Bauxite Việt Nam

BBC

14 tháng 10 2024

Báo cáo thường niên Chỉ số Quyền lực châu Á 2024 do Viện Lowy, viện nghiên cứu chính sách đối ngoại hàng đầu của Úc, vừa công bố vào tháng 9/2024 cho thấy Việt Nam đứng thứ 12 trong tổng số 27 quốc gia và vùng lãnh thổ được xếp hạng.

Nguồn hình ảnh: Getty Images/ BBC

Theo đó, sức mạnh tổng thể của Việt Nam đã tăng 1,2 điểm so với năm 2023, tạo ra ảnh hưởng trong khu vực nhiều hơn so với dự kiến.

Trong số 27 quốc gia và vùng lãnh thổ tại châu Á-Thái Bình Dương, bao gồm cả Mỹ, Nga, Úc, New Zealand, thì Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia hạng trung.

Thước đo chỉ số quyền lực này dựa trên tám tiêu chí: năng lực kinh tế, năng lực quân sự, khả năng phục hồi, nguồn lực tương lai, quan hệ kinh tế, mạng lưới quốc phòng, ảnh hưởng ngoại giao và ảnh hưởng văn hóa.

Sự cải thiện lớn nhất của Việt Nam vào năm 2024 là ảnh hưởng ngoại giao và ảnh hưởng văn hóa, song thước đo về mạng lưới quốc phòng sụt giảm.

So với quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam xếp dưới Singapore, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, và đứng trên Philippines, Brunei, Campuchia, Lào, Myanmar và Đông Timor.

Prof. Richard Javad Heydarian

Dancing with China: Vietnam’s Evolving ‘Bamboo Diplomacy’ in Asia, TRENDS Research & Advisory , 04 March 2024

Bauxite Việt Nam dịch

Nếu có giải thưởng “Quốc gia của năm” vào năm 2023 thì có lẽ nó phải thuộc về Việt Nam. Năm ngoái, quốc gia Đông Nam Á này đã trở thành quốc gia duy nhất trên trái đất liên tiếp tiếp đón các nhà lãnh đạo của hai quốc gia hùng mạnh nhất thế giới. 

Hùng Nguyễn

Ngày 13/7/2023, chính phủ của Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã công bố bản chiến lược toàn diện đối với Trung Quốc. Bên cạnh những chủ đề lớn giữa hai nước thì chiến lược đã nêu đậm nét quan điểm của chính phủ Đức với vấn đề Biển Đông. Trong bản chiến lược có 15 lần nhắc đến cụm từ châu Á - Thái Bình Dương và 3 lần nhắc trực tiếp đến Biển Đông với những góc độ có thể giúp Việt Nam tăng cường hợp tác quốc phòng với cường quốc quân sự này. 

Jackhammer Nguyễn

9-4-2023

Ngày 4-4-2023 lá cờ Phần Lan được kéo lên tại trụ sở Liên minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Brussels. Từ nay, bất cứ cuộc xâm lăng nào vào Phần Lan thì sẽ bị chống trả bởi 31 quốc gia có kỹ thuật và kinh tế hàng đầu thế giới.

Báo chí thế giới đưa tin này với sự nhấn mạnh đến sự thất bại chiến lược của tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ông Putin rất sợ chuyện biên giới NATO ngày càng ép sát vào nước Nga. Khi ông ta vô cớ tấn công Ukraine, ngoài tham vọng vĩ cuồng là tạo dựng lại đế quốc Nga (như thời Soviet) mênh mông, còn tiềm ẩn nỗi sợ NATO, theo như lý do ông ta nêu ra.

Thế nhưng, lợi bất cập hại là cuộc xâm lăng Ukraine lại đẩy đất nước vốn đề cao chủ trương trung lập là Phần Lan vào vòng tay NATO, giúp NATO có thêm một đội quân được đào tạo tinh nhuệ là quân đội Phần Lan, đứng ngay sát cửa nước Nga, cũng như giúp biên giới NATO – Nga kéo dài thêm 830 dặm (1.336 km). (Biên giới NATO – Nga sau khi Phần Lan gia nhập là 1.584 dặm, khoảng 2.549 km).

Tầm mức của cuộc chiến Ukraine cũng như tham vọng quá lớn, gần như phi lý của ông Putin, làm cho người ta quên đi một thay đổi vô cùng quan trọng, liên quan đến cả một khái niệm địa chính trị, đó là nước Phần Lan thoát ra khỏi một định mệnh kéo dài hàng trăm năm, mang tên Phần Lan, đó là khái niệm Phần Lan hóa (Finlandization).

Mạc Văn Trang

26-3-2023

Tôi thấy giữa Chính quyền với Dân, giữa Dân với nhau có những lầm lẫn nguy hiểm, nên xin nói rõ mấy điều.

1. VỀ CHÍNH QUYỀN

1.1. Chính quyền vẫn nói: Chưa bao giờ đất nước vững mạnh, có được vị thế như ngày nay. Nhưng cứ mở mồm ra là chống “thế lực thù địch”, nhìn đâu cũng thấy “thế lực thù địch”, “phản động”, “chống phá”; “lực lượng 10 ngàn chiến sĩ 47 vừa hồng vừa chuyên tác nghiệp trên không gian mạng 24/24 đấu tranh với các thế lực thù địch”… Dư luận viên từ cấp huyện trở lên, “đông như quân Nguyên”. Chính những người này đem cái tư duy đấu tố từ hồi Cải cách ruộng đất vào xã hội văn minh ngày nay, phá hoại tinh thần khoan dung, hoà hợp dân tộc, phá hoại tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, gây nên không khí nghi kỵ, quy kết, chia rẽ, căng thẳng, hận thù trong xã hội ta.

Nguyễn Ngọc Chu

Khi ông Nguyễn Xuân Phúc xin thôi chức Chủ tịch nước, xuất hiện những đồn đoán về người lên thay. Nay thì đã rõ. Ông Võ Văn Thưởng là Chủ tịch nước. Vậy ai sẽ đảm nhiệm chức vụ Thường trực Ban bí thư (TTBBT) thay ông Võ Văn Thưởng?

Nhưng rồi, ai có làm TTBBT hay là những thay đổi liên đới tiếp theo ở Ban tổ chức Trung ương, hay ở các vị trí khác, thì một điều xuyên suốt đã rõ là không có thay đổi nào đáng kể. Mọi việc vẫn như cũ.

Vũ Đức Khanh (từ Ottawa, Canada)

02/03/2023

… cũng cần nhắc lại rằng, ông Võ Văn Thưởng là một người trẻ, đã từng cam kết từ năm 2017 là sẽ "đối thoại" với nhân dân để đưa đất nước đi lên, phát triển kinh tế thị trường mang lại ấm no hạnh phúc cho người dân.

Hơn bao giờ hết, người dân Việt Nam cần hiểu rõ điều này và cổ võ cho một sự mở rộng về chính trị, mở rộng cho mọi khuynh hướng, quan điểm trong việc điều hành quốc gia. Nếu quyền lực tập trung vào những người ngả hẳn vào vòng tay Trung Quốc, đó là sự nguy hiểm có thể dẫn đến mất nước. Chúng ta cần hết sức tỉnh táo để phải có một cơ chế để người dân thực sự làm chủ, không để chế độ một phe phái có thể bị mua chuộc hay lũng đoạn. Vì thế, chúng tôi thiết nghĩ các đảng viên, cán bộ nhà nước nên đồng hành cùng nhân dân trên con đường tự do, dân chủ và thịnh vượng cho dân tộc bằng cách vận động bầu cử tự do để chọn nhân tài ra lãnh đạo đất nước.

Trong tình hình quốc tế hiện nay, với sự đối đầu Mỹ-Trung ngày càng gay gắt, chiến tranh Nga-Ukraine chưa có triển vọng sớm chấm dứt, công xưởng thế giới đang chuyển mình, việc chuyển trục về Á châu của quân đội Mỹ càng rõ nét, một câu hỏi nổi bật là nhà cầm quyền và người dân Việt Nam nên làm gì?

Thời gian đầu, Trung Quốc áp dụng chính sách Thao Quang Dưỡng Hối (giấu mình chờ thời) của lãnh tụ Đặng Tiểu Bình, nhưng gần đây khi có sức mạnh, họ lại muốn tìm lại hào quang quá khứ, muốn trở thành siêu cường cạnh tranh với Hoa Kỳ...

Mai An Nguyễn Anh Tuấn

Thiển nghĩ: nếu có người cầm bút nào muốn tiếp tục nguồn cảm hứng của cuốn tiểu thuyết “Mảnh đất lắm người nhiều ma” vốn nổi tiếng một dạo và đã được đưa lên phim ảnh, thì hôm nay sẽ phải viết với xúc cảm cùng chất liệu đời sống xã hội khác rất nhiều: MẢNH ĐẤT ÍT NGƯỜI NHIỀU MA…

NGƯỜI, viết hoa, theo tính chất triết học Đông - Tây, và theo cách hiểu của tâm lý đời thường nhiều biến động này là “Tử Tế”, đang ít dần đi cùng với sự teo tóp của Lương tri, sự lẩn trốn của cái Thiện, sự đánh mất Tình thương và Lòng trắc ẩn…

MA, theo nghĩa khái quát về bản chất Ma Quỷ trong con người đang trỗi dậy - không chỉ là hình tượng dọa nạt con trẻ nữa mà đang trở thành thế lực khủng khiếp có cơ thống trị toàn bộ tinh thần - đạo lý xã hội…

RFA

2022.12.30

Các xe VinFast ở cảng Hải Phòng chuẩn bị xuất sang Mỹ lần đầu tiên vào ngày 25/11/2022 (minh hoạ). Reuters

Năm 2022 là một năm có nhiều sự kiện, hiện tượng hấp dẫn trong kinh tế chính trị Việt Nam. Những gì đã trải qua năm 2022 sẽ tạo một cái đà, một quán tính dẫn hướng đi cho Việt Nam trong năm tới. RFA tổng kết những sự kiện, hiện tượng quan trọng nhất của năm 2022. Chúng tôi chọn sự kiện nào là “quan trọng” với tiêu chí là sự kiện đó phải làm bộ lộ rõ nhất những vấn đề của Việt Nam, cả tích cực và tiêu cực. Các sự kiện và hiện tượng được chọn bao gồm: Kinh tế Việt Nam tăng trưởng năm 2022, Bất động sản Việt Nam khủng hoảng, Xe hơi điện Vinfast đi Mỹ, công bố Dự thảo Luật đất đai - thắt chặt quyền sử dụng đất, Đại án test kit Việt Á, Đại án "chuyến bay giải cứu", Quan điểm của Việt Nam về cuộc xâm lược của Nga và Ukraine, Việt Nam trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp quốc, Quân đội Việt Nam nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung vũ khí, và cuối cùng là điểm lại Quan hệ Việt Trung.

Nguyễn Thọ

31-10-2022

Tuần qua Chính phủ Đức đã quyết định cho phép công ty hàng hải COSCO của nhà nước Trung Quốc được mua 24,9% cổ phần của một trong 4 bãi container (terminal) ở cảng Hamburrg, bất chấp sự phản đối của 6 Bộ trưởng trong liên minh cầm quyền, của cả phe đối lập, thậm chí của cả ba cơ quan tình báo. Thủ tướng Scholz cho rằng với mức tham gia dưới 25% (không phải 35% như dự định) Cosco không được phép đưa người vào ban lãnh đạo, không được phép phủ quyết và tham gia các quyết định. Ngược lại, sự có mặt của nó sẽ giúp cho sức cạnh tranh của Hamburg tăng lên đáng kể so với hai đối thủ Antwerpen (Bỉ) và Rotterdam (Hà-Lan), vốn đã có đầu tư của Cosco.

Nguyễn Thọ

31-10-2022

Tuần qua Chính phủ Đức đã quyết định cho phép công ty hàng hải COSCO của nhà nước Trung Quốc được mua 24,9% cổ phần của một trong 4 bãi container (terminal) ở cảng Hamburrg, bất chấp sự phản đối của 6 Bộ trưởng trong liên minh cầm quyền, của cả phe đối lập, thậm chí của cả ba cơ quan tình báo. Thủ tướng Scholz cho rằng với mức tham gia dưới 25% (không phải 35% như dự định) Cosco không được phép đưa người vào ban lãnh đạo, không được phép phủ quyết và tham gia các quyết định. Ngược lại, sự có mặt của nó sẽ giúp cho sức cạnh tranh của Hamburg tăng lên đáng kể so với hai đối thủ Antwerpen (Bỉ) và Rotterdam (Hà-Lan), vốn đã có đầu tư của Cosco.

Nguyễn Văn Tuấn

Tính năng động còn thấy ở giới trẻ ngày nay: họ sáng sủa hơn thế hệ tôi, họ có nhiều thông tin hơn, họ nhanh nhẹn hơn, và họ tự tin hơn. Nếu có cái gì họ thiếu thì có lẽ là đạo đức xã hội và kiến văn. Họ lao vào kiếm tiền bằng mọi phương tiện và cơ hội, có khi làm tiền bất kể hậu quả ra sao. Họ có vẻ đọc nhiều nhưng hiểu không sâu. Một ‘bộ phận’ trong giới trẻ (kể cả bọn có học và cả sư sãi trong chùa) bị nhồi sọ quá nặng nề, không còn phân biệt được chánh tà trong lịch sử nữa. Những người này hay đổ thừa chiến tranh, Mĩ, Tàu, v.v. về sự yếu kém của mình, mà họ không nhìn lại cái thực tế là mình... dở.

Nhiều bạn hỏi tôi Việt Nam có gì mới, và câu trả lời là Việt Nam lúc nào mà chẳng mới, nhưng ngạc nhiên mới là điều đáng nói.

Cái mới? Nhiều lắm và phải là như thế. Làng quê ngày nay có nhiều nhà mới, được xây dựng khang trang hơn xưa, và đó là tín hiệu cho thấy người dân làm ăn khấm khá hơn hay ít ra là điều kiện kinh tế khá hơn xưa. Hồi xưa, trong làng tôi, hễ nhà nào mới xây thì xác suất cao là có ‘yếu tố nước ngoài’ (tức tài trợ của Việt kiều). Ngày nay thì nhà mới xây có yếu tố nội địa, chủ yếu là tài trợ từ các công nhân ở Bình Dương và các khu công nghiệp. Có thể nói rằng sự đổi mới ở miệt quê miền Tây có sự đóng góp rất lớn của các ‘kiều dân’ ở Bình Dương.

Trần Văn Thọ & Nguyễn Xuân Xanh

Đây là Chương dẫn nhập của cuốn sách "Việt Nam hôm nay và Ngày mai", do Trần Văn Thọ và Nguyễn Xuân Xanh chủ biên, Ban Tu thư Đại học Hoa Sen và Nhà xuất bản Đà Nẵng phát hành tháng 4 năm 2021. Đây là một công trình tập thể của 22 nhà nghiên cứu Việt Nam trong và ngoài nước, bàn về các mặt lịch sử, văn hóa, tư tưởng, giáo dục, y tế, kinh tế Việt Nam. Cuốn sách thực hiện còn để tặng Giáo sư Cao Huy Thuần.

Trần Hữu Dũng

Dẫn nhập

   Nước Việt Nam thân yêu của chúng ta đang ở trên đường phát triển nhưng còn đối diện nhiều vấn đề mà trí thức cần đóng góp trí tuệ để góp phần làm cho tương lai đất nước tốt đẹp hơn. Nhìn từ góc độ nào, từ văn hóa, giáo dục, y tế đến kinh tế, xã hội, nghiên cứu khoa học, ta đều thấy có nhiều vấn đề cần cải cách, cải thiện, trong đó không ít vấn đề làm mình bức xúc. Dân số nước ta sắp đạt 100 triệu. Hiếm có nước nào đông dân như thế mà có sự thống nhất cao về văn hóa, ngôn ngữ, và hầu như không có mâu thuẫn về sắc tộc, tôn giáo. Một nước có các tính chất đó rất dễ phát triển thành một nước tiên tiến. Tiềm năng để Việt Nam trở thành một nước giàu mạnh là rất lớn. Nhưng những vấn đề, những bức xúc về nhiều mặt hiện nay phải được giải quyết thì tiềm năng mới được khơi dậy. Năm nay (2020) ngẫu nhiên có nhiều sự kiện mở đầu một giai đoạn mới của Việt Nam: Hậu đại dịch Covid-19, kỷ niệm 75 năm Quốc khánh, 45 năm từ ngày có hòa bình và thống nhất đất nước, đón một thập niên mới đánh dấu bằng Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, v.v.. Nhân cơ hội nầy, trước những vấn đề cần giải quyết, chúng ta có thể phát đi một thông điệp, đưa ra các ý tưởng để góp phần thúc đẩy đất nước phát triển không?

         Đó là suy nghĩ chung của chúng tôi, những người tham gia thực hiện cuốn sách nầy. Nhưng còn một lý do nữa để viết cuốn sách nầy. Chúng tôi muốn làm một món quà văn hóa để tăng người bạn thân thiết và khả kính, Giáo sư Cao Huy Thuần, Giáo sư Danh dự Đại Học Picardie (Pháp). Vừa bước qua tuổi bát tuần, anh Thuần tuy làm việc và sinh sống tại Pháp, chủ yếu giảng dạy và nghiên cứu về chính trị, luật học, văn hóa, tôn giáo, nhưng luôn hướng về tổ quốc, mong muốn đất nước phát triển. Tặng anh Cao Huy Thuần chúng tôi không làm theo cách thường thấy, nghĩa là không viết về anh Thuần (dù chúng ta có rất nhiều kỷ niệm đối với anh), không đánh giá, bình luận về hoạt động khoa học và giáo dục của anh (dù việc nầy rất đáng làm), mà viết một cuốn sách về các vấn đề hiện nay của Việt Nam, những vấn đề mà chính anh Thuần cũng từng trăn trở.

I

Giáo sư Cao Huy Thuần sinh năm 1937 tại Bình Sơn, Quảng Ngãi. Sau 1945 về Huế, chánh quán của gia đình, học trung học tại trường Khải Định (Quốc Học) rồi vào Saigon học Đại Học Luật và từ năm 1962 dạy Luật tại Đại Học Huế. Cuối năm 1964 anh nhận học bổng của chính phủ Pháp và sang Paris du học. Sau khi bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Paris đầu năm 1969, anh được bổ nhiệm giảng dạy tại Đại học Paris, sau đó chuyển sang Đại học Lille rồi Đại học Picardie (tại đây anh kiêm nhiệm Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Cộng đồng châu Âu). Anh về hưu với chức danh Giáo sư Danh dự Đại học Picardie. Anh là tác giả hoặc đồng tác giả của hàng chục bài nghiên cứu và hơn chục tác phẩm bằng tiếng Pháp.

Tomaya Onishi

Bản dịch bài  Vietnam's Communists brace for next 5 years after big 2020, Nikkei Asia Review, December 22, 2020

Bản PDF tiếng Anh http://www.viet-studies.net/kinhte/VN5yearsAfter2020_Nikkei.pdf

Archivu dịch

Giới lãnh đạo Việt Nam là một trong số ít những người có thể gọi năm 2020 là một năm thành công.

Giờ là lúc họ đặt mục tiêu thúc đẩy đất nước bước vào năm 2021, đại hội Đảng quan trọng nhất lần thứ 13 sắp tới sẽ đặt ra lộ trình cho 5 năm tiếp theo - và có khả năng củng cố hơn nữa sự thành công của họ đối với một quốc gia trẻ, đang phát triển và nền kinh tế sôi động với gần 100 triệu dân.

Năm nay Việt Nam có rất nhiều điều để ăn mừng. Ứng phó với đại dịch COVID-19 hiệu quả đã hạn chế tổng số ca nhiễm được ghi nhận xuống còn khoảng 1.400 ca, khiến cả thế giới phải ghen tị. Việt Nam giữ chức chủ tịch Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á lần đầu tiên sau một thập kỷ, đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh trực tuyến 10 nước trong khối ASEAN vào tháng 11. Và ngay sau đó, khối này đã tổ chức lễ ký kết trực tuyến lịch sử cho Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, RCEP - hiệp định thương mại lớn nhất thế giới.

Nhưng sự phấn khích tạo ra bởi những sự kiện đình đám trên đã qua đi, và ĐCSVN tập trung vào chính trị trong nước - và ai là người có thể chèo lái con thuyền - khi Đại hội Đảng lần thứ 13 sắp diễn ra, có thể vào tháng Giêng.

Đại hội là sự kiện quan trọng nhất của đất nước, được tổ chức 5 năm một lần để chọn ra ban lãnh đạo mới và đặt ra các mục tiêu kinh tế.

"Năm nay đã đóng một vai trò quan trọng trong việc đạt được tiến độ của các mục tiêu 5 năm đặt ra tại Đại hội 12", ông Nguyễn Phú Trọng, nhà lãnh đạo thực sự của đất nước, nói trong một hội nghị toàn quân vào ngày 7 tháng 12 tại Hà Nội, đề cập tới cuộc họp cuối cùng vào tháng 1 năm 2016.

"Trong khi nền kinh tế Việt Nam về cơ bản ổn định, Đảng đã được người dân tin tưởng hơn nhờ những kết quả tích cực từ chiến dịch chống tham nhũng và cải tổ Đảng", ông Trọng, 76 tuổi, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước và cũng là bí thư quân ủy trung ương nói.

Tại đại hội năm 2016, ông Trọng đã “thăng chức” phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi đó lên làm thủ tướng, buộc thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phải nghỉ hưu. Ông Dũng, người đã làm thủ tướng 10 năm, được coi là một trong những nhà lãnh đạo quan trọng nhất sau Lê Duẩn, người kế tục trực tiếp của Hồ Chí Minh, người sáng lập Đảng năm 1930 và vẫn được tôn kính là "Bác Hồ".

Sau khi chủ tịch nước Trần Đại Quang qua đời vào năm 2018, ông Trọng đảm nhận thêm chức chủ tịch nước và cùng ông Phúc điều hành chính trị, kinh tế và ngoại giao.

Đỗ Cao Cường

Một số người cho rằng chỉ cần thay đổi luật đấu thầu thì sẽ hạn chế được sự bành trướng của các nhà thầu Trung Quốc.

Nhưng bản chất câu chuyện không nằm ở nhà thầu, mà là sự chọn lựa mô hình quản lý nhà nước, sự phụ thuộc quá lớn vào cả thể chế chính trị lẫn nền kinh tế, những món nợ khổng lồ cùng các điều khoản bắt buộc đi kèm sẽ đưa Việt Nam đến bến bờ tuyệt vọng.

Năm 2015, nhiều tờ báo trong nước đưa tin từ năm 1993 đến 2014, Việt Nam tiếp nhận 80 tỷ USD nguồn vốn ODA (Official Development Assistance), đến năm 2018 báo chí tái khẳng định nguồn vốn ODA mà Việt Nam nhận được trong giai đoạn 1993 – 2018 vẫn là con số 80 tỷ USD, vậy là nguồn ODA viện trợ không hoàn lại vào Việt Nam trong 4 năm 2014 -2018 gần như bằng 0.

Từ năm 1993 đến nay, cả nước có gần 3000 chương trình, dự án vay vốn ODA, vay vốn ưu đãi, tập trung hết vào các dự án đầu tư công, không có một quy trình đánh giá, kiểm soát nguồn vốn, giám sát độc lập, tham nhũng hoành hành nên nhiều dự án lớn bị thua lỗ nặng nề… khiến cho nhiều nước phát triển như Pháp, Đan Mạch, Canada... ngừng viện trợ ODA cho Việt Nam.

Thời gian dùng “tiền chùa” hết, áp lực trả nợ cao (chỉ tính riêng năm 2015, tỷ lệ trả nợ trực tiếp chiếm khoảng 16,1% so với tổng thu ngân sách, đây mới chỉ là con số không đầy đủ do Bộ Tài chính đưa ra), thời gian được miễn trả gốc, lãi (ân hạn) của nhiều dự án ODA đã hết, hình thức vay tín dụng thương mại với lãi suất cao thay thế, thời gian ân hạn ít hơn nhiều. Trong khi tỷ giá Việt Nam so với ngoại tệ ngày càng chênh lệch, bộ máy công chức Việt Nam cồng kềnh, vô dụng, tiêu tốn ngân sách… không kiểm soát được tham nhũng, không có năng lực trả nợ nên đứng trước nguy cơ vỡ nợ.

Trong khi nguồn thu hiện nay vẫn phụ thuộc nhiều vào việc đào bới tài nguyên thiên nhiên có sẵn như dầu thô, bất động sản, rồi dầu thô sẽ hết, bất động sản sớm đóng băng.

Điều nghịch lý còn nằm ở chỗ Việt Nam bán dầu thô cho Trung Quốc rẻ hơn các nước khác, vì bị Trung Quốc điều khiển, trả tiền mặt nhanh gọn, mua chuộc được quan chức Việt Nam, Trung Quốc còn viện trợ thêm kỹ thuật, hạ tầng kém chất lượng, âm mưu cuối cùng vẫn là chiến lược một vành đai, một con đường.

Và mặc dù chỉ khai thác tài nguyên có sẵn đem đi bán nhưng vẫn lỗ, bội chi ngân sách, bằng chứng là việc thu ngân sách năm 2018 vượt dự toán, chủ yếu do tăng thu từ nhà, đất và dầu thô, nhưng vẫn thâm hụt gần 9 tỷ USD.

Nợ công tăng cao, với áp lực mỗi năm Việt Nam phải trả nợ vay ODA hơn 1 tỷ USD, chưa nói tới các khoản vay khác với lãi suất cao hơn, Việt Nam tìm mọi cách vay các khoản mới để trả nợ cũ (đảo nợ). Tuy nhiên, giữa năm 2017 Ngân hàng Thế giới (World Bank) đã ra tuyên bố chấm dứt ODA ưu đãi với Việt Nam, chuyển sang điều khoản trả nợ nhanh gấp đôi hoặc tăng lãi suất lên từ 2% - 3,5%, các đối tác khác cũng chuyển từ hình thức cho vay ODA sang cách tính lãi suất thị trường.

Nayan Chanda

Jenny Ly lược dịch 

Nhớ lại sau bốn mươi năm ngày Việt Nam lật đổ Khmer Đỏ, nhưng rất rõ ràng Trung Quốc là người chiến thắng.

Sáng ngày 7 tháng Giêng 1979, một đơn vị quân đội Việt Nam lao thẳng vào Phnom Penh mà không tốn nhiều súng đạn, để lật đổ triều đại tàn ác Khmer Đỏ. Quả thực, đây là một cú đánh trời giáng vào Trung Quốc. Việt Nam chiến thắng, nhưng, đó chỉ là một chiến thắng rất hẻo cả về nghĩa đen và nghĩa bóng.

Vài giờ trước đó, những lãnh đạo Kampuchea Dân chủ đã chuồn ra khỏi thủ đô trên những đại lộ rợp bóng dừa. Tiếng gầm rú của xe tăng, xe jeeps Việt Nam vang vọng vào những tòa nhà đã bỏ trống bốn năm nay từ khi Khmer Đỏ giành được chính quyền. Một số quan chức, lính, và gia đình của Khmer Đỏ đã kịp lên xe lửa để đào thoát về hướng Battambang. Trong chuyến xe lửa này có mang theo Ieng Sary người em rể của Pol Pot. Vài xác người đã thối rữa trên đường phố và những vựa cá đã ươn sình. Người dân chẳng còn cơ hội nào để chế biến cá đang giữa mùa đánh bắt từ Biển Hồ.

Một chiếc xe bò kéo đi qua một chiếc xe tăng Việt Nam bị phá hủy ở tỉnh Svay Rieng của Campuchia (tháng 7 năm 1979). © Nayan Chanda 2018

Hương vị của một thủ đô không bóng người mà Việt Nam tiếp quản 1979 cũng chẳng khác hơn so với Sài Gòn náo nhiệt mà những quân đoàn của Hà Nội tiến vào bốn năm về trước. Thật mỉa mai, cũng chỉ sau vài tuần Khmer Đỏ chiếm Phnom Penh.

Trưa 30 tháng Tư 1975, tôi chứng kiến cảnh xe tăng Bắc Việt húc đổ cổng Dinh Tổng thống rồi treo cờ của cộng sản. Trung tá Bùi Tín của quân đội Bắc Việt đã tiếp nhận đầu hàng của vị Tổng thống Nam Việt Nam cuối cùng. Bốn năm sau, lại Bùi Tín, nhưng lần này không có người đầu hàng để ông tiếp nhận. Nên, ông biến mất khỏi thủ đô Phnom Penh hoang tàn, trống vắng bằng trực thăng.

Việt Nam nếm mùi thất bại đầu tiên vào năm ngày trước đó.

Hiệu Minh

Tuần trước, anh Bradley O. Babson cùng chị vợ Katherine Babson, sếp World Bank đầu tiên tại Việt Nam (1994-1997), đã thăm Hà Nội. Tôi may mắn được gặp và trò chuyện, qua đó hiểu thêm thời khốn khó.

Đó là hai người bạn thân thiết mà những nhân viên WB đầu tiên tại Hà Nội vẫn gọi bằng cái tên thân thiết Brad&Kitty như “bánh mỳ và con mèo”, những người tham gia giúp Việt Nam cất cánh.

Brad & Kitty, những người bạn của Việt Nam, đặt chân tới đất nước này năm 1994 khi thu nhập bình quân đầu người khoảng 500 USD với dân số 72 triệu và hiện nay đã là 2.500 USD cho 95 triệu dân, tỷ lệ nghèo dưới 7% so với 60% những năm cuối 1980, GDP Việt Nam tăng trưởng trung bình gần 7%/năm trong 25 năm qua.

Anh chị Brad and Kitty thăm 53 Trần Phú. Ảnh: HM

Trong thành công đó có đóng góp của WB và người đặt những viên gạch đầu tiên cho thế hệ WB Việt Nam từ 3 người cho tới hiện nay hơn 100 nhân viên chính là đôi Brad & Kitty.

Gặp lại những nhân viên WB đầu tiên. Ảnh: HM

Nguyên Đình


Xin bạn đọc kiên nhẫn với lời mở đầu này, tôi kể một câu chuyện về bà ngoại tôi, một điền nông dốt “đặc cán mai” (ấy là tôi nói bà tôi dốt chữ thôi, chứ bà ngoại tôi là tấm gương sống cho lũ trẻ chúng tôi). Ngoại tôi ở quê xa, nên mỗi năm được đi thăm bà một lần. Nhà ngoại ít ruộng, nhưng có hai vũng ao chuôm. Năm đó tôi lên tám, theo bà ra thăm ruộng, nhìn thấy có cá chết nổi trên ao, nước đục, nhiều bèo và rác lá phủ. Ngoại bảo tôi chạy tìm cây sào tre. Thắc mắc trong đầu nhưng chưa hỏi, chờ xem ngoại làm gì. Đem sào lại, ngoại bảo tôi thử có khuấy được ao không? Hỏi để làm gì, ngoại chỉ cười không nói, bảo cứ làm đi rồi biết. Hai bà cháu hỳ hục khuấy đục cả ao, tôi thì bảo: “Ngoại làm vậy có khi cá còn chết nhanh, chết nhiều hơn”, ngoại cũng lại chỉ cười. Xong một ao, hỏi ngoại có làm tiếp cái bên kia không, ngoại lắc đầu, bảo để đấy. Thắc mắc và ấm ức mãi. Hai hôm sau lại đi thăm ruộng, hai bà cháu đến xem ao. Cái ao hôm nọ được khuấy đục ngầu, bây giờ trong veo, trong văn vắt, có thể nhìn thấy cá lội tung tăng, không có cá chết thêm nữa. Cái ao còn lại thì cá chết còn nhiều hơn, nổi lềnh bềnh. Bà để vậy cốt chứng minh cho việc nhờ khuấy ao mà cá mới hồi phục và sống được. Nhưng đầu óc trẻ thơ không đủ hiểu mà ngoại tôi cũng không giải thích được lý do, chỉ bảo tôi ông bà làm sao, mình làm vậy.

Việt Hà, phóng viên RFA

“Đây là một dấu hiệu của hiện tượng bảo hộ. Bảo hộ trong lĩnh vực luật pháp là một bảo hộ rất tế nhị, bởi tòa án không thể cư xử với một Luật sư nước ngoài giống như họ vẫn thường cư xử với Luật sư Việt Nam, đó là một trong những khía cạnh của hoạt động sinh hoạt tòa án, và tố tụng ở Việt Nam, cho nên phải nói rằng là những sinh hoạt tố tụng như vậy không chuyên nghiệp và khi Luật sư nước ngoài tham gia vào thì nó bộc lộ tất cả những cái không chuyên nghiệp như vậy, không chỉ khó giữa các hãng luật và Luật sư cạnh tranh với nhau mà còn khó cho cả sinh hoạt vốn dĩ rất tế nhị” – LS Nguyễn Trần Bạt.

"Sinh hoạt vốn dĩ rất tế nhị" đó là sao ta? À, hiểu rồi! Đó là cách nói tế nhị về "luật rừng" của VN!!!

Phan Hoàng

Tiến sĩ Balazs Szalontai

Viết riêng cho BBCVietnamese.com

Trong các cuốn sách nghiên cứu lịch sử, mối liên hệ Việt - Trung xấu đi sau năm 1975, thường được gán cho là hậu quả của việc Hà Nội nghiêng về phía Liên Xô.

Trong lúc các giải thích này phần nào đúng, thì các tài liệu từ văn khố Hungary đã hé lộ cho thấy nguyên nhân chính gây ra cuộc xung đột Việt - Trung là một vấn đề mà Liên bang Xô Viết chẳng có dính dáng gì tới: đó là cuộc tranh chấp về chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa.