Bauxite Việt Nam

Phương Thảo

Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho biết thông tin này tại cuộc họp báo về chương trình dự kiến kỳ họp thứ 9 của Quốc hội.

Tại cuộc họp báo chiều 18/5, báo giới đặt vấn đề, xung quanh kết quả phiên tòa giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải tại TAND tối cao vừa qua, một số đại biểu Quốc hội đã lên tiếng, thể hiện việc không tán đồng với quyết định của Hội đồng thẩm phán tại phiên xử. Các đại biểu cũng cho biết sẽ gửi kiến nghị lên UB Thường vụ Quốc hội đề nghị có ý kiến về sự việc. UB Thường vụ đã nhận kiến nghị của các đại biểu Quốc hội và quan điểm của cơ quan thường trực Quốc hội về vấn đề này?

Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc trả lời câu hỏi của phóng viên về vụ án Hồ Duy Hải.

GS. TS Thái Vĩnh Thắng - nguyên Chủ nhiệm Khoa Pháp luật Hành chính - Nhà nước, Trường Đại học Luật Hà Nội

Bản án giám đốc thẩm về vụ án giết người mà bị cáo là Hồ Duy Hải bị buộc tội và bị kết án tử hình cần phải bị hủy bỏ, niềm tin của người dân Việt Nam vào công lý sẽ sụp đổ hoàn toàn nếu bản án này không được hủy bỏ.

Bản án này đã gây nên sự bức xúc và phẫn nộ trong xã hội, nhất là những người quan tâm đến công bằng, công lý, hiến pháp, nhà nước pháp quyền và quyền con người.

Bản án giám đốc thẩm đã mắc những sai lầm trầm trọng sau đây:

1. Vi phạm nguyên tắc hồi tỵ, theo đó chánh án Nguyễn Hòa Bình không thể tham gia xét xử phiên tòa này vì ông đã từng tham gia vụ án này với tư cách Viện trưởng VKSND tối cao ký quyết định không kháng nghị bản án phúc thẩm.

2. Vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội, khi không có nhân chứng hoặc vật chứng chứng minh Hồ Duy Hải phạm tội thì phải coi như Hồ Duy Hải vô tội.

3. Kết luận sai về sự vi phạm luật tố tụng của cơ quan điều tra mà lại không ảnh hưởng đến bản chất của vụ án.

Pháp luật tố tụng hiện đai của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới cũng đều quy định việc điều tra, truy tố, xét xử phải đúng quy định của pháp luật, bất kỳ vi phạm nào trong quá trình điều tra đều dẫn đến phải hủy bỏ kết quả điều tra.

Trong vụ trọng án giết hai mạng người mà tang vật vụ án: dao, thớt không được giữ lại, phải mua lại ở chợ để làm vật tương tự, mẫu máu lấy được ở hiện trường không đem đi xét nghiệm ngay, sau một tháng mới xét nghiệm nên không có kết quả rõ ràng, buộc tội Hồ Duy Hải nhưng dấu vân tay ở hiện trường không trùng với dấu vân tay của Hồ Duy Hải. Kẻ thủ ác thuận tay trái nhưng Hồ Duy Hải thuận tay phải (tình tiết mới do Luật sư mới phát hiện ra).

Võ Văn Tài - Nguyên Phó viện trưởng Viện Kiểm sát Tây Ninh

Tôi đã từng viết 02 bài về vụ án Hồ Duy Hải được cộng đồng rất ủng hộ, nếu tôi cố viết nữa thì cũng không hay lắm. Nhưng thật sự mấy ngày nay, hình ảnh trụ sở Bưu điện Cầu Voi với kiến trúc của tầng trên giống như một ngôi nhà mồ cứ ám ảnh tâm trí của tôi, nơi đây đã có 02 oan hồn rồi, tôi hy vọng nó không dung nạp thêm oan hồn nào khác nữa, nên tôi quyết định tiếp tục viết và viết mãi cho đến khi công lý được thực thi một cách chính xác và nghiêm minh trên thực tế.

Sau khi nghe đi, nghe lại và được đọc toàn văn Quyết định giám đốc thẩm, tôi thấy hầu hết những nhận định của Hội đồng xét xử đều là sự suy diễn vô căn cứ, nếu tôi không nói nữa thì thật là có lỗi với lương tâm của mình. Sau đây mời mọi người tham khảo nhé.

1- Ngay phần đầu tiên của kết luận về diễn biến của vụ án cho thấy sự không rõ ràng rồi, cấp sơ thẩm, phúc thẩm và giám đốc thẩm đều quy kết rằng: “Vào khoảng 19 giờ ngày 13/01/2008, Hải lấy xe máy hiệu Wave (của bà Nguyễn Thị Len) đi đến tiệm cầm đồ để cầm cố chiếc điện thoại với số tiền 1.500.000 đồng, sau đó Hải chạy về nhà đổi lấy xe Dream màu nho (của bà Nguyễn Thị Rưởi) chạy đến quán cà phê trả tiền thua cá độ bóng đá…”.

Xin Tòa cho biết, tại sao Hải không tiếp tục sử dụng xe Wave đi luôn cho tiện mà phải quay về nhà đổi lấy xe Dream vậy?

2- Về sự xuất hiện của chiếc xe Dream trước cửa Bưu điện và mái tóc lãng tử.

Tòa cho rằng lúc hơn 19 giờ, anh Hồ Văn Bình và Đinh Vũ Thường đến Bưu điện nhìn thấy có 01 chiếc xe Dream (màu nho), có kính chiếu hậu màu đen bên trái (gọng kính cắt ngắn), chìa khóa vẫn còn cắm trên xe; bà Rưởi thừa nhận gia đình có chiếc xe giống như thế, vậy suy ra, chiếc xe Dream mà hung thủ dựng ở sân Bưu điện trước thời điểm xảy ra án mạng là xe của bà Rưởi.

Dạ thưa Tòa, thời điểm đầu năm 2008, phương tiện cá nhân phổ biến trong xã hội ta (Long An cũng thế) là xe Dream và Wave Trung Quốc, có đến hàng triệu chiếc xe Dream màu nho lưu thông khắp mọi làng quê Việt Nam, và thời điểm đó cũng chưa có quy định về xử phạt những phương tiện xe máy không gắn đầy đủ kính chiếu hậu, nên theo tôi nhớ đa phần các chủ phương tiện không gắn hoặc chỉ gắn một loại kính có gọng bị cắt ngắn để trang trí cho đẹp giống như xe của bà Rưởi. Lúc đó, xe Dream màu nho của tôi cũng y như thế, và tôi tin rằng ở Nam Bộ, xe có đặc điểm tương tự xe của bà Rưởi là rất lớn. Vì vậy, việc kết luận chiếc Dream dựng trước sân Bưu điện Cầu Voi vào cái đêm định mệnh ấy là xe của bà Rưởi là sự suy diễn mà xác suất đúng (tôi nghĩ) sẽ nhỏ hơn 1/1000.

Còn về mái tóc, quý Tòa cho rằng anh Thường khai nhìn thấy có một thanh niên ngồi trong Bưu điện lúc hơn 19h30 có đặc điểm tóc chẻ mái, bà Rưởi khai Hải để tóc dài chẻ mái 6-4 hay 7-3 gì đó và Hải thừa nhận lúc đó tóc của Hải chải 6-4, đuôi tóc dài phủ gáy, vậy người xuất hiện tại hiện trường trước khi 02 nạn nhân bị giết chính là Hải.

Suy luận này thật khôi hài. Để tôi kể cho Tòa nghe nhé, lúc trước tôi có chiếc xe Dream giống như chiếc xe anh Thường và anh Bình nhìn thấy trong sân Bưu điện và tôi luôn để tóc như vậy, tôi cũng nhìn thấy có rất nhiều thanh niên đi xe Dream có mái tóc như thế, nên tôi xin Tòa đừng loại trừ phán đoán rằng, tôi và nhiều thanh niên khác cũng có thể là hung thủ nhé.

GS Nguyễn Văn Tuấn

Vụ án Hồ Duy Hải dấy lên mối quan tâm sâu sắc về một hệ thống tư pháp lệch lạc với hệ quả nhiều án tử hình cho những người vô tội.

Ngày 13/1/2008, hai nữ nhân viên bưu điện bị giết chết trong một bưu cục thuộc tỉnh Long An, Việt Nam. Thoạt đầu, vụ án giết người này có vẻ chẳng có gì độc đáo. Nghi phạm số 1 là Nguyễn Văn Nghị, một tình nhân của một trong hai nạn nhân, người được cho là có mặt tại phạm trường trước đó không lâu. Nghị bỏ đi và sau đó bị bắt tại nhà của mẹ anh ta.

Tuy nhiên, kể từ đó vụ án không còn bình thường nữa, mà trở thành một mối quan tâm về nền tư pháp Việt Nam, và cũng là mối bận tâm của các tổ chức nhân quyền và cải cách tư pháp ở Việt Nam.

Lí do là Nguyễn Văn Nghị được thả và những chứng cớ liên quan đến anh ta biến mất một cách bí hiểm. Hơn hai tháng sau, ngày 21/3, một thanh niên tên Hồ Duy Hải bị bắt và tạm giam, mặc dầu anh ta có khả năng vô phạm. Tám tháng sau, ngày 28/11, toà sơ thẩm Long An tuyên án tử hình đối với Hồ Duy Hải, và bản án chủ yếu dựa vào lời khai trong đồn cảnh sát rằng anh ta đã giết hai người phụ nữ. Ngày 29/4/2009, toà án phúc thẩm TPHCM y án tử hình đối với Hồ Duy Hải.

Nhưng Hải sau đó bác bỏ lời khai của mình, vì anh ta cho rằng anh khai trong khi bị tra tấn, và bị ép buộc phải khai theo văn bản được soạn sẵn bởi một viên công an. Viên công an đó sau này qua đời vì một tai nạn giao thông.

Diễm Thi - RFA

Một bản kiến nghị đòi công lý cho Hồ Duy Hải vừa được công khai trên mạng xã hội tối 14/5/2020 [https://tinyurl.com/petitionhoduyhai]. Bản kiến nghị không chỉ lên tiếng cho sinh mạng một con người, mà còn lên tiếng cho cả nền tư pháp Việt Nam hiện nay.

Lên tiếng cho Hồ Duy Hải…

Kiến nghị được gởi đến ông Nguyễn Phú Trọng - Chủ tịch nước; bà Nguyễn Thị Kim Ngân - Chủ tịch Quốc hội; bà Lê Thị Nga - Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội cùng các Đại biểu Quốc hội.

Ngoài ra, kiến nghị được gửi đến đại diện nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế cũng như các vị đại sứ nước ngoài tại Việt Nam.

PGS-TS Hoàng Dũng, một trong những người tham gia soạn thảo kiến nghị cho biết, bản kiến nghị được gửi tới tay các vị lãnh đạo cùng lúc bằng email và bản cứng qua đường bưu điện. Ngoài ra, bản kiến nghị được công bố trên không gian mạng kèm đường link ký tên để đánh động dư luận, để mọi người bày tỏ thái độ của mình. Đây chính là sức mạnh của xã hội dân sự. Ông nói thêm:

“Chúng tôi gửi như vậy vì Việt Nam bây giờ mở cửa, mà việc mở cửa làm ăn với các nước khác, đặc biệt ở Âu Mỹ thì việc tuân thủ pháp luật không chỉ trong nước mà còn những nguyên tắc luật pháp phổ quát là hết sức quan trọng. Chúng tôi nhìn vụ án Hồ Duy Hải trong chiều hướng như vậy. Do đó, đối tượng để chúng tôi gửi kiến nghị đến rộng hơn rất nhiều.

Trước đây đã có một kiến nghị và tôi cũng đã ký, nhưng kiến nghị đó thực chất chỉ phản đối bản án mà thấy là không tuân thủ pháp luật nhưng không đề ra cách giải quyết. Kiến nghị ấy chỉ gửi đến Nhà nước Việt Nam”.

Những người soạn thảo và ký tên trên kiến nghị kêu gọi sự chú ý đặc biệt và hành động khẩn cấp về một án tử hình đang diễn ra tại Việt Nam, vụ án Hồ Duy Hải, bởi quá trình điều tra và xét xử vụ án đã đặt ra nhiều nghi vấn và gây quan ngại sâu sắc trong cộng đồng người Việt trong và ngoài nước.

Sau khi trình bày các mốc chính vụ án Hồ Duy Hải từ năm 2008 đến nay, kiến nghị nêu ra bốn đề nghị. Trong đó hai đề nghị đầu tiên gồm:

- Thứ nhất, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam quyết định tạm dừng thi hành án tử hình đối với Hồ Duy Hải;

- Thứ hai, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam thành lập Ủy ban giám sát vụ án để đánh giá lại tính khách quan và chính xác của phiên giám đốc thẩm. Nếu phát hiện sai sót nghiêm trọng, Quốc hội tiến hành bãi nhiệm Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao và các thành viên Hội đồng thẩm phán, bầu chánh án và phê chuẩn các thẩm phán mới.

Mỹ Hằng - BBC News Tiếng Việt

Hồ Duy Hải. Nguồn: Ảnh tư liệu gia đình Hồ Duy Hải

Không lâu sau phiên xét xử giám đốc thẩm vụ Hồ Duy Hải với kết luận y án tử hình gây bức xúc dư luận, ngành tòa án Việt Nam đã có những phản ứng bị cho là 'đổ thềm dầu vào lửa".

Cụ thể, trang báo chính thống của tòa án Việt Nam có bài viết với tiêu đề: "Vụ án Hồ Duy Hải: "Nhiễu thông tin", "truyền thông bẩn" đã làm ảnh hưởng đến chính trị và cả nền tư pháp".

Trong bài, người được phỏng vấn nói mẹ Hồ Duy Hải kêu oan cho con là do bị 'các thế lực thù địch xúi giục'; và một số ĐBQH và nhà báo tự do 'bị lợi dụng' để 'xuyên tạc sự thật, nói xấu chế độ'.

Cùng thời điểm, Phó Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Trí Tuệ xuất hiện trên báo chính thống cho hay ông đã làm việc với Bộ Công an để "xem xét, xử lý những thông tin đe dọa, xúc phạm thẩm phán'.

Bình luận quanh sự việc này, luật sư Lê Công Định, Nguyễn Văn Đài và Phùng Thanh Sơn nhận định với BBC News Tiếng Việt rằng những phản ứng này cho thấy rõ ràng vụ án đã tạo nên một áp lực chính trị lớn lên ngành tư pháp, và cả thể chế Việt Nam.

'Suy giảm nghiêm trọng uy tín đảng cầm quyền'

Luật sư Lê Công Định nói chưa bao giờ ông thấy một quyết định của TANDTC bị công luận, vốn đã không có niềm tin vào công lý và hệ thống tư pháp Việt Nam, phản đối nặng nề như lần này.

Nhà nước Việt Nam luôn "đổ thừa cho các thế lực thù địch kích động dân" mỗi khi vấp phải phản ứng từ dư luận...

Luật sư Lê Công Định

"Họ phẫn nộ hơn khi quyết định tố tụng vừa kém thuyết phục về mặt pháp lý, vừa thiếu tầm vóc lẽ ra phải có ở một hội đồng thẩm phán cao cấp nhất trong hệ thống các toà án".

Luật sư Định bình luận rằng khác với các nước trên thế giới, chức vụ chánh án ở Việt Nam không phải là một chức vụ chuyên môn trong ngành tư pháp, mà là chức vụ chính trị, được dùng như một bước đệm để các quan chức thăng tiến hơn trong bộ máy của ĐCS cầm quyền. Điều này càng thấy rõ hơn qua vụ Hồ Duy Hải.

"Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13 sắp diễn ra càng làm cuộc tranh đua giành một vị trí trong Bộ Chính trị trở nên ráo riết hơn. Dưới áp lực và ảnh hưởng từ sự lên án của công luận, ông Chánh án TANDTC Nguyễn Hoà Bình chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trước các đối thủ chính trị khác. Vì họ sẽ dùng sự thất bại đối với lòng dân do quyết định giám đốc thẩm vừa rồi gây ra như một điểm yếu để tấn công ông".

Kính gửi:

- Ông Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

- Bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch Quốc hội

- Bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội

- Các Đại biểu Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam

- Bà Michelle Bachelet Jeria, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc

- Bà Julie Verhaar, Quyền Tổng thư ký Ân xá Quốc tế

- Ông Gerald Staberock, Tổng thư ký Tổ chức Thế giới Chống Tra tấn

- Bà Forhan Bernadette, Chủ tịch Tổ chức Công giáo Chống tra tấn Pháp

- Ông Kenneth Roth, Giám đốc điều hành Tổ chức Theo dõi Nhân quyền

- Ngài Giorgio Aliberti, Đại sứ Liên minh Châu Âu tại Việt Nam

- Ông Juan Zaratiegui, Trưởng ban Nhân quyền, Văn phòng Liên minh Châu Âu tại Việt Nam – Ngài Daniel Kritenbrink, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam

- Ngài Ivo Sieber, Đại sứ Thụy Sĩ tại Việt Nam

- Ngài Grete Løchen, Đại sứ Na Uy tại Việt Nam

- Ngài Robyn Mudie, Đại sứ Úc tại Việt Nam

- Ngài Nicolas Warnery, Đại sứ Pháp tại Việt Nam

- Ngài Guido Hildner, Đại sứ Đức tại Việt Nam

- Ngài Ann Mawe, Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam

- Ngài Vítězslav Grepl, Đại sứ Séc tại Việt Nam

- Ngài Gareth Ward, Đại sứ Anh tại Việt Nam

- Ngài Kim Højlund Christensen, Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam

- Ngài Thomas Schuller-Götzburg, Đại sứ Áo tại Việt Nam

- Ngài Paul Jansen, Đại sứ Bỉ tại Việt Nam

- Ngài Elsbeth Akkerman, Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam

- Ngài Kari Kahiluoto, Đại sứ Phần Lan tại Việt Nam

- Ngài Őry Csaba, Đại sứ Hungary tại Việt Nam

- Ngài Wojciech Gerwel, Đại sứ Ba Lan tại Việt Nam

- Ngài Antonio Alessandro, Đại sứ Ý tại Việt Nam

- Ngài Francisco Vaz Patto, Đại sứ Bồ Đào Nha tại Việt Nam

- Ngài Maria Jesus Figa Lopez-Palop, Đại sứ Tây Ban Nha tại Việt Nam

- Ngài John McCullagh, Đại sứ Ireland tại Việt Nam

- Ngài Marinela Petkova, Đại sứ Bulgaria tại Việt Nam

- Các ngài đại sứ các quốc gia khác tại Việt Nam

Thưa Quý vị, Chúng tôi, những người ký tên dưới đây, kêu gọi sự chú ý đặc biệt và hành động khẩn cấp của Quý vị về một án tử hình đang diễn ra tại Việt Nam, vụ án Hồ Duy Hải. Quá trình điều tra và xét xử vụ án đã đặt ra nhiều nghi vấn và gây quan ngại sâu sắc trong cộng đồng người Việt trong và ngoài nước. Kể từ năm 2008 đến nay, đã có rất nhiều kiến nghị được gửi tới các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam đề nghị xem xét lại vụ án này.

Cái Lư Hương

Đọc bài viết đăng ngày 10 tháng 5 trên Luật Khoa có tiêu đề “Tôi đi tìm một điều trong phán quyết Hồ Duy Hải. Nhưng không thấy”, tôi nghĩ ngay đến nguyên tắc, hay nói đúng hơn là truyền thống “thẩm phán chỉ nói chuyện qua bản án” (judges only speak through their judgments) của nhiều hệ thống tư pháp trên thế giới.

Theo truyền thống này, các thẩm phán chỉ toàn tâm toàn ý và biểu đạt hết những gì cần biểu đạt, phản biện hết những gì cần phản biện bằng bản án. Ngoài ra, họ không bình luận thêm bất kỳ điều gì bên ngoài phòng xử án về “đứa con” tinh thần của mình.

Bạn đọc có thể hiểu đơn giản nguyên tắc này qua lời tuyên bố chung của một số thẩm phán Hoa Kỳ khi họ tham gia soạn thảo Bộ Nguyên tắc mẫu về Ứng xử Tư pháp (The Model Code of Judicial Conduct):

“Giữa những ham muốn biểu đạt, ham muốn được nói, chúng ta cần vượt qua chúng để có thể đứng trên những tranh cãi. Nếu các thẩm phán cho phép mình trở thành những người biện hộ cho bất kì quan điểm nào trước công chúng, chúng ta đánh mất điều quan trọng nhất mà chúng ta có – sự trung lập, không thiên vị và khả năng xuất hiện một cách trung lập, không thiên vị trước mắt công chúng.”

[…]

Cần nhớ rằng những phát biểu của chúng ta khó mà làm thay đổi được quan điểm của công chúng về bản án. Nếu chúng ta lên tiếng, niềm tin rằng các thẩm phán không trung lập chỉ ngày càng được củng cố”.

Việc đứng ngoài đại đa số các thảo luận công cộng (trừ khi là những bài giảng hay các nghiên cứu về pháp luật) trở thành tôn chỉ sống còn của các thẩm phán vì nhiều lý do.

Một là, họ có thể dành nhiều thời gian để hoàn thiện tất cả những gì có thể trong bản án, đảm bảo rằng các lập luận pháp lý bên trong phán quyết tính đến mọi phản bác hay khả năng đàm tiếu bên ngoài xã hội.

Hai là, họ có thể tách biệt hoàn toàn khỏi các cáo buộc về định kiến hay thiên vị liên quan đến một vụ án, một nghi phạm, một chính trị gia hay một công tố viên, một luật sư.

Phạm Đình Trọng

Hơn mười hai năm đã qua từ đêm cái ác hiện hình 13.1.2008, hai cô gái Ánh Hồng và Thu Vân đang rực rỡ tuổi hai mươi bị giết man rợ ngay tại nơi làm việc, bưu điện Cầu Voi, Thủ Thừa, Long An.

Cái ác cầm dao cứa vào cổ cao ba ngấn trắng ngần cô gái hai mươi ba tuổi Ánh Hồng và vung thớt giáng xuống đầu cô gái Thu Vân hai mươi mốt tuổi.

Với những mối quan hệ tình cảm của cô gái nhan sắc mặn mà, cổ kiêu ba ngấn, lập tức nghi can nổi cộm lồ lộ hiện ra và cơ quan điều tra đã hành động kịp thời, đúng nghiệp vụ, nghi can nổi cộm bị bắt. Với những tang chứng, vật chứng còn đầy đủ nơi cái ác ra tay. Việc chứng minh tên tuổi cái ác chỉ còn một bước ngắn.

Bỗng như có quyền lực từ trên cao lệnh xuống những cảnh sát điều tra làm án, lệnh xuống cả những quan tòa xử án. Cơ quan điều tra lập tức răm rắp chuyển hướng tìm tội phạm và cơ quan tư pháp nối gót sự răm rắp đó, chấp nhận ngay bản kết luận điều tra đầy sai trái, khuất tất của cảnh sát điều tra.

Cơ quan điều tra đang tỉnh táo và quyết liệt làm đúng phận sự, đúng bài bản nghiệp vụ, đang trên con đường đi tới ánh sáng công lý bỗng mau lẹ mụ mị ngoặt sang con đường tối tăm, sai trái, mờ ám. Từ đây cuộc điều tra hoàn toàn diễn ra trong bóng tối.

Trong bóng tối, không ai nhìn thấy bàn tay mở khóa nhà tạm giam thả nghi phạm chính Nguyễn Văn Nghị, kẻ dính líu nhiều nhất, rõ nhất đến án mạng. Mở đường cho nghi phạm rõ nhất Nguyễn Văn Nghị chạy trốn biệt tăm vào hư vô, bàn tay đó cũng mở đường đưa vụ án vào khuất tất, gian dối, sai trái và tội ác.

Kẻ giết người đột phát, không có ý đồ từ trước nên hớ hênh để lại đầy rẫy dấu vết, chứng cứ. Để lại tất cả tang vật. Để lại dấu vân tay ở vật gây án. Để lại cả tinh dịch trên người cô gái mà kẻ giết người si mê.

Đỗ Thành Nhân

***

1.

Tra Google từ khóa “Báo chí là gì?” thì có định nghĩa về báo chí trên Wikipedia [1]; và Luật báo chí năm 2016, cũng có định nghĩa: “Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử” (Điều 3.1).

Tuy nhiên tra Google từ khóa “Báo chí cách mạng Việt Nam là gì?” thì hoàn toàn không có định nghĩa tường minh.

2.

Muông thú, từ gia cầm thân thiện đến ác thú tồn tại đến ngày nay trong tự nhiên được chính nhờ bản năng sinh tồn là: duy trì nòi giống và bảo vệ con. Con người ít ra phải hơn con thú hoang dã, chính vì hơn động vật hoang dã mà loài vượn rụng đuôi, vươn lên đi bằng hai chân thành người.

Một điều không thể phủ nhận: tình cảm mẹ con là bản năng; khi phát triển thành con người thì trở thành tình mẫu tử vô cùng thiêng liêng. Chính vì vậy mà luật pháp cũng theo hướng bảo về tình mẫu tử nói riêng và tình thân gia đình nói chung.

- Luật Hôn nhân gia đình cũng ưu tiên cho người mẹ được quyền nuôi con.

- Bộ luật hình sự cũng không truy cứu khi người thân trong gia đình bao che nhau (không tố giác tội phạm).

Vì vậy mà Dương Tự Trọng, Phó Giám đốc Công an TP Hải Phòng bao che cho anh ruột là tội phạm truy nã Dương Chí Dũng Chủ tịch HĐQT Vinalines được xã hội và luật pháp chấp nhận.

Với tôi, mẹ của tử tù Hồ Duy Hải xứng đáng là biểu tượng công lý (Hình 1). Công lý xuất phát đạo lý, không phải tự nhiên mà có; để có công lý phải trải một quá trình đấu tranh bền bỉ với thế lực hắc ám, cường quyền.

Thế Dũng - Nguyễn Hưởng

(NLĐO)- Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân vừa có kiến nghị Quốc hội thực hiện quyền giám sát Tối cao hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành giám sát hoạt động của TAND Tối cao trong phiên tòa giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải.

Ngày 13-5, Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân đã có Kiến nghị gửi Quốc hội, đề nghị thực hiện quyền giám sát tối cao hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành giám sát hoạt động của TAND Tối cao trong phiên tòa giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải.

Đại biểu Lê Thanh Vân cho biết ngay sau khi biết thông tin Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao ngày 8-5 quyết định bác kháng nghị giám đốc thẩm của Viện trưởng VKSND Tối cao đối với vụ án Hồ Duy Hải, ông đã trực tiếp kiến nghị Chủ tịch Quốc hội đề nghị Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động xét xử trong vụ án đặc biệt này.

TS Luật Cù Huy Hà Vũ

Dẫn nhập

Đứng đầu các nguyên tắc cơ bản của Bộ luật tố tụng hình sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là “Bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa trong tố tụng hình sự” được quy định tại Điều 7 (Chương II – Những nguyên tắc cơ bản) Bộ luật tố tụng hình sự. Theo nguyên tắc này, “Mọi hoạt động tố tụng hình sự phải được thực hiện theo quy định của Bộ luật này. Không được giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử ngoài những căn cứ và trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định”.

Một trong những nhiệm vụ của Bộ luật tố tụng hình sự được quy định tại Điều 2 là “không làm oan người vô tội”. Một trong những biện pháp để thực hiện nhiệm vụ này là “thủ tục giám đốc thẩm” quy định tại Chương XXV. Thủ tục tố tụng này nhằm “xét lại bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì phát hiện có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án”. Các căn cứ để kháng nghị được quy định tại Điều 371, gồm: 1. Kết luận trong bản án, quyết định của Tòa án không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án; 2. Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong điều tra, truy tố, xét xử dẫn đến sai lầm nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án; 3. Có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật.

Ngày 24/7/2019, Văn phòng Chủ tịch nước có Công văn 688/VPCTN-PL-m thông báo Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đề nghị Viện trưởng VKSNDTC xem xét, giải quyết theo thẩm quyền, bảo đảm đúng quy định của pháp luật đối với vụ án Hồ Duy Hải. Bốn tháng sau, ngày 22/11/2019, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao (gọi tắt là Viện trưởng VKSNDTC) Lê Minh Trí đã ra Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm cả hai bản án này (gọi tắt là Kháng nghị) (1).

Kháng nghị nêu: “Bản án sơ thẩm và phúc thẩm của tòa án hai cấp có nhiều nhận định chưa phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án; việc thu thập, đánh giá chứng cứ, tài liệu chưa đầy đủ; nhiều nội dung của vụ án cần chứng minh của vụ án còn mâu thuẫn như chưa được làm rõ, cụ thể:… Các cơ quan tiến hành tố tụng có nhiều vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng như: bỏ sót những chứng cứ vụ án, không trưng cầu giám định vết máu; không đưa một số lời khai của Hồ Duy Hải và người làm chứng vào hồ sơ vụ án dẫn đến sai lầm trong giải quyết vụ án, cụ thể:… Những mâu thuẫn trong lời khai, những chứng cứ, những dấu vết tại hiện trường chưa được làm rõ cùng những thiếu sót, vi phạm nêu trên đã trực tiếp ảnh hưởng đến giá trị chứng minh của chứng cứ theo quy định của pháp luật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến những căn cứ kết luận hành vi phạm tội của bị cáo”.

Nghi Anh phỏng vấn LS Trần Văn Tạo

PNO - Sáu năm trước, Luật sư Trần Văn Tạo, nguyên Phó giám đốc - Thủ trưởng cơ quan điều tra Công an TP.HCM (giai đoạn 1992 - 1995), từng gọi điện xin Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cho lệnh tạm hoãn thi hành án tử hình đối với Hồ Duy Hải (tử tù trong kỳ án sát hại hai nữ nhân viên bưu điện Cầu Voi, tỉnh Long An).

Cuộc gọi điện thoại của ông Tư Tạo (tên thường gọi của Luật sư Trần Văn Tạo) và lệnh hoãn thi hành án tử với Hồ Duy Hải của Văn phòng Chủ tịch nước đã khiến biết bao người tin tưởng, mong chờ một trang mới mở ra cho vụ án ly kỳ trong lịch sử tư pháp nước nhà, rằng một phiên tòa mới đại diện cho tinh thần thượng tôn pháp luật sẽ được mở ra, những sai sót về tố tụng của vụ án sẽ được khắc phục, chỉ ra đúng người, đúng tội…

Luật sư Trần Văn Tạo

Thế nhưng hôm nay, sau gần một tuần phiên giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân (TAND) tối cao về vụ án Hồ Duy Hải, ông Tư Tạo mất ngủ… Một lần nữa ông tha thiết đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét lại vụ án bởi trăm sự hãy còn ngổn ngang…

Những chứng cứ trực tiếp rất quan trọng đã bị bỏ qua

Phóng viên: Thưa ông, dưới góc nhìn một cựu thủ trưởng cơ quan điều tra, ông nhận định gì về vụ án Hồ Duy Hải?

Luật sư Trần Văn Tạo: Trong vụ án này, các cơ quan tiến hành tố tụng đã căn cứ trên các chứng cứ gián tiếp để đi đến kết án tử hình Hồ Duy Hải. Đã vậy, những chứng cứ ấy lại sai, thiếu và yếu (như ý kiến của Ủy ban Tư pháp và của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao). Đây là sai sót nghiêm trọng về tố tụng.

Ở vụ án này, trên báo chí có nêu mà Hội đồng Thẩm phán cũng đã công khai hỏi và thể hiện trong nội dung bản án có những chứng cứ trực tiếp như cái thớt dính máu, con dao là hung khí gây án. Bây giờ con dao thể hiện trên lời khai là con dao có trên hiện trường nhưng đã bị tiêu hủy. Đây là chứng cứ trực tiếp, bởi giết người phải có hung khí hoặc hành động trực tiếp. Thứ hai, tấm thớt cũng chẳng còn.

Tòa trưng lời khai Hồ Duy Hải có tình tiết đập đầu nạn nhân bằng tấm thớt, điều đó được đinh ninh rằng vết máu đó là của người bị hại không cần giám định. Không giữ con dao, tấm thớt từ hiện trường. Vết máu nếu giám định đến nơi đến chốn sẽ ra được máu của ai, có phải chỉ là máu của bị hại, của Hồ Duy Hải hay còn ai nữa không?

Rõ ràng, cơ quan điều tra không thu thập được gì từ hiện trường, đây là một thiếu sót lớn, không tuân thủ nguyên tắc khám nghiệm hiện trường. Toàn bộ chứng cứ trực tiếp của vụ án đều không có. Chỉ thu thập được lời khai của Hồ Duy Hải, mà lời khai lúc nhận tội, lúc không.

* Những chứng cứ trực tiếp đã bị bỏ qua ấy theo ông có chứng minh Hồ Duy Hải vô tội không? 

- Tôi không biết Hồ Duy Hải có oan hay không, nhưng đã không có chứng cứ chứng minh tội phạm, tố tụng sai, mà mang một người đi tử hình, sau này nếu sai, chúng ta không sửa được bởi người đó đã chết rồi. Theo quan điểm của tôi, muốn định tội Hồ Duy Hải một cách thuyết phục, bắt buộc phải điều tra lại từ đầu. Phải khắc phục ngay từng sai sót trong tố tụng.

Tá Lâm

Sáng 13-5, tổ đại biểu Quốc hội TP.HCM đơn vị 7 đã có buổi tiếp xúc với cử tri quận 9. Tổ này gồm có ông Phan Nguyễn Như Khuê - Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm - nguyên Chủ tịch HĐND TP, bà Trịnh Ngọc Thúy - Phó Chánh án TAND TP.

Tại buổi tiếp xúc, cử tri quận 9 quan tâm đến nhiều vấn đề được dư luận quan tâm, trong đó có vụ án Hồ Duy Hải mà Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao vừa có phán quyết giám đốc thẩm mới đây.

Cử tri Nguyễn Thị Dung, phường Tăng Nhơn Phú A, cho rằng Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã đưa ra phán quyết bác kháng nghị của VKSND Tối cao và cho rằng tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm kết án tử hình Hồ Duy Hải là đúng tội, không oan nên không cần hủy án để điều tra lại.

TTO – Sau quyết định của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao về vụ án Hồ Duy Hải, đã có nhiều ý kiến trái chiều về quyết định của hội đồng. Tuổi Trẻ đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Ngọc Hòa, thành viên Hội đồng thẩm phán (Tuổi Trẻ, ngày 12-5).

• Vụ án Hồ Duy Hải: Sai sót trong điều tra có vi phạm tố tụng?
• Mẹ Hồ Duy Hải gửi đơn đến chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội

Sau cuộc trao đổi này, các chuyên gia tiếp tục có ý kiến khác nhau về các luận điểm do ông Bùi Ngọc Hòa đưa ra cũng như nội dung phán quyết của Hội đồng thẩm phán (HĐTP) về vụ án này. Để rộng đường dư luận, Tuổi Trẻ giới thiệu thêm các ý kiến phân tích về tính pháp lý của vụ việc.

* Đại biểu Quốc hội TRƯƠNG TRỌNG NGHĨA:

Cần hủy án, điều tra lại

Tôi thấy những luận cứ mà HĐTP TAND tối cao đưa ra chưa đủ sức thuyết phục để giải quyết hết những vấn đề được nêu ra bởi Ủy ban Tư pháp của Quốc hội và kháng nghị của Viện KSND tối cao. Khi chưa giải quyết được hết những vấn đề đó thì quyết định giám đốc thẩm sẽ làm nhiều người lo ngại, băn khoăn nhiều điểm.

Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) hiện đang tiếp cận với sự tiến bộ của nền tư pháp của các quốc gia phát triển nhưng theo tôi, quyết định giám đốc thẩm không phát huy được hết những tiến bộ trong đạo luật đó, đặc biệt là nguyên tắc suy đoán vô tội. Mỗi quyết định của tòa giám đốc thẩm vô hình trung sẽ trở thành án lệ hướng dẫn cho công tác tố tụng về sau.

Tuy nhiên, những sai sót về mặt tố tụng trong quá trình điều tra cũng như giai đoạn xét xử sơ thẩm, phúc thẩm đã rất rõ. Ủy ban Tư pháp đã trực tiếp giám sát toàn bộ hồ sơ vụ án, gặp Hồ Duy Hải trong trại giam, từ đó mới đưa ra nhận định đánh giá. Dựa trên đánh giá của Viện KSND tối cao và Ủy ban Tư pháp thì những sai sót của quá trình điều tra, bản án sơ thẩm, phúc thẩm là nghiêm trọng.

Cần minh định rõ là kháng nghị của Viện KSND tối cao không hề nói Hồ Duy Hải bị oan, mà chỉ nêu ra những vi phạm tố tụng nghiêm trọng nên đề nghị điều tra lại. Khi xét xử vụ án nếu có sai sót nghiêm trọng về mặt tố tụng thì luôn luôn có nguy cơ oan sai, nên việc hủy án điều tra lại là để tránh oan sai.

BLTTHS cũng có những quy định chặt chẽ trong điều tra, thu thập chứng cứ cũng như xét xử. Nếu việc tuân thủ các quy định này không đầy đủ thì phải điều tra lại, để có bản án khác dựa trên cơ sở tuân thủ đầy đủ quy định đó thì sẽ có sức thuyết phục đối với dư luận, với nhân dân, cử tri và cả chính bị cáo.

Trong một vụ án giết người có mấy loại chứng cứ cực kỳ quan trọng.

Thứ nhất, chứng cứ đầu tiên là vật chứng để chứng minh trực tiếp hành vi phạm tội, nhưng quá trình thu thập đã vi phạm tố tụng nghiêm trọng. Các vật chứng chủ yếu được kết luận là dùng để gây tội đã biến mất.

Thứ hai, dấu vết như máu, vân tay nhưng việc thu thập, xét nghiệm có rất nhiều vấn đề.

Thứ ba, các loại thời gian thời điểm của nghi can, những người khác có liên quan, thời gian thời điểm bị hại tử vong… là yếu tố cần thiết để buộc tội giết người nhưng các yếu tố này trong vụ án Hồ Duy Hải đều có sai sót nghiêm trọng, nên tôi cho rằng cần hủy án điều tra lại.

Về phán quyết của hội đồng giám đốc thẩm cho rằng kháng nghị của Viện kiểm sát vi phạm pháp luật, theo tôi, những căn cứ tòa đưa ra cũng chưa thuyết phục. Theo điều 379 BLTTHS, kháng nghị theo hướng có lợi cho bị cáo thì không bị khống chế về thời gian. Kể cả khi bị cáo đã chết vẫn có thể kháng nghị.

Việc Chủ tịch nước quyết định bác hoặc chấp nhận đơn xin ân giảm không tác động đến tính sai đúng của bản án. Nó khác với các quyết định kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của chánh án TAND tối cao hay viện trưởng Viện KSND tối cao. Pháp luật cũng không có quy định khi có quyết định bác đơn xin ân giảm tử hình thì chấm dứt các thủ tục tố tụng sau này (nếu có).

Thanh Phương

Liên quan đến vụ án Hồ Duy Hải, các luật sư cho rằng, các sai sót trong điều tra, nếu được bỏ qua có thể tạo án lệ xấu.

Sau 3 ngày họp giám đốc thẩm, chiều 8/5, Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao không chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng VKSND Tối cao, giữ nguyên bản án với Hồ Duy Hải.

Hội đồng cho rằng, quá trình điều tra, Cơ quan điều tra 'có một số sai sót trong hoạt động điều tra, nhưng không làm thay đổi bản chất vụ án'. Sau phán quyết trên, dư luận đặt nhiều câu hỏi băn khoăn về nhận định trên.

Luật sư Trần Thu Nam (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho rằng, theo quy định của tố tụng hình sự, có một nguyên tắc gọi là nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa. Có nghĩa là toàn bộ các hoạt động tố tụng của người tiến hành tố tụng và cơ quan tiến hành tố tụng phải tuân thủ theo nguyên tắc đó.

Trường hợp không tuân thủ là vi phạm tố tụng, điều này dẫn đến căn cứ buộc tội không còn chính xác nữa.

Cũng theo LS Nam, để kết tội một con người thì phải dựa trên cơ sở chứng cứ mà chứng cứ thì gồm rất nhiều thứ như hình ảnh, video, vật chứng, lời khai...

Nguyên tắc của Bộ luật tố tụng hình sự có quy định, "chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định…". Điều đó cũng có nghĩa, những gì không có thật hoặc không được thu thập đúng theo trình tự, thủ tục của Bộ luật tố tụng hình sự thì không được xem là chứng cứ.

Lê Thanh Phong

Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao không chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND Tối cao, buộc Hồ Duy Hải phải chấp nhận án tử hình tổng cộng hai tội: Giết người, Cướp tài sản.

Quyết định này tiếp tục gây tranh cãi trong dư luận, đặc biệt là các chuyên gia pháp luật. Ở đâu còn có những tranh luận, phản biện, ở đó dân chủ có đời sống, có sức sống.

Sinh mệnh của con người vô cùng quý giá, cho nên mới có nhiều bước của tố tụng từ điều tra, kiểm sát, xét xử. Quá trình xét xử phải qua hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm. Nhưng chưa hết, còn một cửa cho sinh mệnh của con người nữa, đó là giám đốc thẩm.

Và nếu như quyết định giám đốc thẩm vẫn chưa tỏ tường, còn "điểm mờ" nào đó, thì vẫn còn những cánh cửa khác để bảo vệ sinh mệnh con người, nếu như thực sự có oan sai.

Hồ Duy Hải có bị oan sai không? Chưa thể khẳng định điều đó.

Vũ Thị Phương Lan, TS, Giảng viên Trường ĐH Luật Hà Nội

Vũ Thị Phương Lan, TS, Giảng viên Trường ĐH Luật Hà Nội

Trong vài ngày qua, xã hội nói chung và giới khoa học pháp lý nói riêng rất xôn xao về kết quả Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xử giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải. Người không thuộc chuyên ngành luật thì thấy dường như có điều gì đó chưa thực sự thuyết phục. Người có chuyên môn luật thì thấy dường như có điều gì sai sai.

Cũng như nhiều người đang bàn luận về câu chuyện này, tôi không quen Hồ Duy Hải. Tôi cũng không biết Hồ Duy Hải thực sự vô tội hay có tội. Nhưng với kiến thức pháp lý của mình và lương tâm của một người học luật, tôi thấy có nhiều băn khoăn muốn chia sẻ về phiên xử giám đốc thẩm.

Điều tôi quan tâm nhiều hơn cả là một nền tư pháp Việt Nam thực sự bảo vệ công lý và cho thấy công lý hiện diện trong xã hội. Hồ Duy Hải, cho dù thực sự là có tội đi chăng nữa thì cũng phải được xét xử công bằng, và chỉ có xét xử công bằng của một nền tư pháp vì công lý đích thực mới có thể kết tội Hồ Duy Hải hay bất kỳ ai khác.

Tôi xin chia sẻ một số suy nghĩ như sau và xin diễn đạt bằng ngôn ngữ thông thường, tối giản ngôn ngữ pháp lý.

Một vấn đề được Hội đồng xét xử Toà án Nhân dân Tối cao (HĐXX TANDTC) nêu ra là kháng nghị của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (VKSNDTC) không đúng quy định của pháp luật vì Chủ tịch nước đã có Quyết định 639/2012 bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải. Hàm ý ở đây là khi Chủ tịch nước (CTN) đã bác đơn ân giảm án tử hình thì VKSNDTC không được quyền kháng nghị.

Tôi cho rằng không thể đem Quyết định của CTN để quy chiếu tính hợp pháp của quyết định kháng nghị của VKSNDTC bởi vì chức năng của hai cơ quan này là khác nhau và nội dung của hai văn bản đề cập tới những khía cạnh khác nhau cho dù là về cùng một vụ việc.

CTN là nguyên thủ quốc gia chứ không phải cơ quan tố tụng. Hiến pháp, pháp luật trao cho CTN quyền ân giảm đối với tội phạm chứ không phải khẳng định một người có tội hay không. Khi CTN xem xét đơn xin ân giảm thì vấn đề có tội hay không có tội đã được tòa án quyết định, có hiệu lực và CTN tôn trọng điều đó. CTN chỉ xem xét với những tình tiết nhân thân thì người phạm tội đó có đáng được ân giảm hay không. Quyết định không ân giảm của CTN không có nghĩa là lời khẳng định quyết định buộc tội tử hình của tòa án là đúng.

Nguyễn Quang Lộc (nguyên Thẩm phán Tòa án NDTC)

Nhiều bạn bè, đồng nghiệp, học trò hỏi tôi về vụ án Hồ Duy Hải. Quả thật tôi không được nghiên cứu hồ sơ vụ án, chỉ nghe qua các luồng thông tin đa chiều nên không dám có ý kiến gì về việc kết tội đối với bị cáo Hải. Tuy nhiên, qua theo dõi phiên toà Giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán TANDTC tôi xin nêu một số ý kiến về thủ tục tố tụng hình sự theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.

Xin nói trước là những ý kiến của tôi không nhằm chỉ trích ai mà trên tinh thần xây dựng, thượng tôn pháp luật mà thôi.

1/ Về thành phần Hội đồng Giám đốc thẩm

Điều 53 Bộ luật tố tụng hình sự quy định “Thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm”

1. Thẩm phán, Hội thẩm phải từ chối tham gia xét xử hoặc bị thay đổi khi thuộc một trong các trường hợp:

... c/ Đã tham gia xét xử sơ thẩm hoặc phúc thẩm hoặc tiến hành tố tụng vụ án đó với tư cách là Điều tra viên, cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Thẩm tra viên, Thư ký Toà án.

Đây là quy định của Phần thứ nhất “Những quy định chung” của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, được coi như là nguyên tắc xuyên suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự từ sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm.

Như vậy người nào đã tiến hành tố tụng vụ án đó với tư cách là người tiến hành tố tụng thì phải từ chối tham gia xét xử vụ án hoặc bị thay đổi. Việc ký quyết định không kháng nghị vụ án hoặc trả lời khiếu nại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của những người tiến hành tố tụng hình sự cũng chính là đã tiến hành tố tụng vụ án.

Vì thế, tôi cho rằng ông Nguyễn Hoà Bình phải từ chối tham gia xét xử Giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải vì ông Bình đã ký quyết định không kháng nghị vụ án này với tư cách là Viện trưởng VKS NDTC.

Sở dĩ luật quy định như vậy để bảo đảm tính vô tư, khách quan, tránh áp đặt ý muốn chủ quan của người ngồi xét xử vụ án.

Ông Bình ngồi xét xử, lại là Chánh án Toà án nhân dân tối cao chủ tọa phiên toà làm cho người ta đặt câu hỏi về tính Khách Quan, Vô Tư của phán quyết?!

Lưu Trọng Văn

13 tháng 1 năm 2008 tại Bưu điện Cầu Voi, xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An, hai nữ nhân viên bưu điện Nguyễn Thị Ánh Hồng và Nguyễn Thị Thu Vân bị giết.

Tại sao một vụ án hình sự, người bị giết chỉ là nhân viên bưu điện bình thường và kẻ giết người nếu theo danh sách các nghi phạm đều là người lao động bình dân diễn ra ở ấp lẻ, tỉnh lẻ lại trở thành một vụ án gây chấn động công luận và và lôi kéo thành trận chiến các quyền lực pháp đình đến như vậy?

Vụ án rất đơn giản, mọi chứng cứ sờ sờ vì kẻ giết người chả cao tay gì, nên các nhà điều tra nhanh chóng chộp được thủ phạm. Điều này thể hiện rất rõ trên bài viết của báo Công an Nhân dân cơ quan ngôn luận của Bộ CA ngay sau vụ án dựa theo báo cáo chính thức nội bộ công an huyện Thủ Thừa và công an tỉnh Long An cung cấp.

Như vậy vụ án đã điều tra xong.

Thủ phạm đã quá rõ.

Chứng cứ cũng đã quá rõ.

Nhưng...

Một kịch bản khác đã được dựng lên. Theo đúng trình tự khớp với hiện trường đã được nghi phạm giết người khai ra, để rồi bất ngờ vì một lý do nào đó, một nghi can khác đã phải [tới trình diện và] khai ra... chính mình là thủ phạm - khớp với sự thật.

Để bịt sự thật này, toàn bộ lời khai và hồ sơ của nghi can Nghị [lúc trước] đã bị bàn tay nào đó ra lệnh rút khỏi hồ sơ vụ án.

Đó là lý do 17/17 thẩm phán tối cao biểu quyết cho rằng chỉ có kẻ gây án là Hải mới biết các chi tiết xác thực của vụ án và đi đến kết luận các sai sót tố tụng không làm thay đổi bản chất vụ án của các quan ngài trên.

Làm sao không khớp cho được khi toàn bộ lời khai trong hồ sơ của nghi can đầu tiên bị bắt giam đã mớm ra để nghi can sau nói dập theo?

17/17 vị thẩm phán tối cao trong đó có ngài Chánh án Nguyễn Hoà Bình chỉ cần buộc các nhà điều tra trình lại hồ sơ của nghi can mà chính báo CA của bộ CA đã công bố ngay sau vụ án là rõ kịch bản tráo người thế nào.

Một vụ án mà hồ sơ của nghi can số một bị rút đi cùng các chứng cứ gây ác bị tiêu huỷ thì cái phán quyết sai phạm tố tụng không thay đổi được bản chất vụ án chẳng qua chỉ vì bản chất coi thường pháp luật và chà đạp công lý của chính các ngài không thay đổi mà thôi.

Đây là vụ án không khó để phá án. Nhưng sau 12 năm thì rất khó để phá án.

Buồn cười?

Chua xót thì đúng hơn!

Căm giận thì đúng hơn.

Chúng ta cùng lướt qua vụ án xảy ra ở Cầu Voi.

A. Những người liên quan vụ án:

Chú ý!

Vì sao công an viên xã không có mặt tại vụ án lại biết về cái chết của hai cô gái thế nào? Giản đơn vì nghi can số một khả năng là kẻ giết người đã khai ra sự thật. Lời khai đó có trong hồ sơ đã bị rút ra.

0. Huỳnh Văn Minh, công an viên xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An, đã qua đời.

0. Nguyễn Thanh Phong, cán bộ điều tra vụ án, lập biên bản và ra quyết định tạm giam đối với Hồ Duy Hải (tháng 5 năm 2020 là Phó trưởng Công an huyện Đức Hòa, tỉnh Long An).

0. Nguyễn Văn Linh, điều tra viên tham gia điều tra vụ án. Tháng 5 năm 2020 ông Linh là Phó trưởng phòng Quản lý hành chính về Trật tự xã hội (PC06), Công an tỉnh Long An).

B. Tiến trình thật lúc đầu của vụ án:

• Khoảng 7 giờ sáng ngày 14 tháng 1 năm 2008, anh Phùng Phụng Hiếu, nhân viên Bưu điện Thủ Thừa, đến Bưu điện Cầu Voi để giao báo. Anh Hiếu thấy cổng trước và sau không mở, gọi cửa nhiều lần không nghe thấy ai trả lời nên đã ra phía sau trèo qua hàng rào vào thì thấy cửa khép hờ và phát hiện thi thể cổ đầy máu của hai nữ nhân viên Hồng và Vân trên nền gạch.

• 8 giờ 30 phút sáng, điều tra viên Lê Thành Trung bắt đầu khám nghiệm hiện trường vụ án.

• 11 giờ 40 phút trưa, điều tra viên Lê Thành Trung bắt đầu thực hiện khám nghiệm tử thi nạn nhân Vân.

• 12 giờ 10 phút trưa, điều tra viên Lê Thành Trung bắt đầu thực hiện khám nghiệm tử thi nạn nhân Hồng.

• 13 giờ 10 phút, điều tra viên Lê Thành Trung kết thúc khám nghiệm hiện trường vụ án.

Chú ý!

• Theo lời khai của bốn người dọn dẹp hiện trường vụ án (Nguyễn Văn Thu, Võ Văn Hùng, Nguyễn Văn Vàng và Nguyễn Tuấn Ngọc) thì trong ngày 14 tháng 1 năm 2008, lúc họ dọn dẹp hiện trường thì phát hiện một con dao mới và sạch nhét sau tấm bảng treo trên tường gần chỗ nằm của hai nạn nhân Hồng và Vân. Họ đã báo cho công an xã và huyện nhưng được lệnh đốt bỏ. Họ đã dùng con dao này để cạo vết máu trên nền gạch rồi đốt bỏ nó.