Bauxite Việt Nam

Nguyễn Quang Dy

“Chúng ta không thể giải quyết vấn đề bằng cách dùng chính kiểu tư duy mà chúng ta đã sử dụng khi tạo ra nó” (We can’t solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them) – Albert Einstein

Việt Nam đã quyết định đổi mới (renovation) tại Đại hội Đảng VI (1986). Đổi mới lần một (Renovation 1.0), đến nay đã 40 năm. Đến lúc phải đổi mới lần hai (renovation 2.0), tập trung tháo gỡ về thể chế, như “Báo cáo Việt Nam 2035” (MPI & World Bank, 2016) đã đề xuất. Bộ máy quan liêu cồng kềnh, chồng chéo, tốn kém (chiếm tới 70% ngân sách), với nhiều thủ tục hành chính rắc rối, là nguyên nhân chính dẫn đến tham nhũng và lãng phí. Các nhóm lợi ích đã thao túng thể chế để trục lợi, trói tay doanh nghiệp và làm khổ người dân, cản trở đổi mới và phát triển, làm kinh tế tụt hậu, sa vào “bẫy thu nhập trung bình”.

James Palmer, “As Trump Abandons Allies, How Will China Respond”, Foreign Policy, 25/02/2025

Biên dịch: Tạ Kiều Trang

Cách tiếp cận gây sốc của Mỹ khiến Bắc Kinh vừa thấy hài lòng vừa lo ngại.

Tiêu điểm tuần này: Tổng thống Mỹ Donald Trump đổi cách tiếp cận với đồng minh khiến Bắc Kinh vừa thấy hài lòng vừa thấy bất an; Trung Quốc thể hiện vị thế của mình thông qua các biện pháp kiểm soát hoạt động khai thác và chế biến tài nguyên đất hiếm; Hoãn tuyên án tội danh lừa đảo đối với tỉ phú Trung Quốc Quách Văn Quý.

Nguyễn quang Dy

Sau một thời gian dài quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng do các sự cố khó lường, đến lúc Tập Cận Bình và Joe Biden phải gặp mặt để làm giảm căng thẳng. Do đó, bản thân cuộc gặp quan trọng hơn các thỏa thuận cụ thể. Tuy gặp mặt cấp cao là do nhu cầu của cả hai bên, nhưng đối với “Hoàng đế Trung Hoa” thì việc giữ thể diện là mục tiêu quan trọng hơn. Vì vậy, cuộc gặp cấp cao này được dư luận chú ý vì kịch tính hơn là thực chất.

Duan Dang

OCT 27, 2023

Ngày 26.10 chứng kiến nhiều chuyển động quân sự ở khu vực Biển Đông, với việc hai nhóm tàu sân bay của Mỹ và Trung Quốc cùng xuất hiện ở phía tây eo biển Luzon cũng như phi vụ ở Biển Đông của oanh tạc cơ B-52 Mỹ.

Theo Foxnews, AP và military

Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình . (AP/Getty Images)

Theo chương trình, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden ​​sẽ có cuộc điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày thứ Năm, và báo chí dự đoán xem họ sẽ bàn những gì.

John Kirby, đại diện của Tòa Bạch Ốc và Hội đồng An ninh Quốc gia cho biết Biden và Tập sẽ thảo luận về “mọi thứ, từ căng thẳng về Đài Loan đến cuộc chiến ở Ukraine, cũng như cách hai bên quản lý tốt hơn sự cạnh tranh giữa hai quốc gia, nhất là về kinh tế.”

Kirby gọi quan hệ của Hoa Kỳ với Trung Quốc là “một trong những mối quan hệ song phương tạo ra hậu quả nhất trên thế giới.”

Trong “Hướng dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia Tạm thời” ngày 3/3, Mỹ nêu rõ Trung Quốc là “đối thủ duy nhất có khả năng đe dọa hệ thống quốc tế ổn định và cởi mở”. Trong 5 tháng qua, chính quyền Biden đã tiếp nối “Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” (IPS) của người tiền nhiệm, triển khai trên 3 trụ cột:

(i) Về an ninh, Mỹ duy trì 3 hoạt động FONOP trong 6 tháng đầu năm, triển khai tàu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt, tàu sân bay Nimitz diễn tập chung ở Biển Đông. Ngày 28/5, chính quyền Biden đệ trình ngân sách quốc phòng 715 tỷ USD cho năm tài khoá 2022, trong đó dành 5,1 tỷ USD cho “Sáng kiến Răn đe Thái Bình Dương”. Gần đây nhất ngày 9/6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin ban hành chỉ thị nội bộ giúp củng cố quân đội, tăng cường năng lực cạnh tranh với Trung Quốc.

(ii) Về kinh tế, đáng chú ý Nhóm Điều hành “Mạng lưới điểm Xanh” nhóm họp lần đầu tiên vào ngày 7/6. Sáng kiến “Mạng lưới điểm xanh” (Blue Dot Network) được Mỹ - Nhật - Úc khởi xướng vào năm 2018 giúp đánh giá tính bền vững, minh bạch của các dự án đầu tư hạ tầng. Sáng kiến đem lại một lựa chọn cho khu vực trong bối cảnh các đầu tư của Trung Quốc thường bị cáo buộc thiếu minh bạch, bẫy nợ.

1. Trung Quốc bị phát hiện xây dựng trái phép ở Đá Subi

24/03/2021    15:01 GMT+7

Tuấn Trần

Động thái này của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh nước này đang neo đậu hơn 200 tàu tại một rạn san hô tranh chấp khác ở Biển Đông.

Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) dẫn một số bức ảnh vệ tinh được hãng công nghệ không gian Maxar của Mỹ chụp lại gần đây cho thấy, từ 20/2-18/3, Trung Quốc đã xây dựng trái phép ở Đá Subi thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Một vùng đất hình chữ nhật có diện tích 2,85 hecta đã xuất hiện ở phần rìa phía nam Đá Subi, bao quanh một đầm phá và có kênh nhỏ cho tàu thuyền ra vào.

Hình ảnh Đá Subi hôm 20/2/2021. Ảnh: Maxar

Ngoài ra, một hình tròn xuất hiện trong góc bên khu đất trên có thể là phần móng một tòa tháp hoặc một mái che radome được dùng để bảo vệ ăng-ten radar.

“Điều đáng chú ý là khu đất trên nằm dọc bờ Đá Subi. Đây là một vị trí đa chức năng. Đó có thể là các tòa nhà, trạm quan sát hoặc radar. Khu đất đó có thể cho phép thực hiện các hoạt động ở quy mô lớn, có lẽ thích hợp cho việc hạ cánh trực thăng hay thậm chí là một vị trí triển khai các hệ thống vũ khí di động hoặc các bộ cảm biến”, nhà nghiên cứu Collin Koh làm việc tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore nhận định.

Hình ảnh Đá Subi hôm 18/3/2021. Ảnh: Maxar

Động thái Trung Quốc xây dựng trái phép trên Đá Subi diễn ra trong bối cảnh 200 tàu được cho là do dân quân nước này điều khiển đã neo đậu ở một rạn san hô tranh chấp trên Biển Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Philippines, ông Delfin Lorenzana 22/3 tuyên bố rằng “sự hiện diện của đội tàu Trung Quốc trên là hành động khiêu khích quân sự hóa khu vực”.

T.T.

Nguồn: vietnamnet.vn

2. Tàu Trung Quốc ở Đá Ba Đầu là hoạt động mở đầu chiếm đóng

24/03/2021 14:35 GMT+7

Bảo Anh

TTO - Chuyên gia Philippines Antonio Carpio nói rằng vụ nhiều tàu Trung Quốc xuất hiện ở Đá Ba Đầu có thể là hành động mở đầu việc chiếm đóng. Đầu tuần này, Philippines phát hiện 183 tàu Trung Quốc vẫn có mặt ở đây.

Tàu Trung Quốc vẫn xuất hiện tại Đá Ba Đầu ngày 22-3-2021 - Ảnh: Các lực lượng vũ trang Philippines (AFP)

Sau vụ việc nhiều tàu Trung Quốc dàn đội hình tại Đá Ba Đầu, giới chuyên gia Philippines bày tỏ lo lắng về các diễn biến tiếp theo. Ngày 24-3, cựu phó chánh án Tòa án tối cao Philippines Antonio Carpio nói rằng Philippines nên "rất cảnh giác" về những gì diễn ra tại đây, theo Đài ABS-CBN News.

Chuyên gia về luật biển của Philippines nói rằng Trung Quốc không thể neo đậu các tàu dân quân biển tại Đá Ba Đầu "vì nó không nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của họ". Ông cũng nói rằng không có trận bão nào trên biển khiến các tàu này vào đây trú ẩn như phía Bắc Kinh giải thích.

Ông Antonio Carpio nói thêm đây không phải là lần đầu tiên nhiều tàu Trung Quốc xuất hiện tại Đá Ba Đầu. Cùng thời điểm này vào năm ngoái, cũng có "hàng trăm" tàu Trung Quốc có mặt tại đây.

"Theo tôi thấy, đây là một hành động mở đầu việc chiếm đóng Đá Ba Đầu, giống như những gì họ đã làm với Đá Vành Khăn năm 1995.

Nguyễn Quang Dy

Năm 2020 tuy có nhiều biến động khó lường, nhưng Việt Nam đã kiểm soát được dịch Covid-19 một cách đầy ấn tượng. Thủ tướng Việt Nam đã chủ tọa Hội nghị Cấp cao ASEAN Đặc biệt về Covid-19 họp trực tuyến (14/4). Sau hai tháng bị hoãn, Thủ tướng Việt Nam đã chủ tọa Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 họp trực tuyến (26/6). Tuyên bố cứng rắn của Chủ tịch ASEAN về tranh chấp ở Biển Đông được dư luận đánh giá cao, phản ánh đoàn kết cao hơn của ASEAN cũng như vai trò lớn hơn của Việt Nam khi làm Chủ tịch ASEAN năm 2020.

Lập trường cứng rắn hơn của ASEAN

Theo báo chí quốc tế, tuyên bố của Chủ tịch ASEAN năm 2020, “đã khẳng định nguyên tắc UNCLOS 1982 là cơ sở duy nhất để phán quyết về quyền lợi hàng hải, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích chính đáng tại các vùng biển”. (ASEAN finally pushes back on China’s sea claims, Richard Javad Heydarian, Asia Times, June 30, 2020).

Lần đầu tiên, tuyên bố của Hội nghị Cấp cao ASEAN đã làm rõ lập trường cứng rắn về tranh chấp ở Biển Đông. Với vai trò Chủ tịch ASEAN, Việt Nam cam kết đảm bảo vai trò trung tâm của ASEAN và tương quan về chiến lược. Tuyên bố cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì và thúc đẩy một môi trường thuận lợi cho đàm phán về COC, và hoan nghênh các biện pháp làm giảm căng thẳng và tránh sự cố rủi ro, hiểu lầm hay tính toán sai.

Theo Collin Koh (Rajaratnam School) “ASEAN đã đoàn kết hơn dưới sự dẫn dắt của Việt Nam” (BBC News, 10/7). Lập trường cứng rắn hơn của ASEAN về Biển Đông là do Việt Nam làm Chủ tịch đã vận động các nước đoàn kết giải quyết tranh chấp. Tuy đại dịch đã cản trở ASEAN họp cấp cao theo truyền thống để các nhà lãnh đạo làm việc trực tiếp, nhưng Tuyên bố của ASEAN vẫn là một điểm sáng của Hội nghị Cấp cao ASEAN 36.

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN, Thủ tướng Việt Nam đã gián tiếp chỉ trích Trung Quốc về “những hành động vô trách nhiệm, vi phạm luật quốc tế”. Trung Quốc và Mỹ đã tập trận quy mô lớn tại Biển Đông vào đầu tháng 7/2020. Tranh chấp khu vực tại Biển Đông đang tiến gần hơn tới xung đột giữa hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc. (US and China inch closer towards a conflict at sea, Richard Javad Heydarian, Asia Times, July 6, 2020).

Đối với các nước ASEAN đòi chủ quyền ở Biển Đông, tâm trạng đã chuyển từ bất lực và thất vọng thành kiên định chống lại hành động ngang ngược của Trung Quốc. Nói cách khác, ASEAN đã công khai bác bỏ ý đồ của Trung Quốc muốn áp đặt các nguyên tắc pháp lý khác gây tranh cãi như “quyền lịch sử” làm cơ sở đàm phán giải quyết xung đột.

Ông Phạm Quang Vinh (cựu Đại sứ Việt Nam tại Mỹ, là cố vấn cho Việt Nam làm Chủ tịch ASEAN) nhận xét: “Chúng tôi phải làm việc với mọi người… Chúng tôi phải đảm bảo các nước (Campuchia và Lào) tham gia duy trì hòa bình và ổn định. Nói chung, chúng tôi nhất trí rằng Mỹ quan trọng đối với khu vực về an ninh và thịnh vượng. Chúng tôi cần Mỹ hợp tác với các thể chế khác nhau của ASEAN vì ASEAN chỉ mạnh nếu hợp tác với các nước lớn… Chúng tôi muốn trung lập, nhưng không muốn bất kỳ ai khống chế khu vực”.