Bauxite Việt Nam

Thái Hạo

Đoàn Lê Giang

Những người chống giáo dục khai phóng họ thực chất đang thực hiện âm mưu rất thâm độc là chống Đảng, chống Nhà nước. Có thể họ nhận tiền của các thế lực thù địch làm cho GD nước nhà lạc hậu, đất nước nghèo nàn, sụp đổ!

An Van Tao

 Tôi đang nghĩ đến bọn Hoa Nam đã công khai phát động phong trào chống lại những tiến bộ và mới mẻ đang diễn ra.

Đoàn Lê Giang

Rất nghi bọn này nhận tiền của Hoa Nam, để nước mình lạc hậu như Bắc TT mà cột chặt nước mình vào vòng thao túng của chúng.

Hoàng Thụy Hưng

I.

Học giả Nguyễn Văn Dân (FB) viết:

Bệnh rắc rối của khái niệm:

Thái Hạo

Đơn giản: Cứ xem ngân sách cho Giáo dục thì biết nguyên nhân gốc!!!
Hoàng Hưng

1. 

Xin thưa, họ không có kỳ thi nào như thế cả. Hầu hết các nước phát triển và cả đang phát triển đều mặc định học sinh học xong lớp dưới thì lên lớp trên, nhà nước tự động bố trí chỗ học cho các em theo địa chỉ nhà và vài yếu tố khác (nếu cần). “Thi vào lớp 10” là một đặc sản Việt Nam, không đại diện cho bức tranh và cách thức vận hành của hầu hết các nền giáo dục trên thế giới.

Thái Hạo

Ngày 22/06/2026 báo Thanh Niên đăng bài “Kỳ thi lớp 10 khép lại: Trượt thôi, đừng ngã!” của tác giả Hoàng Anh Tú, người vốn quen thuộc với bút danh anh Chánh Văn trên báo Hoa Học Trò. Xem bài viết ở đây: https://thanhnien.vn/ky-thi-lop-10-khep-lai-truot-thoi...

Vì bài viết để lại cho tôi nhiều băn khoăn, xin được trao đổi mấy ý với tác giả.

Thái Hạo

1. Không thể tin được…

Ngay sau khi đề thi Tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn 2026 xuất hiện trên mạng tôi đã viết một bài “thử nhập vai các chiến binh chống lật sử…” để nói về nó (xin xem lại ở đây: https://www.facebook.com/share/p/1FyF47Yw2y/ )

Tino Cao

1. 

Trong đáp án đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông môn Ngữ văn năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cụm từ giáo dục khai phóng được dùng như một gợi ý chấm bài cho câu hỏi về điều kiện hình thành những “Steve Jobs của Việt Nam”, tức những cá nhân có khả năng sáng tạo nhờ một môi trường giáo dục rộng mở. Chỉ sau vài ngày, cụm từ ấy bị kéo bật ra khỏi phạm vi khảo thí và trở thành tâm điểm của một cuộc tranh luận sặc mùi công kích bằng cách chụp mũ; vấn đề giáo dục nhanh chóng bị nâng quan điểm lịch sử và áp đặt độc quyền diễn giải chân lí. Đặt bên cạnh những tranh cãi gần đây quanh tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh, tọa đàm về Trương Vĩnh Ký của Cà phê Thứ Bảy, sách Chuyện với Thanh của Nguyễn Thành Nam, cùng việc đề thi môn Lịch sử dùng cách diễn đạt khác thay cho cụm “ngụy quân, ngụy quyền”, sự việc này cho thấy một làn sóng bảo thủ đang nổi lên với mức độ ngày càng gay gắt trong đời sống công cộng Việt Nam. Những nỗ lực nhìn nhận lại văn chương, lịch sử và giáo dục bằng một tinh thần tự do và hiện đại hơn đang gặp sức ép từ các tiếng nói cực đoan muốn giữ nguyên những khuôn diễn giải quen thuộc; đi kèm với sức ép ấy là các cáo buộc về lập trường, về “diễn biến hòa bình”, về nguy cơ “xét lại” hoặc “lệch chuẩn”.

Mai Quốc Ấn 

Nếu giáo dục tốt thì sao lại có cả triệu thanh niên không bằng cấp, không nghề nghiệp? Nếu an sinh xã hội tốt thì sao những bức xúc xã hội lại dễ dàng đổ lên đầu con trẻ, đổ vào người khác bằng hành vi phi nhân tính? Nếu văn hoá đậm sâu sao ứng xử với người thân và tha nhân lại lạnh lùng, vô cảm hay độc ác, tàn nhẫn đến thế?

Tô Văn Trường

Trong kỷ nguyên số, quốc gia nào làm chủ tri thức sẽ làm chủ tương lai. Một cảnh báo không chỉ dành cho nước Mỹ.

Trần Thanh Cảnh

Đau đớn!

Đau đớn đến nỗi, mấy hôm nay tôi không ngủ được, nằm suy tư lan man. Chợt nghĩ: hay là có những kẻ phản dân hại nước nào, chui cao luồn sâu vào bộ máy, để âm mưu phá hoại văn hóa, di sản rồi dần làm suy đồi, tiêu diệt cả nền văn hóa giáo dục và những di sản đáng giá của chúng ta?

Có thể lắm chứ!

Bởi hiện có rất nhiều kẻ không muốn dân tộc này văn minh, đất nước này cường thịnh!

Thái Hạo

 Dạ Ngân

Đúng, chương trình phải bắt buộc hs đọc sách mới làm bài luận được. Vậy, đồng thời môn Văn, môn Sử, môn biện luận (hoạt động tổ, viết bài luận và tập nói trước đám đông...),phải mang tinh thần khai phóng.

Thái Hạo

Nếu muốn thực lòng chấn hưng nền quốc học của đất nước, sẽ phải có một cuộc cách mạng toàn diện và sâu sắc, chứ không thể tiếp tục vá víu nữa. Cuộc cách mạng ấy không thể chỉ dừng ở chương trình và sách giáo khoa, mà căn cơ hơn phải là một hệ thống: triết lý giáo dục, đầu tư công, đào tạo đội ngũ, tổ chức - quản lý…

Một cựu hiệu trưởng của trường THCS Ba Đình vừa bị kết án 3 năm tù vì thu tiền học thêm vượt quy định (cụ thể: thu 15k/tiết trong khi quy định là 7-9k/tiết). Vụ việc xảy ra từ năm 2013, với tổng số tiền thu vượt là 1 tỉ đồng (chi cho giáo viên đứng lớp 70%, 30% còn lại chi cho quản lý và cơ sở vật chất).

Tòa cũng nhận định đại loại rằng vị hiệu trưởng này không vụ lợi về vật chất, nhưng “quy định là quy định”! Cũng được biết, vụ án này diễn ra là bởi có 1 giáo viên trong trường đã đứng ra tố cáo.

Không đi sâu vào các tình tiết của vụ án để nhận định về tính đúng sai của bản án, ở đây tôi chỉ nhân tiện mà nghĩ về một số vấn đề có liên quan xa gần.

Hình thứ nhất là sĩ số lớp học ở trường tiểu học Dịch Vọng (Hà Nội): 66 em/lớp! Sáng nay tôi vừa nói chuyện với một cháu bé học lớp 8 ở nông thôn. Trước đây cháu không đi học thêm, nhưng mấy tháng nay cũng đã buộc phải “xuống đường” hòa vào dòng người đến các lớp và trung tâm dạy thêm. Cháu nói, đi học thêm dễ hiểu hơn. Tôi hỏi vì sao; cháu trả lời là lớp học thêm ít học sinh, thầy chỉ tận nơi cho từng bạn làm toán, còn lớp ở trường thì đông, cô phải dạy nhanh để kịp bài, nên cháu không hiểu gì cả. Trước khi đi học thêm, điểm toán của cháu là dưới 5, nhưng sau một thời gian học thêm, điểm đã lên được 7. Lưu ý, cháu không học thêm với giáo viên trong trường.

Chắc chúng ta đã thấy phần nào vấn đề. Hiện tại Việt Nam đang có 2 hệ thống giáo dục chạy song song với nhau; hệ thống đầu (chính khóa) nghiêng về “thủ tục”, hệ thống sau (học thêm) giải quyết vấn đề chất lượng. Cả 2 cùng bổ sung cho nhau, không thể thiếu một.

Hơn thế, ở hệ thống sau, thậm chí cùng 1 môn học nhưng mỗi học sinh phải học thêm nhiều người, trong đó với thầy cô chinh khóa là để “đảm bảo an toàn”, còn với (các) giáo viên ngoài là để lấy kiến thức. Mà khốn nỗi, những “kiến thức” ấy sẽ quyết định việc các em có được đi học tiếp hay sẽ bị loại trong một kỳ thi có tính cạnh tranh loại đi khoảng 50%.

Với tình trạng thiếu thốn cơ sở vật chất trường lớp và sự quá tải trầm trọng như đã và đang, thì phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, học thêm không phải chỉ là một “quốc nạn”, mà công bằng thì đó còn là một “giải pháp”.

Anh không thể cấm dạy thêm, vì có cấm thì phụ huynh-học sinh cũng sẽ tìm mọi cách để đi học. Dạy thêm học thêm không phải là vấn đề biệt lập, nó nằm trong cả một hệ thống chằng chịt mà nếu một chính sách ban ra (như TT 29) không nằm trong một thay đổi đồng bộ thì tất yếu dẫn tới hệ quả.

Vì thu 15k/tiết mà hiệu trưởng đã phải đi tù 3 năm, vậy hãy nhìn vào thực tế để xem từ sau khi TT29 ra đời đến nay, phụ huynh đã tốn gấp mấy lần tiền cho con đi học thêm so với trước đó? Chúng ta có một nền giáo dục quá tải về nội dung, lạc hậu về phương pháp, thiếu thốn trường lớp và tiền bạc, yếu kém về quản lý, dẫn đến phải chạy một chương trình dạy thêm học thêm song song như một tất yếu. Không giải quyết những “tồn tại” ấy, thì liệu mọi biện pháp hành chính đối với vấn nạn này có giải quyết được gì không?

Là một người phản đối và bất bình sâu sắc với dạy thêm học thêm như cái cách nó đã và đang diễn ra, nhưng bên cạnh sự hư hỏng của những người làm giáo dục đã dẫn đến những tiêu cực, tôi hiểu các nguyên nhân căn bản và luôn đòi hỏi một sự thay đổi từ gốc rễ, chứ không phải  chỉ dừng lại ở các biện pháp ngoài da và giả dối.

Vị hiệu trưởng này bị kết án bởi “cáo buộc tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Vậy xin hỏi những cái “đơn đăng ký học thêm tự nguyện” được in sẵn và phải ký thì có phải là “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” không? Những vụ chèn lịch học thêm vào thời khóa biểu chính khóa thì là gì? Những trò cho tan học lúc nửa chiều để đẩy học sinh vào cảnh buộc phải đăng ký các câu lạc bộ này nọ thì là gì? Rồi mua bán quần áo đồng phục, dùng hội phụ huynh để thu đủ thứ tiền thì là gì? Những khoản tiền “tự nguyện bắt buộc” mà năm nào cũng đến hẹn lại lên trên khắp cả nước, chúng là gì? V.v và v.v. Sẽ được mấy hiệu trưởng thoát án tù do không “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” nếu chiếu theo tất cả các quy định hiện hành?

Và nếu có bắt hết những hiệu trưởng đã và đang “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” ấy thì có gì đảm bảo rằng người mới lên thay sẽ không lặp lại những tội ấy, nếu không có một sự thay đổi từ nền móng và mang tính hệ thống? Trong khi ký bỏ tù vị hiệu trưởng kia, hệ thống nhà nước cũng nên đặt tay lên trán để ngẫm về trách nhiệm của mình trong việc cải thiện một nền giáo dục đang có quá nhiều bệnh tật nhưng vốn luôn gắn với khẩu hiệu “quốc sách”.

Song song với các biện pháp trước mắt và tức thời để giảm thiểu tiêu cực trong giáo dục, thì (biết là khó, “khó hơn lên trời” với tình trạng hiện nay) nhưng nếu muốn thực lòng chấn hưng nền quốc học của đất nước, sẽ phải có một cuộc cách mạng toàn diện và sâu sắc, chứ không thể tiếp tục vá víu nữa. Cuộc cách mạng ấy không thể chỉ dừng ở chương trình và sách giáo khoa, mà căn cơ hơn phải là một hệ thống: triết lý giáo dục, đầu tư công, đào tạo đội ngũ, tổ chức - quản lý…

T.H.

Tác giả gửi BVN

Thái Hạo

Hôm qua trong bài viết về vụ 33 giáo viên của trường THPT Tô Hiến Thành sửa hàng trăm con điểm thi của học sinh [xem ở đây], tôi có viết rằng chuyện này “hoàn toàn không có gì đáng ngạc nhiên”. Vì sao có nhận định này?

Thái Hạo

1. Được biết, ngày 15.1, một giáo viên trường THPT Tô Hiến Thành (Thanh Hóa) làm đơn tố cáo gửi hiệu trưởng về việc một giáo viên khác sửa điểm thi giữa và cuối học kỳ 1 của 126 học sinh. Chiều hôm sau, 16.1 nhà trường cho kiểm tra; kết quả: có 33 giáo viên sửa điểm của 25/30 lớp trong toàn trường. Nhà trường đã yêu cầu các giáo viên này viết tường trình.

Thái Hạo

Ban giám hiệu trường THPT Tô Hiến Thành (Thanh Hóa) kết luận đây là “lỗi vô ý”. Và họ giải thích: “sai lệch là do "nhầm cột điểm, làm tròn hoặc lỗi khi nhập liệu tại nhà, đường truyền mạng chập chờn...".

Thái Hạo

Sáng ngủ dậy, thầy tôi ở Hà Nội gọi điện, kêu trời với nhau về việc không hiểu tại sao bây giờ trẻ con phải học lắm thế. Con thầy, tuy học trường tiểu học tư thục, ngày 2 buổi ở trường như công lập đã đành, mà tối nào về cũng một đống bài tập, Chủ nhật cũng phải bò ra làm bài tập. Thầy bảo, trẻ con không có tuổi thơ, chúng bị tàn phá kinh khủng quá, trí não bị cưỡng bức như thế thì làm sao có thể trưởng thành lành mạnh được. Cũng đã có ý kiến với nhà trường, nhưng không cải thiện được gì, nhìn con mà xót xa…

Nguyễn Xuân Thọ

Lần này tôi đến nhà Lena (Tử Đinh Hương) vào lúc em vừa dọn xong căn nhà nhỏ sau khi thợ chữa mái tôn bị dột. Một mình thui thủi dọn vật liệu vương vãi từ tầng trên xuống tầng dưới thì người tỏ mắt như tôi cũng thấy mệt mỏi. Em nói rằng tháng Ba này anh Hùng ra tù, em sẽ đỡ cô đơn, vất vả.

Tô Văn Trường

Tác giả TVT vừa gửi cho mình bài viết này, xung quanh việc nhà nước thay đổi chủ trương - từ nhiều bộ sách chuyển sang còn một bộ sách với những hệ lụy phức tạp cho tất cả những doanh nghiệp, người biên tập, trí thức, nhân sự xuất bản, mà trong thực tiễn trước đó họ là người nghiêm chỉnh thực hiện chủ trương nhiều bộ sách. 

Vì thực tiễn đó mà TS. TVT lưu ý: “Điều đáng chú ý không chỉ ở lựa chọn một bộ sách duy nhất, mà quan trọng hơn, là hệ lụy xuất phát từ một sự thay đổi chủ trương diễn ra quá nhanh, quá đột ngột, và thiếu cơ chế xử lý những hậu quả chính sách mà nó tạo ra”. Đúng là đừng để đổi chính sách thành mất niềm tin!

Kim Dung Pham

Nguyễn Ngọc Chu

Đoạt sáo Chương Dương độ, 

Cầm Hồ Hàm Tử quan. 

Thái bình tu trí lực, 

Vạn cổ thử giang san 

Trần Quang Khải

Nguyễn Ngọc Chu

1.

Chương trình môn Lịch sử lớp 5 trong bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” có những điều cần phải suy nghĩ.

(Về việc tố cáo SGK đề cao Nguyễn Ánh - Gia Long và xem nhẹ Nguyễn Huệ - Quang Trung)

Hoàng Dũng 

Trong mấy ngày qua, trên mạng xã hội có nhiều ý kiến về một nội dung giáo dục trong SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Nhiều người cho rằng cuốn SGK này chỉ có bài học về Triều Nguyễn mà không có bài học về phong trào Tây Sơn và Quang Trung, như vậy là đề cao Nguyễn Ánh - Gia Long và xem nhẹ Nguyễn Huệ - Quang Trung. Thậm chí có ý kiến phê phán SGK nặng nề hơn khi nói rằng SGK Lịch sử mới không dạy về Quang Trung, mà không dạy về Quang Trung thì coi như chưa dạy lịch sử Việt Nam.