Bauxite Việt Nam

Trong vòng vài ngày kể từ khi Trung Quốc công bố ca nhiễm Covid-19 đầu tiên, Việt Nam đã quyết liệt ngăn chặn virus corona lây lan. Sử dụng tin nhắn điện thoại, quảng cáo truyền hình, biển quảng cáo, áp phích và loa phóng thanh, chính phủ đã hô hào 100 triệu công dân xác định người mang mầm bệnh và truy tìm các người tiếp xúc F1, F2 và thậm chí cả F3. Việc nhanh chóng cô lập các ổ dịch đã giữ cho tỷ lệ tử vong của Việt Nam nằm trong số bốn nước thấp nhất trên thế giới - với chưa tới một người chết trên một triệu người.

Việc kiềm chế được đại dịch cho phép Việt Nam nhanh chóng mở cửa kinh tế trở lại và hiện được dự đoán là nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới trong năm nay. Trong khi nhiều quốc gia đang phải chịu những suy giảm kinh tế lớn và nhờ đến Quỹ Tiền tệ Quốc tế giải cứu tài chính, thì Việt Nam đang tăng trưởng với tốc độ 3% hàng năm. Ấn tượng hơn nữa, sự tăng trưởng của Việt Nam có được nhờ thặng dư thương mại kỷ lục, bất chấp sự sụp đổ trong thương mại toàn cầu.

Khoảnh khắc đột phá này đối với Việt Nam đã lâu lắm rồi mới có được. Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, “những kỳ tích châu Á” - đầu tiên là Nhật Bản, sau đó là Đài Loan và Hàn Quốc, gần đây nhất là Trung Quốc - đã vươn lên thoát nghèo bằng cách mở cửa cho thương mại và đầu tư cũng như trở thành cường quốc sản xuất xuất khẩu.

Hiện giờ, Việt Nam đang đi theo con đường tương tự, nhưng trong một thời đại hoàn toàn mới. Những điều kiện tạo nên những kỳ tích ban đầu có thể không còn nữa. Làn sóng người sinh sau thời hậu chiến đã kết thúc. Thời đại toàn cầu hóa nhanh chóng, với dòng chảy thương mại và đầu tư ngày càng tăng, đã đi qua. Tăng trưởng kinh tế đang chậm lại trên toàn thế giới. Trong môi trường này, các siêu cường không còn bỏ qua các chiến thuật mà kỳ tích trước đó đã sử dụng để có được lợi thế. Tuần trước, Hoa Kỳ chính thức cáo buộc Việt Nam thao túng tiền tệ và khởi xướng cuộc điều tra tương tự như cuộc điều tra đã gây ra cuộc chiến thuế quan với Trung Quốc.

Thanh Hiếu

Ở châu Á, quốc gia nào ủng hộ dân chủ?

Đài Loan? Quốc gia có nền dân chủ mạnh mẽ từ những năm 1990? Có phải Hồng Kông là nơi biểu tình phản đối các hành vi nhằm tước đoạt lục địa tự do từ đại lục?

Đắng lòng công nhận, mặc dù châu Á là lục địa lớn nhất trên thế giới, bao gồm 50 quốc gia độc lập, chỉ có hai vùng đất mà Bắc Kinh đang cố gắng thống trị mới truyền cảm hứng dân chủ nhưng đó chưa phải là hai địa điểm hỗ trợ dân chủ.

Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Ấn Độ - bốn nền kinh tế trên thế giới, cho thấy sự vượt trội của cơ cấu kinh tế tư bản chưa bao giờ là nguồn cảm hứng dân chủ hay hỗ trợ dân chủ. Không quốc gia nào trong nhóm quốc gia này lên tiếng đối với các trường hợp chính phủ các nước châu Á trấn áp nhân quyền.

Bảo vệ nhân quyền ở các nước châu Á chưa bao giờ tồn tại.

Trong thư gửi cho bá tước Okuma Shigenobu (Nhật Bản), 1905, Phan Bội Châu đã viết:

“Về nghĩa lý: Châu Á là châu lục lớn nhất trong 5 châu, đế quốc Nhật Bản là lực lượng đứng ở hàng đầu châu Á. Do vậy, Nhật Bản không thể thờ ơ ngồi nhìn các nước Đông Á như Miến Điện, Việt Nam bị Pháp tuỳ ý xâm đoạt được. Việt Nam không phải là Việt Nam của Châu Âu, mà là Việt Nam của Châu Á”.

Bây giờ chúng ta lấy lời khẩn cầu tiếp viện của Nhật đối với độc lập Việt Nam từ Phan Bội Châu và đưa chúng vào bảo vệ nhân quyền ngày nay, không có nhiều khác biệt.

Foreign Policy

Robert D. Kaplan

Hoàng Thủy Ngữ dịch

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe và TT Mỹ Donald Trump tại thượng đỉnh G7 ở Pháp ngày 25/8/2019. Nguồn: NICHOLAS KAMM/AFP/Getty Images

Tại sao cuộc khủng hoảng ở Hồng Kông và mối bất hòa giữa Nam Hàn và Nhật Bản chỉ là bước khởi đầu của thời kỳ chuyển đổi rộng lớn hơn ở Châu Á

Năm 1942, khi thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đang tham gia trận chiến khốc liệt không thấy hồi kết trên đảo với người Nhật, Nicholas J.Spykman, một chiến lược gia người Mỹ gốc Hòa Lan, giảng dạy tại Đại học Yale, đã thấy trước một liên minh thời hậu chiến giữa Mỹ và Nhật chống lại Trung Quốc, sau đó là sự chỉ trích về các đồng minh trong thời chiến của Hoa Kỳ.

Ông cho rằng, Nhật Bản sẽ vừa trung thành vừa hữu ích bởi lẽ họ sẽ cần Hoa Kỳ bảo vệ các tuyến đường biển để có thể nhập khẩu thực phẩm và dầu hỏa, đồng thời số lượng lớn những người tiêu dùng của quốc gia này sẽ đặt nền tảng cho mối quan hệ thương mại vững chắc. Mặt khác, ông cho rằng Trung Quốc cuối cùng sẽ nổi lên từ cuộc chiến như một cường quốc lục địa hùng mạnh và nguy hiểm mà Hoa Kỳ sẽ cần phải tái cân bằng chống lại. Spykman cũng chỉ ra Nhật Bản sẽ có vai trò như Vương Quốc Anh, đối với Châu Á: một đồng minh lớn, ngoài khơi của Hoa Kỳ.

Spykman chết vì bệnh ung thư vào năm sau, không bao giờ thấy được dự đoán của mình được hình thành. Trong thực tế, đó là tầm nhìn vừa định rõ vừa ổn định Châu Á và đem lại hòa bình cùng sự thịnh vượng về kinh tế cho khu vực này trong gần ¾ thế kỷ. Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon đã mở đường cho Trung Quốc năm 1972, tạo ra một nếp nhăn trong tầm nhìn đó, bằng cách đưa Hoa Kỳ đến gần Trung Quốc hơn để cân bằng chống lại Liên Xô. Nhưng liên minh Mỹ - Nhật vẫn là nền tảng vững chắc cho một Châu Á ổn định. Nếu không có sự hợp tác của Mỹ với Nhật Bản, Nixon đã không thể thực hiện cú đảo chính ngoại giao tại Trung Quốc.

Tầm nhìn của Spykman - rất rõ ràng vào thời điểm ông phát biểu quan điểm của mình - dường như phù hợp hơn bao giờ hết với bối cảnh thương mại đang diễn ra hiện nay giữa Washington và Bắc Kinh, mặc dù bây giờ ít người nhớ đến tên ông. Tuy nhiên, trong thực tế, trật tự Châu Á của Spykman hiện đang bắt đầu sụp đổ bởi vì Châu Á, trong thập niên vừa qua, đã có những chuyển biến đáng chú ý. Những thay đổi dần gia tăng và lan rộng trong một số quốc gia, vì vậy ít người nhận ra chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới, trong đó đặc biệt sẽ có một Trung Quốc quyết đoán hơn nhưng cũng hỗn loạn hơn trong nội bộ, cùng với hệ thống liên minh của Hoa Kỳ bị rạn vỡ và hải quân Hoa Kỳ không còn nhiều ưu thế như trong những thập niên trước đây. Cuộc khủng hoảng ở HongKong và mối bất hòa trong quan hệ giữa Hàn Quốc và Nhật Bản chỉ là phần mở đầu cho những năm sắp tới. An ninh Châu Á không còn được thừa nhận.

Trước hết, Trung Quốc không còn là Trung Quốc, ít nhất theo cách nó được biết đến. Quốc gia này có nền kinh tế tăng trưởng hàng năm ở mức hai con số, được kiểm soát theo các kỳ hạn nghiêm ngặt, do một nhóm các nhà kỹ trị ẩn danh, thận trọng, có trình độ đại học quản lý bị thay bằng một cá nhân chuyên quyền cai trị cứng rắn, giám sát một nền kinh tế tăng trưởng chỉ còn 6%. Khi nền kinh tế Trung Quốc chậm lại, nó trở thành một hệ thống hoàn chỉnh hơn với một lực lượng lao động có tay nghề cao. Những tầng lớp trung lưu mới có xu hướng dân tộc chủ nghĩa và khó thỏa mãn buộc chính phủ phải định mức công việc cao hơn.

Hunter Marston, The Diplomat ngày 01/7/2016

Vũ Quốc Ngữ dịch

…khi sự hiện diện an ninh của Mỹ trong khu vực được tăng cường với chính sách tái cân bằng ở châu Á, nhiều quốc gia Đông Nam Á đang tỏ ra thận trọng, không muốn tạo ra một liên minh đơn giản với Washington.

Loại tầu được điều động lần này là tàu tấn công đổ bộ USS Bonhomme Richard sẽ mang hơn 2.000 lính thủy đánh bộ cùng hàng loạt phương tiện tấn công

Richard C. Levin, Viện trưởng Đại học Yale, Hoa Kỳ
Đăng trên tạp chí Foreign Affairs, số tháng Năm/ Tháng Sáu, năm 2010

Phan Chu dịch

Một bài viết lược điểm tình hình phát triển mạnh mẽ của nền đại học Châu Á vài thập niên lại đây trong đó đáng buồn là không có Việt Nam, nhưng nó rất bổ ích cho các nhà khoa học chân chính của nước ta vẫn đang kiên trì ôm ấp khát vọng nghiêm túc phục hưng ngành “công nghiệp máy cái” của Việt Nam vốn đã bị cơ chế không nghiêm minh làm cho hỗn loạn và xuống cấp trầm trọng.

Bauxite Việt Nam