Bauxite Việt Nam

Kim Văn Chính

1. Hồi còn bé, tôi rất thích khi được nghe và được nói lại những lời chửi rủa tục như sau:

“Trên rừng con khỉ đánh đu;

Thằng Ngô Đình Diệm mút c* cụ Hồ”.

"MẮM KHÔNG NGHE MUỐI MẮM ƯƠN".

Chu Hồng Quý

Trong hàng chục tin nhắn riêng tư cho một nhà báo mới đây và nhiều dư luận viên khác, tôi đã từng nói, những người phản biện kinh tế, xã hội cũng giống như những bác sỹ chẩn đoán bệnh để biết cách phòng tránh, chữa trị cho xã hội khi bệnh còn có khả năng chữa được. Để đến lúc vô phương cứu chữa thì chỉ còn nước bỏ đi.

Người dân tham gia phản biện chính sách với tư cách một công dân đóng thuế nuôi chính phủ và cả nuôi đảng là để đẩy lùi cái xấu, dưỡng mầm điều đẹp, để hoàn thiện luật pháp, để minh bạch chính sách, để đất nước có một môi trường kinh tế, văn hóa, xã hội lành mạnh hơn, xã hội văn minh hơn, và để chính phủ & đảng biết mà sửa sai cho đảng ngày càng vững hơn, mạnh hơn, chính phủ làm việc hiệu quả hơn, xứng đáng với cơm áo Dân nuôi.

Nguyễn Hoàng Văn

Đây không phải là thiên tài tuyên truyền mà là những “vĩ nhân” được dựng lên theo những chiến lược tuyên truyền, cái sự “vĩ đại” xây dựng trên muôn vạn thủ đoạn nhỏ nhặt và ty tiện vào bậc nhất.

Tập Cận Bình (Xi Jinping), theo… nghị quyết đảng, đã trở thành một vĩ nhân như thế. Tập nối gót Mao và Đặng nhưng xem ra còn nung nấu tham vọng cao hơn [1].

Mao từng túm cả nước vào bàn tay của mình để CHINA hiện ra như một… MA-INA với những trò mania mang tên “Đại nhảy vọt”, “Tứ hiện đại”, “Đại cách mạng văn hóa”. Nếu Đặng lôi Trung Quốc ra khỏi cơn điên loạn này thì Tập lại tiếp tục lôi đất nước vào cơn điên khác và, cơ hồ, cứ theo nhịp độ này, China sẽ là một… Xina.

Phạm Thị Hoài

Đoạn thơ về đất nước trong đề thi tốt nghiệp THPTQG môn văn năm nay tự nó không có gì đáng bàn. Thơ chính mạch vinh danh quê hương đất nước con người mọi thời đều là sản phẩm dễ tiêu hóa và tiêu thụ, không lo phản ứng phụ. Hay dở cũng không đáng bàn, tất cả đã chuẩn hóa, khen chê ngoài đáp án là trượt. Thi văn ở Việt Nam ngày nay không khác thi bằng lái, miễn sao thuộc luật, dĩ nhiên không cần phân biệt đó là một con ngựa sắt cổ lỗ cả về động cơ lẫn khí thải hay một sáng tạo hiện đại của công nghệ xe hơi. Vì thế chê bai rằng tập hợp những câu ngắn dài “cố thuộc mà khó thuộc” đó “xa lạ với thơ“ là nhầm địa chỉ. Nhân tiện, không phải để bênh vực tác giả Nguyễn Khoa Điềm, người có những dòng thơ đáng đọc hơn hẳn đoạn trích vừa nhắc, mà để hỏi nhỏ bộ lạc thơ dễ thuộc: Có thi phẩm tiếng Việt nào, kể cả Kiều, thơ hơn jờ joạcx của Trần Dần? jờ joạcx không khó thuộc, mà không thể thuộc, mỗi lần đọc lại bằng mắt là một lần phát hiện những chùm sáng khác đi qua một thấu kính khác. Hôm nọ lơ thơ bình minh tôi bóc lịc mịch ngày, thuộc đến đó thì còn khả dĩ, kể cả cụm lịc mịch, và cái lơ thơ bình minh đó có thể in đậm vào trí nhớ vì những bình minh khác đã quá nhàm. Nhưng tiếp theo thì trí nhớ từ chối. Không phải vì nó chợt khó tính hay đã quá tải. Nó từ bỏ chức năng để nhường cho ta cảm giác tinh khôi mỗi lần gặp lại: xuống hàng, 8 khoảng trống, tôi đi, xuống hàng, song song cơn mưa to juỳnh juỵch jạng đông, xuống hàng, tôi gặp, xuống hàng, 2 khoảng trống, một con nữ vận động viên, xuống hàng, ướt, xuống hàng, jượt, xuống hàng, toàn thân, xuống hàng, chạy joạch vòng mưa, xuống hàng, jòng jòng, xuống hàng, 1 - 9 - 6 - 3 min mét nữ, xuống hàng, xuống hàng, jờ jạchx nở jòn jọtx. Tôi không khuyên đưa thơ Trần Dần vào chương trình ngữ văn phổ thông, thơ ấy ngoài đáp án, thí sinh sau tay lái có thể thiệt mạng.

Đáng bàn là đề thi muốn gì với đoạn thơ ấy. Có thể lấy bất kỳ một văn bản nào: giấy triệu tập lên đồn công an, đơn xin tự thú của Trịnh Xuân Thanh, bài quảng cáo bột giặt, hướng dẫn sử dụng que thử thai, một đoạn Luật Phòng cháy Chữa cháy… làm văn mẫu và yêu cầu so sánh với một tác phẩm văn học bất kỳ thuộc chương trình. Tôi tin sẽ có những bài luận thú vị, những thí sinh đầu hàng và những phụ huynh đòi hoàn học phí. Nhưng đem một văn bản đã học chán chê, đã phân tích nát bét và ôn đi ôn lại nhừ tử ra để yêu cầu phân tích đích thị cái “tư tưởng” được nêu đích danh, tôi không rõ toàn bộ chuỗi thao tác rất đặc trưng cho thi cử kiểu Việt Nam này sẽ dẫn tất cả các bên tham gia đến bờ vực nào. Đầu vào và đầu ra giống hệt nhau, đó là sự lăng nhục cho những phần mềm học sâu, trợ lý Alexa của Google mà mỗi ngày tôi mắng mấy trận mày ngu quá, không nghĩ ra điều gì hay hơn à, cũng ngàn lần sáng tạo hơn. Song nhà trường vẫn năm này qua năm khác đào tạo thành công những cấp độ động não ở con người mà trí tuệ nhân tạo đã bỏ qua từ mấy thế hệ. 

Nhưng đáng bàn hơn cả là “tư tưởng Đất nước của Nhân dân” mà thí sinh được yêu cầu phân tích. Nhân dân vô danh, lao động cần cù, chiến đấu dũng cảm, giữ lúa, giữ lửa, giữ tiếng nói và tên đất tên làng, tác giả liệt kê những việc nhân dân thường làm và kết luận đất nước này là đất nước của nhân dân. Tốt thôi, tôi ủng hộ nhân dân, nhưng chẳng có gì ở đó để “phân tích”, chẳng lẽ có thể phân tích “tư tưởng” Sắc đẹp của Phụ nữ qua đoạn miêu tả dung mạo hấp dẫn của Thúy Vân và Thúy Kiều? Song hoàn toàn có thể và nên đặt quan niệm về vẻ đẹp của phụ nữ hay quan niệm về đất nước trong bối cảnh các thời đại và không chỉ trong sách vở. Tiếp cận theo cách đó, “đất nước của nhân dân” ngày nay nhiều phần là một cách nói sáo mòn và lừa mị.