Bauxite Việt Nam

Nhà biên khảo Trương Nhân Tuấn từ Bordeaux, Pháp hôm 01/9/2018 cho rằng nếu không có vấn đề chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa thì ngày nay 'không có gì bàn lại'. Việt Nam Dân chủ cộng hòa là một quốc gia "mới", chính quyền có được do "chinh phục bằng vũ lực" và "ngay cả ngày 30/4/1975 cũng vậy".

Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Phản biện Độc lập IDS (đã tự giải thể) từ Hà Nội cho rằng nếu hiểu tính chính danh hay tính chính đáng (legitimacy) theo nghĩa mà Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn tuyên bố là 'của dân, do dân, vì dân' thì chế độ này 'không có tính chính danh', bởi vì người dân 'không có quyền chính trị cơ bản nhất' là bầu chọn ra những người cai trị mình.

Luật sư Trần Thanh Hiệp từ Paris, Pháp cho rằng ý nghĩa về mặt công nhận quốc tế 'không thể là ý nghĩa của quốc nội' được mà theo ông nếu trong quốc nội dân chúng 'bị gạt ra ngoài rìa', thì nhà nước sẽ bị coi là 'không có tính chính đáng quốc gia'.

Theo tôi, năm 1945, Đảng Cộng sản Việt Nam đã có tính chính danh của nó vì đấu tranh giành độc lập, bầu cử 1946 cũng tương đối dân chủ trong bối cảnh lúc đó; đến hiệp dịnh Geneva vẫn thế, họ vẫn giữ được tính chính danh (dù chưa phải hoàn toàn) đó - Tiến sỹ Khoa học Nguyễn Quang A

Theo tôi, nếu Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam không chứng minh được sự "liên tục quốc gia", tức có kế thừa các nhà nước tiền nhiệm như nhà Nguyễn, thực dân Pháp, và ngay cả Việt Nam Cộng hòa... thì Việt Nam sẽ mất vĩnh viễn danh nghĩa chủ quyền ở Hoàng Sa và Trường Sa - Nhà biên khảo Trương Nhân Tuấn

Theo tôi biết thì họ có quan tâm đến tính chính danh của Đảng Cộng sản Việt Nam và vai trò lãnh đạo của ĐCSVN tương tự như những ý kiến mà tôi đã nói vì tính chính danh có thể phụ thuộc vào sự chính danh do bầu cử và tính chính danh "công cụ" do thành tích - TSKH Nguyễn Quang A

Ý nghĩa về mặt quốc tế không thể là ý nghĩa của quốc nội được. Nếu mà trong quốc nội, dân chúng bị gạt ra ngoài, thì cái đó không có tính chính đáng quốc gia - Luật sư Trần Thanh Hiệp

*

Tính chính danh, nhất là chính danh của một nhà nước kể cả đối nội và đối ngoại, đều phải hiểu như một quá trình biện chứng, lúc này có, lúc khác có thể lại mất đi. Năm 1945, ĐCSVN, nhờ ẩn mình vào Mặt trận Việt minh và dưới tài lèo lái rất giỏi của Hồ Chí Minh, đã xây dựng và củng cố được một nhà nước VNDCCH mang bộ mặt chính danh của nó, được dân chúng và trí thức ủng hộ để tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp có tiếng vang trên trường quốc tế đưa đến hội nghị Genève 1954. Đó là một giai đoạn, không thể không ghi nhận.

Nhưng sau 1954, khi một Chính phủ Việt Nam Cộng hòa từ chỗ hữu danh vô thực trong những năm tạm gọi là phải "núp bóng" quân đội Pháp để từng bước hình thành, đến chỗ được thừa nhận kể từ sau Hội nghị Genève, lúc ông Ngô Đình Diệm đã lên làm Tổng thống, tổ chức ra một chính quyền hẳn hoi, được LHQ thừa nhận (dù cả VNDCCH và VNCH trên pháp lý chỉ là hai miền phân chia tạm), thì muốn đánh cướp lãnh thổ của nó, ĐCSVN lại phải làm những chuyện trá hình như Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam 1959, nghĩa là giở lại những đòn phép cũ thời chống Pháp. Họ tưởng rằng với mưu sâu kế hiểm ấy họ đã thắng tiếp những keo ngoạn mục, mà trong nhất thời thì thắng thật, đưa đến hòa đàm Paris 1972-1973, rồi dấn luôn đến cuộc đánh chiếm miền Nam năm 1975, thu gộp được hai miền về một mối. Đó là giai đoạn thứ hai.

Có ngờ đâu, ngủ quên trong chiến thắng, họ không dám đi đến tận cùng của sự “chính danh hóa” là tổ chức bầu cử thật sự dân chủ, trả lại quyền quản lý đất nước cho dân (tất nhiên là trước đó phải thật lòng hòa giải với dân chúng một nửa nước phía Nam cái đã), còn mình cũng phải tuân thủ Hiến pháp và luật pháp để như một đơn vị nằm trong cuộc cạnh tranh công khai và công bằng đó. Còn tệ hơn thế, họ còn lợi dụng một vài điều khoản mơ hồ mà chính họ đặt ra như “quyền sở hữu toàn dân về đất đai” để cướp đoạt tài sản của dân, bần cùng hóa người dân một cách trắng trợn, không khác gì các chế độ cũ hoặc cá biệt có việc có nơi còn ghê tởm hơn cả chế độ cũ. Rút cục, tất cả những việc làm “tái ông” ấy đã trở thành một bức tranh vân cẩu. Tính chính danh, chính thống của một đảng độc nhất trở nên ngày càng ngược ngạo vô lý, thách thức lương tri dân tộc. Và đương nhiên, “cái gì hợp lý thì tồn tại, cái tồn tại là hợp lý” (Ce qui est rationnel est réel et ce qui est réel est rationnel – Hegel), còn cái gì không hợp lý thì cuối cùng sẽ phải mất đi. Trước sau, đó là lẽ trời.

Nguyễn Huệ Chi