Bauxite Việt Nam

Hứa Chương Nhuận 许章润 (ĐH Thanh Hoa- Bắc Kinh. Đang thỉnh giảng ở Nhật)

Lê Thanh Dũng dịch 8-5-2019

Ảnh tác giả Hứa Chương Nhuận

Hiện nay nhân dân cả nước, kể cả các tập đoàn quan liêu, đều ngày càng lo ngại cảm thấy vô cùng hoang mang trước phương hướng phát triển của đất nước và an nguy về tính mạng của mình và người thân, dẫn đến sự hoảng loạn ở mức độ nhất định trong phạm vi toàn quốc. Nguyên nhân là gần đây, đường lối xây dựng quốc gia đã phá vỡ các nguyên tắc giới hạn cuối cùng dưới đây, đã đảo lộn những điều mà sau “cách mạng văn hoá”, đảng cầm quyền ra sức hợp pháp hoá, hơn nữa là đường lối chính trị được chứng minh là đúng đắn nhất trong ba mươi năm “cải cách và mở cửa”, cũng là nhận thức chung về chính trị xã hội ở mức độ thấp nhất của mọi công dân đang chung sống hoà bình, lẽ ra không nên dao động, tuyệt đối không được ngả nghiêng.

1. Bốn giới hạn cuối cùng

Vậy thì, bốn giới hạn cuối cùng là những gì?

THỨ NHẤT, giữ an ninh trật tự cơ bản, xác định rõ đích đi tới. Chấm dứt các “phong trào” kéo dài năm này sang năm khác, ngừng ngay các hành vi ngang ngược, chặn đứng các hành vi phi pháp, duy trì trật tự xã hội, đồng thời ra sức thực hiện hoà giải, đảm bảo điều kiện trật tự cơ bản về đời sống, làm việc và nghỉ ngơi ở mức cao cho mọi người dân. Đó là tính hợp pháp của giới hạn cuối cùng đã có trong bốn chục năm qua của chính thể này, cũng là nguyên nhân tại sao hàng tỷ người dân ủng hộ “cải cách và mở cửa” sau những hoạn nạn đã trải qua.

Tuy rằng từ an ninh trật tự đến công lý, tự chủ và nhân cách, không thể thiếu cái nào trong nội hàm của sản phẩm công, hơn nữa theo thời gian, khiếu tố sẽ ngày một nhiều hơn, nhưng trong hoàn cảnh thiếu thốn những sản phẩm cao cấp cần có một đảm bảo có giới hạn cuối cùng, dù sao đối với những người dân luôn sống trong tao loạn và khốn khó, đó cũng là điều tốt. Suy cho cùng, người dân khốn khó chỉ mong được yên ổn, có cơm ăn áo mặc, thế sự bình yên là tiền đề. Tuy rằng kiểu trật tự như thế này và sau đó là con đường phát triển “duy ổn” (ổn định trên hết) rồi sẽ nảy sinh các vấn đề mới, lúc đó sẽ hiển lộ ra tử huyệt chết người của nền thống trị bằng chính trị, đó là thiếu tính chính danh (nguyên văn: tính chính đáng). Nhưng việc nó tạo ra một sự an ninh trật tự cơ bản thì cũng đã là thành công, và hợp lòng người.

Không những thế, trong ba chục năm, nhất là sau xuân hè 1992, đảng cầm quyền lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm, với khẩu hiệu “dồn trí lực lo phát triển, dốc tâm huyết lo xây dựng”, kiên trì hai chục năm không thay đổi, quan chức và dân chúng tác động lẫn nhau, diễn ra mấy phen, nói chung nhân dân nghĩ rằng, cho dù ai lên ai xuống, người này hết vở người kia thượng đài, miễn là phát triển kinh tế, không thay đổi chính sách chuyên tâm vào xây dựng đất nước. Có một dự kiến rõ ràng như thế, người ta hầu như yên tâm, chấp nhận sự sắp xếp của chính thể, anh làm quan to cứ làm, tôi sống cuộc đời nhỏ của tôi, cùng nhau lo an ninh trật tự xã hội. Nói cách khác, chả phải ước mơ này ước mơ nọ, mà là phát triển kinh tế, chuyên tâm xây dựng đất nước, đừng có phát động phong trào này nọ, yên tâm làm ăn, từ nguyên tắc giới hạn cuối cùng này, tạo ra điểm xuất phát để dẫn tới viễn cảnh xây dựng đạo đức quốc gia, cũng là tiền đề cho việc nhân dân chấp nhận sự thống trị.

Nguyễn Quang Duy

Nếu Karl Marx còn sống không biết ông giải thích và đánh giá thế nào về nhà nước cộng sản sau 40 năm cải cách và “mở cửa”.

Vài nét chính dưới đây giúp ta hình dung được mặt thật Nhà nước Trung cộng ngày nay.

Giầu nhưng đầy rủi ro…

Tất cả con người, nguồn vốn, đất đai, tài nguyên, kỹ thuật đều thuộc về nhà nước và đều được tận dụng chuyển thành tài sản tích lũy trong các ngân hàng nhà nước.

Riêng Ngân hàng Nhân dân Trung Cộng tài sản tích lũy đã nhiều hơn bất cứ Ngân khố nào có được trong lịch sử thế giới, dự trữ ngoại tệ có lúc lên đến 4.000 tỷ Mỹ kim.

Chính quyền địa phương, công ty và cá nhân bị buộc phải gửi vào 4 ngân hàng thương mãi nhà nước, được vay lại theo chiến lược nhà nước đưa ra và theo những quan hệ về chính trị.

Theo ước tính S&P Global Intelligence vào cuối năm 2017 tổng tài sản 4 ngân hàng thương mãi đã lên tới 13.630 tỷ Mỹ Kim.

Ngân hàng quốc tế tham gia thị trường tài chính đều bị Bắc Kinh tìm mọi cách ngăn chặn nên rất ít cạnh tranh lành mạnh trong khu vực tài chính tại Trung cộng.

Nhu cầu vay mượn lại cao nên một hệ thống ngân hàng “ngầm” ước tính lên đến 20.000 tỷ Mỹ Kim đã hình thành. Không ai biết ai nợ ai và nợ bao nhiêu. Chỉ khi doanh nghiệp phá sản thì mọi thứ mới bắt đầu lòi ra.

Nhà nước không kiểm soát được và điều đáng nói là ngay các doanh nghiệp nhà nước và chính quyền địa phương cũng sử dụng hệ thống ngân hàng “ngầm” này.

Tường trình của S&P Global công bố vào tháng 10/2018, nợ xấu do các chính quyền địa phương tạo ra đã lên tới ít nhất 5.800 tỷ Mỹ kim.

Hầu hết các dịch vụ công cộng khác như điện, nước, y tế, giáo dục, giao thông, cảng, phi trường… mặc dù hoạt động không mang lại hiệu quả, đầy tham nhũng và phải bù lỗ nhưng vẫn thuộc về nhà nước.

40 năm Trung cộng được Mỹ và thế giới đón nhận một cách khá cởi mở nhưng cánh cửa nước này vẫn đóng kín, vì nếu mở ra sẽ phải cải cách, sẽ phải dẫn đến thay đổi thể chế.

Tư bản đông nhất thế giới…

Theo tường trình tài sản của hãng Hurun công bố ngày 10/10/2018, Trung cộng hiện có 795 tỷ phú, trong khi Mỹ chỉ có 535 tỷ phú.

Trong năm 2017, mỗi tuần lễ Trung cộng có thêm 4 tỷ phú.

Hơn 1.000 người khác có trên 2 tỷ Nhân dân tệ hay chừng 300 triệu Mỹ kim và có ít hơn 1 tỷ Mỹ Kim.

Các nhà tư bản này không chỉ thông đồng, móc ngoặc với các quan chức trong chính quyền để tìm kiếm đặc quyền và đặc lợi phục vụ lợi ích cá nhân.

Họ là các đảng viên cộng sản gắn bó với chiến lược mà Đảng Cộng sản đang đeo đuổi.

Mã Vân (Jack Ma) nhà tỷ phú giàu nhất, khi công bố nghỉ hưu vài tháng trước đã bị báo chí tiết lộ là gia nhập Đảng từ những năm 1980.

Mã Hóa Đằng (Pony Ma) nhà tỷ phú giàu thứ nhì đã từng là đại biểu của thành phố Thâm Quyến và đại biểu Quốc hội Trung cộng khóa XII.

Nhậm Chính Phi, là cha của bà Mạnh Vãn Chu vừa bị tạm giữ tại Canada, từng là lãnh đạo quân đội và đã được bầu là Đại biểu của Quân Giải phóng tham dự Đại hội Đảng toàn quốc vào năm 1982.

Ông là sáng lập và hiện là Tổng Giám đốc tập đoàn Huawei, với doanh thu đạt gần 92 tỷ Mỹ kim, một nửa là từ các dịch vụ quốc tế.

Ông được biết chỉ giữ 1,42 % cổ phần của Huawei và theo ước tính tài sản của ông chỉ có 3,2 tỷ Mỹ kim, không nằm trong danh sách 100 tỷ phú giàu nhất Trung cộng do Hurun công bố. Nhiều người không tin điều này.

Mức độ giàu có của tầng lớp tư bản cộng sản theo các tường trình kể trên chỉ là mặt nổi của tảng băng chìm đầy tham nhũng và hoạt động theo chiến lược nhà nước.

Huawei hình mẫu chiến lược…

Cuối thập niên 1980, Bắc Kinh đưa ra chiến lược phát triển viễn thông gồm nhập cảng thiết bị, liên doanh nhà nước và thúc đẩy nghiên cứu phát triển.

Nhà nước bảo trợ việc nghiên cứu phát triển, bảo vệ thị trường nội địa và bảo hộ việc cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Năm 1988, Huawei công bố thành lập với số vốn chừng 5.000 Mỹ Kim, khởi đầu công ty chỉ nhập cảng trang thiết bị viễn thông, nhưng sau 5 năm đã đưa ra thị trường tổng đài điều khiển bằng điện toán đầu tiên.

Theo Tạp chí Kinh tế Viễn Đông công ty được nhà nước cho vay 8,5 triệu Mỹ kim, được quân đội trợ giúp nghiên cứu kỹ thuật và nhận hợp đồng cung cấp mạng viễn thông cho quân đội.

Huawei chiếm lĩnh thị trường trong nước bằng cách xây dựng liên doanh với các cơ quan viễn thông nhà nước và chia cổ phần cho giới chức lãnh đạo địa phương.

Năm 1994, Nhậm Chính Phi gặp Giang Trạch Dân để bàn về vai trò kỹ nghệ thiết kế tổng đài và sau đó Huawei trở thành công ty cung cấp cho cả chính phủ lẫn quân đội.

Huawei từng bước mở ra thị trường ngoại quốc tới những quốc gia đang cần có thiết bị viễn thông và qua con đường ngoại giao giúp vay mượn hay tạo liên doanh.

Chỉ riêng năm 2004, Huawei đã sử dụng 10 tỷ Mỹ kim tín dụng của Ngân hàng phát triển Trung cộng và 600 triệu Mỹ kim từ Ngân hàng xuất nhập cảng Trung cộng để gia tăng ảnh hưởng quốc tế. Các khoản vay sau đó lên tới 30 tỷ Mỹ kim và có thể đã cao hơn.

Huawei còn đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng Vạn lý Tường lửa và theo dõi người dùng internet khắp Trung cộng.

Chủ tịch Huawei từ năm 1999 đến nay là Bà Tôn Á Phương người thuộc Bộ An ninh Nhà nước, cơ quan tình báo Trung cộng.

Năm 2007 Chính phủ Mỹ giới hạn việc cấp visa vào Mỹ cho Nhậm Chính Phi và nhân viên Huawei.

Tháng 10/2012, Quốc hội Mỹ công bố báo cáo liên quan đến các hoạt động gián điệp của Huawei đe dọa đến an ninh nước Mỹ và cấm các cơ quan chính phủ cùng quân đội sử dụng các sản phẩm Huawei.

Hiện nay, Mỹ, Úc, Tân Tây Lan, Ấn Độ, Anh, Nhật, Đức, Pháp, và nhiều quốc gia khác tìm cách ngăn chặn Huawei cung cấp thiết bị mạng 5G, vì Trung cộng có thể dùng mạng 5G để thực hiện những cuộc tấn công mạng hay đánh cắp thông tin của chính phủ và của dân chúng.

Kiểm tra tư tưởng và giám sát công dân

Trung cộng công khai kiểm soát internet, thu thập và lưu trữ thông tin về người dùng mạng xã hội, nhiều người bị điều tra hay bị bắt chỉ vì việc bất đồng chính kiến trên không gian mạng.

Theo trang BBC, Trung cộng còn đang xây dựng hệ thống camera giám sát toàn quốc với 170 triệu camera sử dụng trí thông minh nhân tạo nhận dạng đã được lắp đặt và sẽ tiếp tục lắp thêm 400 triệu camera khác.

Nhà báo John Sudworth của BBC đã bị hệ thống camera thành phố Quý Dương phát hiện trong vòng 7 phút.

Theo Chương trình ABC của Úc, Trung cộng đã lắp đặt hơn 200 triệu camera giám sát với 10 triệu người bị liệt vào danh sách đen, không chỉ bản thân họ mà cả đến người nhà và con cái của họ hiện đang bị theo dõi.

Trung cộng cho thử nghiệm “Thẻ tính điểm tín nhiệm xã hội” nhằm phân loại công dân và phân biệt đối xử công dân theo mức điểm trong đó có sự trung thành với chế độ.

Nhiều nước trên thế giới cũng sử dụng camera nhưng chỉ kiểm soát an ninh, còn Trung cộng dùng để giám sát công dân, hai mục đích hoàn toàn khác nhau.

Lại cũng Huawei

Mạng xã hội vừa loan truyền một bản danh sách 100 khách hàng thuộc công an, cơ quan chính phủ và doanh nghiệp nhà nước, đang sử dụng hệ thống camera của Huawei.

Một số thông tin khác cho thấy Huawei đang xây dựng hệ thống camera giám sát trên 30 thành phố Trung cộng. Mục tiêu của Huawei là trở thành “trung tâm thần kinh” cho các thành phố và cho toàn quốc.

Theo tờ Philippine Daily Inquirer, trong cuộc thảo luận về ngân sách 2019 của Quốc hội Philippines, ngày 12/12/2018, nghị sĩ Ralph Recto cho biết dự án “hệ thống giám sát video” với 12.000 camera do Huawei đang xây dựng tại khu đô thị Manila và thành phố Davao, có thể đặt “mối đe dọa an ninh” cho Philippines.

Với sự hợp tác của các Tập đoàn như Huawei, Baidu, Alibaba, Tencent,... công an Trung cộng có khả năng đã lưu trữ nhiều dữ liệu của nhiều người trên thế giới.

Nếu Huawei mở rộng mạng 5G toàn cầu thì khả năng Trung cộng giám sát thế giới không thể nào tránh khỏi.

Made in China 2025

Chiến lược của Trung cộng là đến năm 2025 sẽ điện toán hóa và tự động hóa mọi ngành kỹ nghệ sản xuất.

Mạng 5G giữ vai trò chiến lược trong sản xuất xe không người lái, điện thoại, hàng không, các chuỗi dây chuyền sản xuất tự động hóa... vì thế vai trò của Huawei vô cùng quan trọng.

Việc Mỹ và các nước giới hạn khả năng công ty này phát triển mạng 5G trên toàn thế giới là để tránh việc Bắc Kinh dùng mạng 5G kiểm soát toàn cầu.

Vành đai và Con đường…

Tập Cận Bình cam kết chi 124 tỷ Mỹ kim cho các dự án đầu tư hạ tầng cơ sở như đường sắt, cảng biển, cầu đường, bao trùm 65 quốc gia.

Ngân hàng Phát triển Trung cộng cho biết dành riêng 890 tỷ Mỹ kim cho hơn 900 dự án và Ngân hàng Xuất nhập cảng Trung cộng tuyên bố cấp vốn cho hơn 1.000 dự án khác.

Chiến lược này mang mục đích chính trị, các dự án thường không mang lại lợi ích kinh tế cho quốc gia sở tại, nhiều dự án đã nhanh chóng vượt giá ban đầu, gây thua lỗ hay không hoạt động, đưa nhiều nước vào “bẫy nợ” của Trung cộng.

Hoàng Văn Hùng

Gần đây chiến tranh thương mại Mỹ - Tàu đang tới hồi gay gắt. Sau kì hưu chiến (để tránh kỳ bầu cử của Trump), chắc sẽ trở lại quyết liệt hơn. Đằng sau cuộc chiến đó là gì?

Người ta nói tới “ưu thế của Trung Cộng là nhờ có dân số đông, và một chính thể tập quyền vững mạnh”, theo tôi chỉ đúng 1/2. Nó vừa là lợi thế, vừa là yếu thế. Lợi thế của đông dân là sức hút của thị trường với thế giới cực lớn và mức thu ngân sách khổng lồ. Yếu thế là hỗn loạn khó quản lý, và mâu thuẫn dễ bùng phát mức độ cao. Cũng có thể nói y như vậy với cái gọi là “chính quyền chuyên chính” - đúng ra là nền độc tài hậu cộng sản. Lợi thế trong ngắn hạn của Trung Cộng, dễ nhận thấy, đúng là nền độc tài. Nhờ độc tài chuyên chế, Trung Cộng thỏa sức vừa thổi còi vừa đá bóng; thỏa sức áp dụng mọi thủ đoạn man trá; tha hồ bóp nặn xỏ mũi bầy cừu 1,5 tỉ con.... Nhưng yếu thế xuyên suốt, cũng là hiểm họa thấy trước của Trung Cộng lại cũng chính là nền độc tài. Quy luật không thể tránh khỏi của bất cứ một nền độc tài nào là sự tha hóa - lạm quyền - bất lực - tham nhũng - thối nát trong bộ máy ngày càng cao hơn, gây mâu thuẫn đến một mức độ thảm họa. Trong thể chế độc tài, điều bắt buộc phải làm để yên dân là tăng trưởng kinh tế bằng mọi giá, và không được phép giảm phát.

Chân dung Chủ tịch Tập Cận Bình (trái) và cố Chủ tịch Mao Trạch Đông

Vũ Kim Hạnh

Một trại súc vật khổng lồ đúng nghĩa! Trần Trung Thanh Phải nói cho công bằng, đây là mô hình xã hội hài hòa lý tưởng theo kiểu XHCN mang mùi Đại Hán mà gã họ Tập định áp dụng cho toàn thế giới trong vài chục năm nữa, theo chiến lược “Một vành đai một con đường” của y, cứ kéo quân đến đâu là áp dụng đến đấy. Nhưng bất hạnh là gặp phải gã tư bản Donald Trump đánh hơi quá giỏi, khi sang Tử Cấm Thành vừa thoáng ngửi đã thấy nuốt không trôi nên trở về quyết tâm đánh sụm. Nghe đâu các chú tư bản đỏ ở VN đang tiếc hùi hụi đấy. Bauxite Việt Nam

Một nghệ sĩ nổi tiếng, tôi cũng muốn gọi anh là MỘT NGHỆ SĨ THỰC THỤ khi đọc tin mới, anh tuyên bố dành toàn bộ tài sản, 714 triệu USD cho từ thiện. Khán giả Việt Nam chắc còn nhớ anh, yêu thích anh với vai Lý Mộ Bạch trong phim “Ngoạ hổ tàng long”. Bốn năm trước, anh bày tỏ chính kiến ủng hộ phong trào dù vàng đòi dân chủ ở Hồng Kông. Tháng 10/2014, trước tin anh bị cấm đóng phim ở đại lục, nhà báo hỏi cảm nghĩ của anh, anh cười, trả lời nhẹ nhàng, thì mình kiếm tiền ít đi chút chứ có sao.

Nói về việc cho hết gia sản cho xã hội, anh nói với trang web phim Jayne Stars: “Mơ ước của tôi là sống hạnh phúc và được sống như một người thường. Điều khó nhất trong đời không phải là kiếm được bao nhiêu tiền. Điều khó nhất là làm sao để con người có được một cuộc sống đơn giản, thanh thản đầu óc”.

Liệu anh muốn vậy mà có được vậy?

Đọc các phát biểu của anh, tôi đâm lo cho anh. Đâu có lẽ anh chỉ bị giảm thu nhập vì bị cấm đóng phim? Đâu dễ sống đơn giản, thanh thản đầu óc khi mà “định mệnh” là công dân Trung Quốc, tất tần tật ai cũng sẽ bị cho điểm “chỉ số tín nhiệm”? Điều chắc chắn là chỉ đôi năm tới, anh bị cho điểm âm và chỉ còn có thể đi bộ, ăn ở quán bình dân và bị hạn chế mọi giao tiếp và giam lỏng đâu đó như chuyện đang xảy ra với 9 triệu công dân TQ thử nghiệm cho điểm tín nhiệm.

 
Điểm (chỉ số) “tín nhiệm xã hội” là gì? Đó là loại chỉ số điểm được Trung Quốc công bố lần đầu tiên vào năm 2014 yêu cầu người dân phải làm theo ý của lãnh đạo : “giữ được lòng tin là vinh quang và làm mất lòng tin là sự hổ thẹn” – tài liệu chính thức của chính phủ. Đây là một chương trình quy mô toàn quốc. Cho điểm tín nhiệm xã hội bằng cách nào? Hệ thống khổng lồ 400 triệu camera trên toàn quốc hoạt động 24/24 sẽ nhận diện gương mặt từng người, ghi lại tất cả hành vi họ nơi công cộng và hành vi trên internet, hành vi chi tiêu qua các mạng thanh toán...Trung Quốc dự kiến sẽ hoàn thành việc đánh chỉ số xếp hạng hơn 1,3 tỉ công dân của họ vào năm 2020.

Trung Quốc gần đây đã bắt đầu trừng phạt những người có điểm số tín nhiệm xã hội thấp bằng cách hạn chế sự đi lại. 9 triệu người có điểm số thấp đã bị cấm mua vé các chuyến bay nội địa, theo Channel News Asia. 17 người không thực hiện nghĩa vụ quân sự năm ngoái đã bị cấm học đại học, bị từ chối khi xin học trung học cũng như không được tiếp tục học, theo tờ Beijing News. Các công dân có điểm tín nhiệm xã hội thấp cũng không thể đăng ký cho con em mình học ở các trường tư thục cao cấp. Các cá nhân “đánh mất lòng tin” sẽ bị cấm làm quản lý trong các công ty nhà nước và các ngân hàng lớn.

Theo nhà báo Rachel Botsman của tạp chí Wired, những công dân xấu sẽ bị nêu tên hoặc liệt kê vào “danh sách đen”. Một thông báo vào năm 2016 của chính phủ Trung Quốc cho thấy các công ty được khuyến cáo tham khảo danh sách đen trước khi thuê hoặc ký hợp đồng với nhân viên mới.

Li Xiaolin, một luật sư được đưa vào danh sách năm 2015 đã không thể mua vé máy bay để đi công tác. Anh ta cũng không được chấp thuận làm thẻ tín dụng...

Thông tin lạ mà quen?

Qua báo chí, ta cũng vừa đọc được tin mới công khai thế này: Theo Tân Hoa xã ngày 19/10, Ông Lỗ Vĩ, người lãnh đạo cơ quan quản lý mạng của TQ, tức chỉ huy cuộc tổng kiểm duyệt internet ở nước này, bị quy đã nhận tội ăn hối lộ hơn bốn triệu đô la. Ông Lỗ, năm nay 58 tuổi, nhận tội trước tòa hôm thứ Sáu tuần qua, sau khi bị cơ quan công tố buộc tội lạm dụng quyền lực trong thời gian 15 năm giữ các vị trí khác nhau trong chính phủ. Cơ quan công tố tại tòa trung thẩm ở thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang nói rằng trong thời gian từ 2002 đến cuối 2017, ông Lỗ đã nhận tài sản bất hợp pháp từ các cơ quan nhà nước và từ các cá nhân, trị giá trên 32 triệu nhân dân tệ (4,6 triệu đô la), kết luận của bản tin Tân Hoa Xã.

Ra vậy. Cho điểm tín nhiệm từng công dân, soi đến tận cùng hành vi tiêu dùng, ăn ngủ, học hành, làm việc, vui chơi... của mỗi công dân, nhưng vẫn luôn có vùng cấm dành cho các quan, các nhà quản lý, họ vẫn là bất khả xâm phạm cho đến khi... chịu hết nổi. Ông Lỗ Vĩ nằm ngoài 9 triệu dân tự nguyện tham gia cuộc chấm điểm “chỉ số tín nhiệm”, từ năm 2014 bắt đầu cho điểm “chỉ số tín nhiệm” đến 2017, thực tế này đã chứng minh ý nghĩa, thực chất của cuộc cho “điểm tín nhiệm” toàn dân chăng?