Bauxite Việt Nam

BBC Tiếng Việt

Vốn vay đường sắt và duy trì chuỗi cung ứng trong bối cảnh thương chiến Mỹ-Trung leo thang. Máy bay COMAC của Trung Quốc cũng sẽ cất cánh tại Việt Nam.

Đó chỉ là một số trong hàng loạt các kết quả đạt được trong chuyến thăm.

Giới chức và các công ty nhà nước Việt Nam được cho là đang mở cửa cho một công ty non trẻ của Trung Quốc nhận thầu gói lắp đặt 10 tuyến cáp biển quan trọng.

Francesco Guarascio, Phuong Nguyen và Joe Brock / Exclusive: Inside the US push to steer Vietnam's subsea cable plans away from China / Reuters September 17, 2024

Cù Tuấn biên dịch

Tóm tắt:

* Các quan chức Mỹ đã họp về tình trạng cáp ngầm của Việt Nam, theo các nguồn tin cho biết

* Nguồn tin cho biết Mỹ đã chia sẻ thông tin tình báo với Hà Nội về khả năng cáp ngầm đã bị phá hoại

* Nguồn tin cho biết Việt Nam sẵn sàng hợp tác với công ty cáp HMN của Trung Quốc

* APTelecom đang nỗ lực thuyết phục Hà Nội không hợp tác với HMN, theo các nguồn tin cho biết

Lưu Trọng Văn

Thời gian đã đến điểm quyết định của nó hội tụ đủ các cơ hội, các thế và lực. Lãnh đạo Việt Nam khó có thể tiếp tục câu giờ được nữa.

Không ít người quan tâm tới vị thế địa chính trị Việt Nam e ngại rằng, lãnh đạo Việt Nam lệch cán cân về Trung Quốc và Nga. Điều này dễ được khẳng định khi trên thực tế Trung Quốc và Nga là đối tác chiến lược toàn diện - thang bậc cao nhất trong ba thang bậc đối tác:

Nguyễn Quang Dy

Tác giả Nguyễn Quang Dy hoàn thành bài viết dưới đây khi ông TBT Nguyễn Phú Trọng chỉ mới đặt chân đến Bắc Kinh được dăm bảy tiếng đồng hồ. Có cái gì ám ảnh ông và hình như ông phải xua nó đi bằng bài viết thực hiện với tốc độ thần kỳ này? Chúng tôi đoán như vậy, bởi lẽ không ít trí thức XHDS cũng có trong lòng nỗi ám ảnh ấy. Phải chăng bài ngụ ngôn của La Fontaine La grenouille veut se faire aussi grosse que le boeuf chính là điều làm cho ông cũng như nhiều người thấy cần phải tìm đến một sự giải tỏa. Đăng bài này, chúng tôi cũng có một niềm hy vọng như tác giả, rằng “ngoại giao cây tre” của Việt Nam kỳ này chưa hẳn đã không phải là một cơ hội, đối với con đường phát triển của đất nước vốn ẩn chứa nhiều tiềm năng cũng như hiểm họa mà người cầm chịch rất cần một tầm nhìn và một bản lĩnh để có quyết định đúng, và quan trọng hơn nữa là chọn đúng thời điểm để đưa ra quyết định.

Bauxite Việt Nam

Dư luận cho rằng sau chuyến thăm Bắc Kinh để củng cố quan hệ Việt-Trung, nếu Hà Nội không tăng cường được quan hệ Việt-Mỹ để tạo cơ hội cho đối tác chiến lược như dư luận hai nước mong đợi thì chứng tỏ Việt Nam ngả theo Trung Quốc. Nếu sắp tới Tổng thống Biden không đến thăm Việt Nam hay TBT Nguyễn Phú Trọng không đi thăm Mỹ, thì chứng tỏ “ngoại giao cây tre” và chuyến thăm Trung Quốc không thực sự có hiệu quả.

Theo Alexander Vuving (APCSS) chuyến thăm Trung Quốc sẽ “thử thách chính sách ngoại giao cây tre của Việt Nam”. Sau ngày 24/2/2022, áp lực chọn phe chưa bao giờ mạnh như vậ lày, đang phá vỡ mạng lưới quan hệ đối tác của Việt Nam với các nước lớn. Trong khi Trung Quố

c và, Nga gia tăng sức ép buộc Việt Nam phải đứng về phía họ, Việt Nam vẫn phải xoa dịu những lo ngại của Mỹ và hứa sẽ nâng cấp quan hệ khi có “thiên thời địa lợi”.

Nói cách khác, Việt Nam buộc phải tiếp tục vận dụng “ngoại giao cây tre” đối với các nước lớn, và chơi cờ thế (hedging) để chờ cơ hội đảo ngược tình thế nhằm “cân bằng chiến lược”. Tuy Việt Nam phải nhượng bộ Trung Quốc về một số vấn đề nhỏ để làm giảm áp lực trong các vấn đề lớn có thể đe dọa sự ổn định và an ninh quốc gia, nhưng theo Alexander Vuving “không có dấu hiệu Việt Nam sẵn sàng quay trở lại quỹ đạo của Trung Quốc”.

Vuving cho rằng đến lúc Việt Nam và Mỹ tuyên bố “đối tác chiến lược” khi nào lãnh đạo hai nước gặp nhau. Lẽ ra phải thực hiện điều này lâu rồi (long over due) nhưng quan hệ Việt-Mỹ vô cùng tế nhị (delicate and subtle) vì “yếu tố Trung Quốc”. Đây cũng là yếu tố then chốt để hình thành hay mất đi nội hàm chiến lược trong quan hệ hai nước. (Will Vietnam Be Americas Next Strategic Partner? Alexander Vuving, Diplomat, August 21, 2021).

Nguyễn Quang Dy

Ngay sau khi Đại hội 20 của ĐCSTQ vừa bế mạc (23/10), Hà Nội đã thông báo (25/10) TBT Nguyễn Phú Trọng sẽ đi thăm chính thức Trung Quốc (30/10-2/11/2022). Theo thông lệ, chuyến thăm chính thức của nguyên thủ hay lãnh đạo đảng thường được chuẩn bị trước đó hàng tháng. Tuy không bất ngờ, nhưng thời điểm và bối cảnh của chuyến thăm này có hàm ý quan trọng đối với tương lai quan hệ Việt-Trung cũng như quan hệ Việt-Mỹ.

Ảnh minh họa. Chủ tịch Tập Cận Bình (trái) và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nâng cốc tại một cuộc gặp song phương ở Hà Nội hôm 5/11/2015.

Lợi ích và tác hại của chính sách ‘đu dây’

Báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu của Quốc hội Mỹ (CRS), được phổ biến vào ngày 16/2, đề cập đến các lĩnh vực bao gồm thể chế chính trị của Việt Nam và vấn đề nhân sự lãnh đạo vừa được bầu chọn trong Đại hội Đảng CSVN lần thứ XIII, Việt Nam đối phó với đại dịch COVID-19, Hoa Kỳ viện trợ cho Việt Nam, mối quan hệ Việt-Trung và vấn đề căng thẳng ở Biển Đông, kinh tế và thương mại và vấn đề nhân quyền.

Theo báo cáo, Hoa Kỳ hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam sau Trung Quốc và Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Mỹ. Kể từ năm 2010 đến nay, hai nước đã thiết lập mối quan hệ đối tác về kinh tế và an ninh khu vực, một phần là do ảnh hưởng của Trung Quốc.

Báo cáo dành một phần nói về quan hệ Việt-Trung, nhận định quan hệ về an ninh quốc phòng giữa Mỹ và Việt Nam trải qua hai thời kỳ Tổng thống Barack Obama và Donald Trump đã được tăng cường do việc Trung Quốc gây sức ép lên Việt Nam ở Biển Đông.

Bản báo cáo ghi nhận mối quan hệ Việt-Mỹ đạt được nhiều tiến bố trong những năm vừa qua. Tuy nhiên quan hệ hai nước còn bị hạn chế bởi ba yếu tố: Việt Nam bao giờ cũng tính toán các phản ứng của Trung Quốc trước mỗi động thái ngoại giao mà Việt Nam muốn triển khai với Hoa Kỳ; Công chúng Việt Nam bao giờ cũng đánh giá tích cực về Mỹ, nhưng nhiều quan chức vẫn còn hoài nghi đối với các mục tiêu lâu dài của Mỹ là muốn chấm dứt sự độc tôn quyền lực của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), thông qua “diễn biến hoà bình”; Phía Hoa Kỳ quan ngại về “thành tích” nhân quyền của Việt Nam, mà thành tích này đang bị “teo tóp” trong mấy năm vừa qua và điều này luôn là rào cản trong việc cải thiện quan hệ song phương.

Nhà quan sát tình hình Việt Nam, cựu tù nhân nhân quyền Nguyễn Ngọc Già vào tối ngày 19/2 nêu lên nhận xét của ông với RFA về mối quan hệ của Việt Nam với Mỹ và với Trung Quốc.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Già cho rằng tạm chia thành ba mối quan hệ riêng biệt gồm Việt-Mỹ, Việt Trung và Mỹ-Trung. Trong cả ba mối quan hệ có ba  điểm tương quan chính yếu gồm kinh tế, thể chế chính trị, trong đó có vấn đề nhân quyền và tự do hàng hải. Điều đáng chú ý là quan hệ song phương Việt-Trung có hai điểm chung là kinh tế và thể chế chính trị.

“Nói hình tượng một chút, đó chính là ba cái vòng tròn và cái vòng Việt Nam thì đứng chính giữa. Như vậy mối quan hệ khăng khít của Việt Nam và Trung Quốc có lợi thế hơn nhiều so với mối quan hệ song phương giữa Việt Nam và Mỹ. Chính sách trước nay rất nhiều nhà nghiên cứu đã đúc kết đưa ra, đó là chính sách ‘đu dây’ của nhà cầm quyền CSVN theo đuổi và có thể nói chính sách ‘đu dây’ được Hà Nội thực hiện cũng khá uyển chuyển. Tuy nhiên, theo ý kiến của tôi, chính sách ‘đu dây’ này có một mặt trái rất bất lợi cho nhà cầm quyền CSVN chính là niềm tin. Niềm tin quan trọng nhất trong tất cả các mối bang giao quốc tế. Nhà cầm quyền CSVN không có niềm tin vào Mỹ và thực tế thì họ cũng không có niềm tin từ nhà cầm quyền Cộng sản Trung Quốc. Đây là một sự bất lợi cho Việt Nam.”