tiên của thể chế độc tài vi phạm nhân quyền. Ảnh: Human Rights Watch.
Chúng ta đã tìm hiểu về cách thức Trung Quốc thay đổi luật chơi, vừa để gạt đi các chỉ trích vi phạm nhân quyền nhắm vào mình, vừa phá hoại hệ thống bảo vệ nhân quyền quốc tế (Kỳ 1), đồng thời xem cách họ xuất khẩu những tiêu chuẩn “nhân quyền và phát triển kiểu Trung Quốc” ra thế giới (Kỳ 2).
Kỳ 3 là câu hỏi mà tất cả phải trả lời: Nếu Bắc Kinh tiếp tục được như ý muốn, thế giới sẽ ra sao, và chúng ta nên làm gì.
Bài viết là phần còn lại của báo cáo do Sophie Richardson, Giám đốc phụ trách mảng Trung Quốc của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) thực hiện, được công bố vào tháng 9/2020. Luật Khoa dịch và giới thiệu đến độc giả.
Điều gì sẽ xảy ra nếu các chính sách của Trung Quốc không bị đảo ngược? Và chúng ta nên làm gì?
Việc Trung Quốc tấn công vào hệ thống nhân quyền quốc tế, xâm phạm luật pháp và các nỗ lực thúc đẩy sự phát triển tôn trọng nhân quyền và tự do ngôn luận, một khi không bị ngăn chặn, sẽ để lại hậu quả ai cũng có thể trông thấy.
Nếu những xu hướng này tiếp tục gia tăng, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc sẽ ngày càng khó có khả năng triển khai các hành động áp chế để đối phó với những cuộc khủng hoảng nhân quyền nghiêm trọng; các nền tảng cốt lõi của hệ thống nhân quyền toàn cầu với không gian cho các tổ chức độc lập sẽ tiếp tục bị xói mòn; và chính quyền Trung Quốc (cùng các đồng minh của nước này) sẽ ngày càng dễ dàng chối bỏ trách nhiệm cho mọi hành vi xâm phạm nhân quyền của họ.
Chính quyền các quốc gia vi phạm nhân quyền nghiêm trọng sẽ biết rằng họ có thể dựa vào Bắc Kinh, tìm kiếm các khoản vay và đầu tư mà không kèm theo điều kiện nào. Người dân trên khắp thế giới sẽ ngày càng thận trọng hơn trước khi chỉ trích chính quyền Trung Quốc, ngay cả khi họ là công dân của các nước dân chủ coi trọng nhân quyền, hay làm việc trong những môi trường như học thuật, vốn dĩ là nơi mà các cuộc tranh luận cần được khuyến khích.
Các hành vi của chính quyền Trung Quốc trong nửa đầu năm 2020 - như việc ngăn chặn các cuộc điều tra độc lập về đại dịch COVID-19, gạt bỏ luật pháp quốc tế để áp đặt luật an ninh quốc gia lên Hong Kong, thậm chí thao túng các buổi tưởng niệm sự kiện Thiên An Môn tại Hoa Kỳ - dường như đã tạo ra một hợp lực để nhiều người bắt đầu đẩy lùi các ảnh hưởng từ Bắc Kinh.
Ảnh hưởng của Trung Quốc đối với hệ thống nhân quyền toàn cầu – Kỳ 2
Ngoài việc tìm cách thay đổi luật chơi, Bắc Kinh còn xuất khẩu những “tiêu chuẩn mới” ra thế giới.
Trung Quốc ngày càng xuất khẩu nhiều dự án ra thế giới, cùng với đó là những luật chơi của riêng mình. Ảnh: AK Rockefeller/Flickr. CC 2.0
Như nội dung ở Kỳ 1, Trung Quốc sau khi tham gia sâu vào các định chế quốc tế đã tìm mọi cách thay đổi luật chơi, vừa để che chắn bản thân khỏi những chỉ trích về các hành vi vi phạm nhân quyền trong nước, vừa phá hoại hệ thống bảo vệ nhân quyền quốc tế.
Kỳ 2 trong báo cáo sẽ nói về cách thức Trung Quốc xuất khẩu những “tiêu chuẩn mới” của mình ra thế giới.
***
Thúc đẩy phát triển kiểu Trung Quốc: bỏ mặc quyền con người
Trong vài thập niên qua, các nhà hoạt động, chuyên gia về phát triển và các nhà kinh tế đã đạt được nhiều thành tựu trong việc tạo lập các nghĩa vụ pháp lý và quy phạm nhằm đảm bảo, rằng trong quá trình phát triển kinh tế, quyền con người vẫn được tôn trọng và có người chịu trách nhiệm.
Vào thời điểm Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới vào năm 2010, các tổ chức đa phương lớn bao gồm Tổ chức Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã áp dụng các tiêu chuẩn và chính sách bảo đảm cho quá trình tham vấn cộng đồng, yêu cầu minh bạch hóa, cũng như các vấn đề nhân quyền quan trọng khác. Năm 2011, Liên Hợp Quốc đã thông qua Nguyên tắc Hướng dẫn trong Kinh doanh và Nhân quyền (Guiding Principles on Business and Human Rights). Tổng hợp lại, những chuẩn mực toàn cầu mới này đáng lẽ đã đủ cho Bắc Kinh tham khảo, dựa vào đó có một khuôn mẫu cho họ theo đuổi việc phát triển kinh tế đi kèm với một sự tôn trọng rõ ràng về quyền con người. Thế nhưng các ngân hàng phát triển lẫn dự án Sáng kiến Vành đai và Con đường (Belt and Road Initiative – BRI) của Trung Quốc đều không có dấu hiệu đi theo khuôn mẫu này. [23]
Vì sao Trung Quốc muốn kiếm ghế ở các tòa quốc tế?
TTO - Bắc Kinh đang cố gắng đưa người vào các cơ chế giải quyết tranh chấp quốc tế nhằm định hướng, xác lập các nguyên tắc mới có lợi cho mình. Đây còn là bước chuẩn bị trước nguy cơ Trung Quốc đối mặt một loạt vụ kiện cáo về COVID-19, Biển Đông.
Các thẩm phán mới của Tòa luật biển quốc tế (ITLOS) trong lễ nhậm chức ngày 1-10-2020. Thẩm phán Đoàn Khiết Long của Trung Quốc đứng ngoài cùng, bên phải - Ảnh: ITLOS
Theo báo South China Morning Post (SCMP) ngày 5-12, nhiều chỉ dấu cho thấy đã có sự thay đổi quan điểm của các nhà lãnh đạo Trung Quốc về giải quyết tranh chấp quốc tế.
Gần đây nhất, trong một bài viết trên tạp chí Cầu Thị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Ủy viên Quốc vụ Dương Khiết Trì đã kêu gọi sử dụng luật quốc tế để "giải quyết các thách thức Bắc Kinh đang đối mặt".
Cựu ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh đã tới lúc Bắc Kinh phải có tiếng nói trong việc thiết lập các chuẩn mực quốc tế trong các lĩnh vực như đại dương, trí tuệ nhân tạo và khai thác vùng cực Trái đất.
"Các nước mới nổi và nước đang phát triển, bao gồm cả Trung Quốc, đang ngày càng ủng hộ việc tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và tìm cách thiết lập một trật tự quốc tế công bằng, hợp lý hơn; một hệ thống quản trị toàn cầu với sự tham gia bình đẳng", ông Dương lập luận trong bài viết tháng 10-2020.
Giáo sư Liang Yunxiang của Đại học Bắc Kinh, một chuyên gia về quan hệ quốc tế, nhận định Bắc Kinh đang muốn điều chỉnh chiến lược, tập trung vào việc có ghế tại các cơ quan giải quyết tranh chấp quốc tế.
Ảnh hưởng của Trung Quốc đối với hệ thống nhân quyền toàn cầu – Kỳ 1
Tham gia vào các thiết chế nhân quyền quốc tế, Bắc Kinh đã “chơi luật” như thế nào.
Trung Quốc phủ bóng lên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc. Ảnh: China Daily/ANN
Vào tháng 9/2020, Sophie Richardson, giám đốc phụ trách mảng Trung Quốc của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch – HRW), đã công bố báo cáo về ảnh hưởng của Trung Quốc đối với hệ thống nhân quyền toàn cầu.
Báo cáo mô tả cách thức chính quyền Bắc Kinh đã lợi dụng các thiết chế quốc tế để áp đặt quan điểm của mình, tìm cách thay đổi toàn bộ luật chơi, gạt đi trách nhiệm về các vi phạm nhân quyền không chỉ của họ mà còn của các chính phủ có thành tích bất hảo khác.
Những hậu quả nêu ra là lời cảnh báo để mọi quốc gia, đặc biệt là những thể chế dân chủ, cũng như các cộng đồng và tổ chức trên khắp thế giới, cần tỉnh táo và đoàn kết nhằm bảo vệ hệ thống nhân quyền quốc tế.
Luật Khoa dịch lại nguyên văn báo cáo này và đăng trong ba kỳ để bạn đọc tham khảo.
***
Nội dung chính của báo cáo
Việc chính phủ Trung Quốc tham gia nhiều hơn vào các tổ chức quốc tế mang lại lợi ích cho hệ thống nhân quyền toàn cầu? Đánh giá kỹ lưỡng những tương tác của nước này với các cơ chế nhân quyền của Liên Hợp Quốc, quá trình theo đuổi sự phát triển bỏ mặc quyền con người, và các mối đe dọa đối với tự do ngôn luận trên toàn thế giới cho thấy, trên thực tế, câu trả lời là ngược lại.
Tại Liên Hợp Quốc, chính quyền Trung Quốc đang cố gắng viết lại các quy tắc và thao túng những quy trình hiện hành – không chỉ để bản thân nước này, mà còn tạo điều kiện các quốc gia khác, thoát khỏi sự giám sát về các hành vi vi phạm nhân quyền của mình. Trung Quốc đã có thể tham khảo các quy chuẩn mới về việc tôn trọng nhân quyền trong phát triển, dùng nó làm chỉ dấu hướng dẫn cho những dự án như Sáng kiến Vành đai và Con đường (Belt and Road Initiative – BRI), Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng Châu Á (Asian Infrastructure Investment Bank – AIIB) và các ngân hàng phát triển quốc gia khác, nhưng họ đã không làm vậy.
Chính quyền Trung Quốc giờ đây xuất khẩu mô hình kiểm soát trong nước của mình ra khắp các cộng đồng ở nước ngoài, từ giới học thuật cho đến những cộng đồng dân cư hải ngoại và các doanh nghiệp toàn cầu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại trụ sở của Liên Hợp Quốc ở Geneva, Thụy Sỹ vào tháng 1/2017. Ảnh: REUTERS/Denis Balibouse
Báo cáo này trình bày chi tiết cách thức mà Trung Quốc sử dụng để nhào nặn các chuẩn mực và thông lệ trên toàn cầu, đồng thời cũng chỉ ra bước đi mà các chính phủ và tổ chức trên thế giới có thể thực hiện để đảo ngược các xu hướng trên, bao gồm việc hình thành các liên minh đa phương hợp tác lâu dài nhằm làm đối trọng với sự ảnh hưởng của chính phủ Trung Quốc. Các tổ chức học thuật không chỉ nên theo đuổi một chính sách minh bạch về các tương tác với các đối tượng có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến chính quyền Trung Quốc, họ cũng cần cấp thiết ưu tiên bảo vệ quyền tự do học thuật của các sinh viên và học giả, gồm cả những người đến từ Trung Quốc lẫn những ai đang sống tại đó. Các công ty có các nghĩa vụ về nhân quyền và nên từ chối các yêu cầu kiểm duyệt.
Điều quan trọng không kém cần ghi nhớ: các chiến lược đánh lùi mối đe dọa từ chính phủ Trung Quốc đối với nhân quyền không nên gây hậu quả tiêu cực cho người dân trên khắp Trung Quốc, hoặc người gốc Hoa trên khắp thế giới; và việc đảm bảo các tiến bộ nhân quyền bên trong nước này cũng nên được ưu tiên.
Báo cáo này chỉ ra, việc các quốc gia và những thiết chế thất bại trong việc thực hiện các chiến lược ngăn chặn Trung Quốc đã cho phép chính quyền nước này tiếp tục làm xói mòn hệ thống nhân quyền phổ quát hiện có, và ngày càng xem thường các biện pháp trừng phạt.
Giới thiệu
Trong những năm gần đây, chính phủ Trung Quốc đã tham gia chủ động hơn vào các tổ chức của Liên Hợp Quốc cũng như các thế chế đa phương khác, bao gồm cả hệ thống nhân quyền toàn cầu. Nước này đã phê chuẩn một số hiệp ước nhân quyền cốt lõi của Liên Hợp Quốc, [1] đóng vai trò là thành viên của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (HRC), và đồng thời biệt phái các nhà ngoại giao Trung Quốc vào các vị trí trong hệ thống nhân quyền của tổ chức này. Trung Quốc đã đưa ra một số sáng kiến có thể ảnh hưởng đến quyền con người, như Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) và Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á (AIIB) với khẩu hiệu thúc đẩy phát triển kinh tế. Họ đã trở thành một nhân tố quan trọng toàn cầu trong các nền tảng truyền thông xã hội và học thuật.
Việc Trung Quốc, một trong những quốc gia quan trọng nhất trên thế giới, chủ động tham gia vào các vấn đề từ kinh tế đến thông tin trên trường quốc tế, nếu được củng cố bởi một cam kết nghiêm túc (mặc dù khó có thể xảy ra) giữa các nhà lãnh đạo cấp cao của nước này về việc bảo vệ nhân quyền, có thể đã tạo ra sự thay đổi to lớn và tích cực. Nhưng điều ngược lại đã xảy ra. [2] Đặc biệt, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cận Bình, chính phủ Trung Quốc không chỉ tìm cách vô hiệu hóa sự giám sát của các cơ chế nhân quyền của Liên Hợp Quốc đối với nước này, mà còn muốn làm điều tương tự đối với những vụ việc vi phạm nhân quyền nghiêm trọng của các chính phủ khác. [3]
Bắc Kinh cài cắm người, mua gần hết báo tiếng Hoa ở Úc
Bảo Duy
TTO - Văn phòng tình báo quốc gia Úc đã nhiều lần cảnh báo chính phủ nước này về các tờ báo tiếng Hoa. Một số tờ trong số này đã bị mua đứt, bị cài cắm người hoặc là bình phong chịu kiểm soát của chính quyền Trung Quốc.
Giao diện trang Southeast Net Australia. Trên trang web này có các đường link dẫn tới trang web của các cơ quan Chính phủ Trung Quốc như Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Trung Quốc tại Úc - Ảnh chụp màn hình
Các tiết lộ được công bố trên tờ Sydney Morning Herald (SMH) ngày 3-12, trong bối cảnh quan hệ Úc - Trung tiếp tục trượt dốc. Phần lớn các nguồn tin của SMH đều đề nghị được giấu tên vì không được phép nói chuyện với truyền thông.
Theo các vị này, chiến dịch truy quét các ảnh hưởng của Trung Quốc tại Úc đã bắt đầu cách đây ít nhất 20 tháng. Một cơ quan thuộc Văn phòng tình báo quốc gia Úc (ONI) đã theo dõi, phân tích nội dung của 14 trang tin tức trực tuyến tiếng Hoa và 10 trang WeChat tiếng Hoa có nhiều người theo dõi nhất.
Từ các trang web này, nhóm điều tra phản gián Úc tiếp tục lần theo các manh mối, xem xét tổ chức quản lý để biết ai mới thực sự là người sở hữu và vận hành. Những phân tích này dẫn tới kết luận đáng lo ngại khiến cơ quan tình báo Úc phải bí mật cảnh báo chính phủ.
Chẳng hạn, tờ Southeast Net Australia bị chính quyền Trung Quốc kiểm soát hoàn toàn và gần như công khai. Ảnh hưởng của Bắc Kinh tại các tờ báo khác được che giấu tinh vi hơn nhưng không qua mắt được tình báo Úc.
'Đường 9 đoạn' của Trung Quốc bị bác bỏ từ Á đến Âu
Trong năm 2020, ít nhất 9 nước đã công khai bác bỏ những tuyên bố phi lý của Trung Quốc trên Biển Đông với lo ngại Bắc Kinh muốn mở rộng sức ảnh hưởng vượt khỏi khu vực lân cận.
Anh, Pháp và Đức nằm trong danh sách ít nhất 9 nước trong năm 2020 ra tuyên bố bác bỏ lập trường của Trung Quốc trên Biển Đông.
Dù không có tranh chấp trên biển với Trung Quốc, nhiều nước đang gia tăng sức ép về yêu sách "đường 9 đoạn" trên Biển Đông bất chấp các mối quan hệ kinh tế với cường quốc này, theo Nikkei Asia.
Hồi tháng 9, cả 3 cường quốc châu Âu đã gửi công hàm chung bác bỏ cái gọi là "quyền lịch sử" của Trung Quốc trên vùng biển nằm trong "đường 9 đoạn" mà nước này tự vẽ ra cho Biển Đông. Chính phủ Anh, Pháp và Đức nhận định những tuyên bố của Trung Quốc "không phù hợp với luật pháp quốc tế và các nội dung" trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).
Công hàm nhấn mạnh "không có bất kỳ cơ sở pháp lý" nào để các nước lục địa nhìn nhận quần đảo và cấu trúc ở biển như một thực thể thống nhất mà không tôn trọng các điều khoản liên quan trong phần II của UNCLOS, hay nhìn nhận bằng cách áp dụng các điều khoản trong phần IV - vốn chỉ có thể áp dụng cho các quốc gia quần đảo.
Việt Nam trước một thế giới bất an và bất định
Nguyễn Quang Dy
Để lý giải thế giới hiện tại trong cuốn “21 bài học cho thế kỷ 21” (21 lessons for the 21st century, 2018) Yuval Noah Harari trước đó đã viết hai cuốn “Lược sử loài người” (Sapiens: A Brief History of Humankind, 2014), và “Lược sử tương lai” (Homo Deus: A Brief History of Tomorrow, 2016). Chúng ta đang sống trong một thế giới rất bất ổn, đầy bất an và bất định. Vì vậy, muốn hiểu thế giới hiện tại, phải hiểu quá khứ và tương lai.
Thế giới cũ đã qua
Trong nửa đầu của thế kỷ trước, dân tộc Việt Nam cũng như nhiều dân tộc khác, đã chịu hệ quả (trực tiếp hay gián tiếp) của hai cuộc đại chiến thế giới (WWI: 1914-1918 và WWII: 1939-1945) và một cuộc chiến tranh cục bộ tại Triều Tiên (1950-1953). Trong ba cuộc chiến tranh thông thường và tổng lực đẫm máu đó, các cường quốc đã trực tiếp tham chiến, trong khi thế giới hình thành hai phe (như phe “đồng minh” chống lại phe “trục phát xít”).
Trong nửa cuối của thế kỷ trước, Mỹ và Liên Xô đã đối đầu trong cuộc chiến tranh lạnh (dựa trên ý thức hệ). Trật tự thế giới đã hình thành theo khuôn khổ Liên Hợp Quốc (do Mỹ dẫn đầu). Các nước thuộc “thế giới thứ ba” đã tập hợp lại trong phong trào “Không Liên kết” (do Ấn Độ và Trung Quốc dẫn dắt). Trong bối cảnh đó, Việt Nam bị mắc kẹt vào một cuộc “chiến tranh ủy thác” (proxy war) mà thực chất là nội chiến (huynh đệ tương tàn).
Chiến tranh Việt Nam tuy là chiến tranh cục bộ nhưng kéo dài hơn (1965-1975) và đẫm máu hơn, với tổng số bom đạn và phương tiện chiến tranh lớn hơn so với các cuộc chiến tranh trước đó. Vết thương chiến tranh (về vật chất và tinh thần) đến nay vẫn chưa hàn gắn, vì hệ quả của nó quá lớn và tiềm ẩn. Bóng ma chiến tranh vẫn còn sống trong tâm thức nhiều người, và hận thù giữa hai cộng đồng người Việt (Bắc-Nam) vẫn chưa được hòa giải.
Trong khi đối đầu Mỹ-Xô trong chiến tranh lạnh đã kết thúc khi bức tường Berlin sụp đổ (1989), Washington vẫn tiếp tục theo đuổi chủ trương bắt tay Bắc Kinh, theo Shanghai Communique (1972) và chính sách “tham dự xây dựng” (Constructive Engagement). “Lá bài Trung Quốc” không chỉ để chống Liên Xô, mà còn vì lợi ích song trùng, giúp Trung Quốc “trỗi dậy hòa bình”, bất chấp sự kiện Thiên An Môn (6/1989). Mãi gần đây, Mỹ mới tỉnh ngộ.
Trong cuốn “Cuộc chạy đua một trăm năm” (The Hundred-year Marathon, 2015) Michael Pillsbury đã gọi đó là “thất bại lớn nhất về tình báo của Mỹ” vì đã ngộ nhận và mắc sai lầm để Trung Quốc lợi dụng, thực hiện được chiến lược âm thầm thay thế Mỹ làm siêu cường đứng đầu thế giới. Dù nhiều người Mỹ ghét Donald Trump, nhưng phải thừa nhận rằng ông ấy là Tổng thống Mỹ đầu tiên (kể từ Richard Nixon) dám chống lại Trung Quốc.
Cuộc hôn phối Mỹ-Trung (coupling) theo chủ trương “tham dự xây dựng” đã kéo dài hơn bốn thập kỷ, đủ cho Trung Quốc trỗi dậy như “con quái vật Frankenstein”, theo lời Richard Nixon nói với nhà báo William Safire (NYT, 1994). Nhưng phải sau gần năm thập kỷ, người Mỹ mới phản tỉnh và “ly hôn” với Trung Quốc (decoupling) khi đã quá muộn, vì Mỹ và thế giới lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc về cung ứng (hơn 90% nhu cầu y tế và dược).
Sự bỡn cợt của ngài Đại sứ và hành động của Chính phủ
Nguyễn Đức
Tuần trước, dư luận trong nước lần nữa “dậy sóng” trước phát ngôn của ông đại sứ Trung Quốc khi gặp Bí thư Thành ủy TP. Hà Nội.
Cụ thể, sáng 25-6, Bí thư Thành ủy Hà Nội Vương Đình Huệ có buổi tiếp đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hùng Ba. Tại buổi tiếp, 2 bên đã trao đổi về tiến độ các dự án trọng điểm tại Hà Nội, trong đó có dự án tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông.
Theo đó, đại sứ Trung Quốc khẳng định dự án Cát Linh - Hà Đông không phải là dự án thương mại bình thường mà là dự án có sử dụng vốn của Chính phủ Trung Quốc, đồng thời “tượng trưng cho tình hữu nghị giữa 2 nước, do đó việc dự án kéo dài sẽ gây ảnh hưởng bất lợi cho cả hai phía”.
Đại sứ Hùng Ba cũng khẳng định Chính phủ Trung Quốc hết sức quan tâm và theo dõi tiến triển của dự án này. Phía Trung Quốc sẽ đề nghị các doanh nghiệp, đặc biệt là Công ty hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc phải đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.
“Dự án nhất định phải phù hợp với các yêu cầu trong hợp đồng và đảm bảo an toàn chất lượng không chỉ trong quá trình bàn giao mà còn cả vận hành về sau”, đại sứ Hùng Ba nói. Đây là thiện chí hay câu nói xã giao, đãi bôi?
Nếu là biểu tượng tình hữu nghị hai nước thì tai sao tiến độ liên tục bị kéo dài? Ngốn gần 1 tỉ USD nhưng đổi lại dân Thủ đô chưa được giải quyết vấn đề cấp bách về ách tắc giao thông. Chục năm sừng sững một khối bê tông vô dụng!
Dịch Covid-19 và hai quốc gia, một chế độ
Jackhammer Nguyễn
Hai quốc gia một chế độ
Nếu Trung Hoa lục địa và Hồng Kông là “một quốc gia hai chế độ”, thì Việt Nam và Trung Quốc lại là “một chế độ hai quốc gia”. Và cả hai đang được dịch Covid-19 củng cố sức mạnh của mình.
Sau khi kiểm soát được dịch viêm phổi Vũ Hán, Bắc Kinh chuẩn bị tung ra một bộ luật an ninh áp đặt lên Hồng Kông, mà những người yêu dân chủ Hồng Kông cho rằng, bộ luật này sẽ chấm dứt sự tồn tại của đặc khu hành chính này.
Tại phía Nam, người anh em cùng ý thức hệ là Đảng Cộng sản Việt Nam, cũng nhân đại dịch, bắt các nhà hoạt động xã hội ôn hòa: Trần Đức Thạch, Phạm Thành và Nguyễn Tường Thụy.
Các nhà quan sát thời cuộc dễ nhận ra sự tương đồng trong hành động của “hai đất nước, một chế độ” này. Dịch Covid-19 đã cho họ cơ hội ngàn vàng để củng cố sức mạnh toàn trị của mình.
Việc Hà Nội và Bắc Kinh kiểm soát được dịch bệnh có nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng có một nguyên nhân mà tất cả các nhà phân tích đều đồng ý là, cả hai đều huy động được một hệ thống xã hội toàn trị vào việc chống dịch (trừ bà Phương Nga của Bộ Ngoại giao Việt Nam, trả lời BBC rằng, chế độ không phải là nguyên nhân giúp Việt Nam chống dịch thành công).
Dù nguyên nhân là thế nào đi nữa, cái kết quả mà họ đạt được đã nâng cao uy tín của đảng cầm quyền, nhất là tại Việt Nam (còn ở Trung Quốc, việc giấu diếm dịch lúc đầu vẫn để lại tì vết không phai trong dư luận trong và ngoài Hoa Lục). Kết quả này làm cho người dân đặt các mục tiêu khác như dân chủ, dân sinh, chống tham nhũng,… trong cuộc sống của mình xuống hàng thứ yếu. Cả hai Đảng Cộng sản thừa gió bẻ măng, và chắc chắn sẽ không gặp nhiều trở ngại.
Để giải quyết dứt điểm cái xương gà “một đất nước, hai chế độ”, trở thành “một đất nước, một chế độ” sớm hơn vài chục năm, Bắc Kinh bèn ra luật an ninh. Theo thỏa thuận giữa Luân Đôn và Bắc Kinh, cho đến năm 2047, Hồng Kông vẫn có những quyền tự do riêng, khác với Hoa lục.