Bauxite Việt Nam

Phân tích của Trần Đắc Thắng

Hình do Tân Hoa Xã công bố: Máy bay thuộc Chiến khu miền Nam của quân đội Trung Quốc tại một địa điểm không xác định ở Trung Quốc hôm 4/8/2022. AP

Thái - Trung tập trận không quân chung

Mới đây, sau những cuộc tập trận kéo dài trên Biển Đông và xung quanh Đài Loan, Trung Quốc lại tiếp tục mở rộng các cuộc tập trận của mình với một số nước Đông Nam Á.

Trung Quốc và Thái Lan mới có cuộc tập trận không quân chung “Chim ưng tấn công 2022” vào ngày 14/8. Đây là cuộc tập trận đầu tiên như vậy sau nhiều năm bị tạm hoãn do đại dịch COVID-19 và là cuộc tập trận thứ 5 kể từ năm 2015 (1).

Cuối tuần trước, trong một tuyên bố, Bộ Quốc phòng Trung Quốc khẳng định rằng Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đã điều máy bay chiến đấu, máy bay ném bom và máy bay cảnh báo sớm trên không (AEW) để tham gia tập trận. Tuyên bố nêu rõ: “Cuộc tập trận chung nhằm mục đích tăng cường sự tin cậy lẫn nhau và tình hữu nghị giữa lực lượng không quân hai nước, làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác thiết thực và thúc đẩy sự phát triển không ngừng của quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung Quốc-Thái Lan” (2).

Nguyễn Quang Duy

Sau cả tháng chiến đấu, đêm 6/1/1975, binh sỹ Việt Nam Cộng hòa rút khỏi Phước Long và núi Bà Đen, Tây Ninh. Vài tháng sau VNCH hoàn toàn sụp đổ.

Cuộc chiến đã chấm dứt 44 năm nhưng còn quá nhiều điều đến nay vẫn chưa hiểu được và có thể không bao giờ hiểu được.

Hồi ký của những người trong cuộc cho thấy phần nào sự đẫm máu của trận chiến này.

Người ở lại Phước Long…

Đại tá Nguyễn Thống Thành Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Bình Long là người trực tiếp chỉ huy mặt trận Phước Long.

Ông Thành từng tử thủ An Lộc, được vinh thăng Đại tá tại mặt trận, ngày 26/8/1972 được thăng chức Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Bình Long.

Năm 1974 ông được chuyển về Phước Long, giáp ranh biên giới Campuchia, bao quanh là các mật khu cộng sản.

Ông là người Bến Tre và là bạn học của Tổng biên tập báo Lao Động Tống Văn Công. Trong Hồi ký ông Công bày tỏ lòng thương tiếc người bạn như sau:

“Hơn 30 năm sau, tôi mới biết Nguyễn Thống Thành Đại tá Tỉnh trưởng Phước Long, bạn tôi, đứng bên kia chiến tuyến, là Đại tá Tỉnh trưởng đã tử thủ ở thị xã! Nhiều năm sau, trong cuộc họp cựu chiến binh, tôi được nghe một thiếu tá dự trận này kể, anh ta kêu gọi đầu hàng, nhưng Nguyễn Thống Thành đã bắn trả”.

Theo Hồi ký của Charlie Nguyễn Hoàng Oanh, sỹ quan tình báo, vào sáng ngày 5/1/1975, Đại tá Thành chạy xuống triền dốc sau tư dinh để nhảy xuống chiến hào thì bị súng cối 57 ly bắn chết tại chỗ.

Charlie cho biết đã bảo vệ Thiếu úy Sự cận vệ của Đại tá Thành, chôn ông tại gốc cây trong dinh Tỉnh trưởng.

Trận Bà Đen, Tây Ninh

Ngày 6/12/1974, Liên đội 7 và Tiểu đoàn Trinh sát 47 CS nổ súng tấn công Căn cứ Bà Đen.

Một Đại đội địa phương VNCH sau 31 ngày tử chiến bảo vệ Căn cứ đã âm thầm rút đi trong đêm 6/1/1975.

Trận Bà Đen ít được nhắc đến, nhưng Tướng CS Trần Văn Danh người trực tiếp chỉ huy trận này cho biết tầm quan trọng như sau:

“…một trung tâm viễn thông chiến lược quốc tế, thu tin mã thám và là điểm chỉ đường cho B-52 cùng các loại máy bay hiện đại của địch oanh kích vùng giải phóng.

Đồng thời Lực lượng do tôi chỉ huy còn thu hút hỏa lực đối phương là Lữ đoàn 81 biệt kích dù, và hai phần ba phi cơ chiến đấu F5E vùng III chiến thuật, kiềm chế Sư đoàn 25 bộ binh, phối hợp cùng cánh quân của Năm Ngà đang đánh Tánh Linh, Võ Đắc với Sư đoàn 18 của địch.

Ngăn Chặn không cho các Lực lượng đối phương yểm trợ Phước Long trận địa của Quân đoàn 4 do anh Hoàng Cầm chỉ huy”.

Lực lượng VNCH

Phước Long là một tỉnh nhỏ, dân chúng đa số là đồng bào sắc tộc Stieng và Mnong.

Phước Long có 5 tiểu đoàn địa phương quân, 1 tiểu đoàn pháo binh, cảnh sát và nhân dân tự vệ, tất cả ước chừng 2.000 người và đa số là người sắc tộc.

Lực lượng tăng cường gồm 2 tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 5, ba Đại đội trinh sát, các Sư đoàn 5, 18 và 25, 2 Biệt đội biệt kích 81 dù và Đơn vị tình báo 101 thuộc Phòng 2 Bộ Tổng Tham mưu. Tổng số binh sỹ tham dự trận đánh chưa tới 4.000 người.

Không lực yểm trợ bị giới hạn vì cùng lúc phải bảo vệ 2 tỉnh Tây Ninh và Phước Long. Còn vũ khí đạn dược phụ thuộc vào không vận và chỉ đủ chiến đấu 1 tuần.

Lực lượng CS

Theo Lịch sử Quân đoàn 4 có 14.500 bộ đội tham dự trận đánh, gồm 2 trung đoàn thuộc Sư đoàn 302, 3 trung đoàn thuộc Sư đoàn 7, 3 trung đoàn thuộc Sư đoàn 9, 2 trung đoàn pháo binh và phòng không, 1 trung đoàn đặc công, 1 trung đoàn công binh, 1 trung đoàn hậu cần, 2 tiểu đoàn xe tăng, chưa kể đến số du kích trong tỉnh.

Cứ 1 tiểu đoàn VNCH đóng trong các Căn cứ phải chịu hỏa lực của ít nhất 1 trung đoàn CS.

Bắt đầu…

Cuối tháng 10/1974, VNCH được tin mật báo CS sẽ mở các trận đánh vào hai tỉnh Tây Ninh và Phước Long.

Ngày 6/12/1974, CS mở một số trận đánh trong tỉnh Tây Ninh.

Ngày 12/12, một đồn lính Chi khu Phước Bình (Bù Đốp) bị 1 tiểu đoàn CS tấn công và bị chiếm.

Ngày 13/12, CS tấn công Chi khu Đôn Luân (Đồng Xoài) nhưng bị tiểu đoàn địa phương quân đánh trả phải rút lui.

Ngày 13/12, Đại tá Nguyễn Thống Thành xuống Chi khu Đức Phong (Bù Đăng) kiểm tra hệ thống phòng thủ.

Ngày 14/12, Chi khu Đức Phong bị 1 trung đoàn tấn công, quân VNCH chống trả ác liệt nhưng yếu thế nên phải rút quân. Phía CS thiệt hại nặng, Đại đội 12 chỉ còn 11 người sau trận đánh.

Ngày 15/12, hai tiểu đoàn đặc công tấn công Chi khu Bố Đức (Bù Na) do một Đại đội địa phương quân và một trung đội pháo binh đóng.

Theo Charlie, pháo binh sử dụng 2 đại bác bắn trực xạ vào bộ đội CS nên trận đánh phơi đầy xác người. 2 đại bác bị tịch thu. Trung úy Thoại bị bắt và bị chặt đầu.

Chi khu Bố Đức được 1 tiểu đoàn Sư đoàn 5 tăng cường và máy bay ném hàng ngàn bom xăng, CS thiệt hại nặng phải rút quân.

Ngày 17/12, không vận chở tiếp liệu đổ xuống Phước Long và di tản dân chúng ra khỏi vùng giao tranh.

Ngày 22/12, 1 trung đoàn CS lại mở cuộc tấn công vào Chi khu Bố Đức (Bù Na) hôm sau 23/12 thì chiếm đựơc.

Ngày 26/12, 1 trung đoàn với pháo binh và phòng không tấn công Chi khu Đôn Luân (Đồng Xoài). Trước hỏa lực quá mạnh Sư đoàn 5 không thể đổ quân tiếp viện, Đồng Xoài thất thủ.

Như vậy sau 2 tuần VNCH chỉ còn giữ lại núi Bà Rá, thị trấn Phước Bình và thị xã Phước Long.

Lệnh đánh Đồng Xoài

Tháng 7/1974, Quân đoàn 4 được thành lập với 3 Sư đoàn bộ binh, Sư đoàn 7 và 9 từ Bắc đưa vào do Tướng Hoàng Cầm chỉ huy, được lệnh đánh chiếm Chi khu Đôn Luân (Đồng Xoài).

Hồi ký tướng Lê Đức Anh cho biết kế hoạch ban đầu là đánh Đồng Xoài, nhưng khi đánh lại phải rút quân, vì có lệnh từ Hà Nội pháo và tăng không còn nhiều nên không được sử dụng, không được đánh Đồng Xoài.

Hồi ký Tướng Trần Văn Trà cho biết Bộ Tổng Tham mưu ở Hà Nội chỉ thị năm 1975 chưa đánh lớn:

“Năm 1975 không đánh lớn chỉ lo phá bình định ở đồng bằng Sông Cửu Long. Ở Miền Đông, chủ lực không đánh lớn. B2 định đánh Đồng Xoài, Phước Long, nhưng Bộ không đồng ý mà chỉ đánh nhỏ, giải quyết một số điểm nhỏ trên đường 14 thôi. Năm nay đánh nhỏ là để tích lũy lực lượng chờ thời cơ. Không sử dụng xe tăng, pháo lớn nếu không được Bộ Tổng Tham mưu duyệt từng trường hợp”.

Hoa Nghi

Việt Nam vẫn duy trì chính sách "ba không" về ngoại giao quốc phòng: không tham gia các liên minh quân sự, không là đồng minh quân sự của bất kỳ nước nào, không cho bất cứ nước nào đặt căn cứ quân sự ở Việt Nam và không dựa vào nước này để chống nước kia.

Ngoại giao 3 không này xác lập trên cơ sở tôn trọng chủ quyền và quyền nội bộ của các nước.

Nhưng Việt Nam còn giới hạn các yếu tố liên quan đến Trung Quốc, nhằm duy trì tình trạng “hữu hảo” với quốc gia phương Bắc này. Và trong tiến trình đó, đường lối ngoại giao được một số quan điểm gọi bằng cái tên dân dã: đu dây.

“Đu dây” sẽ tìm kiếm sự cân bằng trong quan hệ giữa các bên, trong một trạng thái các quốc gia đa cực, yếu tố này phát huy tối đa công dụng. Nhưng khi thế giới trở nên đơn cực theo tình trạng xử lý các tranh chấp giữa quốc gia này với quốc gia kia theo hệ nhóm nước thì “đu dây” có thể dẫn đến tình trạng bị đánh mất cơ hội hợp tác.

Hai tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc áp sát "thiếu an toàn" trên Biển Đông hồi tháng 9. Ảnh: Hải quân Mỹ

Mới đây, The Diplomat đăng tải nội dung bài viết của tác giả Rajeswari Pillai Rajagopalan, người bày tỏ sự lo ngại trong mối quan hệ Ấn Độ với Việt Nam. Điều mà tác giả này nhấn mạnh là, liệu Ấn Độ có đang mong đợi quá nhiều từ quan hệ đối tác chiến lược với Việt Nam?

Việt Nam, một trong những đối tác quốc tế gần gũi với Ấn Độ, thành phần nằm trong Chính sách Hành động Hướng đông của Ấn Độ. Tất nhiên, nhằm kiềm chế lại sự trỗi dậy đầy hung hăng của Trung Quốc. Thế nhưng, dù sự hội tụ chiến lược ngày càng tăng, nhưng mối quan hệ Việt - Ấn vẫn chứa đựng nhiều sự bất ổn. Nói một cách khác, tác giả lưu ý Ấn Độ cần xem xét những hạn chế mà Việt Nam phải đối mặt và giảm bớt những kỳ vọng từ Hà Nội.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc.

BrahMos là hệ thống tên lửa hành trình siêu thanh ứng dụng công nghệ tàng hình để chống hạm có tầm hoạt động 290 cây số, có thể phóng đi từ đất liền, từ máy bay, từ tàu chiến hoặc tàu ngầm.

Phạm Chí Dũng

BVN trân trọng đăng bài này gần như để nối lại những điều đã từng tâm tình, trao đổi cùng nhà báo Phạm Chí Dũng trong dịp ngay sau khi Tổng thống Obama vừa sang thăm Việt Nam. Nhưng giờ đây, cân nhắc mọi lẽ, có vẻ như những gợi ý của tác giả vẫn còn rất hấp dẫn, tuy vậy nghiệm số thì chưa biết thế nào. Bởi hiện tượng tàu chiến cường quốc vào Cam Ranh không phải có một mình tàu Mỹ. Ngay khi tàu Mỹ chưa kịp ra khỏi vịnh đã lù lù hai con tàu khác của họ Tập sốt ruột chờ ở phía biển xanh bên ngoài (xin xem bài ở dưới). Vậy thì, phải chăng quang cảnh nhộn nhịp diễn ra ở Cam Ranh vào quý 4 năm nay và từ nay về sau biết đâu lại chính là bức tranh “đu dây” của cụ Tổng. Ngón ấy thì cụ sở trường lắm. Hay là còn vui hơn thế nữa kia: sau khi cụ đã để cho tàu Mỹ tàu Tàu tàu Nga lượn ra lượn vào cho dân chúng nước Nam quen mắt, thì cuối cùng họ Tập sẽ sang thăm Hà Nội theo lời mời của cụ và tuyên bố trước Hội trường Diên Hồng của ngôi nhà Quốc hội (như hồi năm ngoài y chưa dám tuyên bố ở hội trường ấy nhưng sang đến Singapore y cũng đã kịp nhắn lại cho cụ Tổng và QH VN biết rõ), rằng tàu của Đảng CS Trung Quốc từ nay đã tìm được đúng bến đỗ tuyệt hảo, là bến đỗ ngàn xưa của nó. Và cụ Tổng sẽ giơ hai bàn tay vàng của cụ lên vỗ vài cái đôm đốp trước một QH ngơ ngác nhìn rồi cũng lẹt đẹt vỗ theo. Thế là xong. Mặc cho dân tình sôi sục. Chúng tôi phân vân lắm anh Dũng ạ. Bauxite Việt Nam

Nguyễn Tường Tâm

Phát hiện vật nghi là áo phao của phi công Su-30MK2 bị mất tích (Ảnh: Báo Giao thông)

Thuần Ngô

Vĩnh biệt Anh, vị cơ trưởng với hơn 3000 giờ bay đủ chủng loại và con Casa này cũng là chốn đưa Anh về thế giới bên kia. Lữ đoàn 918 mất đi vị lãnh đạo khó ai thay thế được.

Đọng lại bi kịch này bao câu hỏi, với kinh nghiệm như anh, với số lượng giờ bay như thế, điều khiển con tuần thám có khả năng bay trong mọi loại thời tiết, có những camera tối tân chống được điểm mù ở bụng, mà lại được giải thích "do gió cuốn cục bộ gây tai nạn!" Tai nạn gì mà con Casa hiện đại thế, giờ chỉ còn rời rạc từng mảnh dúm dó?. Nhân dân cần một sự minh bạch và rõ ràng, bởi sự khốn nạn bạc nhược trong nhận định cả là một tội ác.

Xin được bắt tay Anh lần cuối cùng như em đã từng được vinh dự như vậy.

Xin được thắp nén nhang tưởng niệm 10 quân nhân đã hy sinh vì nhiệm vụ. Đừng để cái chết của các Anh trở nên vô nghĩa.

Phạm Chí Dũng

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama (trái) tham gia một buổi họp báo cùng Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang (phải) hôm 23 tháng 5 năm 2016.

Phạm Chí Dũng

Tổng thống Obama trong cuộc họp báo chung với Chủ tịch Trần Đại Quang tại Hà Nội, ngày 23/5/2016.

Trọng Nghĩa

Vì thiếu vắng phân tích [nên] một số câu hỏi vẫn chưa có lời đáp, cụ thể là liệu Việt Nam, Malaysia và Philippines có thể thách thức sự xâm lấn của Trung Quốc trên không hay không?

Một kiểu máy bay tiêm kích Sukhoi của Nga. Việt Nam đã đặt mua 12 chiếc Su-30 MK2. Ảnh: Reuters

VOA Tiếng Việt

Hệ thống tên lửa phòng không Pechora.

Nguyễn Thế Phương

Maginot là một phòng tuyến kiên cố của người Pháp được xây dựng trong những năm 1930 nhằm chống lại nguy cơ tấn công từ phát xít Đức trong Thế chiến thứ hai. Công trình được mệnh danh là đỉnh cao của nghệ thuật phòng thủ thế giới thời bấy giờ. Thế nhưng Maginot đã nhanh chóng trở nên “vô dụng” khi quân Đức đi vòng qua nước Bỉ trung lập để tránh phòng tuyến của người Pháp. Kết quả là nước Pháp bị bất ngờ và thủ đô Paris bị phát xít Đức chiếm ngay sau đó. Thất bại đó, một phần xuất phát từ chính sự tự tin của người Pháp vào sức mạnh phòng thủ không gì phá nổi của Maginot.

Tỷ phú đầu tư George Soros nói, tình trạng kinh tế Trung Quốc khiến ông nghĩ tới khả năng thế chiến mới có thể bùng phát.

Chi tiêu quân sự ở Trung Quốc tăng vọt khi nước này cố gắng chuyển từ kinh tế xuất khẩu sang nền kinh tế theo hướng phục vụ nhu cầu trong nước, ông Soros phát biểu tại hội nghị của Ngân hàng Thế giới.

Đoàn Hưng Quốc

Việt Nam hiện mua nhiều vũ khí tối tân của Nga để tân trang quân đội, nhưng thắc mắc cần nêu lên là liệu các vũ khí này thật sự có tác dụng răn đe để bảo vệ lãnh hải hay chỉ là những món đồ chơi chưng diện đắt tiền? Vấn đề phải đặt ra vì nếu Bắc Kinh nhận thấy mục tiêu chiến lược của họ bị cản trở chắc chắn sẽ phản đối với Nga, và trong hoàn cảnh hiện thời Putin bắt buộc phải đặt quan hệ Nga-Trung quan trọng hơn rất nhiều so với Nga-Việt.

Nga đang tựa vào Trung Quốc để tồn tại trong tình hình tranh chấp với Tây Phương. Mất đi thế đứng này cho dù chế độ Putin không nguy khốn thì Nga cũng rơi vào tình trạng cô lập không khác gì Bắc Hàn. Bài học lớn mà Putin rút ra từ Chiến Tranh Lạnh là Liên Xô đã sụp đổ vì Mỹ-Trung liên kết nên chắc chắn Putin sẽ không làm điều gì thiệt hại đến mối quan hệ tốt đẹp hiện thời giữa Nga-Hoa.

Đoàn Hưng Quốc

Hoa Kỳ ngày thêm quan ngại về tốc độ phát triển nhanh chóng của không hải lực của Trung Quốc nhằm đẩy lùi ảnh hưởng của Mỹ ra khỏi vùng châu Á - Thái Bình Dương (Asia Pacific). Các tranh luận trong giới quân sự Hoa Kỳ trở nên sôi nổi về những biện pháp đối phó, và hiện có ba kế hoạch được đưa ra bàn thảo gồm (a) Air-Sea Battle tức Phối Hợp Không Hải Lực; (b) Offshore Control hoặc Phong Tỏa Đường Biển; (c) Archipelagic Defense hay Phòng Thủ Chuỗi Đảo. Nhưng trước khi đề cập sơ lược mỗi đối sách, tưởng cũng nên nhắc đến haì chiến lược đường biển của Trung Quốc là (1) Anti Access/Area Denial A2AD hay Chống Tiếp Cận / Chống Tiến Gần nhằm phòng thủ bờ biển phía Đông và (2) String of Pearl tức Chuỗi Ngọc Trai để bảo vệ con đường hàng hải phía Nam.

Năm 1996 khi Trung Quốc bắn tên lửa đe dọa Đài Loan thì Hoa Kỳ đã cho hai đội tàu sân bay vào eo biển Đài Loan thị uy. Bắc Kinh yếu thế nên từ đó quyết tâm tái trang bị quân đội để ngăn cản không cho hải quân Mỹ tiến sát vào bờ biển phía Đông nếu có tranh chấp trong tương lai; gọi là Anti-Access Chống Tiếp Cận vì Trung Quốc sẽ đủ sức đánh đắm hạm đội đối phương trong khu vực biển nằm bên trong Chuỗi Đảo Thứ Nhất chạy dài từ phía Nam Nhật Bản, qua Đài Loan rồi nối liền với đường chín đoạn [Hình a]. Hiện nay, hoặc trễ nhất là vào năm 2020, thì Trung Quốc với các dàn tên lửa và không hải lực tối tân sẽ đủ khả năng để thực hiện mục tiêu này.

Hình [a] Vòng đai phòng thủ biển của Trung Quốc

BBC

Hình minh họa máy bay Su-22

Các vụ rơi máy bay quân sự bộc lộ điểm yếu của Việt Nam và sẽ được những quốc gia như Trung Quốc, vốn có tranh chấp trên biển với nước này, theo dõi chặt chẽ, theo ý kiến chuyên gia.

BBC

Có tin nói Hoa Kỳ yêu cầu Việt Nam ngưng cho Nga sử dụng cảng Cam Ranh để tiếp nhiên liệu cho chiến đấu cơ của Nga.

Đề nghị của Mỹ được một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ tiết lộ trong bài đặc biệt của Reuters.

Phía Mỹ nói máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Nga đã có các chuyến bay nhằm biểu thị sức mạnh trước Mỹ ở châu Á- Thái Bình Dương.

BBC

Việt Nam đang nghiên cứu việc kéo dài độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự từ 25 tới 27 tuổi để đảm bảo những người có trình độ đại học vẫn có thể tham gia quân đội.

Điều này còn nhằm tăng chất lượng binh lính của Quân đội Nhân dân trong bối cảnh căng thẳng trên Biển Đông tăng cao trong thời gian gần đây.

Việt Nam cũng bỏ ra nhiều tỷ đô la đầu tư vào mua sắm tàu ngầm cùng các dịch vụ phụ trợ từ Nga và người ta có thể thấy bóng dáng các tàu này trong video giới thiệu về quân đội Việt Nam nhân 70 năm thành lập hồi tháng 12 năm 2014.

Câu hỏi đặt ra là quân đội Việt Nam được quốc tế đánh giá thế nào?